Психологические аспекты внутренней картины болезни при эссенциальной артериальной гипертензии

Философия

Այս աշխատությունը նվիրված է բնական իրավունքի, բարոյականության, քաղաքացիական պարտքի և հասարակական դաստիարակության հիմնարար սկզբունքներին՝ նպատակ ունենալով ձևավորել բարոյապես գիտակից, առաքինի, պատասխանատու և հասարակության համար օգտակար անհատ։ Գրքի գաղափարական առանցքում մարդու բնական իրավունքների ու պարտականությունների, բարու և չարի տարբերակման, արդարության, խղճի, ազնվության և հասարակական համակեցության կանոնների ուսումնասիրությունն է։ Բնական օրենքի գաղափարը հիմնվում է այն համոզմունքի վրա, որ մարդն օժտված է բանականությամբ և բարոյական գիտակցությամբ, որոնց միջոցով կարող է ճանաչել ճշմարիտն ու սխալը, տարբերակել արդարն ու անարդարը և իր վարքագիծը համապատասխանեցնել համընդհանուր բարոյական սկզբունքներին։ Աշխատությունը բնական իրավունքը դիտարկում է ոչ միայն որպես փիլիսոփայական կամ իրավական ուսմունք, այլև որպես մարդու անձնական և հասարակական կյանքի կազմակերպման կարևոր հիմք։ Դրանում առաջադրված գաղափարների համաձայն՝ արժանապատիվ քաղաքացի դառնալու համար անհրաժեշտ է ոչ միայն իմանալ սեփական իրավունքները, այլև գիտակցել պարտականությունները, հարգել այլ մարդկանց ազատությունն ու արժանապատվությունը, պահպանել արդարության սկզբունքները և պատասխանատվություն կրել սեփական արարքների համար։ Հատուկ նշանակություն է տրվում մարդու բարոյական դաստիարակությանը՝ որպես անհատական կատարելագործման և հասարակական բարեկեցության նախապայմանի։ Բարի և պարկեշտ քաղաքացու կերպարը ներկայացվում է այնպիսի հատկանիշների ամբողջությամբ, ինչպիսիք են ազնվությունը, ճշմարտախոսությունը, աշխատասիրությունը, չափավորությունը, խոհեմությունը, բարությունը, համեստությունը, պարտաճանաչությունը և ուրիշների նկատմամբ հարգանքը։ Աշխատության կարևոր թեմաներից են նաև մարդու հարաբերությունները ընտանիքի, հասարակության և պետության հետ, հասարակական կարգի պահպանման անհրաժեշտությունը, օրենքների նկատմամբ հարգանքը, փոխադարձ օգնությունը և ընդհանուր բարօրության գիտակցումը։ Քաղաքացիական դաստիարակությունը ներկայացվում է որպես շարունակական գործընթաց, որի ընթացքում մարդը սովորում է կառավարել սեփական ցանկություններն ու վարքագիծը, հարգել ընդունված բարոյական նորմերը, կատարել իր պարտականությունները և գիտակցաբար մասնակցել հասարակական կյանքին։ Գրքի կրթական ուղղվածությունը ենթադրում է, որ անհատի ձևավորումը պետք է հիմնված լինի ոչ միայն գիտելիքների ձեռքբերման, այլև բնավորության, բարոյական համոզմունքների և պատասխանատվության զգացման զարգացման վրա։ Այս մոտեցմամբ կրթությունը դիտարկվում է որպես հասարակության բարոյական ու քաղաքացիական առաջընթացի կարևորագույն միջոց։ Աշխատության գաղափարական բովանդակությունը կապված է եվրոպական լուսավորական մտքի և բնական իրավունքի այն ավանդույթի հետ, որը մարդու բանականությունը, բնական իրավունքներն ու բարոյական ինքնագիտակցությունը համարում էր հասարակական արդարության և քաղաքացիական կյանքի հիմքերից մեկը։ XVIII–XIX դարերում այս գաղափարները մեծ ազդեցություն ունեցան կրթական, փիլիսոփայական և հասարակական մտածողության զարգացման վրա՝ խթանելով անհատի իրավունքների, քաղաքացիական պատասխանատվության և հանրային բարօրության վերաբերյալ նոր պատկերացումների ձևավորումը։ Հրատարակության կարևորությունը հատկապես մեծ է հայ լուսավորական մտքի և աշխարհիկ կրթական գրականության պատմության տեսանկյունից։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել եվրոպական փիլիսոփայական, բարոյագիտական և կրթական գաղափարների հայերեն ներկայացման գործում՝ նպաստելով հայերեն գիտական ու հասարակագիտական լեզվի զարգացմանը։ Նման աշխատությունների հրատարակումը վկայում է հայ ընթերցողին քաղաքացիական կրթության, բարոյական դաստիարակության և հասարակական պատասխանատվության վերաբերյալ գաղափարներին հաղորդակից դարձնելու ձգտման մասին։ Այն արտացոլում է այն մտավոր միջավայրը, որտեղ ազգային կրթության զարգացումը դիտարկվում էր որպես հասարակության բարոյական վերափոխման, գիտակցության բարձրացման և քաղաքակրթական առաջընթացի կարևոր պայման։ Գիրքը արժեքավոր է բնական իրավունքի պատմության, բարոյագիտության, փիլիսոփայության, քաղաքացիական կրթության, մանկավարժության և հայ լուսավորական գրականության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, իրավագետների, փիլիսոփաների, մանկավարժների, հայագետների և հասարակական մտքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Միաժամանակ աշխատության գաղափարները շարունակում են արդիական մնալ նաև ժամանակակից հասարակության մեջ, քանի որ անդրադառնում են քաղաքացիական գիտակցության, մարդու իրավունքների, անձնական պատասխանատվության, բարոյական արժեքների և հասարակության հանդեպ պարտքի այնպիսի հիմնարար հարցերի, որոնք կարևոր են գիտակից ու պատասխանատու քաղաքացու ձևավորման համար։

