Տեղեկատվական համակարգեր և տեխնոլոգիաներ

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի զարգացմանը և մեծ տերությունների քաղաքականությանը 1914–1917 թվականներին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաքաղաքական ու դիվանագիտական իրադարձությունների համատեքստում։ Քննության են առնվում պատերազմի սկզբից հետո Հայկական հարցի շուրջ ձևավորված միջազգային իրադրությունը, Օսմանյան կայսրության նկատմամբ տարբեր պետությունների քաղաքական մոտեցումները և հայկական բնակչության դրության վերաբերյալ դիվանագիտական արձագանքները։ Վերլուծվում են Ռուսաստանի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և ժամանակաշրջանի մյուս ազդեցիկ պետությունների շահերը, նրանց արտաքին քաղաքական նպատակները և Հայկական հարցի տեղը միջազգային հարաբերություններում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դիվանագիտական փաստաթղթերին, միջպետական բանակցություններին, պաշտոնական հայտարարություններին և պատերազմի ընթացքում հայկական տարածքների ու բնակչության ապագայի վերաբերյալ քննարկումներին։ Դիտարկվում են Հայոց ցեղասպանության տարիներին հայկական բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնությունների վերաբերյալ միջազգային արձագանքները, մարդասիրական նախաձեռնությունները և խնդրի քաղաքական ու իրավական ընկալումները՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Քննարկվում է նաև մեծ տերությունների ռազմավարական շահերի ազդեցությունը հայկական պահանջների և Հայկական հարցի միջազգային ներկայացման վրա։ Կարևորվում է տարբեր պետությունների դիրքորոշումների համեմատական ուսումնասիրությունը և դրանց փոփոխությունների դիտարկումը պատերազմի տարբեր փուլերում։ Անդրադարձ է կատարվում ռուսական հեղափոխությունների և 1917 թվականի քաղաքական վերափոխումների ազդեցությանը տարածաշրջանային հարաբերությունների ու Հայկական հարցի հետագա ընթացքի վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս Հայկական հարցը դիտարկել ոչ միայն ազգային պատմության, այլև Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջազգային դիվանագիտության և մեծ տերությունների քաղաքական մրցակցության շրջանակներում։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, միջազգային հարաբերությունների, դիվանագիտության պատմության և Հայկական հարցի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Լևոն Շանթի դրամատուրգիական ժառանգության ուսումնասիրությանը եվրոպական սիմվոլիզմի գեղագիտական և գաղափարական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են հայ դրամատուրգի ստեղծագործական մտածողության առանձնահատկությունները, նրա երկերում արտահայտված խորհրդանշական պատկերները, փիլիսոփայական գաղափարները, հոգեբանական հակադրությունները և դրանց առնչությունները 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի եվրոպական դրամատուրգիայի նորարարական միտումների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սիմվոլիստական դրամային բնորոշ իրականության և ներաշխարհի փոխհարաբերությանը, խորհրդանիշների միջոցով գաղափարական բովանդակության արտահայտմանը, կերպարների հոգեբանական խորությանը, պայմանականությանը և դրամատիկական գործողության առանձնահատուկ կառուցվածքին։ Վերլուծվում է այն մշակութային և գրական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել են հեղինակի գեղարվեստական հայացքները, ինչպես նաև եվրոպական գրական ուղղությունների հնարավոր ազդեցությունը նրա ստեղծագործական մեթոդի զարգացման վրա։ Քննարկվում են անհատի ազատության, ներքին պայքարի, իդեալի և իրականության հակադրության, մարդկային ձգտումների, բարոյական ընտրության և հոգևոր ինքնության հետ կապված գաղափարները, որոնք կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա դրամատուրգիայում։ Ուսումնասիրության մեջ կարևորվում է նաև դրամատիկական կերպարների կառուցման սկզբունքը, որտեղ արտաքին գործողությանը զուգահեռ մեծ նշանակություն են ստանում ներքին հակասությունները, գաղափարական բախումները և խորհրդանշական