Հայկական հարցը և մեծ տերությունները 1914-1917 թվականներին

Журналистика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գործող զանգվածային լրատվության միջոցների կառավարման համակարգի ուսումնասիրությանը և մեդիա մենեջմենթի արդյունավետ մեխանիզմների բացահայտմանը։ Աշխատությունը ուսումնասիրում է լրատվամիջոցը ոչ միայն որպես տեղեկատվություն ստեղծող և տարածող կառույց, այլև որպես կազմակերպություն, որն ունի կառավարման, ֆինանսավորման, մարդկային ռեսուրսների, արտադրական գործընթացների, շուկայական դիրքավորման և զարգացման ռազմավարության խնդիրներ։ Հետազոտության արդիականությունը պայմանավորված է նրանով, որ հայկական լրատվական դաշտում տեղի ունեցած փոփոխությունները փոխել են նաև լրագրողական գործունեության, խմբագրական աշխատանքի կազմակերպման և լրատվական արտադրանքի տարածման եղանակները։ Աշխատության հեղինակ Անուշ Մարտիրոսյանը ուսումնասիրում է Հայաստանում գործող առաջատար լրատվամիջոցների կառավարման համակարգերը և փորձում է բացահայտել այն մեխանիզմներն ու գործիքները, որոնք կարող են նպաստել լրատվամիջոցի ավելի արդյունավետ կառավարմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակներից է նաև հասկանալ լրատվական շուկայի մակրոտնտեսական և միկրոտնտեսական մակարդակների փոխկապակցվածությունը և բացահայտել հայաստանյան լրատվական տնտեսության առանձնահատկությունները շուկայական հարաբերությունների պայմաններում։ Աշխատության մեջ մեդիա մենեջմենթը դիտարկվում է որպես բազմաբաղադրիչ համակարգ, որտեղ խմբագրական և լրագրողական գործունեությունը պետք է համադրվի կառավարման և տնտեսական նպատակների հետ։ Կարևորվում են կազմակերպության կառուցվածքը, ղեկավարության որոշումների ընդունումը, աշխատանքային գործընթացների ճիշտ բաշխումը, մասնագիտական թիմի ձևավորումը, աշխատակիցների աշխատանքի կազմակերպումը և նյութական ու ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում նաև լրատվական արտադրանքի ստեղծման գործընթացին՝ ցույց տալով, որ ժամանակակից մեդիա կազմակերպության հաջողությունը կախված է ոչ միայն լրագրողական նյութի որակից, այլև այն ստեղծելու, խմբագրելու, տարածելու և լսարանին հասցնելու գործընթացների արդյունավետ կազմակերպումից։ Հատուկ նշանակություն ունի լրատվամիջոցի տնտեսական կողմը։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է այն հարցը, թե ինչպես կարող է լրատվամիջոցը գործել մրցակցային շուկայում, պահպանել իր լսարանը, ձևավորել կայուն բրենդ և միաժամանակ ապահովել իր գործունեության տնտեսական կենսունակությունը։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է նաև բրենդի ստեղծման նշանակությունը․ ճանաչելի և վստահելի լրատվական բրենդը կարող է դառնալ կազմակերպության մրցակցային առավելություններից մեկը և նպաստել լսարանի ու ֆինանսական ռեսուրսների պահպանմանը։ ՀՀ լրատվական դաշտի օրինակների ուսումնասիրությունը աշխատանքին տալիս է գործնական ուղղվածություն։ Հեղինակը փորձում է տեսական մենեջմենթի սկզբունքները կապել իրական լրատվական կազմակերպությունների գործունեության հետ՝ ուսումնասիրելով դրանց կառավարման փորձը և առանձնահատկությունները։ Այդ մոտեցումը թույլ է տալիս գնահատել, թե միջազգային և ընդհանուր մենեջմենթի որ գործիքներն են կիրառելի հայկական մեդիա միջավայրում, և ինչպիսի հարմարեցումներ են անհրաժեշտ տեղական շուկայի պայմաններում։ Աշխատության կարևոր թեմաներից է նաև խմբագրական աշխատանքի և կառավարման փոխհարաբերությունը։ Լրատվամիջոցում արդյունավետ կառավարումը պետք է կարողանա պահպանել լրագրողական աշխատանքի մասնագիտական տրամաբանությունը՝ միաժամանակ ապահովելով կազմակերպության ընդհանուր նպատակների իրականացումը։ Այս համատեքստում կարևոր են խմբագրական քաղաքականության ձևավորումը, նյութերի ընտրության ու պատրաստման գործընթացը, պատասխանատվության բաշխումը և ղեկավարության ու լրագրողների միջև արդյունավետ հաղորդակցությունը։ Հայկական մեդիա միջավայրի ուսումնասիրության համար նշանակություն ունի նաև ինքնակարգավորման և մասնագիտական էթիկայի հարցը։ Ներկայում Հայաստանի ԶԼՄ-ների ինքնակարգավորման նախաձեռնությունը միավորում է ավելի քան 100 լրատվամիջոց, իսկ նախաձեռնության շրջանակում գործում է ԶԼՄ-ների էթիկայի Դիտորդ մարմինը, որը գնահատում է անդամ լրատվամիջոցների գործողությունների և հրապարակումների համապատասխանությունը մասնագիտական էթիկայի սկզբունքներին։ Սա ցույց է տալիս, որ մեդիայի կառավարումը չի սահմանափակվում միայն ֆինանսական կամ կազմակերպչական արդյունավետությամբ․ լրատվամիջոցի երկարաժամկետ կայունության համար կարևոր են նաև վստահությունը, մասնագիտական հեղինակությունը, էթիկական չափանիշների պահպանումը և լսարանի հետ պատասխանատու հարաբերությունների ձևավորումը։ Աշխատության ընդհանուր արժեքը կայանում է նրանում, որ այն միավորում է լրագրության տեսությունը, կառավարման սկզբունքները և մեդիայի տնտեսական ուսումնասիրությունը՝ դրանք կիրառելով հենց ՀՀ լրատվամիջոցների օրինակների նկատմամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել լրագրության և մեդիա կառավարման ոլորտի ուսանողների, խմբագիրների, լրատվամիջոցների ղեկավարների, մեդիա հետազոտողների և այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական լրատվական շուկայի կազմակերպչական ու տնտեսական առանձնահատկություններով։

