Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionManagement
Ինվեստիցիաների արդյունավետության էությունը, ներգրավված կապիտալի հատույցի եղանակը, զուտ ընթացիկ արժեք, դրամական հոսքերի դիսկոնտավորման եղանակ
Ինվեստիցիաների արդյունավետության էությունը կայանում է ներդրված կապիտալի օգտագործման արդյունքում ստացվող տնտեսական արդյունքների գնահատման մեջ, որի միջոցով որոշվում է՝ արդյոք իրականացվող ներդրումը ապահովում է բավարար շահութաբերություն, ծախսերի վերադարձ և երկարաժամկետ արժեքի ստեղծում։ Այս գնահատումը հիմնված է այն գաղափարի վրա, որ ներդրումային որոշումները պետք է հաշվի առնեն ոչ միայն ներկա ծախսերն ու եկամուտները, այլ նաև ժամանակի գործոնը և ապագա դրամական հոսքերի արժեքը։ Ներգրավված կապիտալի հատույցի եղանակը (Return on Capital Employed մոտեցում) օգտագործվում է ներդրման շահութաբերությունը չափելու համար՝ համեմատելով ստացված շահույթը ներգրավված կապիտալի ընդհանուր ծավալի հետ, ինչը թույլ է տալիս գնահատել, թե որքան արդյունավետ է օգտագործվում ներդրված միջոցը։ Զուտ ընթացիկ արժեքը (Net Present Value) ներդրումային նախագծերի գնահատման հիմնական մեթոդներից է, որը հաշվարկում է ապագա կանխատեսվող դրամական հոսքերի ներկա արժեքը՝ հանելով սկզբնական ներդրումը, և եթե արդյունքը դրական է, ապա նախագիծը համարվում է արդյունավետ և ընդունելի։ Դրամական հոսքերի դիսկոնտավորման եղանակը հիմնված է այն սկզբունքի վրա, որ ապագա դրամական միջոցները ներկայում ունեն ավելի ցածր արժեք, ուստի դրանք վերածվում են ներկա արժեքի՝ կիրառելով դիսկոնտավորման տոկոսադրույք, որը արտացոլում է ռիսկը, կապիտալի արժեքը և ժամանակային նախընտրությունները, ինչի միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր ներդրումային նախագծեր և ընտրել առավել շահավետ տարբերակը։
Updated: 2026-09-20Geography
Рентгенорадиометрическое опробование гетерогенных руд
Աշխատությունը նվիրված է տարասեռ հանքաքարերի ռենտգենառադիոմետրիկ փորձարկման մեթոդների ուսումնասիրությանը և դրանց կիրառման առանձնահատկություններին։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հանքաքարերի կազմի, կառուցվածքի և օգտակար բաղադրիչների բաշխվածության գնահատումը՝ օգտագործելով ռենտգենյան ճառագայթման և ռադիոմետրիկ չափումների վրա հիմնված ֆիզիկական մեթոդներ։ Ուսումնասիրվում են տարասեռ հանքաքարերի փորձարկման ընթացքում առաջացող խնդիրները, որոնք պայմանավորված են հանքային զանգվածի ոչ միատարրությամբ, օգտակար բաղադրիչների անհավասար բաշխմամբ և նմուշների ներկայացուցչականության ապահովման անհրաժեշտությամբ։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում նմուշառման կազմակերպմանը, չափումների իրականացման սկզբունքներին, ստացված ազդանշանների մշակմանը և դրանց հիման վրա հանքաքարի որակական ու քանակական բնութագրերի գնահատմանը։ Քննարկվում են նաև մեթոդի զգայունությունը, չափումների ճշգրտության վրա ազդող գործոնները և արդյունքների հավաստիության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ռենտգենառադիոմետրիկ փորձարկման կիրառումը օգտակար հանածոների որոնման, գնահատման և հանքավայրերի ուսումնասիրման գործընթացներում, քանի որ նման մոտեցումները հնարավորություն են տալիս արագ և համեմատաբար արդյունավետ կերպով ստանալ հանքաքարի կազմի վերաբերյալ տեղեկատվություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբանության, լեռնային գործի, հանքաքարերի հարստացման և կիրառական միջուկային ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետներին՝ ներկայացնելով ֆիզիկական չափումների և հանքաքարերի ուսումնասիրության մեթոդների համադրման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը նպատակ ունի բացահայտելու տարասեռ հանքաքարերի ռենտգենառադիոմետրիկ փորձարկման առավելությունները, սահմանափակումներն ու կիրառման արդյունավետ եղանակները՝ նպաստելով նմուշառման և հանքաքարերի գնահատման գործընթացների կատարելագործմանը։
Updated: 2026-09-21Mathematics
Теоретическое исследование генерации суммарных и разностных частот лазерными импульсами длительностью в несколько оптических колебаний
