Ծծմբի և Thiobacillus բակտերիալ խտանյութի ազդեցությունը հլածուկի (Brassica napus ssp. olieferum) բույսերում ֆոսֆորի և ծանր մետաղների կլանման վրա իիհ կարբոնատային հողերի պայմաններում

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է XVII–XVIII դարերում ֆրանսերենից անգլերեն ներթափանցած բառերի յուրացման և անգլերենի բառապաշարին հարմարվելու գործընթացի ուսումնասիրությանը՝ բառարանային լեզվանյութի հիման վրա։ Դիտարկվում են փոխառությունների առաջացման պատմամշակութային և լեզվական նախադրյալները, դրանց տարածման ուղիները և անգլերենի բառային համակարգում ամրապնդվելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխառված բառերի հնչյունական, ուղղագրական, ձևաբանական և իմաստային փոփոխություններին, որոնց միջոցով օտար ծագում ունեցող բառերը աստիճանաբար համապատասխանել են ընդունող լեզվի օրինաչափություններին։ Վերլուծվում են բառերի սկզբնական և հետագա իմաստները, իմաստային ընդլայնման կամ նեղացման դեպքերը, գործածության ոլորտների փոփոխությունները և նոր բառային կապերի ձևավորումը։ Քննարկվում է նաև տարբեր ժամանակաշրջանների բառարաններում փոխառությունների արձանագրման ձևը, դրանց բացատրությունների և ուղղագրական տարբերակների զարգացումը, ինչպես նաև բառարանային տվյալների նշանակությունը լեզվական փոփոխությունների պատմական ընթացքը վերականգնելու համար։ Անդրադարձ է կատարվում հասարակական, քաղաքական և մշակութային շփումների ազդեցությանը անգլերենի բառապաշարի համալրման վրա և այն ոլորտներին, որոնցում ֆրանսիական լեզվական ազդեցությունն առավել նկատելի է եղել։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել փոխառության և լեզվական յուրացման փոխկապակցված մեխանիզմները, ինչպես նաև գնահատել ֆրանսերենի դերը նոր շրջանի անգլերենի բառապաշարի զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բառագետների, պատմական լեզվաբանության և անգլերենի պատմության մասնագետների, թարգմանիչների, դասախոսների, ասպիրանտների և ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացու պատմագրական ժառանգության գիտական և քննադատական ուսումնասիրության սկզբնական փուլերին՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով աղբյուրների, պատմական տեղեկությունների, ժամանակագրության և հեղինակային մոտեցումների վերլուծությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պատմագրական երկի կառուցվածքը, բովանդակային առանձնահատկությունները, ներկայացված իրադարձությունների պատմական հիմքերը և այն աղբյուրները, որոնցից կարող էր օգտվել հեղինակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր պատմական վկայությունների համադրմանը, հին հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների հետ հնարավոր առնչություններին, ինչպես նաև հայկական բանավոր ու գրավոր ավանդությունների օգտագործման խնդրին։ Քննադատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու պատմական նյութի հավաստիության, ժամանակագրական համապատասխանությունների, անձանց և իրադարձությունների ներկայացման, ինչպես նաև առանձին հատվածների ծագման վերաբերյալ առաջացած գիտական հարցերը։ Քննարկվում են պատմագրական սկզբնաղբյուրի ստեղծման ժամանակաշրջանի, հեղինակության և տեքստային շերտերի վերաբերյալ գիտական տեսակետները՝ դրանք դիտարկելով հայագիտության և պատմագիտության զարգացման համատեքստում։ Կարևորվում է նաև պատմական փաստի և ավանդական պատումի փոխհարաբերության խնդիրը, քանի որ աշխատության մեջ պահպանված նյութերը միաժամանակ արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում Հայաստանի հնագույն անցյալի, ազգային ավանդությունների, տոհմական հիշողության և պատմական ինքնագիտակցության վերաբերյալ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում պատմական քննադատության մեթոդների կիրառմանը, որոնց օգնությամբ հնարավոր է համադրել