История

Ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմական և քաղաքական խնդիրների զարգացումը միջազգային հարաբերությունների համատեքստում՝ սկսած դրանց ձևավորման վաղ փուլերից մինչև 20-րդ դարի քաղաքական գործընթացները։ Հեղինակը՝ Էդուարդ Ս. Լիտլը, անդրադառնում է այն հանգամանքներին, որոնք պայմանավորեցին «Հայկական հարցի» առաջացումը Օսմանյան կայսրության ներսում, ինչպես նաև այն միջազգային քննարկումներին, որտեղ հայ ժողովրդի իրավունքների և ինքնորոշման խնդիրները դարձան դիվանագիտական օրակարգի մաս։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1877–1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտին և Բեռլինի կոնգրեսին, որտեղ «Հայկական հարցը» առաջին անգամ ձևակերպվեց որպես միջազգային խնդիր։ Գրքում քննարկվում են նաև նախորդ դարերի հայկական գործիչների և մտավորականների գործունեությունը, ովքեր եվրոպական արքունիքներին էին ներկայացնում հայ ժողովրդի վիճակը և փորձել էին ստանալ աջակցություն հայկական խնդիրների լուծման համար։ Հեղինակը վերլուծում է այն պատճառները, թե ինչու Սան-Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրերը չարդարացրին հայ ժողովրդի սպասումները և ինչպես այդ գործընթացները ձևավորեցին երկարատև քաղաքական և դիվանագիտական պայքար, որը հայտնի է որպես «Հայկական հարց»։ Ընդհանուր առմամբ գիրքը դիտարկում է թեման ոչ միայն պատմական տեսանկյունից, այլ նաև միջազգային իրավունքի և մեծ տերությունների շահերի բախման շրջանակում՝ ցույց տալով, թե ինչպես է հայկական հարցը դարձել կայսրությունների քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներից մեկը։

