Տնտեսության կառավարման պետական մարմինների կազմը, համապետական կառավարման մարմինները և նրանց գործառույթները

Other Subjects

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային ծառայության կառավարման համակարգի կատարելագործման հիմնախնդիրներին՝ այն դիտարկելով որպես պետական կառավարման արդյունավետության, ծառայությունների որակի և հանրային վստահության ապահովման առանցքային գործոն։ Նյութում վերլուծվում են հանրային ծառայության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները՝ մասնագիտական կարողությունների վրա հիմնված նշանակումներ, հաշվետվողականության մեխանիզմներ և ծառայողական էթիկայի պահանջներ, ինչպես նաև դրանց գործնական կիրառման մակարդակը ՀՀ պետական կառավարման համակարգում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման արդիականացման գործընթացներին՝ թվայնացում, էլեկտրոնային կառավարում, ծառայությունների մատուցման պարզեցում և վարչական ընթացակարգերի օպտիմալացում, որոնք ուղղված են բյուրոկրատիայի նվազեցմանը և արդյունավետության բարձրացմանը։ Քննարկվում են նաև համակարգային խնդիրները՝ քաղաքական և վարչական շերտերի փոխկապակցվածություն, կադրային կայունության խնդիրներ, մասնագիտական զարգացման ոչ բավարար մեխանիզմներ և ինստիտուցիոնալ թուլություններ։ Ուսումնասիրությունը ընդգծում է, որ հանրային ծառայության արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ է շարունակական ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների իրականացում, մարդկային ռեսուրսների զարգացման քաղաքականության կատարելագործում և թափանցիկության ու հաշվետվողականության բարձր մակարդակի ապահովում՝ նպաստելով պետական կառավարման համակարգի երկարաժամկետ կայունությանը և հասարակական վստահության ամրապնդմանը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական ֆակտորիզացիայի մեթոդներից մեկի մշակմանը, տեսական հիմնավորմանը և ինտեգրալ հավասարումների լուծման խնդիրներում դրա կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ֆունկցիոնալ և օպերատորային հավասարումների այնպիսի դասեր, որոնց ուսումնասիրության ընթացքում բարդ մաթեմատիկական օբյեկտի ներկայացումը ավելի պարզ բաղադրիչների արտադրյալի կամ համապատասխան գործոնների տեսքով հնարավորություն է տալիս էապես պարզեցնել խնդրի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ֆակտորիզացիայի պայմանների որոշմանը, ստացվող գործոնների հատկություններին և դրանց միջոցով սկզբնական խնդիրը համեմատաբար պարզ օժանդակ խնդիրների վերածելու հնարավորությանը։ Վերլուծվում են ինտեգրալ օպերատորների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց միջուկների հատկությունները և այն պայմանները, որոնց դեպքում առաջարկվող մոտեցումը կարող է արդյունավետորեն կիրառվել համապատասխան հավասարումների նկատմամբ։ Կարևորվում են լուծումների գոյության և միակության հարցերը, ինչպես նաև ընտրված ֆակտորիզացիայի ազդեցությունը լուծման կառուցման և հետազոտման ընթացքի վրա։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են դիտարկվել տարբեր տիպի ինտեգրալ հավասարումներ՝ կախված դրանց միջուկների, ինտեգրման տիրույթի և սահմանային պայմանների առանձնահատկություններից։ Ֆակտորիզացիոն մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու սկզբնական օպերատորի ներքին կառուցվածքը, առանձնացնելու խնդրի հիմնական բաղադրիչները և որոշ դեպքերում ստանալու լուծման ավելի հարմար ներկայացումներ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մեթոդի կիրառելիության սահմաններին, հատուկ դեպքերին և այն պայմաններին, որոնց խախտման դեպքում անհրաժեշտ է կիրառել լրացուցիչ մաթեմատիկական միջոցներ։ Կարևոր ուղղություն է ստացված արդյունքների համադրումը ինտեգրալ հավասարումների տեսության մեջ կիրառվող այլ վերլուծական մեթոդների հետ՝ առաջարկվող մոտեցման առավելությունները և առանձնահատկությունները գնահատելու նպատակով։ Նման մեթոդների զարգացումը նշանակություն ունի ոչ միայն մաքուր մաթեմատիկայի, այլև մաթեմատիկական ֆիզիկայի բազմաթիվ խնդիրների համար, քանի որ ինտեգրալ հավասարումները լայնորեն կիրառվում են տարբեր ֆիզիկական գործընթացների և սահմանային խնդիրների մաթեմատիկական նկարագրության մեջ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել օպերատորների ֆակտորիզացիայի տեսության զարգացմանը, ինտեգրալ հավասարումների որոշ դասերի լուծման եղանակների ընդլայնմանը և համապատասխան հաշվարկային մոտեցումների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության, ինտեգրալ հավասարումների և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Law

