Տարեգիրք: (ԶԼՄ արձագանքներ) 2012

Technology

Աշխատությունը նվիրված է տարբեր տեսակի կերերի մանրացման համար նախատեսված բազմաֆունկցիոնալ մեքենայի կառուցվածքային և տեխնոլոգիական պարամետրերի մշակմանն ու գիտական հիմնավորմանը՝ անասնապահական տնտեսություններում կերապատրաստման գործընթացների արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այնպիսի մեքենայական համակարգի ձևավորման վրա, որը կարող է աշխատել տարբեր ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ ունեցող կերային հումքի հետ և ապահովել պահանջվող մանրացման աստիճան, աշխատանքի կայունություն ու արտադրողականություն։ Քննության են առնվում կերային նյութերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, խոնավությունը, ամրությունը, մասնիկների սկզբնական չափերը և այլ հատկություններ, որոնք անմիջականորեն ազդում են մանրացման գործընթացի բնույթի ու էներգատարության վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքային օրգանների կառուցվածքին, դրանց երկրաչափական չափերին, շարժման արագությանը, հումքի մատակարարման ինտենսիվությանը և մեքենայի հիմնական հանգույցների փոխադարձ աշխատանքի համաձայնեցմանը։ Ուսումնասիրվում են մանրացման որակը բնութագրող ցուցանիշները, ստացվող մասնիկների չափային կազմը, արտադրողականությունը, էներգիայի տեսակարար ծախսը և տեխնոլոգիական գործընթացի կայունությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել տեսական հաշվարկներ, մեքենայական կառուցվածքի մոդելավորում և փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ հիմնական պարամետրերի ու աշխատանքի արդյունավետության միջև գոյություն ունեցող կապերը բացահայտելու նպատակով։ Կարևորվում է մեքենայի բազմաֆունկցիոնալությունը, որը հնարավորություն է տալիս մեկ տեխնիկական համակարգի միջոցով մշակել տարբեր տեսակի կերեր և նվազեցնել առանձին մասնագիտացված սարքավորումների օգտագործման անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև աշխատանքային օրգանների մաշվածությանը, մեքենայի հուսալիությանը, տեխնիկական սպասարկման մատչելիությանը և շահագործման տնտեսական արդյունավետությանը։ Պարամետրերի օպտիմալ ընտրությունը դիտարկվում է որպես մանրացման պահանջվող որակի և նվազագույն հնարավոր էներգածախսի միջև արդյունավետ հարաբերակցության ապահովման կարևոր պայման։ Փորձարարական տվյալների մշակման և համեմատական գնահատման միջոցով հնարավոր է հիմնավորել մեքենայի կառուցվածքային լուծումները, որոշել աշխատանքի նպատակահարմար ռեժիմները և գնահատել առաջարկվող տեխնիկական համակարգի կիրառելիությունը տարբեր արտադրական պայմաններում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել կերերի նախապատրաստման տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործմանը, աշխատանքի արտադրողականության բարձրացմանը և գյուղատնտեսական արտադրության մեքենայացման արդյունավետության բարելավմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսական մեքենաշինության, անասնապահության մեքենայացման, կերարտադրության և ագրոինժեներիայի ոլորտներում աշխատող հետազոտողների, ինժեներների, տեխնոլոգների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության համակարգի կատարելագործման, արդյունավետ կազմակերպման և գիտականորեն հիմնավորված մոտեցումների մշակման խնդիրներին։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է դպրոցական տարիքի երեխաների ֆիզիկական զարգացման առանձնահատկությունների, շարժողական ակտիվության, ֆիզիկական պատրաստվածության և կրթական գործընթացում ֆիզիկական դաստիարակության դերի ուսումնասիրության վրա։ Քննարկվում են հանրակրթական դպրոցներում ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման սկզբունքները, դասերի կառուցվածքը, կիրառվող մանկավարժական մեթոդները և ուսումնական ծանրաբեռնվածության նպատակահարմար բաշխման հարցերը։ Կարևորվում է ֆիզիկական վարժությունների ընտրությունը՝ հաշվի առնելով սովորողների տարիքային առանձնահատկությունները, պատրաստվածության տարբեր մակարդակները և ուսումնական գործընթացի ընդհանուր պահանջները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել դպրոցականների շարժողական կարողությունները, դիմացկունությունը, արագությունը, ուժը, ճկունությունը, շարժումների համակարգումը և ֆիզիկական պատրաստվածության այլ ցուցանիշներ՝ դրանց զարգացման օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերի արդյունավետության բարձրացմանը և դասավանդման այնպիսի կազմակերպական ձևերի ընտրությանը, որոնք նպաստում են սովորողների ակտիվ մասնակցությանը և ֆիզիկական կուլտուրայի նկատմամբ կայուն հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ռացիոնալացման խնդիրները դիտարկվում են նաև դասաժամերի կառուցվածքի, վարժությունների հերթականության, ծանրաբեռնվածության և հանգստի ճիշտ հարաբերակցության, ինչպես նաև ուսումնական գործընթացի գնահատման մեթոդների տեսանկյունից։ Կարևորվում է Հայաստանի կրթական և սոցիալական պայմանների հաշվառումը, քանի որ դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության արդյունավետ համակարգի ձևավորումը պահանջում է տեղական առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդական լուծումներ։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել գործող համակարգի կազմակերպական և մեթոդական խնդիրները, գնահատել դրանց ազդեցությունը կրթական գործընթացի արդյունավետության վրա և հիմնավորել կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Միաժամանակ ֆիզիկական դաստիարակությունը դիտարկվում է որպես ընդհանուր կրթության կարևոր բաղադրիչ, որը նպաստում է շարժողական հմտությունների զարգացմանը, ակտիվ կենսակերպի վերաբերյալ գիտելիքների ձևավորմանը, կարգապահությանը և սովորողների սոցիալական ներգրավվածությանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ դպրոցական ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերի, ուսուցման մեթոդների և մանկավարժական կազմակերպման ձևերի կատարելագործման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի մասնագետների, մանկավարժների, կրթության ոլորտի հետազոտողների, ուսուցիչների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Mathematics

