Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionHistory
Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառների 1918թ. ինքնապաշտպանությունը
Աշխատանքը նվիրված է 1918 թվականին Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառներում տեղի ունեցած ինքնապաշտպանական պայքարի ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրավիճակը, բնակչության առջև ծառացած վտանգները և կազմակերպված դիմադրության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին և Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Հարավային Կովկասում ստեղծված քաղաքական ու ռազմական անկայունությունը, որի պայմաններում տեղի հայ բնակչությունը կանգնեց իր բնակավայրերի, բնակչության և ազգային անվտանգության պաշտպանության անհրաժեշտության առաջ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում Ախալցխայի և Ախալքալաքի գավառների աշխարհագրական ու ռազմավարական նշանակությանը, տեղական բնակչության կազմին և տարածաշրջանում գործող քաղաքական ու ռազմական ուժերի փոխհարաբերություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնապաշտպանության կազմակերպման ձևերին, տեղական զինված խմբերի կազմավորմանը, հրամանատարությանը, պաշտպանական դիրքերի ստեղծմանը և ռազմական գործողությունների ընթացքին։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև տեղի հայ բնակչության համախմբմանը, ինքնակազմակերպման գործընթացներին և համայնքային կառույցների դերակատարությանը՝ ռազմական սպառնալիքներին դիմակայելու գործում։ Ուսումնասիրվում են ինչպես ռազմական բախումների ընթացքն ու արդյունքները, այնպես էլ բնակչության անվտանգության, տեղահանությունների, մարդկային կորուստների և նյութական վնասների հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է ինքնապաշտպանության դերը տարածաշրջանում հայկական բնակչության պահպանման և հետագա քաղաքական զարգացումների վրա դրա ունեցած ազդեցության տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու 1918 թվականի իրադարձությունները ոչ միայն որպես առանձին ռազմական դրվագներ, այլև որպես տարածաշրջանային քաղաքական վերադասավորումների, ազգային ինքնակազմակերպման և բնակչության գոյության համար մղվող պայքարի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ինքնապաշտպանական ուժերի և հարևան քաղաքական ու ռազմական կազմավորումների հարաբերությունների, արտաքին աջակցության հնարավորությունների և տարածաշրջանային ուժերի քաղաքականության ուսումնասիրություն։ Հետազոտության արդյունքները նպաստում են 1918 թվականի Ախալցխայի և Ախալքալաքի իրադարձությունների պատմական նշանակության բացահայտմանը, տեղական ինքնապաշտպանական շարժումների առանձնահատկությունների ըմբռնմանը և տվյալ ժամանակաշրջանի հայոց պատմության ու Հարավային Կովկասի քաղաքական զարգացումների ավելի ամբողջական ներկայացմանը։
Updated: 2026-09-14Technology
Уточненная оценка сопротивления усталости и трещиностойкости валов при двухосном нагружении
Աշխատությունը նվիրված է երկառանցք բեռնավորման պայմաններում աշխատող լիսեռների հոգնածային ամրության և ճաքակայունության գնահատման մեթոդների ճշգրտմանն ու կատարելագործմանը։ Հետազոտության կենտրոնում մեքենամասերի երկարատև շահագործման ընթացքում փոփոխական մեխանիկական բեռնվածությունների ազդեցությամբ առաջացող լարվածային վիճակների, հոգնածային վնասվածքների կուտակման և ճաքերի առաջացման ու զարգացման օրինաչափությունների ուսումնասիրությունն է։ Քննվում են այն դեպքերը, երբ լիսեռը միաժամանակ ենթարկվում է տարբեր բնույթի բեռնավորումների, ինչի հետևանքով ձևավորվում է բարդ լարվածային վիճակ, իսկ նյութի հոգնածային վարքը հնարավոր չէ լիարժեք գնահատել միայն միառանցք բեռնավորման համար ընդունված չափանիշներով։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նորմալ և շոշափող լարումների փոխազդեցությանը, լարվածությունների կենտրոնացմանը, կառուցվածքային անցումներին և մակերևութային առանձնահատկություններին, որոնք կարող են ազդել հոգնածային ճաքերի սկզբնավորման վրա։ Ուսումնասիրվում են հոգնածային ամրության հաշվարկային չափանիշները և դրանց կիրառելիությունը բարդ բեռնավորման պայմաններում՝ նպատակ ունենալով ավելի ճշգրիտ գնահատել մեքենամասի սահմանային վիճակն ու ծառայության հնարավոր տևողությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քայքայման մեխանիկայի մոտեցումների կիրառումը՝ արդեն գոյություն ունեցող կամ շահագործման ընթացքում առաջացող ճաքերի զարգացման կայունությունը գնահատելու համար։ Դիտարկվում են ճաքի չափերի, ուղղության, լարվածային վիճակի և նյութի մեխանիկական հատկությունների միջև փոխկապակցվածությունները, ինչպես նաև տարբեր գործոնների ազդեցությունը ճաքի հետագա տարածման հավանականության վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել տեսական հաշվարկները, թվային մոդելավորման արդյունքները և փորձարարական տվյալները՝ կիրառվող գնահատման մեթոդների հավաստիությունն ու ճշգրտությունը ստուգելու նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ամրության պաշարի ընտրությանը և շահագործման հուսալիության գնահատմանը՝ հաշվի առնելով իրական բեռնավորման բազմագործոն բնույթը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութերի դիմադրության, հոգնածության տեսության, քայքայման մեխանիկայի և մեքենամասերի ամրության հաշվարկման մոտեցումները՝ լիսեռների անվտանգ և հուսալի աշխատանքի գնահատման մեթոդական հիմքերը կատարելագործելու նպատակով։
