Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Ժորժ Սանդը և իր գրական արձագանքները հայ իրականության մեջ (19-րդ դար)

    Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Ժորժ Սանդ-ի ստեղծագործական ժառանգության ազդեցությանը և ընկալմանը 19-րդ դարի հայ գրական միջավայրում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում է, թե ինչպես են եվրոպական ռոմանտիզմի և սոցիալական վեպի գաղափարները ներթափանցել հայ մտավոր դաշտ՝ ձևավորելով նոր գեղագիտական և գաղափարական մոտեցումներ։ Հեղինակը դիտարկում է Սանդի ստեղծագործությունների թարգմանությունները, մամուլում արձագանքները և հայ հեղինակների կողմից կատարված մեկնաբանությունները՝ ընդգծելով դրանց ազդեցությունը հասարակական-մշակութային մտածողության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կնոջ կերպարի նոր ընկալմանը, սոցիալական արդարության գաղափարներին և անհատի ազատության թեմային, որոնք կարևոր դեր են խաղացել հայ գրականության զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունը նաև ցույց է տալիս հայ-եվրոպական գրական կապերի ընդլայնումը և դրանց ազդեցությունը 19-րդ դարի հայ գրական քննադատության ձևավորման վրա։

    Updated: 2026-09-22
    Ժորժ Սանդը և իր գրական արձագանքները հայ իրականության մեջ (19-րդ դար)
    Online

    Biology

    Биологические особенности некоторых базидиальных макромицетов (морфология, экология и физиологическая активность)

    Գիտակենսաբանական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որոշ բազիդիալ մակրոմիցետների կենսաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով դրանց ձևաբանական կառուցվածքը, էկոլոգիական պահանջները և ֆիզիոլոգիական ակտիվությունը։ Ուսումնասիրվում են սնկերի պտղամարմինների ու միցելիումի բնորոշ հատկանիշները, աճի և զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեսակների միջև առկա ձևաբանական տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում շրջակա միջավայրի պայմանների՝ ջերմաստիճանի, խոնավության, սննդային միջավայրի և այլ էկոլոգիական գործոնների ազդեցությանը սնկերի տարածման, կենսագործունեության և զարգացման վրա։ Քննարկվում է մակրոմիցետների դերը բնական էկոհամակարգերում, հատկապես օրգանական նյութերի քայքայման, նյութերի շրջանառության և այլ օրգանիզմների հետ փոխազդեցության գործընթացներում։ Վերլուծվում է նաև ուսումնասիրվող սնկերի ֆիզիոլոգիական ակտիվությունը, նյութափոխանակության առանձնահատկությունները և կենսաբանորեն ակտիվ միացություններ առաջացնելու հնարավորությունները։ Ձևաբանական, էկոլոգիական և ֆիզիոլոգիական տվյալների համակցված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմել ընտրված տեսակների կենսաբանական հատկությունների, շրջակա միջավայրին հարմարվողականության և հնարավոր կիրառական նշանակության մասին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր լինել սնկաբանության, կենսատեխնոլոգիայի, էկոլոգիայի և կենսաբանական ռեսուրսների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սնկաբանների, կենսաբանների, էկոլոգների, կենսատեխնոլոգների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-02
    Биологические особенности некоторых базидиальных макромицетов (морфология, экология и физиологическая активность)
    Online

    History

    Հայ-ռուս-վրացական փոխհարաբերությունները XVII դարի երկրորդ կեսին

    Պատմագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XVII դարի երկրորդ կեսին հայերի, ռուսների և վրացիների միջև ձևավորված քաղաքական, դիվանագիտական և հասարակական փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանում տարածաշրջանում ձևավորված պատմական պայմանները, տարբեր քաղաքական ուժերի միջև կապերը և փոխադարձ շահերի ազդեցությունը հարաբերությունների զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական ու վրացական շրջանակների և ռուսական պետության միջև հաստատված շփումներին, դիվանագիտական նախաձեռնություններին, պատվիրակությունների գործունեությանը և քաղաքական համագործակցության հնարավորություններին։ Վերլուծվում են տարածաշրջանային գործընթացների ազդեցությունը երեք կողմերի հարաբերությունների վրա, ինչպես նաև քաղաքական ու տնտեսական գործոնների փոխկապակցվածությունը։ Քննարկվում են փոխհարաբերությունների զարգացման հիմնական ուղղությունները, դրանցում ներգրավված աշխարհիկ և հոգևոր գործիչների դերակատարությունը և արտաքին քաղաքական պայմանների նշանակությունը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու XVII դարի երկրորդ կեսի Հարավային Կովկասի միջպետական ու միջժողովրդական կապերի և հայ-ռուս-վրացական հարաբերությունների պատմական զարգացման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, Ռուսաստանի և Վրաստանի պատմության, կովկասագիտության ու միջազգային հարաբերությունների պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

