Վայրի խաղողի ծաղկամզվածքի հետազոտումը որպես հումք բուրավետացված գինիների արտադրության համար

History

Աշխատությունը պատմական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը վերաբերում է 1946–1952 թվականներին տեղի ունեցած իրադարձություններին և այդ ժամանակաշրջանում մարդկանց անցած կյանքի ուղուն։ Գրքի թեմատիկ շրջանակը կապված է հետպատերազմյան տարիների հասարակական, քաղաքական և սոցիալական իրադրության, մարդկանց առօրյա կյանքի, կենսապայմանների փոփոխությունների և պատմական հանգամանքների ազդեցության հետ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո բազմաթիվ երկրներում սկսվեցին վերականգնման, հասարակական վերակազմավորման և նոր կենսապայմաններին հարմարվելու բարդ գործընթացներ։ Այդ տարիները նշանավորվեցին ինչպես տնտեսական ու սոցիալական դժվարություններով, այնպես էլ մարդկանց կյանքի կազմակերպման, աշխատանքի, ընտանիքի և հասարակության մեջ իրենց տեղը գտնելու նոր մարտահրավերներով։ 1946–1952 թվականներն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն նաև հետպատերազմյան քաղաքական զարգացումների, միջազգային հարաբերությունների վերափոխման և տարբեր պետություններում իրականացվող ներքին քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այս ժամանակաշրջանի մասին պատմող աշխատությունները հնարավորություն են տալիս դիտարկելու պատմական իրադարձությունները ոչ միայն քաղաքական որոշումների և պետական գործընթացների մակարդակում, այլև առանձին մարդկանց ճակատագրերի ու կենսափորձի միջոցով։ Մարդկանց կյանքի ուղիների ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմական հիշողության պահպանման, սերունդների միջև կապի ամրապնդման և անցյալի հասարակական իրողությունների ավելի ամբողջական ընկալման համար։ Հրատարակության վերնագրում նշված ժամանակահատվածը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես որոշակի պատմական փուլին նվիրված աշխատություն, սակայն առանց գրքի ամբողջական մատենագիտական տվյալների և բովանդակության հնարավոր չէ հստակեցնել, թե կոնկրետ որ մարդկանց, իրադարձությունների կամ տարածաշրջանի պատմությունն է ներկայացված։ Այդ պատճառով աշխատության հիմնական թեման կարելի է ընդհանուր առմամբ կապել հետպատերազմյան շրջանի պատմության և մարդկային կենսագրությունների ուսումնասիրման հետ՝ խուսափելով բովանդակության վերաբերյալ չհաստատված պնդումներից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել 20-րդ դարի պատմությամբ, հետպատերազմյան հասարակական զարգացումներով, անհատական ճակատագրերով և պատմական հիշողության պահպանմամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Literature

«Էնեականը» հռոմեական դասական գրականության նշանավոր էպիկական ստեղծագործության անվանումն է, որն ավանդաբար կապվում է հռոմեացի բանաստեղծ Վերգիլիոսի հետ։ Այն պատմում է տրոյացի հերոս Էնեասի ուղևորության և փորձությունների մասին՝ ներկայացնելով Տրոյայի կործանումից հետո նոր հայրենիք գտնելու նրա ձգտումը։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած են հերոսական պարտքի, ճակատագրի, աստվածային կամքի, հայրենիքի հիմնադրման և անձնական զգացմունքների ու հանրային պատասխանատվության հակադրության թեմաները։ Էնեասի ճանապարհորդությունը ոչ միայն արկածների ու դժվարությունների հաջորդականություն է, այլև մի ուղի, որի ընթացքում բացահայտվում են հերոսի բնավորությունը, նրա պարտքի գիտակցումը և ապագա սերունդների համար պատասխանատվություն ստանձնելու պատրաստակամությունը։ Էպոսում միահյուսվում են դիցաբանական պատկերացումները, հերոսական պատումները, պատերազմական իրադարձություններն ու մարդկային ապրումների նկարագրությունները։ Վերգիլիոսի ստեղծագործությունը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել եվրոպական գրականության հետագա զարգացման վրա՝ դառնալով դասական կրթության և գեղարվեստական ավանդույթի կարևոր բաղադրիչ։ Հայերեն այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում դասական գրականության հայերեն թարգմանությունների, հին հռոմեական էպոսի տարածման և հայ ընթերցողական միջավայրում համաշխարհային գրական ժառանգության յուրացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, դասական մշակույթի ուսումնասիրողներին և էպիկական պոեզիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

ARMENO – CLASSICA ԶՈՒԳԱԿՇԻՌ աշխատությունը երաժշտագիտական և մշակութային բնույթի ժողովածու է, որը ներկայացնում է հայկական և դասական երաժշտության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությունը՝ ընդգրկելով տարբեր ստեղծագործական օրինակներ, մշակումներ և կատարողական մոտեցումներ, այն բացատրում է հայկական մեղեդիական մտածողության կապը եվրոպական դասական երաժշտության կառուցվածքային ձևերի հետ՝ զուգահեռներ անցկացնելով ռիթմի, հարմոնիայի և ձևի կազմակերպման միջև, գիրքը անդրադառնում է նաև ազգային երաժշտական ժառանգության վերամշակման և ժամանակակից մեկնաբանությունների խնդիրներին, ինչպես նաև կատարողական արվեստի զարգացման միտումներին, միաժամանակ ընդգծելով «զուգակշիռ» գաղափարը՝ որպես ավանդականի և դասականի, ազգայինի և համաշխարհայինի հավասարակշռված համադրություն, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր երաժշտագետների, կատարողների և մշակութաբանների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Ղազախստանում հետխորհրդային ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած հասարակական նորացման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային փոփոխությունների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում խորհրդային համակարգի փլուզումից հետո ձևավորված նոր հասարակական հարաբերություններն են, պետական ինստիտուտների վերակազմավորումը, հասարակության սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունները և ազգային ինքնության ու արժեքային համակարգի վերաիմաստավորման գործընթացները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Ղազախստանի զարգացումը որպես բարդ և բազմաշերտ անցումային գործընթաց, որի ընթացքում խորհրդային ժառանգությունը համադրվել է անկախ պետականության կառուցման, շուկայական տնտեսության ձևավորման և նոր քաղաքական ու հասարակական ինստիտուտների հաստատման հետ։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հասարակության սոցիալական շերտավորման փոփոխությունները, քաղաքային և գյուղական բնակչության հարաբերակցությունը, սոցիալական շարժունակության նոր ձևերը, զբաղվածության և կենսամակարդակի փոփոխությունները, ինչպես նաև տնտեսական վերափոխումների ազդեցությունը տարբեր սոցիալական խմբերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային ինքնության և մշակութային քաղաքականության խնդիրներին, քանի որ անկախության հաստատումից հետո երկրի համար կարևոր հարց էր խորհրդային բազմազգ ժառանգության և ազգային պետականության նոր գաղափարների համադրումը։ Այս համատեքստում ուսումնասիրության առարկա կարող են դառնալ լեզվական քաղաքականությունը, ազգային մշակույթի վերարժևորումը, պատմական հիշողության ձևավորումը և հասարակության տարբեր խմբերի ինքնության փոխակերպումները։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև քաղաքացիական հասարակության ձևավորմանը, հասարակական կազմակերպությունների գործունեությանը, քաղաքական մասնակցության նոր ձևերին և պետություն-հասարակություն հարաբերությունների փոփոխություններին։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ժողովրդագրական գործընթացների ուսումնասիրությունը՝ բնակչության տեղաշարժերը, էթնիկական կառուցվածքի փոփոխությունները և տարբեր համայնքների փոխհարաբերությունները, որոնք իրենց հերթին ազդում են հասարակական նորացման ընդհանուր ընթացքի վրա։ Ղազախստանի օրինակը հետաքրքրական է նաև նրանով, որ հետխորհրդային վերափոխումները տեղի են ունեցել կենտրոնացված պետական կառավարման, արագ տնտեսական փոփոխությունների և տարածաշրջանային աշխարհաքաղաքական առանձնահատկությունների պայմաններում։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է հետխորհրդային հասարակությունը վերափոխվում քաղաքական, տնտեսական և մշակութային տարբեր գործոնների փոխազդեցության արդյունքում։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, հասարակագետներին, տարածաշրջանագետներին և հետխորհրդային երկրների զարգացման գործընթացներով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է Ղազախստանի հասարակական վերափոխումների բազմակողմանի պատկերը՝ բացահայտելով անկախության պայմաններում սոցիալական կառուցվածքի, արժեքների, ինքնության, քաղաքական մասնակցության և հասարակական հարաբերությունների փոփոխության հիմնական միտումները։