իմաստները։ Համեմատական մոտեցման միջոցով բացահայտվում են հայկական և եվրոպական դրամատուրգիական ավանդույթների միջև առկա առնչությունները, ընդհանրություններն ու տարբերությունները՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել հայ դրամայի զարգացման մեջ սիմվոլիստական գեղագիտության ունեցած նշանակության մասին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև լեզվական արտահայտչամիջոցներին, դրամատիկական երկխոսության կառուցմանը, խորհրդանշական տարածության և ժամանակի կազմակերպմանը, ինչպես նաև գեղարվեստական պայմանականության կիրառմանը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է եվրոպական գրական փորձի հետ ստեղծագործական փոխհարաբերությունը նպաստել հայկական դրամատուրգիայի թեմատիկ, գաղափարական և գեղարվեստական հնարավորությունների ընդլայնմանը՝ միաժամանակ պահպանելով ազգային գրականության ինքնատիպ առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, դրամատուրգիայի, թատերագիտության և եվրոպական սիմվոլիզմի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Ուդուրի-Էթիունի երկրի հնագիտական ժառանգությանը և Հայաստանի հնագույն պատմության ու մշակույթի ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներին։ Ուդուրի-Էթիունին հիշատակվում է հին աղբյուրների և պատմական հետազոտությունների համատեքստում՝ կապված Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսային շրջանների ու տարածաշրջանի հնագույն քաղաքական և մշակութային միջավայրի հետ։ Հնագիտական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այդ տարածքի բնակեցման պատմությունը, բնակավայրերի ու ամրությունների առանձնահատկությունները, նյութական մշակույթի դրսևորումները և հարևան քաղաքական միավորների հետ ունեցած կապերը։ «Ծովային Հայաստան» խորագիրը ուշադրություն է հրավիրում պատմական Հայաստանի տարածքում ջրային միջավայրի և լճային ավազանների նշանակության վրա՝ դրանց շուրջ ձևավորված բնակավայրերի, տնտեսական գործունեության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հնագիտական նյութերի քննությունը կարևոր է հնագույն հասարակությունների կենսակերպը, բնակեցման համակարգերը, արհեստներն ու արտադրական գործունեությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանի պատմական զարգացումները հասկանալու համար։ Նման հետազոտությունները նպաստում են հնագիտական հուշարձանների գիտական փաստագրմանը, դրանց պատմամշակութային արժեքի գնահատմանը և Հայաստանի հնագույն անցյալի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետներին, պատմաբաններին, ուրարտագիտությամբ և Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, պատմական աշխարհագրության հետազոտողներին, ուսանողներին և Հայաստանի հնագիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Chemistry

Գիրքը հանդիսանում է անօրգանական քիմիայի ուսումնական դասընթացի շարունակություն և կենտրոնանում է այն տարրերի վրա, որոնք չեն պատկանում անցումային մետաղների խմբին։ Այն կարևոր է քիմիայի, դեղագործության և հարակից բնական գիտությունների ուսանողների համար։ Հիմնական բովանդակություն s- և p- բլոկի տարրերի ընդհանուր բնութագիր Ներկայացվում են այդ տարրերի դիրքը պարբերական համակարգում, էլեկտրոնային կառուցվածքը և ընդհանուր քիմիական հատկությունները։ Առանձին տարրերի քիմիա Դիտարկվում են ոչանցումային տարրերի խմբերը՝ ջրածին, ալկալիական և հողալկալիական մետաղներ, հալոգեններ, ազոտի, թթվածնի, ածխածնի խմբի տարրեր և այլն։ Միացություններ և ռեակցիաներ Ներկայացվում են կարևոր անօրգանական միացությունները, դրանց ստացումը, հատկությունները և կիրառությունը արդյունաբերությունում ու լաբորատոր պրակտիկայում։ Կիրառական նշանակություն Շեշտվում է տարրերի և նրանց միացությունների դերը բժշկության, արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և շրջակա միջավայրի ոլորտներում։ Նյութի հիմնական գաղափարը Գիրքը նպատակ ունի ձևավորել խորացված պատկերացում ոչանցումային տարրերի քիմիայի մասին՝ ցույց տալով դրանց հիմնարար դերը ինչպես տեսական քիմիայում, այնպես էլ գործնական կիրառություններում։