տարբեր աղբյուրներ, բացահայտել դրանց միջև եղած ընդհանրություններն ու հակասությունները և գնահատել առանձին հաղորդումների պատմագիտական արժեքը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայ պատմագրության ձևավորման առանձնահատկություններին և այն նշանակությանը, որն ունեցել է Խորենացու ժառանգությունը հետագա դարերի պատմական մտածողության ու ազգային պատմության ընկալման համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է պատմական սկզբնաղբյուրների նկատմամբ գիտաքննական վերաբերմունքի ձևավորումը և ավանդական պատկերացումների վերանայման գործընթացը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես են պատմագիտական մեթոդների զարգացմամբ առաջադրվել նոր հարցադրումներ աղբյուրների ծագման, ժամանակագրության, փոխառությունների և պատմական տեղեկությունների հավաստիության վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայոց պատմության, հայ պատմագրության, աղբյուրագիտության, բանասիրության և Մովսես Խորենացու ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Economics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում կենսաթոշակային համակարգի ձևավորման և զարգացման հիմնական փուլերին՝ այն դիտարկելով սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունների և պետական քաղաքականության համատեքստում։ Նյութում ներկայացվում է, թե ինչպես է անցումը խորհրդային բաշխիչ համակարգից դեպի բազմաբաղադրիչ և կուտակային մոդելներ պայմանավորել կենսաթոշակային ապահովության կառուցվածքային վերափոխումները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել համակարգի կայունությունն ու ֆինանսական ինքնաբավությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարեփոխումների հիմնական ուղղություններին՝ ներառյալ պարտադիր և կամավոր կուտակային բաղադրիչների ներդրումը, պետական երաշխիքների դերը, ինչպես նաև սոցիալական արդարության և սերունդների միջև ֆինանսական բեռի բաշխման խնդիրները։ Վերլուծվում են նաև ժողովրդագրական մարտահրավերները՝ բնակչության ծերացում, աշխատուժի կրճատում և դրանց ազդեցությունը կենսաթոշակային ֆոնդերի կայունության վրա։ Նյութը ընդգծում է կառավարման արդյունավետության, ներդրումային քաղաքականության և ֆինանսական վերահսկողության կարևորությունը՝ որպես համակարգի երկարաժամկետ կենսունակության ապահովման հիմնական գործոններ, ինչպես նաև քննարկում է հանրային վստահության ձևավորման և սոցիալական պաշտպանության մակարդակի բարձրացման անհրաժեշտությունը։

Religion

Հրատարակությունը նվիրված է 1824 թվականի օրերի, ամսաթվերի և ժամանակի հաշվարկման ներկայացմանը՝ ըստ հին տոմարի։ Այն արտացոլում է ժամանակի օրացուցային համակարգը և դրա կիրառությունը հայ համայնքի առօրյա ու եկեղեցական կյանքում։ Նահանջ տարվա հանգամանքը կարևոր է օրացույցի կառուցվածքի համար, քանի որ այն պայմանավորում է տարվա տևողության և ամսաթվերի դասավորության առանձնահատկությունները։ Նման օրացույցները սովորաբար ծառայում էին ոչ միայն օրերը հաշվելու, այլև կրոնական տոների, հիշատակի օրերի և ծիսական արարողությունների ժամանակը որոշելու գործնական նպատակին։ Հայոց թվականության հիշատակումը հնարավորություն է տալիս համադրել երկու ժամանակագրական համակարգերը և տեսնել, թե ինչպես էին նույն ժամանակաշրջանը ներկայացնում տարբեր հաշվարկներով։ Հին տոմարի կիրառությունը կարևոր պատմական տեղեկություն է տալիս այն մասին, թե ինչ օրացուցային ավանդույթներով էին առաջնորդվում հայ ընթերցողները և եկեղեցական միջավայրը։ Այսպիսի տպագիր նյութերը արժեքավոր են ժամանակագրության, հայ եկեղեցական կյանքի, տոմարագիտության և 19-րդ դարի հայկական գրատպության ուսումնասիրության համար, քանի որ վկայում են ժամանակը կազմակերպելու, տոնացույցը պահպանելու և օրացուցային գիտելիքը տարածելու մշակույթի մասին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է