Sociology

Մահացությունը և կյանքի տևողությունը ժողովրդագրական կարևոր ցուցանիշներ են, որոնք բնութագրում են բնակչության առողջական վիճակը, կյանքի որակը և սոցիալ-տնտեսական զարգացման մակարդակը։ Մահացությունը ցույց է տալիս որոշակի ժամանակահատվածում բնակչության շրջանում մահերի քանակը, սովորաբար հաշվարկվում է տարվա ընթացքում և արտահայտվում է 1000 բնակչի հաշվով՝ որպես մահացության ընդհանուր ցուցանիշ։ Կյանքի տևողությունը կամ կյանքի միջին սպասվող տևողությունը ցույց է տալիս, թե որքան տարի միջինում կարող է ապրել նոր ծնված մարդը՝ եթե տվյալ ժամանակահատվածի մահացության պայմանները պահպանվեն։ Մահացության ցուցանիշները բաժանվում են ընդհանուր, մանկական, մայրական և տարիքային հատուկ ցուցանիշների, որոնք օգնում են ավելի մանրամասն գնահատել բնակչության առողջական վիճակը տարբեր խմբերում։ Մահացության ընդհանուր ցուցանիշը հաշվարկվում է՝ որոշակի տարվա մահերի ընդհանուր թիվը բաժանելով նույն տարվա միջին բնակչության վրա և բազմապատկելով 1000-ով։ Մանկական մահացության ցուցանիշը հաշվարկվում է մինչև մեկ տարեկան երեխաների մահերի թիվը բաժանելով նույն տարվա կենդանի ծնունդների ընդհանուր թվի վրա և բազմապատկելով 1000-ով։ Կյանքի տևողության հաշվարկը կատարվում է հատուկ ժողովրդագրական աղյուսակների՝ կյանքի տախտակների միջոցով, որտեղ հաշվի են առնվում տարբեր տարիքային խմբերում մահանալու հավանականությունները։ Այս ցուցանիշները կարևոր են պետության սոցիալական քաղաքականության մշակման, առողջապահական համակարգի գնահատման և բնակչության կենսամակարդակի վերլուծության համար, քանի որ դրանք ցույց են տալիս հասարակության ընդհանուր բարեկեցության և առողջապահական վիճակի մակարդակը։

Other Subjects

Աշխատությունը պատմաաշխարհագրական բնույթի ուսումնասիրություն է, որը ներկայացնում է Կովկասի տարածաշրջանի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում շրջանառվող աշխարհագրական, պատմական, ազգագրական և հասարակական տեղեկությունների համակարգված ամբողջություն։ Նյութի առանցքում տարածաշրջանի բնական և տարածքային առանձնահատկությունների նկարագրությունն է՝ լեռնային համակարգերի, գետերի, բնակավայրերի, ճանապարհների, վարչատարածքային միավորների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տեղեկություններով։ Աշխարհագրական նկարագրությունը զուգորդվում է պատմական դիտարկումներով, որոնց միջոցով ներկայացվում են Կովկասի տարբեր տարածքների անցյալը, քաղաքական փոփոխությունները, բնակչության տեղաբաշխումը և տարածաշրջանի ժողովուրդների փոխհարաբերությունները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բնակչության էթնիկական ու լեզվական բազմազանության, կենցաղի, սովորույթների, տնտեսական զբաղմունքների և հասարակական կազմակերպման վերաբերյալ դիտարկումները, ինչի շնորհիվ նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև ազգագրության և պատմական ժողովրդագրության համար։ Տարածաշրջանի քաղաքների ու գյուղերի մասին տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու բնակավայրերի պատմական նշանակության, առևտրային կապերի և տնտեսական կյանքի առանձնահատկությունների մասին։ Հատուկ արժեք ունի աշխարհագրական և պատմական տեղեկությունների համադրումը, քանի որ այն թույլ է տալիս տարածական միջավայրի փոփոխությունները դիտարկել պատմական իրադարձությունների և հասարակական գործընթացների հետ փոխկապակցված։ Միաժամանակ նման աղբյուրները պետք է մեկնաբանել դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանի գիտական պատկերացումների և քաղաքական միջավայրի համատեքստում, քանի որ տեղանունների, ժողովուրդների դասակարգումների, սահմանների և պատմական իրադարձությունների ներկայացումը կարող է արտացոլել ժամանակի հեղինակային կամ վարչական մոտեցումները։ Այդ պատճառով աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն որպես Կովկասի մասին տեղեկությունների հավաքածու, այլև որպես աղբյուր՝ ուսումնասիրելու, թե ինչպես էր տարածաշրջանը նկարագրվում և ընկալվում տվյալ ժամանակաշրջանի աշխարհագրական ու պատմագիտական գրականության մեջ։ Հին տեղանունների, բնակավայրերի նկարագրությունների և հաղորդակցության ուղիների վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտակար լինել նաև պատմական քարտեզագրության և տարածաշրջանային պատմության հետազոտությունների համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը բազմաբնույթ սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու Կովկասի պատմական աշխարհագրությունը, բնակչությունը, հասարակական միջավայրը և տարածաշրջանի մասին գիտելիքների ձևավորման պատմությունը։