ՏԵՂԵԿԱՏՎԱԿԱՆ ՀԱՄԱԿԱՐԳԵՐ ԵՒ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐ

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի արժեթղթերի շուկայում դեպոզիտարիայի, քլիրինգի և հաշվարկների համակարգերի կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքի կենտրոնում ֆինանսական շուկայի այն կարևորագույն ենթակառուցվածքներն են, որոնք ապահովում են արժեթղթերի գործարքների գրանցումը, սեփականության իրավունքի հաշվառումը, գործարքների փոխադարձ պարտավորությունների որոշումը և դրանց վերջնական կատարումը։ Դեպոզիտարիայի համակարգը կարևոր դեր է կատարում արժեթղթերի կենտրոնացված հաշվառման և սեփականության իրավունքի հաստատման գործում, մինչդեռ քլիրինգային և հաշվարկային մեխանիզմները նպաստում են գործարքների պարտավորությունների ճիշտ, ժամանակին և անվտանգ կատարմանը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել այդ համակարգերի կառուցվածքը, գործողության սկզբունքները, մասնակիցների փոխհարաբերությունները և Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի զարգացման վրա դրանց ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք կարող են սահմանափակել շուկայի արդյունավետությունը՝ տեխնիկական և կազմակերպական ենթակառուցվածքների անկատարությունից մինչև գործարքների արագության, հուսալիության, թափանցիկության և ռիսկերի կառավարման հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև միջազգային փորձի դիտարկումը և դրա համադրումը Հայաստանի շուկայի առանձնահատկությունների հետ։ Ժամանակակից արժեթղթերի շուկաներում դեպոզիտարային, քլիրինգային և հաշվարկային գործընթացների թվայնացումը, ավտոմատացումը և միասնական համակարգերի կիրառումը կարող են էապես բարձրացնել գործարքների արդյունավետությունը և նվազեցնել գործառնական ու հաշվարկային ռիսկերը։ Այդ համատեքստում աշխատանքը կարող է անդրադառնալ էլեկտրոնային հաշվառման, տեղեկատվական համակարգերի ինտեգրման, գործարքների ավտոմատ մշակման, մասնակիցների միջև տեղեկատվության փոխանակման և անվտանգության ապահովման խնդիրներին։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ռիսկերի կառավարման հարցը, քանի որ արժեթղթերի գործարքների վերջնական հաշվարկների հուսալիությունը անմիջականորեն կապված է ամբողջ ֆինանսական համակարգի կայունության հետ։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են ուղղված լինել համակարգի կազմակերպական և տեխնոլոգիական կատարելագործմանը, գործարքների իրականացման արագության բարձրացմանը, ծախսերի նվազեցմանը, շուկայի մասնակիցների համար ծառայությունների հասանելիության ընդլայնմանը և ներդրողների վստահության ամրապնդմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել ֆինանսական շուկաների մասնագետներին, տնտեսագետներին, բանկային և ներդրումային ոլորտի ներկայացուցիչներին, արժեթղթերի շուկայի մասնակիցներին, պետական կարգավորող մարմիններին, ինչպես նաև ֆինանսների և տնտեսագիտության ոլորտի ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի արժեթղթերի շուկայի ինստիտուցիոնալ և տեխնոլոգիական զարգացման տեսանկյունից՝ փորձելով բացահայտել դեպոզիտարիայի, քլիրինգի և հաշվարկների գործող համակարգերի հիմնական խնդիրները և ներկայացնել դրանց արդյունավետության, հուսալիության ու միջազգային չափանիշներին համապատասխանության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