History

Աշխատությունը նվիրված է Սյունիքի վանական կալվածատիրության ձևավորմանն ու զարգացմանը IX–XIII դարերում՝ միջնադարյան Հայաստանի տնտեսական, հասարակական և եկեղեցական պատմության կարևոր ժամանակաշրջանում։ Վանական կալվածատիրությունը միջնադարյան հասարակության հողատիրական հարաբերությունների նշանակալի բաղադրիչներից էր, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու եկեղեցական հաստատությունների տնտեսական հիմքերը, հողային սեփականության ձևերը և վանքերի տեղն ու դերը հասարակական կյանքում։ Հետազոտության թեման առնչվում է Սյունիքի վանքերի նյութական ապահովվածությանը, նրանց տնօրինության տակ գտնվող հողային և այլ ունեցվածքին, կալվածքների կառավարման առանձնահատկություններին, ինչպես նաև վանական հաստատությունների ու տեղական իշխանական կառույցների միջև ձևավորված հարաբերություններին։ IX–XIII դարերի ժամանակահատվածի ուսումնասիրությունը կարևոր է տարածաշրջանում հողատիրական համակարգի զարգացման, տնտեսական ռեսուրսների բաշխման և միջնադարյան հասարակական հարաբերությունների փոփոխությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Սյունիքի վանքերը կարևոր դեր են ունեցել ոչ միայն հոգևոր և կրոնական կյանքում, այլև կրթության, ձեռագրական մշակույթի, շինարարության և մշակութային արժեքների պահպանման գործում, իսկ նրանց տնտեսական հնարավորությունները նպաստել են այդ գործունեության իրականացմանը։ Վանական կալվածատիրության պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան Սյունիքի սոցիալ-տնտեսական կառուցվածքի, եկեղեցական հաստատությունների ազդեցության և հայկական պատմական ժառանգության ձևավորման պայմանների մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայ պատմաբաններին, միջնադարյան Հայաստանի և Սյունիքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, եկեղեցու պատմության մասնագետներին, տնտեսական պատմությամբ հետաքրքրվողներին, ինչպես նաև պատմության և հայագիտության ուսանողներին։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է էսենցիալ զարկերակային հիպերտենզիա ունեցող անձանց հիվանդության ներքին պատկերի հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության է առնվում, թե ինչպես է հիվանդն ընկալում և գնահատում սեփական առողջական վիճակը, հիվանդության պատճառները, ընթացքը, հնարավոր հետևանքները և բուժման անհրաժեշտությունը։ Վերլուծվում են հիվանդության նկատմամբ հուզական և ճանաչողական արձագանքները, առողջության հետ կապված անհանգստությունները, ինքնագնահատականի փոփոխությունները, սթրեսային գործոնները և հիվանդությանը հարմարվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության մասին անձի պատկերացումների, վերաբերմունքի և վարքային արձագանքների փոխկապակցվածությանը բուժման գործընթացի հետ։ Դիտարկվում են անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունների, հուզական լարվածության, տագնապայնության, սոցիալական միջավայրի և հիվանդության տևողության հնարավոր ազդեցությունները ներքին պատկերի ձևավորման վրա։ Քննարկվում է նաև հիվանդի վերաբերմունքը բժշկական առաջարկություններին, կենսակերպի փոփոխություններին և երկարատև բժշկական հսկողությանը։ Կարևորվում է հիվանդության ֆիզիկական և հոգեբանական բաղադրիչների համալիր գնահատումը, քանի որ քրոնիկական հիվանդության ընկալումը կարող է ազդեցություն ունենալ անձի առօրյա գործունեության, սոցիալական հարաբերությունների և կյանքի որակի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում կլինիկական և հոգեբանական հետազոտության մեթոդների կիրառմանը՝ հիվանդների տարբեր հոգեբանական արձագանքները բացահայտելու և համակարգելու նպատակով։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել հիվանդների հոգեբանական առանձնահատկությունների առավել ամբողջական գնահատմանը, բժշկի և հիվանդի արդյունավետ հաղորդակցության ձևավորմանը, բուժման գործընթացին մասնակցության բարելավմանը և անհատականացված հոգեբանական աջակցության կազմակերպմանը։