Ցանցաթաղանթի ախտահարումների գունակոնտրաստային ախտորոշման նոր միջոց և նրա կիրառումը

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Երևանի բնակչությանը մատուցվող ստացիոնար բժշկական օգնության համակարգի գիտական վերլուծությանը և գնահատմանը։ Գրքում ներկայացվում են առողջապահական համակարգի կազմակերպման տեսական հիմքերը, հիվանդանոցային ծառայությունների կառուցվածքը և դրանց արդյունավետության գնահատման հիմնական ցուցանիշները։ Հեղինակը վերլուծում է ստացիոնար բուժօգնության հասանելիությունը, բժշկական հաստատությունների բեռնվածությունը, հիվանդների հոսքերի կառավարման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բուժօգնության որակի և արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև առողջապահական համակարգի ֆինանսավորման մեխանիզմները, նյութատեխնիկական ապահովվածությունը և մարդկային ռեսուրսների բաշխման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդանոցային օգնության կազմակերպման բարելավման հնարավորություններին, առողջապահական ծառայությունների որակի բարձրացմանն ու կառավարման արդյունավետության մեծացմանը։ Գիրքը նախատեսված է առողջապահության կազմակերպիչների, բժիշկների, հանրային առողջապահության մասնագետների, հետազոտողների և բժշկական ոլորտի ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական, այնպես էլ գործնական վերլուծություններ Երևանի ստացիոնար բժշկական համակարգի վերաբերյալ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է գրավիտացիոն դաշտում ընթացող խաղային խնդիրների և դրանց մաթեմատիկական ու ֆիզիկական մոդելների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում դրված են այնպիսի իրավիճակներ, որտեղ մասնակիցների գործողությունները, որոշումների հաջորդականությունը և շարժման օրենքները փոխկապակցված են գրավիտացիոն ուժի ազդեցության հետ։ Ուսումնասիրության ընթացքում դիտարկվում են նյութական կետերի և մարմինների շարժման տարբեր մոդելներ, գրավիտացիոն փոխազդեցության պայմանները, հետագծերի ձևավորումը, էներգիայի և իմպուլսի պահպանման օրենքները, ինչպես նաև օպտիմալ որոշումների որոնման խնդիրները։ Խաղային մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ֆիզիկական համակարգերը դիտարկել ոչ միայն որպես շարժման հավասարումների ամբողջություն, այլև որպես փոխկապակցված որոշումների համակարգ, որտեղ յուրաքանչյուր գործողություն կարող է ազդել հետագա հնարավորությունների և վերջնական արդյունքի վրա։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ինչպես դասական մեխանիկայի շրջանակում ձևակերպվող խնդիրներ, այնպես էլ ավելի բարդ բազմաքայլ իրավիճակներ, որոնց լուծման համար անհրաժեշտ է համադրել ֆիզիկական օրենքները, երկրաչափական պատկերացումները և մաթեմատիկական ռազմավարությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում գրավիտացիոն դաշտի առանձնահատկությունների հաշվառմանը, այդ թվում՝ դաշտի ուժգնության, մարմինների սկզբնական պայմանների, շարժման արագության և տարածության մեջ նրանց դիրքի ազդեցությանը։ Խնդիրների վերլուծությունը կարող է ներառել հաղթող ռազմավարությունների որոշում, հնարավոր շարժումների ուսումնասիրություն, սահմանային պայմանների բացահայտում և այնպիսի լուծումների որոնում, որոնք ապահովում են որոշակի նպատակին հասնելը կամ խուսափելը։ Այս մոտեցումը միավորում է ֆիզիկայի և մաթեմատիկական խաղերի գաղափարները և կարող է կիրառվել տրամաբանական մտածողության, մոդելավորման և բարդ խնդիրների լուծման հմտությունների զարգացման համար։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում տեսական և կիրառական մեխանիկայով, մաթեմատիկական ֆիզիկայով, օպտիմալացման խնդիրներով և խաղերի տեսության տարրերով հետաքրքրվող ուսանողների, դասախոսների և հետազոտողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է մարդկության անցյալի, ժողովուրդների և քաղաքակրթությունների պատմության համընդհանուր ներկայացմանը՝ ընդգրկելով պատմական զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաններ, հասարակական կյանքի ձևավորումն ու փոփոխությունները, պետությունների և իշխանությունների առաջացումը, նշանավոր իրադարձություններն ու պատմական գործընթացները։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ընդհանուր պատկերացում կազմելու համաշխարհային պատմության ընթացքի, տարբեր ժողովուրդների պատմական ուղիների, նրանց մշակութային և քաղաքական կյանքի փոխազդեցությունների, ինչպես նաև մարդկային հասարակության զարգացման կարևոր հանգրվանների մասին։ Պատմական նյութի համադրումն ու հաջորդական ներկայացումը նպաստում են անցյալի իրադարձությունների միջև կապերի ընկալմանը, պատմական պատճառահետևանքային հարաբերությունների բացահայտմանը և տարբեր ժամանակաշրջանների առանձնահատկությունների համեմատական ըմբռնմանը։ Աշխատությունն ունի ճանաչողական և կրթական նշանակություն՝ ընթերցողին ծանոթացնելով պատմական գիտելիքների լայն շրջանակի և խթանելով հետաքրքրությունը համաշխարհային պատմության ուսումնասիրության նկատմամբ։ Այն կարող է օգտակար լինել ինչպես ընդհանուր պատմությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ պատմագիտական ուսումնասիրություններ կատարողների համար՝ որպես անցյալի վերաբերյալ համակարգված գիտելիքներ ձեռք բերելու և պատմական մտածողությունը զարգացնելու նյութ։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ակրոբատիկական պարապմունքների ազդեցության ուսումնասիրությանը թույլ տեսողություն ունեցող երեխաների տեսողական ֆունկցիաների և ընդհանուր հոգեֆիզիկական զարգացման վրա՝ ընդգծելով շարժողական ակտիվության դերը վերականգնողական գործընթացներում։ Վերլուծվում են հատուկ ընտրված ակրոբատիկական վարժությունների ազդեցությունը տեսողական համակարգի ֆունկցիոնալ վիճակի, աչք-ձեռք կոորդինացիայի, տարածական կողմնորոշման և նյարդամկանային կապերի զարգացման վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզական բեռնվածության դոզավորման, անվտանգության ապահովման և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառման սկզբունքներին՝ հատուկ կրթական կարիքներ ունեցող երեխաների հետ աշխատանքում։ Ուսումնասիրությունը նաև գնահատում է շարժողական ակտիվության և տեսողական ընկալման փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև ակրոբատիկական վարժությունների ներդրման արդյունավետությունը վերականգնողական և ադապտիվ ֆիզիկական դաստիարակության ծրագրերում։ Աշխատությունը ներկայացնում է գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել թույլ տեսնող երեխաների ֆիզիկական զարգացման, սոցիալական ինտեգրման և կյանքի որակի բարելավմանը։

История

Պատմական և տարեգրական բնույթի աշխատություն, որը նվիրված է Աղվանից աշխարհում տեղի ունեցած առանձին իրադարձությունների հիշատակմանն ու գրավոր արձանագրմանը։ Այն ներկայացնում է տարածաշրջանի անցյալի վերաբերյալ պատմական տեղեկություններ՝ անդրադառնալով տարբեր ժամանակներում տեղի ունեցած դեպքերին և դրանց նշանակությանը տեղական հասարակական ու քաղաքական կյանքի համար։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է Աղվանքի պատմական տարածքի՝ Կուրի ավազանի և հարակից շրջանների պատմության ուսումնասիրության հնարավորությամբ, ինչպես նաև այդ տարածքում ձևավորված հայկական հոգևոր, մշակութային և հասարակական միջավայրի վերաբերյալ տեղեկությունների պահպանմամբ։ Պատմական հիշատակությունների միջոցով ընթերցողը կարող է պատկերացում կազմել տարածաշրջանի անցուդարձի, բնակչության կյանքի, իշխանական հարաբերությունների, հոգևոր հաստատությունների և պատմական