Водно-солевой баланс артезианского бассейна Араратской котловины

Other Subjects

Աղասարյան Ա.Ա., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նախատեսված է կենսագործունեության անվտանգության դասընթացի տեսական նյութերի համակարգված ներկայացման համար։ Այն ընդգրկում է մարդու կենսագործունեության վրա ազդող վտանգավոր և վնասակար գործոնների ամբողջական բնութագիրը՝ ներառյալ ֆիզիկական, քիմիական, կենսաբանական և հոգեբանական ռիսկերը, ինչպես նաև դրանց ազդեցության մեխանիզմները մարդու առողջության և կյանքի անվտանգության վրա։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են անվտանգության մշակույթի ձևավորման հիմունքները, ռիսկերի գնահատման և կանխարգելման սկզբունքները, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակներում ճիշտ վարքագծի կազմակերպման կանոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխատանքային անվտանգության համակարգերին, արտադրական հիգիենային, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանության միջոցներին, ինչպես նաև առաջին օգնության հիմնական մոտեցումներին։ Ներառված են նաև ուսուցման մեթոդական ցուցումներ, որոնք օգնում են դասախոսական գործընթացը դարձնել ավելի կառուցվածքային և կիրառական ուղղվածությամբ։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, դասախոսների և անվտանգության ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով կենսագործունեության անվտանգության տեսական գիտելիքների խորացմանը և գործնական կիրառման արդյունավետությանը։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է Հարություն Ալամդարյանի մանկավարժական գործունեության, կրթական հայացքների և հայ կրթամշակութային կյանքում ունեցած դերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում նրա պատկերացումներն են կրթության և դաստիարակության նպատակների, ուսուցչի առաքելության, սովորողների մտավոր ու բարոյական զարգացման, ինչպես նաև ազգային կրթության կազմակերպման վերաբերյալ։ Նրա մանկավարժական ժառանգությունը դիտարկվում է XIX դարի առաջին կեսի հայ հասարակական և մշակութային կյանքի համատեքստում, երբ կրթական հաստատությունների զարգացումը, աշխարհիկ գիտելիքների տարածումը և նոր ուսուցման սկզբունքների ձևավորումը կարևոր նշանակություն էին ձեռք բերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում նրա ուսուցչական և կրթական կազմակերպչական գործունեությանը, դասավանդման նկատմամբ ունեցած մոտեցումներին և կրթությունը հասարակության մտավոր առաջընթացի կարևոր միջոց դիտարկելու գաղափարին։ Քննվում է ուսուցման ու դաստիարակության փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, որ կրթական գործընթացը կարող էր ընկալվել ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցում, այլև որպես սովորողի բարոյական, մշակութային և մտավոր ձևավորման ամբողջական համակարգ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ մայրենի լեզվի, գրականության, պատմության և ընդհանուր գիտելիքների նշանակությանը կրթության մեջ, ինչպես նաև սովորողների ինքնուրույն մտածողության և ճանաչողական հետաքրքրությունների զարգացման հարցերին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանկավարժի և սովորողի փոխհարաբերության խնդիրը, ուսուցչի անձնական օրինակի նշանակությունը և կրթական միջավայրի ազդեցությունը երիտասարդ սերնդի ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրվում են նաև նրա գործունեության կապերը ժամանակաշրջանի հայ կրթական կենտրոնների, մշակութային շարժումների և մտավորականության հետ՝ հնարավորություն տալով մանկավարժական հայացքները դիտարկել ավելի լայն պատմամշակութային գործընթացների շրջանակում։ Նրա գործունեության գնահատումը նպաստում է XIX դարի հայ մանկավարժական մտքի զարգացման հիմնական միտումների, ավանդական կրթության և նոր կրթական մոտեցումների փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մանկավարժության պատմության, հայ մշակույթի պատմության և կրթական մտքի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով Հարություն Ալամդարյանի ներդրումը հայ կրթության զարգացման, ուսուցչական գործունեության և մանկավարժական գաղափարների ձևավորման գործընթացում։