Updated: 2026-09-22Economics
Տնտեսության զարգացման գործում բանկային ոլորտի կայունության կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում
Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բանկային ոլորտի կայունության կառավարման հիմնախնդիրներին՝ դիտարկելով դրա ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա և ֆինանսական համակարգի ընդհանուր կայունության ապահովման մեխանիզմները։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ բանկային համակարգը հանդիսանում է տնտեսության ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրներից մեկը, որի արդյունավետ գործունեությունը անմիջականորեն ազդում է ներդրումային միջավայրի, տնտեսական աճի և մակրոտնտեսական հավասարակշռության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային ռիսկերի կառավարմանը՝ ներառյալ վարկային, իրացվելիության, շուկայական և օպերացիոն ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց նվազեցման համար կիրառվող կարգավորիչ գործիքներին։ Աշխատությունում քննարկվում են կենտրոնական բանկի դերի, դրամավարկային քաղաքականության և բանկային վերահսկողության համակարգերի արդյունավետության հարցերը՝ որպես ֆինանսական կայունության ապահովման հիմնական բաղադրիչներ։ Միաժամանակ վերլուծվում են ֆինանսական շուկաների տատանումների ազդեցությունը բանկային համակարգի վրա, կապիտալի բավարարության պահանջները և միջազգային բանկային ստանդարտների՝ Բազելյան սկզբունքների կիրառման առանձնահատկությունները Հայաստանի պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընդգծում է, որ բանկային ոլորտի կայունության ապահովումը պահանջում է համալիր մոտեցում՝ համադրելով արդյունավետ կարգավորում, ռիսկերի ճիշտ կառավարում և ֆինանսական համակարգի շարունակական արդիականացում՝ նպաստելով տնտեսության երկարաժամկետ զարգացմանը
Updated: 2026-09-21Other Subjects
New books. Information bulletin. 2018 yearly
The publication is an annual bibliographic information bulletin presenting information about books that were newly published or added to the relevant library collection during 2018. Its primary purpose is to provide librarians, researchers, educators, students, and other readers with an organized overview of recently available publications, making it easier to discover and select materials relevant to their professional, academic, and general informational needs. The bulletin can be understood as a structured bibliographic reference tool in which newly received books are identified through standardized descriptive information such as author, title, publication details, subject or thematic classification, and other data necessary for locating and evaluating a publication. By bringing together information about new acquisitions in one resource, it supports the dissemination of knowledge about the library’s developing collection and helps readers remain informed about recently published literature. The annual format also makes it possible to view the development of the collection over a defined period and identify the major subject areas represented among the new materials. Such a resource is particularly useful for libraries because it contributes to acquisition management, bibliographic information services, reader orientation, and the promotion of newly available literature. For researchers and students, the bulletin can serve as a starting point for identifying relevant books and expanding bibliographic searches, while librarians can use it to monitor collection development and provide more targeted reference assistance. The systematic organization of bibliographic information also reduces the difficulty of searching for newly published works and creates a convenient connection between the library collection and its users. The 2018 annual scope gives the publication documentary and reference value as a snapshot of the literature incorporated into the collection during that year. It may also be useful for retrospective bibliographic research, collection analysis, and studies of publishing and information trends during the corresponding period. Overall, the bulletin functions as a practical bibliographic navigation tool that facilitates access to information about new books, supports the effective use of library resources, and contributes to the systematic organization and dissemination of information about the development of the book collection.