սպանության այն դեպքերի քրեաիրավական որակավորման հիմնախնդիրներին, երբ հանցագործությունը կատարվում է մեկ այլ հանցագործություն թաքցնելու կամ դրա կատարումը հեշտացնելու նպատակով, ինչպես նաև երբ սպանությունը կապված է բռնաբարության կամ սեռական բնույթի բռնի գործողությունների հետ։ Հետազոտության կենտրոնում հանցակազմի ճիշտ սահմանազատման, հանցագործության շարժառիթի և նպատակի բացահայտման, ինչպես նաև տարբեր հանցագործությունների համակցության դեպքում քրեական իրավունքի նորմերի ճիշտ կիրառման հարցերն են։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են սպանության ծանրացուցիչ հանգամանքները և այն իրավական չափանիշները, որոնց միջոցով հնարավոր է տարբերակել սովորական սպանությունը հատուկ նպատակով կատարված սպանությունից։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում «այլ հանցագործությունը թաքցնելու» և «դրա կատարումը հեշտացնելու» նպատակների իրավական բովանդակությանը, դրանց ապացուցման առանձնահատկություններին և հանցավոր մտադրության ձևավորմանը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև սպանության և բռնաբարության կամ սեռական բնույթի բռնի գործողությունների միջև իրավական կապի ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են այն իրավիճակները, երբ սպանությունը կատարվում է սեռական հանցագործության ընթացքում, դրանից առաջ կամ հետո, և անհրաժեշտ է որոշել, թե ինչպիսի իրավական գնահատական պետք է տրվի կատարված արարքների ամբողջությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել իրավակիրառ պրակտիկայում հանդիպող խնդիրները, մասնավորապես՝ հանցագործության իրական նպատակի հաստատումը, հանցավոր մտադրության ապացուցումը, պատճառահետևանքային կապի գնահատումը և հարակից քրեաիրավական կազմերից սահմանազատումը։ Հատուկ նշանակություն է տրվում այն դեպքերին, երբ արտաքին հանգամանքները կարող են դժվարացնել սպանության իրական շարժառիթի կամ նպատակի բացահայտումը, ինչի հետևանքով հնարավոր են տարբեր մոտեցումներ նույնատիպ փաստական իրավիճակների իրավական որակավորման հարցում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև քրեական օրենսդրության համապատասխան դրույթների, դատական պրակտիկայի և քրեաիրավական տեսության համադրական վերլուծություն՝ նպատակ ունենալով բացահայտել իրավական նորմերի կիրառման հակասությունները և առաջարկել դրանց հաղթահարման ուղիներ։ Աշխատության գործնական նշանակությունը կապված է իրավակիրառ պրակտիկայում սպանության ծանրացուցիչ հանգամանքների առավել ճշգրիտ գնահատման, տարբեր հանցակազմերի ճիշտ սահմանազատման և քրեական պատասխանատվության անհատականացման հետ։ Այն կարող է հետաքրքրել քրեական իրավունքի մասնագետներին, դատավորներին, քննիչներին, դատախազներին, փաստաբաններին, իրավագիտության ուսանողներին և հանցագործությունների քրեաիրավական որակավորման հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Literature

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Եվգինե» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է կնոջ ճակատագրի, սիրո և հասարակական միջավայրի բախումը։ Կենտրոնական կերպարը՝ Եվգինեն, ապրում է այնպիսի պայմաններում, որտեղ անձնական զգացմունքները հաճախ սահմանափակվում են սոցիալական կարծիքով, նյութական հաշվարկներով և շրջապատի ճնշումներով։ Շիրվանզադեն նրա կերպարի միջոցով բացահայտում է կնոջ ներքին ապրումները, հոգեբանական տառապանքները և այն դժվար ընտրությունները, որոնց նա բախվում է սիրո ու պարտականության, զգացմունքի ու հասարակական պահանջների միջև։ Ստեղծագործությունը նաև քննադատում է այն հասարակական բարքերը, որտեղ կնոջ ազատությունը սահմանափակված է և նրա ճակատագիրը հաճախ որոշվում է ոչ թե անձնական կամքով, այլ արտաքին պայմաններով՝ ընդգծելով մարդու երջանկության ու հասարակության կոշտ կանոնների հակասությունը։