Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionMathematics
Վերջավոր դաշտերի վրա անվերածելի, նորմալ և տեղադրության բազմանդամների կառուցման եղանակներ
Աշխատությունը նվիրված է վերջավոր դաշտերի վրա անվերածելի, նորմալ և տեղադրության բազմանդամների կառուցման տեսական հիմքերի և գործնական մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են վերջավոր դաշտերի հանրահաշվական հատկությունները, բազմանդամների դասակարգման սկզբունքները և դրանց կառուցման ալգորիթմական մոտեցումները։ Քննարկվում են անվերածելի և նորմալ բազմանդամների ստացման մեթոդները, դրանց մաթեմատիկական բնութագրերը, ինչպես նաև տեղադրության բազմանդամների կառուցման առանձնահատկություններն ու կիրառական նշանակությունը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև հաշվարկային մեթոդներին, ալգորիթմների արդյունավետության գնահատմանը և վերջավոր դաշտերի վրա հիմնված խնդիրների լուծմանը, որոնք լայն կիրառություն ունեն ծածկագրության, կոդավորման տեսության, տեղեկատվական անվտանգության և հաշվողական մաթեմատիկայի ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, ինֆորմատիկայի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։
Updated: 2026-09-21
History
Ուկրաինայի պատմություն
Ուկրաինայի պատմությանը նվիրված այս աշխատությունը ներկայացնում է ուկրաինական ժողովրդի պատմական զարգացման, պետականության ձևավորման, ազգային ինքնության կայացման և երկրի քաղաքական, հասարակական ու մշակութային կյանքի կարևորագույն փուլերը։ Այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու այն պատմական գործընթացներին, որոնք դարերի ընթացքում ձևավորել են Ուկրաինայի ինքնատիպ տեղն ու դերը Արևելյան Եվրոպայի պատմության մեջ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է ուկրաինական հողերի պատմական անցյալը, դրանցում ձևավորված վաղ բնակավայրերն ու քաղաքական կազմավորումները, Կիևյան Ռուսիայի պատմական ժառանգությունը, միջնադարյան իշխանությունների զարգացումը, հարևան պետությունների և ժողովուրդների հետ ունեցած քաղաքական ու մշակութային հարաբերությունները, ինչպես նաև ուկրաինական տարածքների՝ տարբեր ժամանակաշրջաններում օտար տիրապետությունների ներքո գտնվելու հանգամանքները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ուկրաինական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման, լեզվի, մշակույթի, ավանդույթների և պատմական հիշողության պահպանման խնդիրը, որը կարևոր տեղ է զբաղեցնում երկրի պատմական ընթացքի ըմբռնման մեջ։ Պատմական զարգացման հաջորդ փուլերի դիտարկումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու կազակության առաջացման և հասարակական-քաղաքական դերի, ազգային ազատագրական շարժումների, ինքնավարության ու անկախ պետականության ձգտումների, ինչպես նաև Ռուսական և Ավստրո-Հունգարական կայսրությունների քաղաքական ազդեցության պայմաններում ուկրաինական հասարակության կրած փոփոխությունների մասին։ Կարևոր պատմական նշանակություն ունեն նաև նոր ժամանակների ազգային շարժումները, հեղափոխական իրադարձությունները, ուկրաինական պետականության վերականգնման փորձերը, խորհրդային ժամանակաշրջանի քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական վերափոխումները, կոլեկտիվացման հետևանքները, սովետական բռնաճնշումները, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի իրադարձությունները և հետպատերազմյան հասարակական զարգացումները։ Այս պատմական իրադարձությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Ուկրաինայի աշխարհաքաղաքական դիրքի առանձնահատկությունները, արտաքին ուժերի ազդեցությունը երկրի ճակատագրի վրա և ուկրաինական ժողովրդի ինքնուրույն քաղաքական ու մշակութային զարգացման ձգտումը։ Աշխատության կարևոր գաղափարական առանցքներից է պատմական շարունակականության և ազգային ինքնության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև այն հանգամանքը, որ պետականության կայացումը պայմանավորված է ոչ միայն քաղաքական իրադարձություններով, այլև հասարակական գիտակցության, մշակույթի, լեզվի և ազգային համախմբվածության զարգացմամբ։ Պատմական նյութի ուսումնասիրությունը նպաստում է Ուկրաինայի և հարևան ժողովուրդների, մասնավորապես՝ արևելաեվրոպական տարածաշրջանի պատմական հարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ ցույց տալով տարբեր ժողովուրդների քաղաքական, տնտեսական, կրոնական և մշակութային փոխազդեցությունների նշանակությունը։ Գրքի թեման կարևոր է նաև Հայաստանի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ հայ և ուկրաինացի ժողովուրդների պատմական շփումները, տարածաշրջանային քաղաքական զարգացումները և մշակութային կապերը ձևավորել են փոխադարձ հետաքրքրությունների ու պատմական առնչությունների հարուստ միջավայր։ Պատմական շարադրանքի ճանաչողական արժեքը պայմանավորված է այն հնարավորությամբ, որ ընթերցողը կարող է հետևել Ուկրաինայի անցյալի հիմնական շրջադարձերին, հասկանալ նրա հասարակական կառուցվածքի և քաղաքական համակարգերի փոփոխությունները, գնահատել ազգային ազատագրական պայքարի դերն ու նշանակությունը և բացահայտել պատմական ժառանգության ազդեցությունը ժամանակակից ազգային ինքնության վրա։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմությամբ, արևելաեվրոպական տարածաշրջանով, սլավոնական ժողովուրդների անցյալով, միջազգային հարաբերություններով և ազգային պետականության ձևավորման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար, ինչպես նաև կարող է օգտակար լինել ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների և պատմագիտական գրականությամբ հետաքրքրվող անձանց համար՝ որպես Ուկրաինայի պատմական ուղին և նրա քաղաքական ու մշակութային առանձնահատկությունները ճանաչելու կարևոր ճանաչողական նյութ։
Updated: 2026-11-18
Other Subjects
Կենսագործունեության անվտանգություն (լաբորատոր- գործնական աշխատանքներ)
Հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության առարկայի գործնական հմտությունների ձևավորման համար։ Այն ընդգրկում է լաբորատոր և գործնական աշխատանքների համակարգված հավաքածու, որոնց միջոցով ուսանողները կարող են կիրառել տեսական գիտելիքները իրական կամ մոդելավորված իրավիճակներում։ Գրքում ներկայացվում են մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնները, դրանց գնահատման մեթոդները, ինչպես նաև անվտանգության ապահովման հիմնական սկզբունքները տարբեր միջավայրերում՝ ուսումնական, արտադրական և կենցաղային պայմաններում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված ռիսկերի նույնականացման, կանխարգելման միջոցառումների մշակման, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցների կիրառման և արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի ձևավորման վրա։ Ներառված են նաև գործնական հանձնարարություններ՝ կապված աշխատանքային հիգիենայի, առաջին օգնության հիմունքների և անվտանգության կանոնների պահպանման հետ, որոնք նպաստում են ուսանողների գործնական պատրաստվածության բարձրացմանը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ ապահովելով կենսագործունեության անվտանգության հիմնարար գիտելիքների և կիրառական հմտությունների զարգացում։
Updated: 2026-09-14
Political Science
Ազգային ժողովի ատենագրություններ, նիստ Ի
Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի քսաներորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովի աշխատանքների ընթացքը, քննարկումների բովանդակությունը և մասնակիցների արտահայտած տեսակետները։ Այն վավերագրական նյութ է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի արևմտահայ հասարակական կյանքի և Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի ազգային կառավարման համակարգի ուսումնասիրության համար։ Ատենագրության միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ժողովական գործունեության կազմակերպման ձևերը, հարցերի ներկայացման ու քննարկման ընթացակարգերը, առաջարկությունների ձևակերպումը և համայնքային նշանակության որոշումների կայացման գործընթացը։ Ազգային ժողովի նման փաստաթղթերը կարևոր տեղեկություններ են հաղորդում հայ համայնքի ինքնակառավարման ավանդույթների, ազգային հաստատությունների փոխհարաբերությունների և հասարակական կյանքի կազմակերպման մասին։ Դրանք նաև հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ժամանակաշրջանի պաշտոնական լեզուն, վարչական բառապաշարը և հանրային քննարկումների արտահայտման ձևերը։ Արձանագրությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է հայոց պատմության, արևմտահայության հասարակական-քաղաքական կյանքի և 19-րդ դարի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի ինստիտուցիոնալ պատմության ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-11-02
Literature
Հրաչյա Սարուխանի պոեզիան
Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ բանաստեղծ Հրաչյա Սարուխանի պոեզիայի ուսումնասիրությանը, նրա ստեղծագործական աշխարհայացքի, գեղարվեստական մտածողության և բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում բանաստեղծի ստեղծագործությունների գաղափարական և գեղագիտական հիմքերը, քնարական խոսքի կառուցվածքը, պատկերային համակարգը և անհատական ոճի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու ներաշխարհի, հայրենիքի, հիշողության, սիրո, ժամանակի, կյանքի ու գոյության իմաստավորման թեմաների հնարավոր դրսևորումներին նրա բանաստեղծական ժառանգության մեջ։ Վերլուծվում են բանաստեղծական լեզվի արտահայտչական հնարավորությունները, փոխաբերությունների, խորհրդանիշների, պատկերավոր համեմատությունների և հուզական երանգավորման միջոցների կիրառման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են քնարական հերոսի ինքնարտահայտման ձևերը, անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունները, ազգային ու համամարդկային արժեքների գեղարվեստական արտացոլման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են բանաստեղծությունների կառուցվածքային և տաղաչափական առանձնահատկությունները, ռիթմի, հնչերանգի և բառապաշարի դերը հեղինակի գեղարվեստական մտածողության արտահայտման գործընթացում։ Անդրադարձ է կատարվում Հրաչյա Սարուխանի պոեզիայի տեղին հայ նորագույն գրականության համատեքստում, նրա ստեղծագործական ինքնատիպության գնահատման և բանաստեղծական ավանդույթների հետ ունեցած առնչությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, ժամանակակից հայ պոեզիայի, գրականության տեսության, ոճագիտության և բանաստեղծական տեքստերի վերլուծության ոլորտների մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-10-08
