Վարդանանք և հայ երիտասարդությունը-Վարդան Դևրիկյան

Other Subjects

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է տեխնիկական բուհերի ուսանողների շրջանում մասնագիտական-խոսքային կոմպետենցիայի ձևավորման խնդրին ռուսաց լեզվի ուսուցման գործընթացում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն մեթոդներն ու մանկավարժական պայմաններն են, որոնք հնարավորություն են տալիս ապագա մասնագետներին զարգացնել ոչ միայն ռուսերեն լեզվական գիտելիքները, այլև մասնագիտական ոլորտում արդյունավետ բանավոր և գրավոր հաղորդակցվելու կարողությունը։ Աշխատանքում քննարկվում են մասնագիտական բառապաշարի յուրացման, մասնագիտական տեքստերի ընկալման և վերլուծության, գիտատեխնիկական տեղեկատվության ներկայացման, մասնագիտական երկխոսության և հաղորդակցական իրավիճակներում լեզվական միջոցների ճիշտ կիրառման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեխնիկական բուհերի ուսանողների մասնագիտական կարիքներին համապատասխան ուսումնական նյութերի ընտրությանը և լեզվի ուսուցման մասնագիտական ուղղվածության ապահովմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է հատկացվում հաղորդակցական և գործունեահեն մեթոդներին, մասնագիտական իրավիճակների մոդելավորմանը, դերային և գործնական առաջադրանքներին, ինչպես նաև մասնագիտական տեքստերի հետ աշխատանքի կազմակերպմանը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս լեզվական գիտելիքները կապել ապագա մասնագիտական գործունեության իրական պահանջների հետ և զարգացնել ուսանողների հաղորդակցական ինքնուրույնությունը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների լեզվական պատրաստվածության կատարելագործմանը, նրանց մասնագիտական հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացմանը և աշխատաշուկայում հաղորդակցական մրցունակության ամրապնդմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել ռուսաց լեզվի դասախոսներին, լեզվաբաններին, բարձրագույն կրթության մասնագետներին, մեթոդիստներին, տեխնիկական բուհերի ուսուցիչներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է պորֆիրինային միացությունների և փոխադրող ՌՆԹ-ի միջև մոլեկուլային փոխազդեցությունների ուսումնասիրությանը՝ կենսաֆիզիկական և կենսաքիմիական տեսանկյուններից։ Հետազոտության կենտրոնում այն օրինաչափություններն են, որոնցով պորֆիրինների կառուցվածքային և ֆիզիկաքիմիական առանձնահատկությունները պայմանավորում են դրանց կապումը նուկլեինաթթվային մակրոմոլեկուլների հետ։ Փոխադրող ՌՆԹ-ն դիտարկվում է որպես բարդ տարածական կառուցվածք ունեցող կենսաբանական համակարգ, որի տարբեր հատվածները կարող են մասնակցել փոքր մոլեկուլների հետ ոչ կովալենտ փոխազդեցությունների ձևավորմանը։ Քննության են առնվում պորֆիրինների և ՌՆԹ-ի միջև կապման բնույթը, համալիրների կայունությունը, մոլեկուլների տարածական դասավորության հնարավոր փոփոխությունները և միջավայրի ընդհանուր ֆիզիկաքիմիական պայմանների ազդեցությունը այդ փոխազդեցությունների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պորֆիրինային կառուցվածքի առանձնահատկությունների և նուկլեինաթթվի նկատմամբ կապման հատկությունների միջև առկա փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել տարբեր սպեկտրային և կենսաֆիզիկական տվյալների համադրական վերլուծություն՝ գնահատելու համար համալիրների ձևավորումը և դրա հետևանքով մակրոմոլեկուլի կառուցվածքային վիճակում առաջացող փոփոխությունները։ Կարևոր խնդիր է նաև պարզել, թե փոխազդեցությունը որքանով է պայմանավորված էլեկտրաստատիկ ուժերով, հիդրոֆոբ փոխազդեցություններով և մոլեկուլային ճանաչման այլ ոչ կովալենտ գործոններով։ Փոխադրող ՌՆԹ-ի կառուցվածքային կազմակերպվածության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նաև