Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Հայկական լեռնաշխարհը Հին Արևելքի Ք.ա. III հազարամյակի և II հազարամյակի առաջին կեսի գրավոր աղբյուրներում. Գիրք II
Հայկական լեռնաշխարհը Հին Արևելքի Ք.ա. III հազարամյակի և II հազարամյակի առաջին կեսի գրավոր աղբյուրներում. Գիրք II աշխատությունը գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Հայկական լեռնաշխարհի պատմական և մշակութային պատկերը Հին Արևելքի քաղաքակրթությունների գրավոր աղբյուրների հիման վրա՝ ընդգրկելով Ք.ա. III հազարամյակի և II հազարամյակի առաջին կեսի փաստագրական նյութերը, որտեղ ուսումնասիրվում են շումերական, աքքադական, խեթական և հարակից տարածաշրջանային արձանագրություններում հանդիպող տեղեկությունները Հայաստանի և նրա հարակից տարածքների մասին, հեղինակային մոտեցումը կենտրոնանում է այդ աղբյուրների քննադատական վերլուծության վրա՝ փորձելով վերականգնել լեռնաշխարհի քաղաքական, տնտեսական և էթնոմշակութային պատկերները, բացահայտել տեղանունների, ցեղային միավորումների և պետական կազմավորումների վերաբերյալ հիշատակությունները, ինչպես նաև հասկանալ տարածաշրջանի դերը Հին Արևելքի միջազգային հարաբերությունների համակարգում, միաժամանակ գիրքը կարևոր աղբյուրագիտական հիմք է հանդիսանում հայ հնագույն պատմության ուսումնասիրության համար՝ համադրելով տարբեր գրավոր ավանդույթների տվյալները և դրանց մեկնաբանությունները։
Updated: 2026-09-16
Other Subjects
Հաշվետվություն 2011 թվականին կատարած աշխատանքների
Հրատարակությունը ներկայացնում է 2011 թվականի ընթացքում իրականացված աշխատանքների, կատարված ծրագրերի և գործունեության հիմնական արդյունքների վերաբերյալ հաշվետվական ամփոփում։ Նյութում համակարգված ձևով ներկայացվում են հաշվետու ժամանակահատվածում իրականացված աշխատանքների հիմնական ուղղությունները, կատարված միջոցառումները, ձեռքբերումներն ու գործունեության արդյունքները։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում իրականացված ծրագրերի ընթացքի, աշխատանքային գործընթացների կազմակերպման և սահմանված նպատակների կատարման աստիճանի մասին։ Հաշվետվությունը կարող է ներառել ինչպես իրականացված աշխատանքների քանակական և որակական ցուցանիշներ, այնպես էլ գործունեության ընթացքում արձանագրված խնդիրները, դրանց լուծման ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերը և հետագա աշխատանքների առաջնահերթությունները։ Նման փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է կազմակերպության կամ կառույցի տվյալ տարվա գործունեությունը փաստագրելու, արդյունքները գնահատելու և նախանշված ծրագրերի իրականացման արդյունավետությունը վերլուծելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել կառավարման և վարչարարության ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, կազմակերպության գործունեության պատմությամբ հետաքրքրվող անձանց, ինչպես նաև համապատասխան փաստաթղթային և արխիվային նյութեր ուսումնասիրող մասնագետների համար։
Updated: 2026-08-30
Pedagogy
Սովորողների ֆիզիկական դաստիարակության հիմնախնդիրները առողջ ապրելակերպի ձևավորման համատեքստում
Աշխատությունը նվիրված է սովորողների ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման տեսական, մանկավարժական և մեթոդական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով առողջ ապրելակերպի ձևավորման կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Հետազոտության շրջանակում ֆիզիկական դաստիարակությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես շարժողական կարողությունների զարգացման և ֆիզիկական պատրաստվածության բարձրացման միջոց, այլև որպես կրթական գործընթաց, որի միջոցով հնարավոր է ձևավորել առողջության նկատմամբ գիտակցված վերաբերմունք, կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվության սովորություններ և սեփական ֆիզիկական բարեկեցության պահպանման պատասխանատու մոտեցում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկությունների հաշվառմանը, ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը և ուսումնական գործընթացում համապատասխան մանկավարժական պայմանների ստեղծմանը։ Քննվում են ֆիզիկական դաստիարակության դասերի բովանդակության, կազմակերպման ձևերի և կիրառվող մեթոդների կատարելագործման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով սովորողների տարբեր ֆիզիկական հնարավորություններն ու պատրաստվածության մակարդակները։ Կարևորվում է շարժողական ակտիվության, օրվա ռեժիմի, հանգստի, անձնական հիգիենայի և առողջության