Теоретическое исследование генерации суммарных и разностных частот лазерными импульсами длительностью в несколько оптических колебаний

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է Brevibacterium lactofermentum միկրոօրգանիզմի բարձրակտիվ շտամների ստացման և ընտրության խնդիրներին, որոնք կարող են օգտագործվել L-լիզինի արտադրության համար։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է մանրէաբանական և կենսատեխնոլոգիական մեթոդների կիրառմամբ այնպիսի շտամների ստացումը, որոնց կենսասինթետիկ ակտիվությունը և նպատակային նյութի արտադրողականությունը գերազանցում են ելակետային միկրոօրգանիզմի համապատասխան ցուցանիշները։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են L-լիզինի կենսասինթեզի առանձնահատկությունները, մանրէի նյութափոխանակության ուղիները և այն գործոնները, որոնք սահմանափակում կամ խթանում են ամինաթթվի կուտակումը սննդային միջավայրում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոօրգանիզմների ընտրության և բարելավման սկզբունքներին, արտադրողական հատկանիշների գնահատմանը, ստացված շտամների կայունության ուսումնասիրությանը և դրանց կենսատեխնոլոգիական արժեքի որոշմանը։ Քննարկվում են նաև ֆերմենտացիոն գործընթացների համար կարևոր պայմանները, սննդային միջավայրի բաղադրությունը, աճի և նյութափոխանակության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև արտադրության արդյունավետության վրա ազդող ֆիզիկական և քիմիական գործոնները։ L-լիզինի ստացման կենսատեխնոլոգիական եղանակների կատարելագործումը կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ այս էական ամինաթթուն լայնորեն կիրառվում է սննդի, կերային հավելումների, դեղագործության և մի շարք այլ արդյունաբերական ոլորտներում։ Բարձրարտադրողական մանրէային շտամների ստեղծումը հնարավորություն է տալիս մեծացնել նպատակային արտադրանքի ելքը, արդյունավետ օգտագործել հումքը և բարձրացնել ֆերմենտացիոն արտադրության տնտեսական արդյունավետությունը։ Աշխատությունը կարող է ներառել ստացված շտամների համեմատական բնութագրում, արտադրողականության գնահատում և դրանց կենսասինթետիկ հատկությունների վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել արդյունաբերական կիրառության համար առավել հեռանկարային տարբերակները։ Նյութը կարող է օգտակար լինել կենսատեխնոլոգների, մանրէաբանների, մոլեկուլային կենսաբանների, սննդի և կերային արտադրության մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Philosophy