History

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1890-1908 թվականներին արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլմանը «Դրօշակ» պարբերականի էջերում՝ ուսումնասիրելով ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային-ազատագրական իրադարձությունների լուսաբանումն ու մեկնաբանությունը։ Աշխատության մեջ մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկությունների փոխանցման միջոց, այլև որպես ազգային-քաղաքական գաղափարների տարածման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազատագրական պայքարի նպատակների ու խնդիրների ներկայացման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրվում են արևմտահայության քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական դրությունը, ազգային իրավունքների պաշտպանության հարցերը, Օսմանյան կայսրության հայաբնակ տարածքներում տեղի ունեցող իրադարձությունները և դրանց արձագանքը պարբերականի հրապարակումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարախոսությանը, պայքարի կազմակերպման ձևերին, ֆիդայական գործունեության լուսաբանմանը, քաղաքական գործիչների և ազգային կազմակերպությունների գործունեության ներկայացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև այն մասին, թե ինչպես էր պարբերականը մեկնաբանում Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությունը, բռնություններն ու հալածանքները, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի դիրքորոշումները Հայկական հարցի նկատմամբ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պարբերականի հրապարակախոսական լեզվին, թեմատիկ առաջնահերթություններին և այն գաղափարական շեշտադրումներին, որոնց միջոցով ձևավորվում էր արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի ընկալումը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ պարբերականի նյութերի միջոցով հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին իրադարձությունների ընթացքն ու արձագանքը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի ազգային-քաղաքական մտածողության, սպասումների և պայքարի ռազմավարական պատկերացումների մի շարք կարևոր կողմեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, մամուլի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քաղաքական մտքի պատմաբաններին, ուսանողներին և արևմտահայ ազգային-ազատագրական շարժման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է բարձր կավահողային ցեմենտի ստացման տեխնոլոգիական գործընթացների մշակմանը և դրանց առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ կալցիումի օքսիդ, ալյումինի օքսիդ և սիլիցիումի երկօքսիդ պարունակող համակարգի հիման վրա՝ երկաթի օքսիդի, ալյումինի ֆտորիդի և կալցիումի ֆտորիդի հավելումների կիրառմամբ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են ելանյութերի բաղադրության, բաղադրիչների հարաբերակցության և հավելանյութերի ազդեցությունը հումքային խառնուրդում ընթացող ֆիզիկաքիմիական փոխակերպումների, հանքաբանական փուլերի ձևավորման և վերջնական կապակցանյութի հատկությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմային մշակման ընթացքում տեղի ունեցող պինդֆազային և հալույթային գործընթացներին, նոր միացությունների առաջացման պայմաններին, կլինկերացման ջերմաստիճանին և տարբեր տեխնոլոգիական պարամետրերի օպտիմալացման հնարավորություններին։ Քննության է առնվում օքսիդային և ֆտորիդային բաղադրիչների ազդեցությունը համակարգի ռեակցիոն ունակության, հալույթի առաջացման, բյուրեղացման գործընթացների և հիմնական ցեմենտային հանքաբանական փուլերի հարաբերակցության վրա։ Վերլուծվում են ստացված կլինկերի կառուցվածքային և ֆազային առանձնահատկությունները, աղացման գործընթացը, ինչպես նաև պատրաստի կապակցանյութի հիդրատացման և կարծրացման օրինաչափությունները։ Կարևորվում է հավելումների քանակի և կազմի ազդեցության գնահատումը ցեմենտի ամրության զարգացման, կապակցման ժամանակի, ջերմակայունության և շահագործողական այլ կարևոր ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է համեմատել տարբեր բաղադրություններով փորձարարական նմուշներ՝ որոշելու այն տեխնոլոգիական պայմանները, որոնց դեպքում ապահովվում է անհրաժեշտ ֆազային կազմ և ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների առավել արդյունավետ համադրություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արտադրական գործընթացի էներգատարության նվազեցման, հումքային բաղադրիչների առավել արդյունավետ օգտագործման և տեխնոլոգիական ռեժիմների կատարելագործման հնարավորություններին։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նպաստել հատուկ նշանակության կապակցանյութերի արտադրության գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը և բարձր ջերմաստիճանների, արագ կարծրացման կամ հատուկ շահագործման պայմանների համար նախատեսված ցեմենտային նյութերի ստացման առավել արդյունավետ տեխնոլոգիաների մշակմանը։