Աշխատությունը նվիրված է լազերային իմպուլսների կողմից առաջացվող ոչ գծային օպտիկական երևույթների տեսական ուսումնասիրությանը, մասնավորապես՝ գումարային և տարբերական հաճախությունների գեներացման գործընթացներին, երբ իմպուլսի տևողությունը համեմատելի է մի քանի օպտիկական տատանումների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է բարձր ինտենսիվության կարճ լազերային իմպուլսների փոխազդեցությունը ոչ գծային միջավայրերի հետ՝ ընդգծելով էլեկտրամագնիսական դաշտի ժամանակային կառուցվածքի և նյութի պատասխան ֆունկցիայի փոխկապակցվածությունը։ Գրքում ներկայացվում են ոչ գծային բևեռացման մոդելները, փուլային համապատասխանության պայմանները և էներգիայի փոխակերպման մեխանիզմները, որոնք որոշում են գումարային և տարբերական հաճախությունների արդյունավետությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գերլայնաշերտ իմպուլսների, ֆեմտովայրկյանային դինամիկայի և ժամանակային համաչափության խախտման ազդեցությանը ոչ գծային գործընթացների վրա։ Հեղինակը կիրառում է վերլուծական և թվային մոտեցումներ՝ նկարագրելու համար ոչ գծային օպտիկական փոխազդեցությունների ժամանակային էվոլյուցիան և սպեկտրային բնութագրերը։ Աշխատությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից ոչ գծային օպտիկայի և ֆոտոնիկայի զարգացման մեջ՝ բացելով հնարավորություններ նոր սերնդի օպտիկական աղբյուրների, հաճախականությունների փոխակերպիչների և ուլտրակարճ իմպուլսային տեխնոլոգիաների մշակման համար։
Updated: 2026-09-22Mathematics
Convergence, uniqueness and basis problems for orthonormal spline systems
Աշխատությունը նվիրված է օրթոնորմալ սպլայնների համակարգերի տեսական ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց զուգամիտության, միակության և բազիսային հատկությունների վրա։ Հետազոտությունը վերաբերում է ֆունկցիաների ներկայացման այնպիսի համակարգերին, որոնք միավորում են օրթոնորմալ համակարգերի հզոր ապարատը և սպլայնների տեղային, կտոր-կտոր կառուցվածքը։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննվում են այն պայմանները, որոնց դեպքում նման համակարգերով կազմված շարքերը զուգամիտում են, ինչպես նաև ուսումնասիրվում է շարքի գումարի և ներկայացման եզակիության խնդիրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազիսայնության հարցին, այսինքն՝ այն պայմանների բացահայտմանը, որոնց դեպքում համակարգի տարրերը հնարավորություն են տալիս համապատասխան ֆունկցիաները ներկայացնել ամբողջական և կայուն ձևով։ Աշխատանքում քննարկվում են տարբեր ֆունկցիոնալ տարածություններում օրթոնորմալ սպլայնների համակարգերի վարքը, դրանց կապը Հիլբերտյան և այլ ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքի հետ, ինչպես նաև համակարգերի լրիվության և անվերապահ բազիսայնության հետ կապված հարցերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից են նաև պարբերական և ոչ պարբերական սպլայնային համակարգերի հատկությունների ուսումնասիրությունը, հանգույցների դասավորության ազդեցությունը և մասնակի գումարների վարքի վերլուծությունը։ Այս թեմատիկ ուղղությունը կապված է օրթոգոնալ շարքերի տեսության, իրական անալիզի և ֆունկցիոնալ անալիզի ժամանակակից խնդիրների հետ։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ օրթոնորմալ սպլայնների համակարգերը կարող են ծառայել որպես ֆունկցիաների արդյունավետ ներկայացման գործիք և կիրառվել ինչպես տեսական մաթեմատիկայում, այնպես էլ ազդանշանների ու տվյալների մշակման հետ կապված խնդիրներում։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել օրթոգոնալ շարքերի զուգամիտության և միակության տեսության զարգացմանը, ֆունկցիոնալ տարածություններում բազիսների կառուցման ու հատկությունների ուսումնասիրությանը և սպլայնային մեթոդների հետագա կիրառական զարգացմանը։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի և օրթոգոնալ շարքերի տեսության մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ասպիրանտներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-19Economics
ՀՀ հարկային համակարգի ռազմավարական կառավարման արդի գերակայությունները
Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային համակարգի ռազմավարական կառավարման արդի գերակայությունների ուսումնասիրությանը՝ հարկային քաղաքականության, պետական ֆինանսների կառավարման և տնտեսական զարգացման փոխկապակցվածության համատեքստում։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են հարկային համակարգի կառուցվածքը, դրա հիմնական գործառույթները և պետական եկամուտների ձևավորման գործում ունեցած նշանակությունը, ինչպես նաև հարկային կառավարման արդյունավետության վրա ազդող տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարկային քաղաքականության ռազմավարական նպատակներին, հարկային եկամուտների կայունության ապահովմանը, հարկային բեռի արդյունավետ բաշխմանը և պետության ու հարկ վճարողների շահերի հավասարակշռմանը։ Ուսումնասիրության մեջ քննարկվում են հարկային