հիշողության ձևավորման մասին։ Աղվանից աշխարհի պատմությունը սերտորեն առնչվում է Արցախի և Արևելյան Հայաստանի պատմական գործընթացներին, ուստի նման աշխատությունները կարևոր նշանակություն ունեն տարածաշրջանի փոխկապակցված պատմության ուսումնասիրության համար։ Գրավոր հիշատակարանների արժեքը հատկապես մեծ է այն առումով, որ դրանք պահպանում են առանձին դեպքերի մասին տեղեկություններ, որոնք կարող են լրացնել պատմական այլ աղբյուրների հաղորդումները և նպաստել անցյալի իրադարձությունների համակողմանի քննությանը։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ պատմագրության, Արցախի ու Աղվանքի պատմության, եկեղեցական և հասարակական կյանքի, ինչպես նաև 19-րդ դարի հայերեն պատմական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, տարածաշրջանային պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հայկական պատմամշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է ջրում լուծվող պոլիվինիլացետալների ստացման գիտական մոտեցումների մշակմանը և դրանց կառուցվածքային, ֆիզիկաքիմիական ու կիրառական հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում պոլիմերային շղթաների նպատակային քիմիական ձևափոխման օրինաչափություններն են, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ ջրային միջավայրի նկատմամբ անհրաժեշտ վարքագիծ ունեցող նոր պոլիմերային նյութեր։ Ուշադրություն է հատկացվում սկզբնական պոլիմերի կառուցվածքի, ֆունկցիոնալ խմբերի հարաբերակցության և մակրոմոլեկուլային շղթայի փոփոխությունների ազդեցությանը վերջնական նյութի լուծելիության և այլ բնութագրերի վրա։ Կարևորվում է սինթեզի պայմանների և ստացված պոլիմերի կառուցվածքի միջև կապի բացահայտումը, քանի որ քիմիական փոխակերպման աստիճանը կարող է պայմանավորել նյութի հիդրոֆիլությունը, մոլեկուլային փոխազդեցությունները, լուծույթների կայունությունը և մեխանիկական հատկությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ստացված նյութերի կառուցվածքի հաստատումը և դրանց հիմնական ֆիզիկաքիմիական ցուցանիշների համեմատական գնահատումը։ Կարող են ուսումնասիրվել պոլիմերային լուծույթների մածուցիկությունը, լուծելիությունը, ջրի հետ փոխազդեցության առանձնահատկությունները, ջերմային վարքագիծը, թաղանթագոյացման ունակությունը և մակրոմոլեկուլների կառուցվածքից կախված այլ հատկություններ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածությանը՝ պարզելու համար, թե պոլիմերի քիմիական կառուցվածքի նպատակային փոփոխությունը ինչպես է անդրադառնում նյութի տեխնոլոգիական և շահագործական բնութագրերի վրա։ Տարբեր կառուցվածքով նմուշների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել ջրալուծելիության պահպանման կամ բարելավման համար առավել նշանակալի կառուցվածքային գործոնները։ Աշխատության շրջանակում կարևոր է նաև սինթեզված նյութերի կայունության և տարբեր միջավայրերում վարքագծի ուսումնասիրությունը, քանի որ ջրում լուծվող պոլիմերների գործնական կիրառելիությունը մեծապես կախված է լուծույթների կանխատեսելի հատկություններից։ Նման պոլիմերային համակարգերը գիտական հետաքրքրություն են ներկայացնում այն ոլորտների համար, որտեղ պահանջվում են ջրային միջավայրում մշակվող, թաղանթ առաջացնող, կապակցող կամ մակերևութային հատկությունները փոփոխող նյութեր։ Հետազոտությունը նպաստում է պոլիվինիլային պոլիմերների քիմիական ձևափոխման վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը և նոր ջրալուծելի նյութերի հատկությունների նպատակային կարգավորման գիտական հիմքերի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է նշանակություն ունենալ բարձրամոլեկուլային միացությունների քիմիայի, պոլիմերային նյութագիտության և պոլիմերների տեխնոլոգիայի հետագա ուսումնասիրությունների համար։