Կառլ Յասպերսի «Փիլիսոփայական հավատք» (1948) աշխատությունը նրա էքզիստենցիալ փիլիսոփայության կարևորագույն գործերից է, որտեղ նա փորձում է բացատրել մարդու հոգևոր և իմացական դիրքորոշումը աշխարհի, գոյության և վերջնական իմաստի նկատմամբ։ Յասպերսը տարբերակում է կրոնական հավատքն ու փիլիսոփայական հավատքը՝ ընդգծելով, որ փիլիսոփայական հավատքը չի հիմնվում դոգմաների, սուրբ գրքերի կամ բացարձակ ճշմարտությունների վրա, այլ առաջանում է մարդու սեփական մտածողության, ներքին փորձի և գոյության սահմանային իրավիճակների՝ մահի, տառապանքի, պայքարի և պատահականության գիտակցման արդյունքում։ Նրա կարծիքով մարդը չի կարող ամբողջապես ճանաչել աշխարհը գիտության միջոցով, քանի որ գոյություն ունեն այնպիսի սահմաններ, որոնք գիտությունը չի կարող հաղթահարել, և հենց այդ սահմանների գիտակցումն է, որ մարդուն մղում է դեպի փիլիսոփայական մտածողություն և հավատք։ Յասպերսը նաև ընդգծում է «սահմանային իրավիճակների» գաղափարը, որտեղ մարդը բախվում է իր գոյության վերջավորությանը և ստիպված է վերանայել իր արժեքներն ու կյանքի իմաստը։ Նրա փիլիսոփայության մեջ կարևոր դեր ունի ազատությունը, հաղորդակցությունը և անհատի ներքին պատասխանատվությունը սեփական կյանքի իմաստը ձևավորելու հարցում։ Այս աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ, որ իրական իմաստավոր կյանքը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ մարդը գիտակցում է իր սահմանափակությունը, բայց միաժամանակ չի հրաժարվում իմաստի որոնումից։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական բանավեճի լեզվամշակույթի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով քաղաքական հաղորդակցության ընթացքում լեզվի գործածության, խոսքի կառուցվածքի, արտահայտչական միջոցների և հաղորդակցական վարքագծի առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական բանավեճն է՝ որպես հանրային խոսքի առանձնահատուկ ձև, որտեղ լեզուն ոչ միայն տեղեկատվություն փոխանցելու, այլև դիրքորոշում ձևավորելու, հակառակորդին համոզելու, քննադատելու և լսարանի վրա ազդեցություն գործելու գործիք է։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել քաղաքական գործիչների խոսքում կիրառվող բառապաշարը, դարձվածքները, հռետորական հարցերը, կրկնությունները, համեմատությունները, փոխաբերությունները և այլ արտահայտչական միջոցներ՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը խոսքի բովանդակության և ընկալման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բանավեճի մասնակիցների կողմից լեզվական նորմերի պահպանմանը, խոսքի հստակությանը, տրամաբանական հաջորդականությանը, փաստարկվածությանը և հաղորդակցական էթիկային։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություն է նաև քաղաքական բանավեճում հակադրության և քննադատության լեզվական դրսևորումների վերլուծությունը, ներառյալ գնահատողական բառապաշարի, պիտակավորման, հուզական արտահայտությունների և այլ ազդեցության մեխանիզմների կիրառումը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ այն հարցին, թե ինչպես են քաղաքական նպատակները, գաղափարական դիրքորոշումները և լսարանի առանձնահատկությունները պայմանավորում խոսքի ընտրությունը և կառուցվածքը։ Քաղաքական բանավեճի լեզվամշակույթի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել նաև հրապարակային խոսքի որակը, բանավեճի կառուցողականության աստիճանը և քաղաքական հաղորդակցության մեջ փոխադարձ հարգանքի պահպանման կարևորությունը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև զանգվածային լրատվության միջոցների և թվային հարթակների ազդեցությունը քաղաքական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների վրա, քանի որ ժամանակակից քաղաքական հաղորդակցությունը հաճախ տարածվում է կարճ, հուզական և լայն լսարանի համար նախատեսված հաղորդագրությունների միջոցով։ Հետազոտությունը կարող է բացահայտել քաղաքական խոսքի այն առանձնահատկությունները, որոնք նպաստում են հանրային երկխոսության արդյունավետությանը, ինչպես նաև այն լեզվական երևույթները, որոնք կարող են խոչընդոտել կառուցողական քննարկմանը կամ նպաստել հասարակական բևեռացմանը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ քաղաքական հաղորդակցության մշակույթի բարձրացման, հրապարակային խոսքի կատարելագործման և հանրային բանավեճի ավելի արդյունավետ ու քաղաքակիրթ ձևերի զարգացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, լրագրողներին, քաղաքական հաղորդակցության մասնագետներին, քաղաքագետներին, հռետորաբանության և խոսքի մշակույթի ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև հասարակական հաղորդակցության ոլորտում սովորող ուսանողներին։

Literature

Ալբեր Քամյուը 20-րդ դարի ֆրանսիական գրականության և էքզիստենցիալիստական մտածողության կարևորագույն ներկայացուցիչներից է, թեև ինքը հաճախ չէր ընդունում իրեն որպես էքզիստենցիալիստ՝ ավելի շատ ընդգծելով աբսուրդի փիլիսոփայությունը։ Նա ծնվել է Ալժիրում և իր ստեղծագործություններում հաճախ անդրադարձել է մարդու և աշխարհի միջև հակասությանը, կյանքի իմաստի որոնմանը և այն գաղափարին, որ մարդը ապրում է մի իրականությունում, որտեղ վերջնական ու բացարձակ իմաստ չկա, սակայն նա պետք է շարունակի ապրել և գործել՝ պահպանելով իր բարոյական պատասխանատվությունը։ Քամյուի հայտնի ստեղծագործություններից են «Օտարը», «Ժանտախտը» և «Սիզիփոսի առասպելը», որոնցում նա ներկայացնում է մարդու միայնությունը, հասարակության օտարացումը և անհատի պայքարը անիմաստության դեմ։ Նրա փիլիսոփայական մոտեցման կենտրոնում աբսուրդի գաղափարն է, ըստ որի մարդու իմաստ փնտրելու ձգտումը բախվում է աշխարհի անտարբերությանը, սակայն հենց այդ հակասության գիտակցումն է տալիս մարդուն ազատություն և հնարավորություն ստեղծելու սեփական արժեքները։ Քամյուն նաև ակտիվորեն մասնակցել է իր ժամանակի հասարակական և քաղաքական քննարկումներին՝ պաշտպանելով արդարության, ազատության և մարդկային արժանապատվության գաղափարները։ 1957 թվականին նա ստացել է Նոբելյան մրցանակ գրականության ոլորտում իր ստեղծագործական կարևոր ավանդի համար։