Գիրքը նվիրված է կանաչ միկրոչիպ-լազերի մշակման և հետազոտության խնդիրներին՝ ներռեզոնատորային երկրորդ հարմոնիկայի գեներացիայով, ընդգծելով ժամանակակից լազերային ֆիզիկայի և ինտեգրացված օպտիկական համակարգերի զարգացման ուղղությունները։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միկրոչիպ-լազերների աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները, ակտիվ միջավայրերի ընտրության չափանիշները և ռեզոնատորային կառուցվածքների նախագծման առանձնահատկությունները՝ ուղղված բարձր արդյունավետությամբ կանաչ սպեկտրալ տիրույթի ճառագայթման ստացմանը։ Հեղինակը վերլուծում է ոչ գծային օպտիկական գործընթացները, մասնավորապես երկրորդ հարմոնիկայի գեներացիայի մեխանիզմները ներռեզոնատորային միջավայրում, ինչպես նաև ֆազային համադրման պայմանների ապահովման եղանակները։ Գրքում քննարկվում են նաև միկրոմասշտաբային լազերային համակարգերի ջերմային կառավարումը, կայունության խնդիրները և օպտիկական կորուստների նվազեցման մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտեգրացված ֆոտոնիկայի կիրառություններին՝ ներառյալ սենսորային տեխնոլոգիաները, կենսաբժշկական պատկերումը և ճշգրիտ չափման համակարգերը։ Աշխատությունը համադրում է տեսական ոչ գծային օպտիկայի և կիրառական լազերային ինժեներիայի մոտեցումները՝ առաջարկելով նոր լուծումներ կոմպակտ և բարձր արդյունավետությամբ կանաչ լազերային աղբյուրների ստեղծման համար։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկոսների, օպտիկայի և լազերային տեխնոլոգիաների մասնագետների, ինժեներների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար։