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից պետության սոցիալ-տնտեսական և բնապահպանական գործառույթների տեսական հիմքերի, էության և գործառնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ հատուկ շեշտադրելով Հայաստանի Հանրապետության օրինակով դրանց իրականացման հիմնախնդիրները։ Հեղինակը վերլուծում է պետության դերը սոցիալական արդարության ապահովման, տնտեսական զարգացման կարգավորման, հանրային ծառայությունների կազմակերպման և շրջակա միջավայրի պահպանության ոլորտներում՝ ընդգծելով պետական քաղաքականության բազմագործառութային բնույթը։ Գրքում դիտարկվում են սոցիալ-տնտեսական գործառույթների հիմնական ուղղությունները՝ զբաղվածության քաղաքականություն, եկամուտների վերաբաշխում, առողջապահության և կրթության համակարգերի զարգացում, ինչպես նաև դրանց արդյունավետության վրա ազդող ինստիտուցիոնալ և կառուցվածքային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնապահպանական գործառույթներին՝ ներառյալ բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործումը, էկոլոգիական անվտանգության ապահովումը, կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության մեղմումը և պետական կարգավորման մեխանիզմները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև ՀՀ-ում այս գործառույթների իրականացման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները՝ կապված կառավարման արդյունավետության, օրենսդրական դաշտի կատարելագործման, ֆինանսական սահմանափակումների և հասարակական մասնակցության մակարդակի հետ։ Աշխատությունը ներկայացնում է զարգացման հնարավոր ուղիներ և քաղաքականության բարելավման առաջարկներ՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պետական կառավարման արդյունավետությունը և ապահովել կայուն զարգացում։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման սոցիալ-հոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով զինծառայողների գործունեության, մասնագիտական վարքագծի և ծառայողական արդյունքների վրա ազդող հոգեբանական ու սոցիալական գործոնների բացահայտման վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ զինված ուժերում ծառայության արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն զինծառայողի մասնագիտական գիտելիքներով, ֆիզիկական պատրաստվածությամբ և կարգապահությամբ, այլև նրա մոտիվացիայով, հոգեբանական պատրաստվածությամբ, հաղորդակցական հմտություններով, խմբային փոխհարաբերություններով և ղեկավարության հետ հարաբերությունների բնույթով։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ծառայողական գործունեության արդյունավետության գնահատման տեսական մոտեցումները և այն չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել զինծառայողի մասնագիտական գործունեության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գնահատման սոցիալ-հոգեբանական կողմին, քանի որ զինված ուժերում ծառայությունը իրականացվում է կազմակերպված խմբային միջավայրում, որտեղ անհատի գործունեությունը սերտորեն կապված է ստորաբաժանման ընդհանուր մթնոլորտի, փոխվստահության, համագործակցության և փոխադարձ պատասխանատվության հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է զինծառայողների ծառայողական մոտիվացիայի ուսումնասիրությունը։ Ներքին և արտաքին մոտիվացիոն գործոնները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ծառայողական պարտականությունների կատարման որակի, նախաձեռնողականության, պատասխանատվության և դժվար իրավիճակներին դիմակայելու պատրաստվածության վրա։ Միաժամանակ դիտարկվում է ղեկավարության և ենթակաների փոխհարաբերությունների նշանակությունը, քանի որ հրամանատարական ոճը, հետադարձ կապը, գնահատման արդարությունը և մասնագիտական առաջընթացի հնարավորությունները կարող են ձևավորել զինծառայողի վերաբերմունքը ծառայության նկատմամբ։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում նաև խմբային համախմբվածությանը և միջանձնային հարաբերություններին։ Զինվորական ստորաբաժանման ներսում փոխադարձ աջակցությունը, վստահությունը, հաղորդակցության արդյունավետությունը և ընդհանուր նպատակների ընկալումը կարող են նպաստել ինչպես անհատական, այնպես էլ կոլեկտիվ արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև ծառայողական գործունեության գնահատման հոգեբանական գործիքներին և մեթոդներին՝ հարցաթերթերին, դիտարկմանը, հարցազրույցներին, սոցիոմետրիկ մեթոդներին, փորձագիտական գնահատմանը և այլ ախտորոշիչ մոտեցումներին։ Դրանց համակցված կիրառումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել գնահատման սուբյեկտիվությունը և ստանալ զինծառայողի գործունեության ավելի բազմակողմանի պատկեր։ Առանձին նշանակություն ունի գնահատման արդյունքների