    Updated: 2026-10-03
    Հայ-ռուս-վրացական փոխհարաբերությունները XVII դարի երկրորդ կեսին
    Online

    History

    Список членов Санкт-Петербургского армянского кружка со времени его учреждения ( 1 октября 1907 г. )

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է 1907 թվականի հոկտեմբերի 1-ին հիմնադրված Սանկտ Պետերբուրգի հայկական շրջանակի անդամների ցանկը՝ կազմված որպես կազմակերպության գործունեությանն առնչվող տեղեկատու և պատմական-մատենագիտական աղբյուր։ Այն արժեքավոր է հատկապես 20-րդ դարի սկզբի Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի, մտավորական միջավայրի և հասարակական կազմակերպությունների ուսումնասիրության համար։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն անձանց շրջանակի մասին, որոնք ընդգրկված էին հայկական մշակութային և հասարակական կյանքում, ինչպես նաև ուսումնասիրելու համայնքի կազմակերպվածության աստիճանը և դրա ձևավորման պատմական պայմանները։ Անդամների անունների գրանցումը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունի, քանի որ նման ցուցակները հաճախ թույլ են տալիս նույնականացնել տվյալ ժամանակաշրջանի հայ գործիչներին, մտավորականներին, հասարակական ակտիվիստներին և համայնքային կյանքի այլ մասնակիցներին։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել ինչպես Սանկտ Պետերբուրգի հայ համայնքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, այնպես էլ հայկական սփյուռքի, հայ-ռուսական մշակութային կապերի, հասարակական կազմակերպությունների պատմության և 19-րդ դարի վերջի ու 20-րդ դարի սկզբի հայկական մտավոր կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն միաժամանակ ունի կենսագրական և ծագումնաբանական արժեք, քանի որ անդամների անուններն ու դրանց համակարգված ներկայացումը կարող են հիմք ծառայել առանձին անձանց գործունեության, հասարակական կապերի և տվյալ ժամանակաշրջանի հայկական համայնքային ցանցերի հետագա ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, սա ոչ թե գեղարվեստական կամ ընդհանուր ընթերցողական բնույթի գիրք է, այլ փաստագրական և տեղեկատու բնույթի աղբյուր, որի հիմնական արժեքը ժամանակաշրջանի հայկական հասարակական կյանքի մասնակիցների շրջանակը պահպանելու և հետագա պատմական ուսումնասիրությունների համար փաստական հիմք ապահովելու մեջ է։

    Updated: 2026-09-10
    Список членов Санкт-Петербургского армянского кружка со времени его учреждения ( 1 октября 1907 г. )
    Online

    History

    Պայքարը Ինդոնեզիայում և Ֆիլիպիններում միասնական ազգային ճակատի ստեղծման համար Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո (1945 թ. – 1980-ականների սկիզբ)

    Աշխատությունը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո Ինդոնեզիայում և Ֆիլիպիններում միասնական ազգային ճակատի ստեղծման քաղաքական, հասարակական և գաղափարական գործընթացներին՝ ընդգրկելով 1945 թվականից մինչև 1980-ական թվականների սկիզբն ընկած ժամանակաշրջանը։ Այն անդրադառնում է Հարավարևելյան Ասիայի երկու երկրների ազգային-ազատագրական շարժումների զարգացմանը, գաղութատիրական համակարգի վերացմանը, ազգային ինքնիշխանության հաստատման ձգտումներին և հետպատերազմյան քաղաքական վերափոխումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր քաղաքական ուժերի, ազգային կազմակերպությունների, կուսակցությունների, հասարակական շարժումների և գաղափարական ուղղությունների համախմբման փորձերին, որոնց նպատակն էր ձևավորել միասնական ազգային ճակատ՝ ընդհանուր քաղաքական և հասարակական խնդիրների լուծման համար։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ազգային միասնության գաղափարի դերը հետգաղութային հասարակությունների ձևավորման, անկախ պետականության ամրապնդման և ներքին քաղաքական հակասությունների հաղթահարման գործընթացներում։ Ինդոնեզիայի և Ֆիլիպինների փորձի համադրական դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու երկրների պատմական զարգացման առանձնահատկությունները, ազգային շարժումների կազմակերպական կառուցվածքի տարբերությունները, քաղաքական ուժերի համագործակցության հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Քննության առարկա են դառնում նաև սոցիալական տարբեր խմբերի և քաղաքական կազմակերպությունների շահերի համադրման, ազգային նպատակների շուրջ հասարակական համախմբման և միասնական քաղաքական հարթակի ձևավորման խնդիրները։ Հետպատերազմյան տասնամյակների ընթացքում Հարավարևելյան Ասիայում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների համատեքստում դիտարկվում են ազգային ճակատի գաղափարական հիմքերը, դրա ձևավորման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, ինչպես նաև միջազգային քաղաքական իրադրության ազդեցությունը երկու երկրների հասարակական-քաղաքական զարգացումների վրա։ Աշխատության պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ազգային-ազատագրական պայքարի և անկախության հաստատման փուլից դեպի հետգաղութային քաղաքական համակարգերի ձևավորում անցման բարդ գործընթացները՝ առանձնացնելով ազգային միասնության, քաղաքական համագործակցության և հասարակական համախմբման նշանակությունը։ Այն կարևոր նյութ է ներկայացնում Ինդոնեզիայի և Ֆիլիպինների նորագույն պատմության, Հարավարևելյան Ասիայի քաղաքական շարժումների, ազգային-ազատագրական պայքարի, հետպատերազմյան գաղափարական հակադրությունների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հատկապես այն ընթերցողների և հետազոտողների համար, որոնք ուսումնասիրում են գաղութատիրության հետևանքները, ազգային ինքնորոշման գործընթացները, քաղաքական դաշինքների ձևավորումը և միասնական ազգային ճակատի գաղափարի դրսևորումները տարբեր պատմական ու հասարակական պայմաններում։