Updated: 2026-09-19Pedagogy
Արտակարգ իրավիճակներում դպրոցականի անվտանգության մշակույթի զարգացման մանկավարժական տեխնոլոգիաները
Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արտակարգ իրավիճակներում դպրոցականների անվտանգության մշակույթի ձևավորման և զարգացման մանկավարժական տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են անվտանգության կրթության տեսական հիմքերը, դպրոցականների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև ուսուցման գործընթացում կիրառվող ժամանակակից մանկավարժական մոտեցումները։ Հեղինակը վերլուծում է այն մեթոդներն ու տեխնոլոգիաները, որոնք նպաստում են սովորողների մոտ վտանգների կանխատեսման, ճիշտ վարքագծի ընտրության, ինքնապաշտպանության և պատասխանատու որոշումների կայացման հմտությունների ձևավորմանը արտակարգ իրավիճակների պայմաններում։ Աշխատությունում քննարկվում են ուսուցման ինտերակտիվ ձևերը՝ սիմուլյացիոն վարժանքներ, դերային խաղեր, իրավիճակային խնդիրների լուծում և պրակտիկ ուսուցում, ինչպես նաև ուսումնական միջավայրի կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցիչների դերին, դպրոց-համայնք համագործակցությանը և կանխարգելիչ կրթական ծրագրերի արդյունավետությանը։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, դպրոցների վարչական աշխատակիցների, մեթոդիստների, կրթության կազմակերպիչների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ գործնական մեթոդական լուծումներ դպրոցական անվտանգության մշակույթի զարգացման համար։
Updated: 2026-09-17Other Subjects
Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)
Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի ցանկ է, որի նպատակն է ընթերցողներին համակարգված տեղեկություններ տրամադրել տեխնիկայի և հարակից գիտատեխնիկական բնագավառների վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրքերի մասին։ Այն կարող է ընդգրկել տարբեր ինժեներական մասնագիտություններին, արդյունաբերական տեխնոլոգիաներին, մեքենաշինությանը, էներգետիկային, էլեկտրատեխնիկային, ռադիոտեխնիկային, ավտոմատացմանը, հաշվիչ տեխնիկային, տրանսպորտին, շինարարությանը և տեխնիկական գիտությունների այլ ուղղություններին վերաբերող հրատարակություններ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս ընթերցողին ստանալ անհրաժեշտ տվյալներ համապատասխան գրքերի վերաբերյալ և արագ կողմնորոշվել նոր մասնագիտական գրականության հոսքում։ Նյութերի համակարգումը կարող է իրականացվել ըստ գիտատեխնիկական ոլորտների և ենթաբաժինների, ինչը հեշտացնում է մասնագիտական հետաքրքրություններին համապատասխան աղբյուրների հայտնաբերումը։ Ցանկում կարող են ներկայացվել գիտական մենագրություններ, ուսումնական և արտադրական ձեռնարկներ, տեղեկատուներ, գիտահանրամատչելի գրքեր, տեխնիկական բնույթի ժողովածուներ և մասնագետների համար նախատեսված այլ հրատարակություններ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նոր գրականության պարբերական հաշվառումը, քանի որ տեխնիկական գիտելիքների զարգացումը և նոր տեխնոլոգիական ուղղությունների ձևավորումը պահանջում են մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական թարմացում։ Նման ցանկերը կարող են ծառայել ինժեներների, տեխնիկական մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանավարների և տեխնիկայով հետաքրքրվող ընթերցողների տեղեկատվական պահանջների բավարարմանը։ Դրանք օգտակար են նաև գրադարանային հավաքածուների համալրման, թեմատիկ գրականության ընտրության, տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման և նոր հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկատվության տարածման համար։ Ժամանակի ընթացքում նման մատենագիտական աղբյուրները ձեռք են բերում նաև պատմագիտական նշանակություն, քանի որ հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու որոշակի ժամանակաշրջանում տեխնիկական գրահրատարակության կառուցվածքը, մասնագիտական հետաքրքրությունների փոփոխությունը և գիտատեխնիկական գրականության զարգացման ուղղությունները։ Տարբեր տարիների տեղեկատվական ցանկերի համադրումը կարող է պատկերացում տալ առանձին տեխնիկական ոլորտների զարգացման և դրանց վերաբերյալ հրատարակությունների քանակական ու թեմատիկ փոփոխությունների մասին։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը տեխնիկական նոր գրականության հայտնաբերման, դասակարգման և տեղեկատվական հասանելիության ապահովման գործիք է՝ միաժամանակ նպաստելով մասնագիտական գիտելիքի տարածմանն ու մատենագիտական տեղեկատվության պահպանմանը։
Updated: 2026-09-22