վարչարարության կատարելագործման, թվայնացման, տվյալների արդյունավետ օգտագործման, հարկային կարգապահության բարձրացման և ստվերային տնտեսության կրճատման հնարավորությունները։ Քննության են առնվում նաև հարկային ռիսկերի կառավարման, հարկային պարտավորությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողության և հարկ վճարողների կամավոր համապատասխանության խթանման ժամանակակից մոտեցումները։ Կարևորվում է հարկային համակարգի կանխատեսելիության, թափանցիկության և արդարության ապահովումը, քանի որ դրանք էական նշանակություն ունեն ինչպես պետական բյուջեի եկամուտների կայունության, այնպես էլ գործարար միջավայրի զարգացման համար։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև հարկային համակարգի ռազմավարական կառավարման և մակրոտնտեսական քաղաքականության փոխկապակցվածությանը՝ ուսումնասիրելով հարկային գործիքների ազդեցությունը տնտեսական ակտիվության, ներդրումների, զբաղվածության և սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքում հնարավոր է բացահայտել հարկային կառավարման առկա խնդիրները և դրանց հաղթահարման ուղղությունները՝ հիմնվելով արդյունավետության, թվայնացման, ռիսկերի կառավարման և հարկային մշակույթի զարգացման սկզբունքների վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսների և հարկային ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, հետազոտողների, բիզնեսի ներկայացուցիչների, տնտեսագիտության ուսանողների և հարկային քաղաքականության ու հանրային ֆինանսների կառավարմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-21Technology
Теоретические и экспериментальные исследования ускорения проводящего твердого тела импульсном электромагнитном поле
Աշխատությունը նվիրված է իմպուլսային էլեկտրամագնիսական դաշտում հաղորդիչ պինդ մարմնի արագացման տեսական և փորձարարական ուսումնասիրությանը։ Ըստ մատենագիտական տվյալների՝ այն Վարդան Կարլենի Ղազարյանի տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի ատենախոսության սեղմագիրն է, որը պաշտպանվել է 2004 թվականին Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանում՝ «Գծային ինդուկցիոն արագացուցիչներ» ուղղությամբ։ Հետազոտության հիմքում ընկած է հզոր իմպուլսային էլեկտրամագնիսական դաշտերի միջոցով հաղորդիչ մարմիններին շարժման մեջ դնելու և դրանց արագացման գործընթացի ֆիզիկական օրինաչափությունների ուսումնասիրությունը։ Աշխատության տեսական մասը վերաբերում է էլեկտրամագնիսական դաշտի և հաղորդիչ մարմնի փոխազդեցության մաթեմատիկական նկարագրությանը, շարժվող մարմնի վրա գործող էլեկտրամագնիսական ուժերի վերլուծությանը և արագացման գործընթացի հիմնական պարամետրերի միջև կապերի բացահայտմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև այն հարցի ուսումնասիրությունը, թե ինչպես են իմպուլսի բնութագրերը, դաշտի ուժգնությունը, հաղորդիչ մարմնի հատկությունները և համակարգի կառուցվածքային պարամետրերը ազդում արագացման արդյունավետության վրա։ Փորձարարական ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տալիս տեսական կանխատեսումները համադրել իրական համակարգերում ստացվող արդյունքների հետ և գնահատել առաջարկվող մոտեցումների գործնական կիրառելիությունը։ Նման համակարգերը գիտատեխնիկական գրականության մեջ կապված են էլեկտրադինամիկական արագացման և գծային ինդուկցիոն արագացուցիչների հետ, որոնցում էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիան փոխակերպվում է շարժվող մարմնի մեխանիկական էներգիայի։ Աշխատության կարևոր կողմերից է արագացման գործընթացի արդյունավետության գնահատումը և այն ֆիզիկական գործոնների բացահայտումը, որոնք սահմանափակում կամ ընդլայնում են հնարավոր արագացման ցուցանիշները։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել իմպուլսային էլեկտրատեխնիկայի, էլեկտրամագնիսական մեխանիզմների, բարձր հոսանքների ֆիզիկայի և արագացուցիչային տեխնիկայի խնդիրների ուսումնասիրման համար։ Տեսական և փորձարարական մոտեցումների համադրումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն բացահայտել գործընթացի ֆիզիկական մեխանիզմները, այլև հիմք ստեղծել համապատասխան սարքավորումների նախագծման և պարամետրերի օպտիմալացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել էլեկտրադինամիկայով, էլեկտրամագնիսական արագացուցիչներով, իմպուլսային էներգետիկ համակարգերով և պինդ մարմնի էլեկտրամագնիսական փոխազդեցություններով զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան տեխնիկական ուղղությունների ուսանողներին։
Updated: 2026-09-09