Pedagogy

Ստեղծագործությունը մեթոդական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է մաթեմատիկայի պատմության տարրերի ներգրավմանը ուսուցման գործընթացում և դրա մանկավարժական արդյունավետությանը։ Աշխատությունում քննարկվում է, թե ինչպես կարելի է պատմական նյութը օգտագործել մաթեմատիկական հասկացությունների ավելի խոր և հետաքրքիր յուրացման համար՝ ցույց տալով գիտության զարգացման ուղին, հայտնագործությունների տրամաբանությունը և մեծ մաթեմատիկոսների ներդրումը գիտության առաջընթացում։ Հեղինակը ընդգծում է, որ պատմական մոտեցումը նպաստում է սովորողների հետաքրքրության բարձրացմանը, գիտելիքի համատեքստային ընկալմանը և մաթեմատիկան որպես կենդանի և զարգացող գիտություն դիտարկելուն։ Միաժամանակ ներկայացվում են գործնական օրինակներ՝ դասի ընթացքում պատմական փաստերի, կենսագրական դրվագների և խնդիրների պատմական ծագման օգտագործման վերաբերյալ, որոնք օգնում են ուսուցումը դարձնել ավելի պատկերավոր և մոտիվացնող։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ցույց է տալիս, որ մաթեմատիկայի պատմության կիրառումը կարող է զգալիորեն հարստացնել ուսուցման գործընթացը՝ այն դարձնելով ավելի իմաստավորված և ներգրավող։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Callisia fragrans (Lindl.) Woodson բույսի արդյունավետության ուսումնասիրմանը և բացօթյա հիդրոպոնիկայի պայմաններում դրա աճեցման կենսատեխնոլոգիական մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել բույսի աճի, զարգացման և կենսաբանական արտադրողականության առանձնահատկությունները ոչ հողային մշակության պայմաններում և գնահատել հիդրոպոնիկ համակարգի կիրառման արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են բույսի աճի դինամիկան, վեգետատիվ զանգվածի ձևավորումը, արմատային համակարգի զարգացումը և արտաքին միջավայրի տարբեր գործոնների ազդեցությունը բույսի ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդային լուծույթի կազմին, հանքային տարրերի հարաբերակցությանը, ջրային ռեժիմին, լուսավորությանը, ջերմաստիճանին և բացօթյա պայմանների այլ գործոններին, որոնք կարող են էականորեն ազդել բույսի աճի ու կենսունակության վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է հիդրոպոնիկ աճեցման համապատասխան տեխնոլոգիական սխեմայի մշակումը, որը կարող է ներառել տնկանյութի նախապատրաստում, արմատակալում, սննդային միջավայրի ընտրություն, բույսերի տեղաբաշխում և աճի տարբեր փուլերում անհրաժեշտ պայմանների կարգավորում։ Կարող են համեմատվել տարբեր աճեցման ռեժիմներ՝ նպատակ ունենալով պարզել առավել արդյունավետ պայմանները և մշակել բույսի կայուն ու կանխատեսելի աճն ապահովող տեխնոլոգիական մոտեցումներ։ Աշխատության ընթացքում ստացված տվյալները հնարավորություն են տալիս գնահատելու հիդրոպոնիկ մշակության առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև պարզելու, թե որքանով է տվյալ բուսատեսակը հարմարեցված բացօթյա ոչ հողային աճեցման համակարգերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ բուսական կենսազանգվածի ստացման, արժեքավոր կենսաբանական նյութերի արտադրության և վերահսկելի պայմաններում բույսերի մշակության նոր տեխնոլոգիաների զարգացման տեսանկյունից։ Մշակված կենսատեխնոլոգիական մոտեցումները կարող են կիրառվել նաև հետագա փորձարարական աշխատանքներում՝ բույսի կենսաբանական հատկությունների, ֆիզիոլոգիական գործընթացների և հնարավոր կիրառական նշանակության ավելի խոր ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բուսաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, բույսերի ֆիզիոլոգիայի, ագրոտեխնոլոգիայի և հիդրոպոնիկ մշակության ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Finance

Բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսներ աշխատությունը պետական ֆինանսների և կառավարման ոլորտի մասնագիտական ուսումնական գիրք է, որը նվիրված է բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսական համակարգի կազմակերպման, գործունեության և վերահսկման առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, պետական կառավարման և հանրային հատվածի կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսավորման աղբյուրները՝ պետական բյուջետային հատկացումներ, նպատակային ծրագրեր, արտաբյուջետային միջոցներ և այլ ֆինանսական հոսքեր, բացատրվում է դրանց ձևավորման, բաշխման և օգտագործման մեխանիզմը պետական ֆինանսական համակարգի շրջանակում, մանրամասն քննարկվում են բյուջետային կազմակերպությունների ծախսերի կառուցվածքը, պլանավորման և ֆինանսական հաշվառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ֆինանսական վերահսկողության և հաշվետվողականության պահանջները, աշխատությունը անդրադառնում է ֆինանսական կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրներին՝ ռեսուրսների օպտիմալ բաշխում, ծախսերի վերահսկում և արդյունքների գնահատում, ներկայացվում են նաև ֆինանսական կարգապահության ապահովման մեխանիզմները, ներքին և արտաքին աուդիտի դերը, ինչպես նաև պետական վերահսկող մարմինների գործունեությունը, գրքում ընդգծվում է բյուջետային կազմակերպությունների ֆինանսական կայունության և ծառայությունների որակի բարձրացման կապը ֆինանսական կառավարման արդյունավետության հետ, աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և գործնական կառավարչական մոտեցումները՝ ձևավորելով բյուջետային ոլորտի ֆինանսների ամբողջական պատկերացում։