Վանի բարբառի բառարան

History

19-րդ դարի վերջին հրատարակված այս վավերագրական աշխատությունը ներկայացնում է Ամերիկյան Կարմիր խաչի իրականացրած մարդասիրական օգնության առաքելությունը Օսմանյան կայսրության Փոքր Ասիայի տարածքներում, որտեղ զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և սովի հետևանքով հազարավոր մարդիկ հայտնվել էին ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Գրքում ներառված են առաքելության ղեկավարների և մասնակիցների պաշտոնական զեկույցները, ճանապարհորդական գրառումները, բժշկական դիտարկումները, ֆինանսական հաշվետվությունները, հեռագրերը և օգնության բաշխման մանրամասները՝ ստեղծելով իրադարձությունների ամբողջական ու փաստագրական պատկերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օգնության կազմակերպման դժվարություններին, տեղական իշխանությունների հետ հարաբերություններին, հիվանդությունների տարածմանը, բնակչության կենցաղային պայմաններին և կամավորների կատարած աշխատանքի նշանակությանը։ Հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է միջազգային մարդասիրական գործունեության, Կարմիր խաչի պատմության և 1895–1896 թվականների հայկական կոտորածների հետևանքների ուսումնասիրման համար, քանի որ ներկայացնում է դեպքերի անմիջական ականատեսների վկայություններն ու պաշտոնական փաստաթղթերը՝ արտացոլելով ինչպես տուժած բնակչության ողբերգական վիճակը, այնպես էլ օգնության կազմակերպման և իրականացման փորձը։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է տիպիզացված ֆունկցիոնալ ծրագրերի իրականացման տեսական և գործնական հիմնախնդիրներին՝ անդրադառնալով ֆունկցիոնալ ծրագրավորման լեզուներում կիրառվող տիպային համակարգերի դերին և դրանց արդյունավետ իրագործման մեթոդներին։ Գրքում քննարկվում են տվյալների տիպերի սահմանման, ստուգման և կառավարման սկզբունքները, ֆունկցիաների ձևական նկարագրության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնք ապահովում են ծրագրերի ճշտությունն ու հուսալիությունը մշակման և կատարման փուլերում։ Հեղինակը վերլուծում է տիպային վերահսկման, տիպերի արտածման, ծրագրերի օպտիմալացման և ֆունկցիոնալ արտահայտությունների հաշվարկման մեթոդները՝ ներկայացնելով դրանց կիրառությունը ծրագրային համակարգերի կառուցման գործընթացում։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ֆունկցիոնալ ծրագրավորման մաթեմատիկական հիմքերին, ալգորիթմական լուծումների կառուցմանը և ծրագրերի ձևական վերլուծության խնդիրներին։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի ծրագրավորման լեզուների տեսության, կոմպիլյատորների նախագծման և բարձր հուսալիությամբ ծրագրային ապահովման մշակման ոլորտներում։ Գիրքը նախատեսված է ինֆորմատիկայի, ծրագրային ճարտարագիտության և կիրառական մաթեմատիկայի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են ֆունկցիոնալ ծրագրավորման ժամանակակից մոտեցումների և տիպային համակարգերի ուսումնասիրությամբ։