Математика

Գիրքը նվիրված է բարդ կառուցվածք ունեցող և դինամիկ համակարգերի կայունացման կառավարման խնդիրների տեսական ու գործնական ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են այն համակարգերը, որոնց վարքագիծը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում է և որոնց բաղադրիչների փոխազդեցությունը պահանջում է կառավարման հատուկ մեթոդների կիրառում։ Հեղինակը ներկայացնում է դինամիկ համակարգերի մաթեմատիկական նկարագրման, դրանց վիճակի և շարժման բնութագրման, կայունության գնահատման և կառավարման ազդանշանների ձևավորման հիմնական սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաղադրյալ համակարգերի կառուցվածքին, ենթահամակարգերի փոխկապակցվածությանը և դրանց համատեղ աշխատանքի արդյունքում առաջացող կառավարման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում են համակարգի կայունության պայմանները, անցումային գործընթացները, արտաքին խանգարումների ազդեցությունը և կառավարման որակի գնահատման չափանիշները։ Գրքում քննարկվում են կայունացման տարբեր մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով ապահովել համակարգի ցանկալի վիճակի պահպանումը, նվազեցնել անցանկալի տատանումները և բարձրացնել կառավարման գործընթացի հուսալիությունն ու արդյունավետությունը։ Վերլուծվում են նաև այն դեպքերը, երբ համակարգի պարամետրերը ժամանակի ընթացքում փոփոխվում են կամ երբ առանձին բաղադրիչների վարքագիծը կարող է ազդել ամբողջ համակարգի կայունության վրա։ Աշխատության տեսական դրույթները կարող են կիրառվել տեխնիկական, արտադրական, էներգետիկ, տրանսպորտային և այլ բարդ կառավարվող համակարգերի մոդելավորման ու կառավարման խնդիրներում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կառավարման ալգորիթմների ընտրությանը, համակարգի արձագանքի վերլուծությանը և կայունության ապահովման արդյունավետ մեթոդների համեմատությանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, համակարգերի տեսության, դինամիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, ինժեներների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Ինստիտուտները և արդյունավետ շուկան տնտեսական համակարգի երկու փոխկապակցված հասկացություններ են, որոնք կարևոր դեր ունեն շուկայի կայունության և զարգացման ապահովման գործում։ Ինստիտուտները ձևական և ոչ ձևական կանոնների, օրենքների, նորմերի և կազմակերպությունների ամբողջությունն են, որոնք կարգավորում են տնտեսական հարաբերությունները։ Դրանք ներառում են պետական մարմիններ, օրենքներ, դատական համակարգ, ֆինանսական վերահսկողություն, ինչպես նաև հասարակական վարքագծի ընդունված կանոններ։ Ինստիտուտների հիմնական էությունը կայանում է նրանում, որ դրանք նվազեցնում են անորոշությունը, պաշտպանում են սեփականության իրավունքները և ապահովում են տնտեսական գործարքների վստահությունը։ Արդյունավետ (էֆեկտիվ) շուկան այն շուկան է, որտեղ բոլոր հասանելի տեղեկատվությունը արագ և ամբողջությամբ արտացոլվում է ակտիվների գների մեջ, և որտեղ անհնար է համակարգված կերպով ստանալ ավելորդ շահույթ միայն տեղեկատվության առավելության հաշվին։ Այս գաղափարը հայտնի է որպես արդյունավետ շուկայի վարկած։ Արդյունավետ շուկայի գործունեության համար անհրաժեշտ են ուժեղ ինստիտուտներ, որոնք ապահովում են թափանցիկություն, տեղեկատվության հավասար հասանելիություն և կանոնների պահպանում։ Եթե ինստիտուտները թույլ են, շուկայում կարող են առաջանալ խարդախություն, տեղեկատվական անհավասարություն և անարդյունավետ բաշխում։ Այսպիսով, ինստիտուտները և արդյունավետ շուկան փոխադարձաբար կապված են․ լավ գործող ինստիտուտները նպաստում են շուկայի արդյունավետությանը, իսկ արդյունավետ շուկան խթանում է տնտեսական աճը, ներդրումների ներգրավումը և ռեսուրսների օպտիմալ բաշխումը։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի դպրոցական շենքերի ճարտարապետական կազմակերպման զարգացմանը՝ հասարակական, կրթական և սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների պայմաններում։ Հետազոտության առանցքում հանրակրթական հաստատությունների տարածական կառուցվածքի վերափոխումն է՝ պայմանավորված կրթական գործընթացի նոր պահանջներով, ուսուցման մեթոդների փոփոխությամբ և դպրոցական միջավայրի նկատմամբ ժամանակակից մոտեցումներով։ Քննվում են ավանդական դպրոցական շենքերի հատակագծային սկզբունքները և դրանց համապատասխանությունը կրթության նոր կազմակերպական ձևերին՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով դասասենյակների, լաբորատորիաների, գրադարանների, մարզական, մշակութային և ընդհանուր օգտագործման տարածքների փոխադարձ կապերին։ Կարևորվում է ճկուն և բազմագործառույթ տարածքների ձևավորումը, որոնք կարող են հարմարեցվել անհատական, խմբային և համատեղ ուսուցման տարբեր ձևերին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում դպրոցական շենքի և շրջակա միջավայրի փոխհարաբերությանը, տարածքի կազմակերպմանը, բնական լուսավորությանը, օդափոխությանը, ակուստիկական պայմաններին և սովորողների համար հարմարավետ միջավայրի ձևավորմանը։ Դիտարկվում են նաև Հայաստանի բնակլիմայական պայմանների ազդեցությունը ճարտարապետական և կառուցվածքային լուծումների ընտրության վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գոյություն ունեցող դպրոցական շենքերի վերակառուցման և արդիականացման խնդիրը՝ հաշվի առնելով դրանց ֆունկցիոնալ հնարավորությունները, տեխնիկական վիճակը և ժամանակակից կրթական պահանջներին համապատասխանեցնելու անհրաժեշտությունը։ Անդրադարձ է կատարվում մատչելի միջավայրի ձևավորմանը՝ տարբեր կարիքներ ունեցող սովորողների համար դպրոցական տարածքների հնարավորինս հավասար օգտագործման տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորված դպրոցական շենքերի տիպաբանական առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով դրանց առավելությունները, սահմանափակումները և զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Դպրոցը դիտարկվում է ոչ միայն որպես ուսումնական գործառույթ իրականացնող շենք, այլև որպես համայնքային և սոցիալական միջավայր, որտեղ կազմակերպվում են հաղորդակցություն, ստեղծագործական գործունեություն, մշակութային միջոցառումներ և արտադասարանական աշխատանք։ Կարևորվում են նաև շենքի էներգաարդյունավետության, շահագործման նպատակահարմարության և տարածքների երկարաժամկետ հարմարվողականության հարցերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ճարտարապետության, քաղաքաշինության, կրթական միջավայրի նախագծման և շենքերի տիպաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել Հայաստանի դպրոցական ճարտարապետության զարգացման այն սկզբունքները, որոնք համապատասխանում են փոփոխվող հասարակական և կրթական պահանջներին։