փոքր օրգանական մոլեկուլների կապման ազդեցությունը նրա կոնֆորմացիոն կայունության վրա։ Նման համակարգերի հետազոտությունն ունի հիմնարար նշանակություն նուկլեինաթթուների և կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների փոխազդեցության ընդհանուր մեխանիզմները հասկանալու համար և կարող է նպաստել պորֆիրինների կենսամոլեկուլային հատկությունների վերաբերյալ պատկերացումների զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է մոլեկուլային կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի և նուկլեինաթթուների կառուցվածքային հետազոտությունների մոտեցումները՝ պորֆիրին–ՌՆԹ համալիրների ձևավորման և հատկությունների գիտական նկարագրման նպատակով։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է «տուն» հասկացության լեզվամշակութային և իմաստաբանական ուսումնասիրությանը գերմաներենում՝ հայերենի հետ զուգադրության հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում այն բառային, դարձվածաբանական, փոխաբերական և մշակութային միջոցներն են, որոնց միջոցով երկու լեզուներում արտահայտվում է տան, բնակավայրի, ընտանիքի, հայրենի վայրի, հարազատ միջավայրի և պատկանելիության գաղափարը։ Ուսումնասիրությունը «տուն» հասկացությունը դիտարկում է ոչ միայն որպես ֆիզիկական բնակության վայր, այլև որպես մարդու անձնական և սոցիալական ինքնության, ընտանեկան կապերի, անվտանգության, հոգեբանական հարմարավետության և հայրենիքի զգացողության հետ կապված մշակութային երևույթ։ Գերմաներեն և հայերեն լեզվական նյութի համադրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու լեզվամշակույթներում այս հասկացության ընդհանուր և առանձնահատուկ իմաստային բաղադրիչները։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել համապատասխան բառերի հիմնական և ածանցյալ իմաստները, դրանց հոմանիշները, դարձվածքները, կայուն կապակցությունները, ասացվածքները և գեղարվեստական խոսքում հանդիպող փոխաբերական գործածությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել այն տարբերություններին, որոնք պայմանավորված են գերմանական և հայկական մշակույթների պատմական, սոցիալական, ընտանեկան և ազգային առանձնահատկություններով։ Կարևոր է նաև «տուն» հասկացության կապը «ընտանիք», «հայրենիք», «հարազատություն», «անվտանգություն», «արմատներ» և «պատկանելիություն» հասկացությունների հետ, քանի որ դրանց միջև իմաստային փոխհարաբերությունները հաճախ արտացոլվում են լեզվական կայուն արտահայտություններում։ Զուգադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե որ իմաստային բաղադրիչներն են համընդհանուր, իսկ որոնք ունեն տվյալ լեզվամշակույթին բնորոշ արտահայտություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև թարգմանության տեսանկյունից, քանի որ նույն հասկացությունը տարբեր լեզուներում կարող է ունենալ ոչ ամբողջությամբ համընկնող հուզական, մշակութային և ասոցիատիվ նշանակություններ։ Այսպիսի տարբերությունների բացահայտումը նպաստում է միջմշակութային հաղորդակցության ընթացքում հնարավոր իմաստային անհամապատասխանությունների ավելի ճիշտ ընկալմանը և համարժեք թարգմանական լուծումների ընտրությանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել գերմանագիտության, հայերենագիտության, համեմատական լեզվաբանության, լեզվամշակութաբանության, իմաստաբանության և թարգմանագիտության ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես է մարդու և իր բնակության, ընտանիքի ու հայրենի միջավայրի հարաբերությունն արտացոլվում լեզվի մեջ՝ գերմաներեն և հայերեն լեզվական նյութի զուգադրության միջոցով բացահայտելով տվյալ հասկացության իմաստային կառուցվածքը, մշակութային բովանդակությունը և լեզվական արտահայտության առանձնահատկությունները։

