Ինքնատիրապետման արվեստը

Социология

Աշխատանքի սեռային բաժանումը հասարակության մեջ աշխատանքի բաշխման այն համակարգն է, որտեղ տարբեր աշխատանքային դերեր, մասնագիտություններ և սոցիալական գործառույթներ բաժանվում են տղամարդկանց և կանանց միջև՝ հիմնվելով ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ առավելապես պատմական, մշակութային և սոցիալական ձևավորված պատկերացումների վրա։ Այս երևույթը գոյություն ունի գրեթե բոլոր հասարակություններում և տարբեր ժամանակաշրջաններում տարբեր ձևերով է արտահայտվել՝ սկսած ավանդական հասարակություններից, որտեղ տղամարդիկ հիմնականում զբաղվում էին ֆիզիկական ուժ պահանջող և հանրային ոլորտի աշխատանքներով, իսկ կանայք՝ տնային տնտեսությամբ և երեխաների խնամքով, մինչև ժամանակակից հասարակություններ, որտեղ այդ սահմանները աստիճանաբար փոխվում են։ Աշխատանքի սեռային բաժանումը պայմանավորված է նաև տնտեսական կառուցվածքով, կրթության հասանելիությամբ, սոցիալական նորմերով և մշակութային սպասումներով, որոնք հաճախ ազդում են այն բանի վրա, թե ինչ մասնագիտություններ են համարվում «տղամարդկային» կամ «կանացի»։ Չնայած ժամանակակից աշխարհում կանանց մասնակցությունը աշխատաշուկայում զգալիորեն աճել է, որոշ ոլորտներում դեռ պահպանվում են անհավասարություններ, օրինակ՝ ղեկավար պաշտոններում կամ բարձր վարձատրվող տեխնիկական մասնագիտություններում նրանց ներկայացվածության ցածր մակարդակը։ Միևնույն ժամանակ կան ոլորտներ, որտեղ գերակշռում են կանայք, օրինակ՝ կրթություն, առողջապահություն կամ սպասարկման որոշ ճյուղեր, ինչը ևս ձևավորում է մասնագիտական սեգրեգացիա։ Աշխատանքի սեռային բաժանումը նաև կապված է վարձատրության տարբերությունների հետ, երբ նույն կամ համարժեք աշխատանքի դիմաց կանայք հաճախ ստանում են ավելի ցածր վարձատրություն, ինչը հայտնի է որպես գենդերային վարձատրության խզում։ Ժամանակակից սոցիալական քաղաքականությունները և միջազգային կազմակերպությունները փորձում են նվազեցնել այս անհավասարությունները՝ խթանելով հավասար հնարավորություններ կրթության, աշխատանքի և կարիերայի առաջխաղացման մեջ։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանում բժշկության զարգացման պատմությանը՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև XVIII դարի վերջը, և ներկայացնում է բժշկական գիտելիքների, բուժական փորձի ու առողջապահական ավանդույթների երկարատև ձևավորման գործընթացը։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են նախահնագույն և հին շրջանի հավատալիքները, ժողովրդական բժշկությունը և բնության բուժիչ միջոցների օգտագործումը հիմք հանդիսացել հետագա մասնագիտական բժշկության զարգացման համար։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է հին հայկական բժշկության կապը հարևան քաղաքակրթությունների՝ հատկապես հունահռոմեական և պարսկական բժշկական դպրոցների հետ, ինչպես նաև տեղական փորձի ինքնուրույն զարգացումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջնադարյան Հայաստանի բժշկական մտքի ձևավորմանը, որտեղ կարևոր դեր են խաղացել վանական կենտրոնները և գիտակ հոգևորականները, որոնք զբաղվել են ձեռագրերի թարգմանությամբ, հիվանդությունների նկարագրությամբ և բուժական բաղադրատոմսերի գրառմամբ։ Նշվում է նաև ժողովրդական բժշկության մեծ նշանակությունը՝ բուսաբուժության, հանքային ջրերի և բնական միջոցների լայն կիրառմամբ, որոնք մինչ օրս ունեն պատմական և գիտական արժեք։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև հայտնի բժիշկների և գիտնականների գործունեությունը, որոնք փորձել են համակարգել բժշկական գիտելիքները և ստեղծել բուժման ավելի կառուցվածքային մոտեցումներ՝ համադրելով փորձառական և տեսական գիտելիքները։ XVIII դարի վերջի հատվածում արդեն նկատվում են եվրոպական բժշկության ազդեցության առաջին նշանները, որոնք հետագայում հիմք են դառնում ժամանակակից բժշկական համակարգի ձևավորման համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է Հայաստանի բժշկության պատմությունը որպես բազմաշերտ և շարունակական զարգացում, որտեղ համադրվում են ժողովրդական փորձը, միջնադարյան գիտական մտածողությունը և արտաքին ազդեցությունները։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական, քաղաքական և հումանիտար գիտությունների տարբեր ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական գրականության լայն դաշտում։ Այն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններ, բանասիրական գիտություններ, գրականագիտություն, լեզվաբանություն, պատմություն և պատմական գիտություններ, աշխարհագրություն, հնագիտություն և ազգագրություն՝ արտացոլելով այս ոլորտներում ձևավորվող ժամանակակից գիտական մոտեցումները, տեսական զարգացումները և մեթոդաբանական նորարարությունները։ Ցանկը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների և ուսումնական գործընթացի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, գնահատել դրանց գիտական արժեքը և կիրառել դրանք տարբեր հումանիտար ուսումնասիրությունների շրջանակներում։ Այն նաև նպաստում է միջգիտակարգային կապերի զարգացմանը՝ ապահովելով գիտելիքի համակարգված տարածում և աջակցելով հումանիտար գիտությունների զարգացման շարունակականությանը։