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է պոդոֆիլոտոքսինի և էտոպոզիդի՝ ԴՆԹ-ի հետ փոխազդեցության ուսումնասիրությանը՝ մոլեկուլային մակարդակում դրանց ազդեցության մեխանիզմները բացահայտելու նպատակով։ Հետազոտության կենտրոնում բջջի գենետիկական նյութի և կենսաբանական ակտիվ միացությունների փոխազդեցությունն է, որը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես բջջային գործընթացների կարգավորման, այնպես էլ հակաուռուցքային դեղանյութերի ազդեցության մեխանիզմների հասկացման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նշված միացությունների քիմիական կառուցվածքային առանձնահատկությունները, ԴՆԹ-ի հետ դրանց կապվելու հնարավոր եղանակները և այդ փոխազդեցության արդյունքում առաջացող կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են տարբեր միացություններ ճանաչում և փոխազդում ԴՆԹ-ի մոլեկուլի հետ, ինչպիսի կապեր և ուժեր են մասնակցում այդ գործընթացին, և ինչպես են փոխազդեցության պայմանները ազդում դրա կայունության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել կենսաֆիզիկական, սպեկտրոսկոպիկ և կենսաքիմիական մեթոդներ՝ ԴՆԹ-ի հետ կապման բնույթը, կապման ուժը, ստոյխիոմետրիան և մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները գնահատելու համար։ Կարևոր ուղղություն է նաև տարբեր փորձարարական պայմաններում ստացված տվյալների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս պարզել, թե ինչպիսի գործոններ են որոշում միացությունների և ԴՆԹ-ի փոխազդեցության առանձնահատկությունները։ Էտոպոզիդի ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է դրա հակաուռուցքային ազդեցության մեխանիզմների տեսանկյունից, քանի որ դրա բջջային ազդեցությունը կապված է ԴՆԹ-ի վնասման և ԴՆԹ-ի հետ կապված ֆերմենտային գործընթացների խանգարման հետ։ Պոդոֆիլոտոքսինի և դրա ածանցյալների համեմատական ուսումնասիրությունը կարող է հնարավորություն տալ հասկանալու, թե ինչպես են քիմիական կառուցվածքի փոփոխությունները փոխում կենսաբանական ակտիվությունը և մոլեկուլային թիրախների հետ փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել դեղանյութերի ազդեցության մոլեկուլային մեխանիզմների ավելի խոր ըմբռնմանը, ինչպես նաև նոր կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ուսումնասիրության համար տեսական հիմքի ձևավորմանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հետաքրքրություն ներկայացնել հակաուռուցքային դեղամիջոցների գործողության մեխանիզմների, ԴՆԹ-ի կառուցվածք-ֆունկցիա փոխհարաբերությունների և դեղանյութերի մոլեկուլային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության ոլորտներում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, դեղագետներին, կենսաֆիզիկոսներին, դեղաբաններին, բժշկական հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Political Science

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և եվրոպական կառույցների միջև համագործակցության զարգացման, անդամակցության արդյունքների և հետագա հեռանկարների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում են եվրոպական կառույցների հետ քաղաքական, իրավական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ համագործակցության հիմնական ուղղությունները, անդամակցության ազդեցությունը պետական կառավարման, ժողովրդավարական բարեփոխումների, մարդու իրավունքների պաշտպանության, տնտեսական զարգացման և արտաքին քաղաքականության վրա։ Հեղինակը գնահատում է իրականացված բարեփոխումների արդյունավետությունը, առկա մարտահրավերներն ու հնարավորությունները՝ ներկայացնելով նաև համագործակցության խորացման և եվրոպական ինտեգրման հետագա զարգացման վերաբերյալ վերլուծական եզրակացություններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, իրավաբաններին, տնտեսագետներին, պետական կառավարման մասնագետներին և եվրոպական ինտեգրման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Medicine

Բժշկագիտական և ուռուցքաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տեղային տարածված ուղիղ աղիքի քաղցկեղի համալիր բուժման գործընթացում ճառագայթային ազդեցությունը փոփոխող գործոնների նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ուղիղ աղիքի չարորակ նորագոյացությունների կլինիկական առանձնահատկությունները, հիվանդության տեղային տարածվածության գնահատման սկզբունքները և բուժման բազմամասնագիտական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ճառագայթային բուժման արդյունավետության բարձրացման հնարավորություններին, ուռուցքային հյուսվածքների ճառագայթազգայունության փոփոխման մեխանիզմներին և ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների կիրառման տեսական ու կլինիկական հիմնավորումներին։ Վերլուծվում են ճառագայթային բուժման, դեղորայքային հակաուռուցքային թերապիայի և վիրաբուժական միջամտության համակցման հնարավորությունները՝ հաշվի առնելով հիվանդության փուլը, ուռուցքի կենսաբանական առանձնահատկությունները և հիվանդի ընդհանուր վիճակը։ Քննարկվում են նաև բուժման նկատմամբ ուռուցքային հյուսվածքների արձագանքի գնահատման, առողջ հյուսվածքների ճառագայթային վնասման ռիսկերի նվազեցման, բուժման անցանկալի ազդեցությունների վերահսկման և հիվանդների կյանքի որակի պահպանման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ռադիոմոդիֆիկացնող գործոնների ազդեցության կենսաբանական մեխանիզմները, բուժական արդյունքների գնահատման չափանիշները և համալիր բուժման արդյունավետության հնարավոր ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում անհատականացված բուժման մոտեցումների, բուժման հաջորդականության ընտրության և ուռուցքաբանական հիվանդների երկարաժամկետ հսկողության նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կլինիկական ուռուցքաբանության, ճառագայթային ուռուցքաբանության, կոլոռեկտալ վիրաբուժության և հակաուռուցքային բուժման մեթոդների ուսումնասիրությամբ զբաղվող բժիշկների ու հետազոտողների համար։