պահպանման վերաբերյալ գիտելիքների փոխկապակցված ձևավորումը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սովորողների մոտ ֆիզիկական վարժություններով ինքնուրույն և պարբերաբար զբաղվելու ներքին մոտիվացիայի զարգացումը, քանի որ առողջ ապրելակերպի կայուն սովորությունները չեն սահմանափակվում միայն ուսումնական հաստատությունում կազմակերպվող պարապմունքներով։ Դիտարկվում են նաև ժամանակակից կենսակերպի պայմաններում շարժողական ակտիվության նվազման հետ կապված մանկավարժական մարտահրավերները և դրանց հաղթահարման հնարավորությունները կրթական աշխատանքի միջոցով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ուսուցչի դերին՝ որպես սովորողների ֆիզիկական զարգացման կազմակերպողի, առողջության վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցողի և դրական վարքային սովորությունների ձևավորմանն աջակցող մասնագետի։ Կարևորվում է նաև ընտանիքի և կրթական հաստատության համագործակցությունը, քանի որ սովորողի առօրյա վարքագիծը և ֆիզիկական ակտիվության նկատմամբ վերաբերմունքը ձևավորվում են ինչպես դպրոցական, այնպես էլ ընտանեկան միջավայրում։ Քննվում են ֆիզիկական դաստիարակության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները՝ ուշադրություն դարձնելով ոչ միայն ֆիզիկական պատրաստվածության արդյունքներին, այլև սովորողների գիտելիքներին, վերաբերմունքին, մասնակցության կայունությանը և առողջ ապրելակերպի վերաբերյալ ձևավորված սովորություններին։ Նման համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական դաստիարակությունը դիտարկել որպես սովորողի ընդհանուր զարգացման, ինքնակարգավորման, սոցիալական ակտիվության և առողջության պահպանման մշակույթի ձևավորման կարևոր միջոց։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մանկավարժության, ֆիզիկական դաստիարակության տեսության և մեթոդիկայի, առողջապահական կրթության և կրթության կազմակերպման ոլորտներում աշխատող մասնագետների, մանկավարժների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-17
Informatics
Photoshop CS6
Adobe Photoshop CS6-ը Adobe ընկերության կողմից մշակված պրոֆեսիոնալ գրաֆիկական խմբագրման ծրագրի 13-րդ տարբերակն է, որը լայնորեն կիրառվում է լուսանկարների մշակման, թվային դիզայնի, գրաֆիկական կոմպոզիցիաների ստեղծման և վիզուալ բովանդակության պատրաստման համար, CS6 տարբերակը առանձնանում է իր կայունությամբ և արագ աշխատանքով՝ համեմատած նախորդ թողարկումների հետ, ինչպես նաև առաջարկում է ընդլայնված հնարավորություններ՝ շերտերի (layers) կառավարման, ֆիլտրերի կիրառման, գունային ճշգրտման և ռետուշի ոլորտներում, ծրագրում առկա են նաև վեկտորային և raster գործիքների համադրություն, ինչը թույլ է տալիս ստեղծել ինչպես բարդ գրաֆիկական դիզայններ, այնպես էլ բարձրորակ լուսանկարների մշակում, այն հաճախ օգտագործվում է դիզայներների, լուսանկարիչների, մարքեթոլոգների և տպագրական ոլորտի մասնագետների կողմից, և հանդիսանում է թվային ստեղծագործական արդյունաբերության կարևոր գործիքներից մեկը։
Updated: 2026-09-20
Chemistry
Սելենօրգանական միացությունների հակաօքսիդիչ ազդեցության քիմիական մեխանիզմը
Աշխատությունը նվիրված է սելենօրգանական միացությունների հակաօքսիդիչ ազդեցության քիմիական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե ինչպիսի մոլեկուլային և քիմիական գործընթացների միջոցով են սելեն պարունակող օրգանական նյութերը հակազդում օքսիդացման գործընթացներին։ Հետազոտության կենտրոնում սելենօրգանական միացությունների կառուցվածքի և դրանց հակաօքսիդիչ ակտիվության փոխկապակցվածությունն է, ինչպես նաև այն ռեակցիաները, որոնց միջոցով կարող է տեղի ունենալ ազատ ռադիկալների, ակտիվ թթվածնային ձևերի և այլ օքսիդացնող մասնիկների չեզոքացում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սելենի տարբեր քիմիական ձևերի ռեակցիոնունակությունը, սելեն–ածխածին և այլ կապերի առանձնահատկությունները, էլեկտրոնների փոխանցման գործընթացները և օքսիդավերականգնման ռեակցիաները։ Հակաօքսիդիչ ազդեցության ուսումնասիրության համար կարևոր է պարզել, թե միացությունն ինչպես է փոխազդում ռադիկալային մասնիկների հետ, արդյոք գործում է որպես էլեկտրոնի կամ ջրածնի ատոմի դոնոր, և ինչպիսի միջանկյալ ու վերջնական արտադրանքներ են առաջանում այդ փոխազդեցությունների ընթացքում։ Առանձին ուշադրություն կարող է դարձվել սելենօրգանական միացությունների՝ թիոլների և այլ կենսաբանորեն կարևոր միացությունների հետ փոխազդեցություններին, քանի որ սելեն պարունակող խմբերը կարող են