Математика

Նյութում հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է բազմաչափ անալիզի և ֆունկցիաների տեսության ընդլայնված գաղափարների վրա։ Ներկայացվում են մի քանի փոփոխականներով ֆունկցիաների դիֆերենցիալ հաշվարկը, մասնակի ածանցյալները, բազմակի ինտեգրալները և դրանց կիրառությունները տարածական խնդիրներում։ Քննարկվում են նաև վեկտորային դաշտերի հիմնական հատկությունները և գծային ինտեգրալների գաղափարը։ Բացի տեսական նյութից, դասագիրքը ընդգրկում է բազմաթիվ օրինակներ և խնդիրներ, որոնք օգնում են հասկանալ բազմաչափ մաթեմատիկական կառուցվածքների վարքագիծը և դրանց կիրառությունները ֆիզիկայում, ինժեներական հաշվարկներում և մաթեմատիկական մոդելավորման մեջ։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է Բյուզանդական կայսրությունում ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը, զարգացմանը և դրա ազդեցությանը կայսրության սահմաններից դուրս՝ միջնադարյան աշխարհում։ Հեղինակը վերլուծում է ընթերցանության պրակտիկաները՝ ընդգծելով թե՛ անհատական, թե՛ հանրային ընթերցման ձևերը, դրանց սոցիալական համատեքստը և կրթական համակարգի հետ կապը։ Գրքում դիտարկվում է գրավոր մշակույթի տարածումը՝ ձեռագրական արտադրության, վանքային դպրոցների և քաղաքային ինտելեկտուալ կենտրոնների միջոցով, ինչպես նաև տեքստերի շրջանառության մեխանիզմները Բյուզանդիայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ընթերցողի դերին՝ որպես ակտիվ մեկնաբանող սուբյեկտի, որը մասնակցում է տեքստի իմաստի ձևավորմանը՝ աստվածաբանական, իրավական և պատմագրական երկերի համատեքստում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև բյուզանդական ընթերցանության ավանդույթների ազդեցությունը սլավոնական, հայկական և լատինական մշակութային միջավայրերի վրա՝ ցույց տալով գիտելիքի փոխանցման բազմուղղված գործընթացները։ Աշխատությունը կարևոր է միջնադարագետների, բյուզանդագետների և գրավոր մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար՝ բացահայտելով ընթերցանության՝ որպես մշակութային պրակտիկայի, լայն պատմական դինամիկան։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է խորհրդային շրջանի հայ արձակի կարևոր ժանրերից մեկի զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը 1960–1970-ական թվականների գրական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում տվյալ ժամանակաշրջանի պատմվածքի թեմատիկ, գաղափարական, ժանրային և գեղարվեստական փոփոխություններն են, ինչպես նաև այն նոր միտումները, որոնք ձևավորվեցին հասարակական կյանքի, մշակութային միջավայրի և գրական մտածողության փոխակերպումների ազդեցությամբ։ Ուսումնասիրության շրջանակում պատմվածքը դիտարկվում է որպես փոքրածավալ արձակի ճկուն ձև, որը հնարավորություն էր տալիս գրողներին կենտրոնանալ մարդու ներաշխարհի, անհատական ընտրության, բարոյական խնդիրների, առօրյա կյանքի և հասարակության հետ անհատի հարաբերությունների վրա։ Կարող է քննության առնվել նախորդ տասնամյակների գրական ավանդույթների շարունակականությունը և միաժամանակ դրանց վերաիմաստավորումը՝ հատկապես կերպարակերտման, հոգեբանական վերլուծության, պատումի կառուցվածքի և հեղինակային խոսքի կազմակերպման ոլորտներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել անհատի և հասարակության փոխհարաբերությանը, քաղաքային ու գյուղական կյանքի պատկերներին, հիշողության, հայրենիքի, մարդկային արժանապատվության, սերնդային հարաբերությունների և բարոյական պատասխանատվության թեմաներին։ Կարևոր է նաև բացահայտել, թե ինչպես են պատմվածքի ժանրում փոխվում հերոսի կառուցման սկզբունքները՝ արտաքին իրադարձությունների նկարագրությունից աստիճանաբար մեծ տեղ հատկացնելով ներքին ապրումների, հոգեբանական հակասությունների և անձնական աշխարհընկալման ներկայացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև լեզվաոճական նորարարություններին, երկխոսության և ներքին խոսքի կիրառությանը, ենթատեքստի դերին, խորհրդանշական պատկերներին, ժամանակի ու տարածության կազմակերպմանը և պատմողական տարբեր եղանակների համադրմանը։ Համեմատական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու տարբեր հեղինակների ստեղծագործական մոտեցումների ընդհանրություններն ու տարբերությունները և գնահատելու դրանց նշանակությունը փոքր արձակի զարգացման համար։ Միաժամանակ տվյալ ժամանակաշրջանի ստեղծագործությունները կարող են դիտարկվել իրենց պատմամշակութային միջավայրի հետ փոխկապակցված՝ հաշվի առնելով խորհրդային իրականության պայմաններում գրականության գաղափարական սահմանափակումների և ստեղծագործական ինքնարտահայտման հարաբերությունը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու XX դարի երկրորդ կեսի հայ արձակի զարգացման կարևոր փուլի մասին և բացահայտելու այն գեղարվեստական ու ժանրային գործընթացները, որոնք նշանակալի ազդեցություն ունեցան հետագա հայ պատմվածքի ձևավորման վրա։