    Updated: 2026-11-20
    Պայքարը Ինդոնեզիայում և Ֆիլիպիններում միասնական ազգային ճակատի ստեղծման համար Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո (1945 թ. – 1980-ականների սկիզբ)
    Online

    Linguistics

    Իսպանական հրաշապատում հեքիաթի ոճապատկերային համակարգը

    Աշխատությունը նվիրված է իսպանական հրաշապատում հեքիաթի ոճապատկերային համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով ժանրի գեղարվեստական լեզվի, պատկերավորման միջոցների և կառուցվածքային առանձնահատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության կենտրոնում հրաշապատում հեքիաթի այն ոճական և պատկերային համակարգն է, որի միջոցով ձևավորվում են ֆանտաստիկ աշխարհը, կերպարների բնութագրերը, իրադարձությունների զարգացումը և ստեղծագործության ընդհանուր գեղարվեստական մթնոլորտը։ Ուսումնասիրության մեջ ուշադրություն է դարձվում հեքիաթային խոսքի բառապաշարին, դարձվածքաբանությանը, համեմատություններին, փոխաբերություններին, մակդիրներին, կրկնություններին, խորհրդանշական պատկերներին և այլ ոճական հնարքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի այն հարցի բացահայտումը, թե ինչպես են այս միջոցները մասնակցում հրաշապատում իրականության կառուցմանը և ինչպես են դրանք տարբերակում հեքիաթային խոսքը առօրյա կամ ոչ գեղարվեստական խոսքից։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև հեքիաթների կերպարային համակարգի լեզվական արտահայտման եղանակները՝ հերոսների, հակառակորդների, կախարդական էակների, օգնականների և այլ կերպարների նկարագրության առանձնահատկություններով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարածության և ժամանակի պատկերավորմանը, քանի որ հրաշապատում հեքիաթում դրանք հաճախ կազմակերպվում են պայմանական և խորհրդանշական սկզբունքներով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև կայուն բանաձևերի և կրկնվող կառուցվածքների քննությունը, որոնք բնորոշ են բանավոր ավանդույթին և ապահովում են հեքիաթի կառուցվածքային ամբողջականությունն ու հիշվողությունը։ Իսպանական նյութի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ազգային մշակութային առանձնահատկությունները, ժողովրդական պատկերացումները, արժեքային համակարգը և պատմամշակութային միջավայրի ազդեցությունը հեքիաթի գեղարվեստական լեզվի ձևավորման վրա։ Միաժամանակ աշխատությունը կարող է անդրադառնալ եվրոպական և ընդհանուր բանահյուսական ավանդույթների հետ առնչություններին՝ պարզելու համար, թե որ ոճական ու պատկերային տարրերն ունեն համամարդկային բնույթ, իսկ որոնք են պայմանավորված իսպանական մշակութային առանձնահատկություններով։ Հետազոտությունը կարևոր է նաև լեզվաբանության և գրականագիտության սահմանագծում, քանի որ ոճապատկերային համակարգի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս միաժամանակ ուսումնասիրել լեզվական կառուցվածքը, գեղարվեստական արտահայտչամիջոցները և դրանց ստեղծած իմաստային ու գեղագիտական ազդեցությունը։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել իսպանական բանահյուսության, հեքիաթագիտության և համեմատական գրականագիտության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հրաշապատում հեքիաթը որպես մշակութային հիշողության և գեղարվեստական մտածողության կարևոր ձև։ Այն կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, բանագետներին, լեզվաբաններին, ոճաբաններին, իսպանագետներին, թարգմանիչներին, ինչպես նաև իսպանական և եվրոպական ժողովրդական բանահյուսությամբ զբաղվող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

    Updated: 2026-09-23
    Իսպանական հրաշապատում հեքիաթի ոճապատկերային համակարգը