Political Science

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության մոտեցման արդյունավետության ուսումնասիրությանը խորհրդարանական կառավարման համակարգում՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե որքանով կարող են կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության սկզբունքներն ու մեխանիզմները նպաստել տարբեր քաղաքական, սոցիալական և հասարակական խմբերի շահերի ներկայացվածությանը, քաղաքական մասնակցությանը և որոշումների կայացման գործընթացում ներառմանը։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են կոնսոցիատիվ ժողովրդավարության տեսական հիմքերը, դրա հիմնական սկզբունքները և ինստիտուցիոնալ առանձնահատկությունները, այդ թվում՝ իշխանության և քաղաքական ներկայացվածության համաչափ բաշխումը, կոալիցիոն կառավարման հնարավորությունները, տարբեր խմբերի շահերի պաշտպանության մեխանիզմները և փոխհամաձայնության վրա հիմնված քաղաքական մշակույթի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանական կառավարման համակարգի կառուցվածքին, քաղաքական ինստիտուտների փոխհարաբերություններին, կուսակցական համակարգին, խորհրդարանի դերին և քաղաքական ուժերի ներկայացվածության առանձնահատկություններին։ Հետազոտության ընթացքում կարող են վերլուծվել այն պայմանները, որոնց դեպքում կոնսոցիատիվ մոտեցումը կարող է նպաստել քաղաքական կայունությանը, հասարակական տարբեր խմբերի միջև երկխոսությանը և որոշումների կայացման գործընթացի լեգիտիմության բարձրացմանը, ինչպես նաև այն սահմանափակումներն ու դժվարությունները, որոնք կարող են առաջանալ դրա կիրառման դեպքում։ ՀՀ օրինակով իրականացվող ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե որքանով են գործող քաղաքական և սահմանադրական ինստիտուտները նպաստավոր տարբեր շահերի հավասարակշռված ներկայացվածության և փոխհամաձայնության վրա հիմնված կառավարման համար։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել Հայաստանի ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացման, խորհրդարանական կառավարման արդյունավետության բարձրացման, քաղաքական մասնակցության ընդլայնման և հասարակական տարբեր խմբերի միջև համագործակցության մեխանիզմների կատարելագործման տեսանկյունից։