Medicine

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է շների օրգանիզմում օքսիդավերականգնման գործընթացների խախտումների և լիպիդների պերօքսիդացման ակտիվացման կանխարգելման մեթոդներին սթրեսային վիճակների պայմաններում՝ ընդգծելով բջջային նյութափոխանակության կայունության պահպանման և օքսիդատիվ վնասվածքների նվազեցման կենսաքիմիական հիմքերը։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների վրա, որոնց միջոցով սթրեսը խաթարում է ազատ ռադիկալների և հակաօքսիդանտային համակարգերի հավասարակշռությունը՝ առաջացնելով բջջային թաղանթների վնասում, էնզիմատիկ ակտիվության փոփոխություններ և ընդհանուր ֆիզիոլոգիական հոմեոստազի խախտում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդների պերօքսիդացման գործընթացին, որը հանդիսանում է օքսիդատիվ սթրեսի հիմնական ցուցիչներից մեկը, ինչպես նաև հակաօքսիդանտային պաշտպանության համակարգերի՝ կատալազի, սուպերօքսիդդիսմուտազի և գլուտաթիոն-պերօքսիդազի դերին։ Ներկայացվում են նաև կանխարգելիչ մոտեցումներ՝ ներառյալ սննդային հավելումների կիրառումը, վիտամինային և միկրոէլեմենտային հավասարակշռության ապահովումը, ինչպես նաև պահման և խնամքի պայմանների օպտիմալացումը, որոնք նպաստում են կենդանիների սթրեսի մակարդակի նվազեցմանը։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության մեխանիզմները և դրանց դերը օրգանիզմի դիմադրողականության բարձրացման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ օքսիդավերականգնման գործընթացների և լիպիդների պերօքսիդացման վերահսկումը կարևոր նշանակություն ունի շների առողջության պահպանման և սթրեսի բացասական ազդեցությունների կանխարգելման համար։

Medicine

Այս աշխատանքը նվիրված է քթի բաց ռինոպլաստիկայի միջոցով հետռինոպլաստիկ բարդություններից մեկի՝ քթի փականի (nasal valve) օբստրուկցիայի կանխարգելմանը՝ օգտագործելով սեփական աճառային աուտոտրանսպլանտատներ։ Այն ուսումնասիրում է ռինոպլաստիկ վիրահատություններից հետո առաջացող շնչառական խանգարումների պատճառները, մասնավորապես՝ քթի կառուցվածքային աջակցության թուլացումը, փափուկ հյուսվածքների կոլապսը և փականի անկայունությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բաց ռինոպլաստիկայի մեթոդի առավելություններին, որը թույլ է տալիս ավելի ճշգրիտ մոդելավորել քթի անատոմիական կառուցվածքները և կանխել ֆունկցիոնալ խանգարումները։ Աշխատությունում ներկայացվում է աճառային աուտոտրանսպլանտատների կիրառման տեխնիկան՝ որպես կառուցվածքային ամրացման միջոց, որը նպաստում է քթի փականի կայունության պահպանմանը և օդային հոսքի բարելավմանը։ Քննարկվում են նաև տարբեր վիրաբուժական մոտեցումներ՝ սեպտալ, ականջային կամ կողային աճառների օգտագործմամբ, ինչպես նաև դրանց ձևավորման և տեղադրման առանձնահատկությունները։ Ուշադրություն է դարձվում նաև հետվիրահատական բարդությունների կանխարգելման ռազմավարություններին, ներառյալ ճիշտ պլանավորումը, հիվանդի անատոմիական առանձնահատկությունների գնահատումը և երկարաժամկետ ֆունկցիոնալ արդյունքների ապահովումը։