Литература

«Թափառական հրեա» անվանումը կապված է եվրոպական գրականության մեջ տարածված ավանդության հետ, որի կենտրոնական կերպարը դատապարտված է անվերջ թափառելու և չի կարողանում հանգրվան գտնել։ Այս խորհրդանշական պատկերը տարբեր ժամանակներում օգտագործվել է մարդկային ճակատագրի, տառապանքի, պատժի, ապաշխարության, հավատի և փրկության գաղափարներն արտահայտելու համար։ Թափառականության մոտիվը գեղարվեստական պատումում հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու նաև օտարության, մենության, հասարակական անարդարության և մարդու՝ սեփական անցյալի հետ ունեցած հարաբերությունների հարցերին։ Եվրոպական գրականության մեջ այս ավանդությունը ստացել է տարբեր մեկնաբանություններ՝ կրոնական առասպելից վերածվելով հասարակական ու բարոյական խնդիրներ ներկայացնելու գրական միջոցի։ Հատորի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու կերպարների զարգացմանը, պատմողական կառուցվածքին, իրադարձությունների հաջորդականությանը և անհատական ճակատագրերի ու հասարակական միջավայրի փոխազդեցությանը։ Այս թեմայով ստեղծագործություններում անձնական պատմությունները կարող են միահյուսվել պատմական իրադարձությունների, հասարակական հարաբերությունների և բարոյական ընտրությունների հետ՝ ընդգծելով մարդու գործողությունների հետևանքներն ու պատասխանատվության խնդիրը։ Հատորի գրական նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև թարգմանական գրականության զարգացման համատեքստում՝ ուսումնասիրելով եվրոպական գրական թեմաների տարածումը հայ ընթերցողական միջավայրում և դրանց դերը գեղարվեստական ճաշակի ձևավորման գործում։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում համաշխարհային գրականության, կրոնական ավանդությունների գրական վերամշակման, սոցիալական արձակի և հայ գրահրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների ոլորտներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական հավաքածուն՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին, գիտաշխատողներին, դասախոսներին և ուսանողներին տրամադրել արդիական տեղեկատվություն նոր հրատարակությունների մասին։ Ցանկում ընդգրկված են հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրությանը, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող աշխատություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ոլորտների ժամանակակից հետազոտական ուղղությունները, գիտական քննարկումները և տեսական զարգացումները։ Հրատարակությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ աղբյուր՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, բացահայտել համապատասխան ուսումնասիրություններ և արդյունավետ կազմակերպել գիտահետազոտական ու ուսումնական աշխատանքը։ Այն կարևոր դեր է կատարում գիտելիքների տարածման և գիտական հաղորդակցության ապահովման գործում՝ նպաստելով հումանիտար և հասարակագիտական գիտությունների զարգացմանն ու նոր գիտական արդյունքների հասանելիությանը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Գաղիայի՝ Ֆրանսիայի և Պրուսիայի պատմական ու աշխարհաքաղաքական միջավայրին։ Երկու պետությունների պատմությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում եվրոպական նոր ժամանակների քաղաքական զարգացումների մեջ՝ կապված պետական կառավարման, տարածքային փոփոխությունների, ռազմական հակամարտությունների, դիվանագիտական հարաբերությունների և ազգային ինքնության ձևավորման հետ։ Ֆրանսիան և Պրուսիան տարբեր ժամանակաշրջաններում եղել են եվրոպական քաղաքականության ազդեցիկ դերակատարներ, իսկ նրանց միջև հարաբերությունները նշանակալի ազդեցություն են ունեցել մայրցամաքի ուժերի հավասարակշռության վրա։ Այս թեմայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու եվրոպական պետությունների ձևավորման, իշխանության կենտրոնացման, հասարակական վերափոխումների և միջազգային մրցակցության մասին։ Աշխատության առաջին մասը ներկայացնում է թեմայի սկզբնական հատվածը և կարող է դիտարկվել որպես ավելի ընդգրկուն պատմական շարադրանքի բաղկացուցիչ։ Նման գրականությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել հայ ընթերցողի աշխարհագրական ու պատմական գիտելիքների ընդլայնման, եվրոպական երկրների ճանաչման և համաշխարհային իրադարձությունների վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Եվրոպայի պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով և 19-րդ դարի հայ կրթական ու պատմագիտական գրականությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։