կիրառումը ոչ միայն թերությունները բացահայտելու, այլև անձնակազմի մասնագիտական զարգացման, հոգեբանական աջակցության, կառավարման արդյունավետության և ծառայողական պայմանների բարելավման նպատակով։ Աշխատության գործնական արժեքը կայանում է նրանում, որ սոցիալ-հոգեբանական գնահատման մեխանիզմների ճիշտ կիրառումը կարող է նպաստել անձնակազմի կառավարման կատարելագործմանը, ծառայողական կարգապահության ամրապնդմանը, համագործակցության բարելավմանը և զինծառայողների մասնագիտական ներուժի առավել արդյունավետ օգտագործմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է զինված ուժերում ծառայողական գործունեության գնահատման բազմակողմանի մոտեցում՝ միավորելով ռազմական հոգեբանության, սոցիալական հոգեբանության և կառավարման տեսական ու կիրառական խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել ռազմական հոգեբանների, հրամանատարական կազմի, զինված ուժերի կառավարման մասնագետների, հոգեբանության և սոցիալական գիտությունների հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է նանոմաշտաբային կառուցվածքներում ձևավորվող ալիքային դաշտերի ուսումնասիրման և դրանց տարածական պատկերման մեթոդներին՝ ջերմաառաձգական երևույթների վրա հիմնված մանրադիտակային չափման մոտեցումների կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր ֆիզիկական բնույթի ալիքների փոխազդեցությունն է նանոկառուցվածքային նյութերի հետ, ինչպես նաև այդ փոխազդեցության արդյունքում առաջացող տեղային ջերմային և մեխանիկական փոփոխությունների գրանցման հնարավորությունը։ Քննվում են ալիքային էներգիայի տարածման, կլանման, անդրադարձման և ցրման առանձնահատկությունները փոքր չափային համակարգերում, որտեղ նյութի երկրաչափությունը, սահմանային պայմանները և կառուցվածքային անհամասեռությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ դիտվող ֆիզիկական երևույթների վրա։ Ջերմաառաձգական ինդիկատորը դիտարկվում է որպես զգայուն տարր, որի միջոցով ալիքային դաշտով պայմանավորված տեղային ջերմաստիճանային փոփոխությունները կարող են վերածվել չափելի մեխանիկական արձագանքի և օգտագործվել հետազոտվող դաշտի տարածական բաշխման վերականգնման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում մանրադիտակային պատկերի ձևավորման ֆիզիկական մեխանիզմներին, տարածական լուծունակությանը, չափման զգայունությանը և ազդանշանների մեկնաբանման խնդիրներին։ Ուսումնասիրվում է նաև նանոկառուցվածքների չափերի, ձևի և նյութական հատկությունների ազդեցությունը ալիքային դաշտերի բաշխման վրա՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տեղային առանձնահատկություններ, որոնք սովորական մակրոսկոպիկ չափումներով դժվար է տարբերակել։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական մոդելավորումը, թվային հաշվարկները և փորձարարական մանրադիտակային դիտարկումները՝ ստացված պատկերների ֆիզիկական իմաստը պարզաբանելու և չափման մեթոդի հնարավորությունները գնահատելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ջերմային և առաձգական գործընթացների փոխկապակցվածության վերլուծությունը, քանի որ նանոմաշտաբում էներգիայի փոխանցման առանձնահատկությունները կարող են էապես տարբերվել մեծածավալ նյութերում դիտվող երևույթներից։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն նանոֆիզիկայի, նյութագիտության, միկրո- և նանոէլեկտրոնիկայի համար՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել փոքրաչափ համակարգերի ներքին դինամիկան և կատարելագործել բարձր լուծունակությամբ ֆիզիկական դաշտերի պատկերման մեթոդները։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է առևտրական ռիսկերի կառավարման ժամանակակից հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության մանրածախ կազմակերպությունների գործունեության օրինակով։ Ներկայացվում են առևտրային գործունեության ընթացքում առաջացող ռիսկերի տեսակները, դրանց առաջացման պատճառները, գնահատման մեթոդները և կառավարման արդյունավետ գործիքները։ Քննարկվում են մանրածախ ոլորտի առանձնահատկությունները, շուկայական փոփոխությունների ազդեցությունը, ֆինանսական և գործառնական անորոշությունների նվազեցման ուղիները, ինչպես նաև կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման ռազմավարությունները ռիսկերի կառավարման միջոցով։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ռիսկերի կանխատեսման, վերահսկման և նվազեցման մեխանիզմները՝ հիմնված հայկական մանրածախ կազմակերպությունների գործնական տվյալների և վերլուծությունների վրա։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների, դասախոսների և տնտեսագիտական ուղղություններով սովորող ուսանողների համար։