Literature

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Արմեն Մարտիրոսյանի պոեզիայի ամբողջական գեղարվեստական համակարգի բացահայտմանը՝ անդրադառնալով նրա բանաստեղծական մտածողության առանձնահատկություններին, թեմատիկ ու գաղափարական աշխարհին, լեզվաոճական ինքնատիպությանը և 1960-ականների սերնդի հայ բանաստեղծության համատեքստում նրա ունեցած առանձնահատուկ տեղին։ Ուսումնասիրության հիմքում այն մոտեցումն է, որ հեղինակի պոեզիան պետք է դիտարկել որպես փոխկապակցված ամբողջություն, որտեղ առանձին բանաստեղծություններն ու ժողովածուները միավորվում են ընդհանուր գեղագիտական սկզբունքներով և կրկնվող գաղափարական մոտիվներով։ Նինել Սարգսյանի 2018 թվականի հոդվածի ամփոփման համաձայն՝ հետազոտության նպատակն է Արմեն Մարտիրոսյանի քնարերգությունը ներկայացնել որպես ամբողջական համակարգ և բացահայտել այն բանաստեղծական մոդելի առանձնահատկությունները, որոնցով նա տարբերվում է 1960-ականների մյուս հեղինակներից։ Արմեն Մարտիրոսյանի պոեզիայի կարևոր առանձնահատկություններից մեկը քաղաքային և մտավորական միջավայրի արտացոլումն է։ Ուսումնասիրության մեջ «ուրբանիզմն ու ինտելեկտուալականությունը» դիտարկվում են որպես նրա բանաստեղծական մտածողության հիմնասյուներ, սակայն դրանք միաձուլվում են քնարական և ռոմանտիկ աշխարհընկալման հետ։ Նրա քնարական հերոսը քաղաքաբնակ, մտածող և կրթված մարդ է, որը միաժամանակ զգայուն է սիրո, գեղեցկության և հոգևոր արժեքների նկատմամբ։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս նրա պոեզիան դիտարկել ոչ միայն որպես ժամանակի հասարակական ու քաղաքային իրականության արտացոլում, այլև որպես անհատի ներաշխարհի ուսումնասիրություն։ Մարդու զգացմունքները, ներքին ապրումները, սերը, երազանքը, հոգևոր որոնումները և կյանքի իմաստի նկատմամբ վերաբերմունքը կարևոր տեղ են զբաղեցնում նրա քնարերգության մեջ։ Նրա բանաստեղծական աշխարհում առօրյա իրականությունն ու երևակայական-խորհրդանշական պատկերները հաճախ փոխկապակցվում են՝ ստեղծելով բազմաշերտ գեղարվեստական միջավայր։ Այդ պատճառով բանաստեղծական խոսքը կարող է միաժամանակ լինել ինտելեկտուալ և զգացական, քաղաքային և ռոմանտիկ, կոնկրետ ու խորհրդանշական։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև բնության և մարդու հարաբերությունը։ Բնապատկերները հեղինակի մոտ հաճախ չեն սահմանափակվում արտաքին աշխարհի նկարագրությամբ․ դրանք վերածվում են մարդու հոգեվիճակի, հիշողության, սիրո կամ ներքին որոնումների արտահայտման միջոցի։ Բնության տարրերը կարող են ստանալ խորհրդանշական նշանակություն և մասնակցել բանաստեղծական տրամադրության ձևավորմանը՝ ընդլայնելով ստեղծագործության իմաստային դաշտը։ Այս մոտեցումը բնորոշ է այն պոեզիային, որտեղ արտաքին աշխարհն ու ներաշխարհը մշտապես փոխադարձաբար արտացոլվում են։ Մյուս կարևոր թեման ազգային ինքնությունն ու հայոց լեզուն են։ Ուսումնասիրության մեջ հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվի՝ որպես ազգային ինքնության հիմնական վկայականի ընկալմանը։ Բանաստեղծական խոսքում հայոց լեզուն ներկայացվում է ոչ միայն որպես հաղորդակցության միջոց, այլև որպես պատմական հիշողության, ազգային գոյության և մշակութային շարունակականության հիմք։ Այս տեսանկյունից լեզվի պահպանության գաղափարը կապվում է հայ ժողովրդի պատմության, Մեսրոպ Մաշտոցի ժառանգության և ազգային ինքնագիտակցության հետ։ Աշխատության մեջ էական նշանակություն ունի նաև Արմեն Մարտիրոսյանի տեղը 1960-ականների հայ գրական սերնդի մեջ։ Հեղինակի պոեզիան ձևավորվում է այն ժամանակաշրջանում, երբ հայ գրականության մեջ ակտիվանում էին անհատի ներաշխարհի, քաղաքային կյանքի, ժամանակակից մտածողության և նոր գեղարվեստական արտահայտչամիջոցների նկատմամբ հետաքրքրությունները։ Սակայն ուսումնասիրությունը շեշտադրում է, որ նրա բանաստեղծական մոդելը չի նույնանում սերնդակիցների ստեղծագործական սկզբունքների հետ․ այն առանձնանում է իր ինտելեկտուալությամբ, քաղաքային մտածողությամբ և միաժամանակ ընդգծված քնարականությամբ։ Արմեն Մարտիրոսյանի բանաստեղծական ժառանգությունը ներառում է տարբեր տարիներին հրատարակված ժողովածուներ, որոնցից առանձնացվում են «Բանաստեղծություններ» (1973), «Թռչուններ» (1978) և «Մեր սիրո երկիրը» (1982) գրքերը։ Այդ ժողովածուներում առանցքային տեղ են զբաղեցնում մարդու ներաշխարհը, ապրումները և ձգտումները։ «Թռչուններ» ժողովածուն 1978 թվականին արժանացել է ՀԼԿԵՄ կենտրոնական կոմիտեի մրցանակի, ինչը ևս վկայում է բանաստեղծի ստեղծագործության ժամանակի գրական-մշակութային միջավայրում ունեցած արձագանքի մասին։ Հետազոտության ամբողջական տարբերակը հետագայում հրատարակվել է առանձին գրքով՝ 2020 թվականին, 124 էջ ծավալով, Նինել Սարգսյանի հեղինակությամբ։ Մատենագիտական տվյալները ցույց են տալիս, որ այն հրատարակվել է հեղինակային հրատարակությամբ և ստացել է ISBN 9789939033334։ Ուսումնասիրության թեման 2021 թվականին նաև ներկայացվել է որպես Նինել Սարգսյանի բանասիրական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսություն՝ «Նորագույն շրջանի հայ գրականություն» մասնագիտությամբ։ Բարձրագույն կրթության և գիտության կոմիտեի արխիվը հաստատում է, որ աշխատանքը պաշտպանվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 17-ին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը կարևոր է Արմեն Մարտիրոսյանի պոեզիան որպես ինքնուրույն և ամբողջական գեղարվեստական երևույթ ընկալելու համար։ Այն բացահայտում է նրա բանաստեղծական մտածողության հիմնական հենասյուները՝ քաղաքային միջավայրը, ինտելեկտուալ աշխարհընկալումը, քնարականությունն ու ռոմանտիզմը, սերը, մարդու ներաշխարհը, ազգային ինքնությունը, լեզուն և պատմական հիշողությունը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, 1960-ականների գրական սերնդով, ժամանակակից հայ քնարերգությամբ և բանաստեղծական լեզվի ու գեղարվեստական մտածողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող գրականագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և ընթերցողներին։