Экономика

Հայաստան-ում հարկային համակարգի կատարելագործման ժամանակակից խնդիրները վերաբերում են պետական բյուջեի եկամուտների կայունացման, հարկային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման և տնտեսական աճի խթանման միջև հավասարակշռության ապահովմանը։ Հարկային համակարգը հանդիսանում է պետական ֆինանսական համակարգի առանցքային բաղադրիչներից մեկը, որը պետք է ապահովի հարկերի արդար բաշխում, ստվերային տնտեսության կրճատում և բիզնես միջավայրի բարելավում, սակայն գործնականում առկա են մի շարք կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ խնդիրներ։ Դրանցից կարևոր են հարկային բեռի բաշխման անհամաչափությունը տարբեր տնտեսական ոլորտների և հարկատուների միջև, ստվերային տնտեսության զգալի մակարդակը, հարկային պարտավորությունների թերի կատարումը, ինչպես նաև հարկային վարչարարության երբեմն բարդ և ոչ բավարար թափանցիկ ընթացակարգերը։ Ժամանակակից փուլում կարևոր խնդիր է նաև թվայնացման գործընթացների լիարժեք իրականացումը, քանի որ էլեկտրոնային հարկային համակարգերի զարգացումը կարող է բարձրացնել վերահսկողության արդյունավետությունը և նվազեցնել կոռուպցիոն ռիսկերը։ Միաժամանակ հարկային քաղաքականությունը պետք է համադրվի ներդրումային միջավայրի բարելավման հետ, քանի որ չափազանց բարձր կամ ոչ կայուն հարկային բեռը կարող է խոչընդոտել փոքր և միջին բիզնեսի զարգացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է պահանջում նաև հարկային օրենսդրության հաճախակի փոփոխությունների խնդիրն, որը կարող է ստեղծել անորոշություն տնտեսվարողների համար և նվազեցնել կանխատեսելիությունը։ Այս բոլոր գործոնները միասին ձևավորում են հարկային համակարգի կատարելագործման հիմնական ուղղությունները՝ ներառյալ վարչարարության պարզեցումը, հարկային արդարության բարձրացումը, թվայնացման ընդլայնումը և տնտեսական աճին նպաստող կայուն հարկային քաղաքականության ձևավորումը։