Economics
Կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր փուլը
Աշխատությունը նվիրված է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի խորացմանը, դրա պատմական զարգացման նոր փուլին և համաշխարհային տնտեսական ու քաղաքական համակարգում տեղի ունեցող արմատական փոփոխությունների վերլուծությանը։ Գրքում քննարկվում են կապիտալիստական հասարակարգի ներքին հակասությունները, տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, իմպերիալիզմի դրսևորումները և այն պատմական գործընթացները, որոնք 20-րդ դարի կեսերին էական ազդեցություն են ունեցել միջազգային հարաբերությունների ու հասարակական զարգացման ընթացքի վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացվում է կապիտալիզմի ընդհանուր ճգնաժամի նոր՝ երրորդ փուլի գաղափարական և տնտեսական բնութագրման վրա, որը ներկայացվում է որպես համաշխարհային սոցիալիստական համակարգի ձևավորման և ամրապնդման, ազգային-ազատագրական շարժումների ծավալման ու գաղութային համակարգի քայքայման հետևանքով առաջացած պատմական իրողություն։ Հեղինակը դիտարկում է Առաջին համաշխարհային պատերազմից և Հոկտեմբերյան սոցիալիստական հեղափոխությունից հետո ձևավորված միջազգային նոր իրադրությունը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքները, սոցիալիստական պետությունների թվի ավելացումը և համաշխարհային քաղաքական ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունը։ Առանձին գաղափարական նշանակություն է տրվում կապիտալիզմի և սոցիալիզմի միջև տնտեսական մրցակցությանը, երկու հասարակարգերի զարգացման ուղիների հակադրությանը, արտադրության կազմակերպման սկզբունքներին և միջազգային աշխատավորական շարժման դերին։ Անդրադառնալով կապիտալիստական տնտեսության խնդիրներին՝ աշխատությունը շոշափում է արտադրական հնարավորությունների ոչ լիարժեք օգտագործման, գործազրկության, տնտեսական անկայունության, մենաշնորհային կապիտալի ազդեցության և աշխատանքի ու կապիտալի միջև հակասությունների սրման հարցերը։ Քննարկվում են նաև պետական-մենաշնորհային կապիտալիզմի զարգացման միտումները, կապիտալիստական պետությունների միջև տնտեսական ու քաղաքական մրցակցությունը և միջազգային հարաբերություններում իմպերիալիստական քաղաքականության դրսևորումները։ Աշխատության գաղափարական առանցքը խորհրդային քաղաքատնտեսության և մարքսիստ-լենինյան հասարակագիտական տեսության դրույթներն են, որոնց շրջանակում համաշխարհային պատմական զարգացումը մեկնաբանվում է կապիտալիզմից սոցիալիզմին անցման տեսանկյունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալիստական երկրների համագործակցությանը, համաշխարհային սոցիալիստական տնտեսության ձևավորմանը և միջազգային բանվոր դասակարգի՝ հասարակական վերափոխումների գլխավոր ուժերից մեկը լինելու գաղափարին։ Միաժամանակ ներկայացվում է ազգային-ազատագրական շարժումների պատմական նշանակությունը՝ ընդգծելով գաղութային կախվածությունից ազատագրվող ժողովուրդների դերը համաշխարհային քաղաքական համակարգի փոփոխության գործընթացում։ Ստեղծագործության գրական և գիտական առանձնահատկությունները պայմանավորված են քաղաքատնտեսական վերլուծության, պատմական փաստարկման և գաղափարախոսական մեկնաբանության համադրությամբ։ Շարադրանքը բնորոշ է խորհրդային հասարակագիտական գրականությանը, որտեղ տնտեսական երևույթները դիտարկվում են հասարակարգերի պայքարի, արտադրական հարաբերությունների և պատմական զարգացման օրինաչափությունների համատեքստում։ Պատմական ու մշակութային առումով աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուրային արժեք ունի 1960-ական թվականների սկզբի խորհրդային հասարակագիտական մտքի, տնտեսական գաղափարախոսության և միջազգային քաղաքական իրադարձությունների պաշտոնական մեկնաբանությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու, թե ինչպես էին ժամանակաշրջանի խորհրդային հեղինակները գնահատում կապիտալիստական համակարգի վիճակը, սոցիալիզմի միջազգային դիրքերի ամրապնդումը և համաշխարհային պատմական գործընթացների հետագա ուղղությունը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում քաղաքատնտեսության, տնտեսական մտքի պատմության, քաղաքական գաղափարախոսությունների, խորհրդային պատմության և միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ միաժամանակ ծառայելով որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարական պատկերացումների և հասարակական-տնտեսական հայացքների ուսումնասիրման արժեքավոր նյութ։
Updated: 2026-11-17