Культура

Այս մատենագիտական հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ցանկը՝ նպատակ ունենալով աջակցել հետազոտողներին, ուսանողներին, գրադարանավարներին և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողներին տեղեկատվության որոնման և աղբյուրների ընտրության գործընթացում։ Ժողովածուն ներառում է տարբեր թեմատիկ ուղղությունների՝ արվեստագիտության, թատրոնի, երաժշտության, կերպարվեստի, ճարտարապետության, մշակութաբանության, ժողովրդական արվեստի և մշակութային ժառանգության վերաբերյալ հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրություններ։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմաների կամ այլ մատենագիտական սկզբունքների՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության հայտնաբերումն ու ուսումնասիրությունը։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատու աղբյուր է մշակույթի և արվեստի բնագավառի արդի հրատարակչական արտադրանքի, գիտական հետազոտությունների և մասնագիտական գրականության մասին ամբողջական պատկերացում կազմելու համար։

Литература

Ստեղծագործությունը վերնագրով անդրադառնում է VII դարի պատմական միջավայրին և այդ ժամանակաշրջանի հետ կապվող խորագետ մարդու կերպարին։ Գայլ Վահանի կերպարը ներկայացվում է որպես մտավոր կարողություններով, գիտելիքներով և խորաթափանցությամբ առանձնացող անձնավորություն, որի միջոցով ընթերցողին է փոխանցվում միջնադարյան հայ կյանքի ու մտածողության որոշակի պատկերացում։ Պատմական թեմայի ընտրությունը հնարավորություն է տալիս գեղարվեստական շարադրանքի միջոցով անդրադառնալ անցյալի հասարակական հարաբերություններին, ժամանակի բարքերին, գիտելիքի ու իմաստության արժևորմանը և անհատի դերին պատմական իրադարձությունների ու միջավայրի մեջ։ Վերնագրում ընդգծված «խորագետ» բնորոշումը կարևոր հուշում է կերպարի մտավոր նկարագրի վերաբերյալ՝ մատնանշելով դատողության խորությունը, շրջահայացությունը և գիտելիքի նշանակությունը։ Ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես պատմական հիշողության և անցյալի նշանավոր անձանց կերպավորման գրական փորձ, որտեղ պատմական ժամանակաշրջանը դառնում է մարդկային արժանիքների, խոհեմության և մտավոր ներուժի բացահայտման միջավայր։ Այն հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել XIX դարի հայ գրականության, պատմական թեմաներով գրված ստեղծագործությունների և միջնադարյան Հայաստանի մշակութային պատկերացումների ուսումնասիրության տեսանկյունից։