Geography

Աշխատությունը նվիրված է Ջավախքի հրաբխային բարձրավանդակի սեյսմիկ ակտիվության, երկրակեղևի ժամանակակից տեկտոնական շարժումների և լարվածադեֆորմացիոն դաշտի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տարածաշրջանի երկրաբանական կառուցվածքը, հրաբխային և տեկտոնական զարգացման հիմնական փուլերը, ակտիվ խզվածքների տարածական բաշխվածությունը և դրանց կապը երկրաշարժերի առաջացման գործընթացների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմաբանական տվյալների վերլուծությանը, երկրաշարժերի էպիկենտրոնների և օջախների տեղաբաշխման օրինաչափություններին, ինչպես նաև երկրակեղևում լարվածությունների կուտակման և ազատման մեխանիզմներին։ Քննարկվում են ժամանակակից գեոդինամիկական գործընթացների ուսումնասիրման մեթոդները, սեյսմիկ իրադարձությունների տարածաժամանակային փոփոխությունները և երկրակեղևի դեֆորմացիաների գնահատման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանի ակտիվ տեկտոնական կառուցվածքների փոխազդեցությանը, երկրաշարժերի օջախային մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և լարվածադեֆորմացիոն դաշտի հիմնական ուղղությունների բացահայտմանը։ Կարևորվում են ստացված գիտական տվյալների նշանակությունը տարածաշրջանային սեյսմոտեկտոնական պայմանների պարզաբանման, սեյսմիկ վտանգի գնահատման և երկրաշարժերի առաջացման երկրադինամիկական նախադրյալների ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել սեյսմաբանների, երկրաֆիզիկոսների, երկրաբանների, տեկտոնիկայի մասնագետների, գիտաշխատողների և երկրաբանական ու սեյսմիկ գործընթացներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Վախթանգ Անանյանի վեպերի լեզվի առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ հայ գեղարվեստական արձակի լեզվաոճական և բառապաշարային համակարգի համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում գրողի ստեղծագործություններում կիրառվող լեզվական միջոցներն են, դրանց ընտրության ու գործածության օրինաչափությունները, ինչպես նաև գրական լեզվի, խոսակցական տարրերի և ժողովրդական լեզվամտածողության փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել հեղինակի բառապաշարի առանձնահատկությունները, դարձվածքները, բարբառային և ժողովրդախոսակցական բառերն ու արտահայտությունները, հոմանիշային և հականիշային հարաբերությունները, ինչպես նաև բնության, կենդանական աշխարհի, որսորդական կյանքի և գյուղական կենցաղի հետ կապված մասնագիտական ու առօրյա բառապաշարը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ Անանյանի արձակում բնաշխարհը ոչ միայն թեմատիկ միջավայր է, այլև լեզվական պատկերների, համեմատությունների, փոխաբերությունների և բնորոշ արտահայտությունների կարևոր աղբյուր։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի նախադասության կառուցվածքին, շարահյուսական բազմազանությանը, խոսքի ռիթմին, երկխոսությունների կառուցմանը և կերպարների անհատական խոսքի առանձնահատկություններին։ Երկխոսությունների միջոցով գրողը կարող է տարբերակել հերոսների սոցիալական, տարածքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները՝ նրանց խոսքը դարձնելով կերպարակերտման կարևոր միջոց։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է լեզվական պատկերավորման համակարգը․ բնության նկարագրություններում, գործողությունների դինամիկ ներկայացման և հերոսների ներաշխարհի բացահայտման ժամանակ օգտագործվող գեղարվեստական միջոցները նպաստում են ստեղծագործությունների պատկերավորությանն ու արտահայտչականությանը։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև հեղինակային նորաբանությունները, բառերի իմաստային վերաիմաստավորումները, դարձվածքային կապակցությունները և ժողովրդական խոսքի տարրերի գեղարվեստական մշակումը։ Աշխատության կարևորությունն այն է, որ գրողի լեզվական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա անհատական ոճի առանձնահատկությունները և նրա ներդրումը հայ արձակի զարգացման գործում։ Միաժամանակ նման վերլուծությունը արժեքավոր նյութ է տալիս ժամանակի խոսակցական և ժողովրդական լեզվի, բնաշխարհին առնչվող բառապաշարի ու հայկական մշակութային մտածողության լեզվական դրսևորումների ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի և գրականության մասնագետներին, ոճաբաններին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և հայ գեղարվեստական արձակի լեզվով հետաքրքրվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է Վախթանգ Անանյանի վեպերի լեզվական ինքնատիպությունը՝ ուսումնասիրելով բառապաշարի, դարձվածաբանության, շարահյուսության, խոսքային անհատականացման և գեղարվեստական պատկերավորման առանձնահատկությունները և ցույց տալով դրանց դերը հեղինակի ստեղծագործական աշխարհի ձևավորման մեջ։

Technology

Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կոդային բաժանմամբ բազմակի հասանելիության սկզբունքի հիման վրա օպտիկամանրաթելային կապի ցանցերի նախագծման և կառուցման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում բազմաթիվ օգտվողների միաժամանակյա հաղորդակցության կազմակերպման մեխանիզմները, օպտիկական կապուղիների կառուցվածքը և տվյալների փոխանցման համար կոդային հաջորդականությունների կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ցանցի թողունակությանը, ազդանշանների բաժանմանը, օգտվողների միջև փոխադարձ խանգարումների նվազեցմանը և փոխանցման հուսալիության ապահովմանը։ Վերլուծվում են օպտիկական հաղորդիչների ու ընդունիչների, կապուղիների և համապատասխան կոդավորման միջոցների փոխգործակցությունը, ինչպես նաև համակարգի աշխատանքի վրա ազդող հիմնական տեխնիկական պարամետրերը։ Քննարկվում են նաև ցանցի կառուցվածքի օպտիմալացման, օգտվողների թվի ավելացման, ազդանշանի որակի պահպանման և կապի ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու կոդային բաժանմամբ բազմակի հասանելիության կիրառման արդյունավետությունը ժամանակակից օպտիկական հաղորդակցման համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հեռահաղորդակցության, օպտիկամանրաթելային կապի, համակարգչային ցանցերի և ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Law

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարությունում քրեական վարույթ նախաձեռնելու հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են քրեական դատավարության սկզբունքները, քրեական վարույթի մեկնարկի իրավական հիմքերը և իրավասու մարմինների լիազորությունների շրջանակը։ Հեղինակը վերլուծում է քրեական գործի հարուցման նախադրյալները, հաղորդումների ընդունման և ստուգման ընթացակարգերը, ինչպես նաև ապացույցների նախնական գնահատման առանձնահատկությունները վարույթ նախաձեռնելու փուլում։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև վարույթ նախաձեռնելու իրավաչափության, մարդու իրավունքների պաշտպանության և դատավարական երաշխիքների ապահովման խնդիրները, ինչպես նաև սխալ կամ անհիմն վարույթների կանխարգելման մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրավակիրառ պրակտիկային, քննիչի և դատախազի դերին, ինչպես նաև եվրոպական իրավական չափանիշների ազդեցությանը ազգային օրենսդրության վրա։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, քննիչների, դատախազների, դատավորների, քրեական իրավունքի հետազոտողների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի վերլուծություն քրեական վարույթ նախաձեռնելու իրավական և գործնական խնդիրների վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարությունում։