Վայրի բանջարային բույսերում ծանր մետաղների պարունակության քանակական և որակական դինամիկան տարբեր էկոլոգիական պայմաններում

Mathematics

Դասագրքում քննարկվում են գծային օբյեկտիվ ֆունկցիայի առավելագույնի կամ նվազագույնի որոնման խնդիրները՝ սահմանափակումների համակարգի պայմաններում։ Ներկայացվում են լուծման հիմնական մեթոդները, հատկապես սիմպլեքս մեթոդը, ինչպես նաև գրաֆիկական մոտեցումները և երկակիության (duality) տեսության հիմնական գաղափարները։ Բացի այդ, ընդգծվում են տնտեսական և ինժեներական խնդիրներում օպտիմալ լուծումների ընտրության սկզբունքները։ Նյութը կապում է մաթեմատիկական մոդելավորումը իրական կիրառությունների հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է ռեսուրսների բաշխման, արտադրության պլանավորման և լոգիստիկ խնդիրները ձևակերպել և լուծել գծային ծրագրավորման միջոցով։ Այն միավորում է տեսական խստությունը և գործնական կիրառելիությունը։

Other Subjects

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ տպագրության պատմության համակարգված ներկայացմանը և ներառում է հայկական տպագիր ժառանգության վերաբերյալ մատենագիտական տվյալների ամբողջացում ու դասակարգում։ Նյութում ներկայացվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում հրատարակված հայերեն գրքերի, պարբերականների, գիտական, գրական, կրոնական և մշակութային բնույթի հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ ձևավորելով հայ գրքի զարգացման ամբողջական պատկեր։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ տպագրության սկզբնավորման, տարածման և զարգացման ուղիների ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով հետևելու տպագրական կենտրոնների գործունեությանը, հրատարակչական ավանդույթներին, հեղինակների և տպագրիչների ներդրմանը հայ մշակույթի պահպանման ու տարածման գործում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ներկայացված մատենագիտական համակարգը, որը հեշտացնում է գրքերի որոնումը, դասակարգումը և հետագա գիտական ուսումնասիրությունը։ Նյութում արտացոլվում են նաև հայ գրքի պատմության, գրահրատարակչության և մշակութային կապերի զարգացման կարևոր փուլերը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մատենագետների, գրադարանագետների, հայագետների, պատմաբանների, գրականագետների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայ տպագրության պատմությամբ, գրքային ժառանգությամբ և հայկական մշակույթի գրավոր աղբյուրների ուսումնասիրությամբ։

Informatics

Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, տեղեկատվության տեսության և կենսաչափական նույնականացման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գաղտնիք գեներացնող կենսաչափական համակարգերի ինֆորմացիոն-տեսական հատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց վերլուծության համար R ծրագրավորման միջավայրում նոր ծրագրային փաթեթի մշակմանը։ Քննության են առնվում կենսաչափական տվյալների օգտագործմամբ գաղտնի տեղեկատվության ձևավորման սկզբունքները, կենսաչափական հատկանիշների փոփոխականությունը և նույնականացման համակարգերի հուսալիության ապահովման հիմնախնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղտնիքի գեներացման մեխանիզմներին, կենսաչափական չափումների անորոշությանը և տեղեկատվության արտահոսքի հնարավոր ռիսկերի գնահատմանը։ Վերլուծվում են էնտրոպիայի, փոխադարձ տեղեկատվության, պայմանական էնտրոպիայի և այլ ինֆորմացիոն-տեսական ցուցանիշների կիրառման հնարավորությունները համակարգերի անվտանգության ու արդյունավետության գնահատման գործընթացում։ Քննարկվում են կենսաչափական տվյալների վիճակագրական մոդելավորման, գաղտնիքի վերականգնման հավանականության, սխալների ազդեցության և տեղեկատվական անվտանգության սահմանափակումների հետ կապված խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել R միջավայրում տվյալների մշակման, հավանականային բաշխումների գնահատման, մոդելավորման փորձարկումների և արդյունքների գրաֆիկական ներկայացման ծրագրային գործիքների մշակման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում նոր փաթեթի գործառական կառուցվածքին, հաշվարկային ալգորիթմների իրականացմանը, փորձարկման մեթոդներին և ստացված արդյունքների վերարտադրելիության ապահովմանը։ Կարևորվում է տեսական մոդելների և ծրագրային իրականացման համադրումը՝ կենսաչափական համակարգերի անվտանգության, գաղտնիության և գործառական հուսալիության համալիր գնահատման նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել կենսաչափական գաղտնիքների գեներացման մեթոդների հետազոտմանը և տեղեկատվական անվտանգության վերլուծության համար կիրառվող ծրագրային միջոցների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել տեղեկատվության տեսության, կիրառական գաղտնագրության, կենսաչափական համակարգերի, վիճակագրական մոդելավորման և R ծրագրավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Technology

Գրքում ուսումնասիրվում են մեքենայական թարգմանության կազմակերպման մեթոդները՝ բարձր շահագործողական (эксплуатационные) բնութագրերով տեքստերի մշակման համատեքստում, վերլուծվում են թարգմանական համակարգերի ճարտարապետական մոտեցումները՝ կանոնային, վիճակագրական և նեյրոնային մոդելների համադրությամբ, ներկայացվում են բարձր արդյունավետության ապահովման ալգորիթմներ՝ ուղղված թարգմանության ճշգրտության, արագության և կայունության բարձրացմանը, դիտարկվում են մասնագիտական տեքստերի (տեխնիկական, իրավական, գիտական) առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը մեքենայական թարգմանության որակի վրա, ուսումնասիրվում են նախամշակման և հետմշակման մեթոդները, բառարանային և կոնտեքստային համապատասխանության ապահովման տեխնիկաները, ինչպես նաև սխալների ավտոմատ հայտնաբերման և ուղղման մեխանիզմները, աշխատանքը համադրում է հաշվարկային լեզվաբանության, արհեստական բանականության և ծրագրային ինժեներիայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել ավելի արդյունավետ, ճշգրիտ և կիրառական մեքենայական թարգմանության համակարգեր։

History

Աշխատության առանցքում գտնվում է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության հռչակում-ը, որը տեղի ունեցավ ծանր պատմական պայմաններում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմ-ի ավարտի, Հայոց ցեղասպանություն-ի հետևանքների և տարածաշրջանային քաղաքական անկայունության պայմաններում։ Վիրաբյանը մանրամասն նկարագրում է, թե ինչպես ավերված, գաղթականներով լեցուն և տնտեսական ծանր վիճակում գտնվող երկիրը կարողացավ ձևավորել պետական կառույցներ և փորձել կազմակերպել իր քաղաքական ու հասարակական կյանքը։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում պետական կառավարման համակարգի ձևավորմանը՝ խորհրդարանի, կառավարության և վարչական մարմինների գործունեությանը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, թե ինչպիսի դժվարություններով էին ուղեկցվում պետականաշինության գործընթացները՝ ներքին քաղաքական պայքարներ, կուսակցական հակասություններ, ռեսուրսների սակավություն և արտաքին ճնշումներ։ Միևնույն ժամանակ ներկայացվում է, թե ինչպես էին այդ պայմաններում փորձ արվում ստեղծել իրավական պետություն և կազմակերպել կրթություն, առողջապահություն և տնտեսություն։ Արտաքին քաղաքականությունը գրքի առանցքային թեմաներից է։ Վիրաբյանը վերլուծում է նորաստեղծ հանրապետության հարաբերությունները հարևան երկրների՝ Վրաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի հետ, ինչպես նաև մեծ տերությունների հետ կապերը։ Նա անդրադառնում է սահմանային հակամարտություններին, դիվանագիտական բանակցություններին և այն փորձերին, որոնց միջոցով Հայաստանը փորձում էր միջազգային ճանաչում և աջակցություն ստանալ։ Այս համատեքստում հատկապես կարևոր է նաև Սևրի պայմանագիր-ի քննարկումը, որը, թեև մեծ հույսեր էր ներշնչում, իրականում չիրագործվեց։ Գիրքը նաև մանրամասն անդրադառնում է սոցիալ-տնտեսական վիճակին՝ սով, համաճարակներ, գաղթականների խնդիրներ և տնտեսական քայքայում։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ անկախ պետականության պահպանումը ոչ միայն քաղաքական, այլև կենսական խնդիր էր՝ կապված բնակչության գոյատևման հետ։ Այս իրողությունները հաճախ որոշիչ էին քաղաքական որոշումների ընդունման մեջ։

Political Science

Այս գիրքը նվիրված է Թուրքիայի ներքին և արտաքին քաղաքականության ռազմավարական ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով երկրի ղեկավարության քաղաքական նպատակների, տարածաշրջանային դերակատարության և միջազգային ազդեցության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է իշխանության կենտրոնացման, պետական կառավարման, անվտանգության, տնտեսական զարգացման, արտաքին քաղաքականության և աշխարհաքաղաքական հավակնությունների փոխկապակցվածությունը՝ անդրադառնալով նաև Թուրքիայի հարաբերություններին հարևան երկրների, Եվրոպայի, Մերձավոր Արևելքի և համաշխարհային ուժային կենտրոնների հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են ազգային ինքնության, հասարակական փոփոխությունների, քաղաքական գաղափարախոսության և ժամանակակից մարտահրավերների ազդեցությունը երկրի զարգացման ընթացքի վրա՝ ներկայացնելով տարբեր վերլուծական մոտեցումներ և գնահատականներ։ Գիրքը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պատմաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Թուրքիայի քաղաքականությամբ, տարածաշրջանային զարգացումներով և համաշխարհային քաղաքական գործընթացներով։