մասնակցել օքսիդավերականգնման ցիկլերին և ազդել բջջային հակաօքսիդիչ համակարգերի գործունեության վրա։ Ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է նաև կառուցվածք–ակտիվություն կապի բացահայտումը, այսինքն՝ պարզել, թե մոլեկուլի կառուցվածքային որ առանձնահատկություններն են պայմանավորում դրա հակաօքսիդիչ հատկությունների ուժգնությունը։ Այդ նպատակով կարող են կիրառվել քիմիական կինետիկայի, սպեկտրոսկոպիայի, քրոմատոգրաֆիայի և այլ ֆիզիկաքիմիական մեթոդներ՝ ռեակցիաների արագությունը, մեխանիզմը և առաջացող նյութերը բացահայտելու համար։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ կենսաքիմիայի և դեղաքիմիայի համար, քանի որ օքսիդատիվ գործընթացների վերահսկումը կարևոր է կենսաբանական համակարգերի բնականոն գործունեության պահպանման տեսանկյունից։ Միաժամանակ սելենօրգանական միացությունների ուսումնասիրությունը պահանջում է հաշվի առնել դրանց կենսաբանական ակտիվության և հնարավոր թունաբանական ազդեցությունների հարաբերակցությունը, քանի որ սելենի միացությունների հատկությունները զգալիորեն կախված են քիմիական կառուցվածքից և կոնցենտրացիայից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական և ֆիզիկական քիմիայի մասնագետներին, կենսաքիմիկոսներին, դեղաքիմիկոսներին, նյութագետներին, հակաօքսիդիչ համակարգերի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-08-30
Literature
Դերենիկ Դեմիրճյանի գրական հայացքները
Աշխատությունը նվիրված է հայ նշանավոր գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ Դերենիկ Դեմիրճյանի գրականագիտական, գեղագիտական և ստեղծագործական հայացքների ուսումնասիրությանը՝ հայ գրականության զարգացման պատմական և մշակութային համատեքստում։ Քննարկվում են գրողի պատկերացումները գրականության էության, հասարակական նշանակության, գեղարվեստական ստեղծագործության նպատակների և գրողի պատասխանատվության վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Դեմիրճյանի աշխարհայացքի ձևավորման պայմաններին, նրա ստեղծագործական մտածողության զարգացմանը և տարբեր գրական ուղղությունների ու գեղագիտական սկզբունքների նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքին։ Ուսումնասիրվում են գրականության և իրականության փոխհարաբերության, գեղարվեստական ճշմարտության, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և մարդկային արժեքների արտացոլման առանձնահատկությունները նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ։ Դիտարկվում են գրողի մոտեցումները գեղարվեստական կերպարի կառուցման, բնավորությունների հոգեբանական բացահայտման, սյուժեի զարգացման, լեզվական արտահայտչամիջոցների և գրական ոճի ձևավորման հարցերին։ Կարևորվում են Դեմիրճյանի արձակ, դրամատիկական և հրապարակախոսական ստեղծագործություններում արտահայտված գաղափարական ու գեղագիտական սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակաշրջանի հասարակական և մշակութային գործընթացների հետ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել գրողի գրականագիտական հոդվածները, հրապարակախոսական ելույթները, նամակները և ստեղծագործությունները՝ նրա գրական հայացքների ամբողջական պատկերը ներկայացնելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում հայ դասական գրականության ավանդույթների նկատմամբ Դեմիրճյանի վերաբերմունքին, ազգային գրական ժառանգության արժևորմանը և նոր գրականության զարգացման վերաբերյալ նրա պատկերացումներին։ Առանձնացվում են գրականության դաստիարակչական նշանակության, հասարակական խնդիրների գեղարվեստական մեկնաբանության և մարդկային բնավորության բարոյահոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտման հարցերը։ Կարևորվում են նաև գրողի ստեղծագործական ինքնատիպությունը, երգիծանքի և հումորի կիրառման առանձնահատկությունները, պատմական թեմաների գեղարվեստական մշակումը և ազգային մշակույթի զարգացման գործում գրականության ունեցած դերը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Դեմիրճյանի գրական ժառանգության առավել խորքային ընկալմանը, նրա գեղագիտական սկզբունքների համակարգմանը և հայ գրական մտքի պատմության մեջ ունեցած նշանակության գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայ նորագույն գրականության, գրական քննադատության և գեղագիտական մտածողության զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Այն օգտակար է գրականագետների, բանասերների, հայ գրականության ուսուցիչների, մշակութաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։
Updated: 2026-10-16