Technology

Այս աշխատությունը նվիրված է եռաչափ տրանզիստորների կիրառմամբ միկրոէլեկտրոնային սխեմաների նախագծման միջոցների մշակմանը և համապատասխան նախագծային մոտեցումների կատարելագործմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակակից կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների զարգացման պայմաններում տրանզիստորային կառուցվածքների երկրաչափական և ֆունկցիոնալ հնարավորությունների արդյունավետ օգտագործումն է՝ ավելի բարձր կատարողականությամբ, փոքր չափերով և էներգիայի ավելի ցածր սպառմամբ ինտեգրալ սխեմաներ ստանալու նպատակով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են եռաչափ տրանզիստորների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց աշխատանքի ֆիզիկական սկզբունքները և սովորական հարթ կառուցվածքների համեմատ հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ եռաչափ կառուցվածքների դեպքում տրանզիստորի երկրաչափությունը կարող է ապահովել կառավարման ավելի արդյունավետություն և հնարավորություն տալ բարձրացնել տարրերի խտությունը՝ պահպանելով կամ բարելավելով էլեկտրական բնութագրերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է միկրոէլեկտրոնային սխեմաների նախագծման մեթոդների և ավտոմատացման միջոցների մշակումը, որոնք պետք է հաշվի առնեն եռաչափ կառուցվածքների առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են սխեմաների կառուցվածքային սինթեզի, տարրերի տեղադրման, փոխկապակցումների ձևավորման, երկրաչափական պարամետրերի ընտրության և նախագծային սահմանափակումների պահպանման խնդիրները։ Աշխատությունը կարող է ներառել մաթեմատիկական մոդելավորման և համակարգչային նախագծման գործիքների կիրառություն՝ տարբեր կառուցվածքների էլեկտրական և տեխնոլոգիական բնութագրերը գնահատելու համար։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նախագծման ճշգրտությանը, սխեմաների հուսալիությանը, ազդանշանների տարածման արագությանը, էներգիայի սպառմանը և ջերմային գործընթացներին, քանի որ այս գործոնները կարևոր են բարձր ինտեգրման մակարդակ ունեցող համակարգերի աշխատանքի համար։ Եռաչափ տրանզիստորների կիրառումը կարող է պահանջել նախագծման նոր ալգորիթմների և մոդելների մշակում, որոնք հնարավորություն կտան արդյունավետորեն կառավարել մեծ թվով փոխկապակցված տարրերի տարածական դասավորությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտագործվել ինտեգրալ սխեմաների նախագծման գործընթացի ավտոմատացման, նախագծային ցիկլի կրճատման և նոր սերնդի միկրոէլեկտրոնային համակարգերի մշակման արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է բարձր արտադրողականությամբ և էներգաարդյունավետությամբ միկրոէլեկտրոնային սարքերի նկատմամբ աճող պահանջարկով։ Մշակվող մեթոդներն ու նախագծման միջոցները կարող են կիրառություն գտնել թվային և խառը ազդանշանային ինտեգրալ սխեմաների, ներկառուցված համակարգերի, հաշվողական սարքերի և այլ բարձր ինտեգրման մակարդակ ունեցող էլեկտրոնային համակարգերի ստեղծման գործընթացում։ Նյութը կարող է հետաքրքրել միկրոէլեկտրոնիկայի և կիսահաղորդչային տեխնոլոգիաների մասնագետներին, ինտեգրալ սխեմաների նախագծողներին, էլեկտրոնային ճարտարագետներին, համակարգչային նախագծման ոլորտի հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է արտակարգ իրավիճակների ազդեցության պայմաններում անձի վարքային շեղումների ձևավորման սոցիալ-հոգեբանական օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կանխարգելման ու հաղթահարման ընդհանուր մոտեցումների վերլուծությանը։ Հետազոտության առանցքում այն փոփոխություններն են, որոնք կարող են առաջանալ բնական աղետների, տեխնածին պատահարների, հասարակական ցնցումների և այլ ճգնաժամային իրադարձությունների հետևանքով՝ անդրադառնալով անձի հուզական վիճակին, սոցիալական հարմարմանը, վարքային ինքնակարգավորմանը և շրջապատի հետ հարաբերություններին։ Դևիանտ վարքը դիտարկվում է ոչ թե որպես մեկ միասնական երևույթ, այլ որպես սոցիալական նորմերից շեղվող վարքային դրսևորումների բազմագործոն համակարգ, որի ձևավորման վրա կարող են ազդել ինչպես անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները, այնպես էլ ընտանիքի, սոցիալական միջավայրի և ճգնաժամային իրավիճակի բնույթը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել սթրեսային ազդեցության ուժգնությանը և տևողությանը, սոցիալական աջակցության հասանելիությանը, անձի հարմարվողական հնարավորություններին և նախկին կենսափորձին։ Հետազոտությունը կարող է ուսումնասիրել նաև տարբեր տարիքային ու սոցիալական խմբերի արձագանքների առանձնահատկությունները՝ բացահայտելով այն գործոնները, որոնք կարող են մեծացնել կամ, հակառակը, նվազեցնել վարքային խնդիրների առաջացման հավանականությունը։ Կարևոր ուղղություն է արտակարգ իրավիճակից հետո սոցիալական միջավայրի վերականգնման նշանակության գնահատումը, քանի որ ընտանեկան հարաբերությունները, կրթական կամ աշխատանքային միջավայր վերադարձը, համայնքային աջակցությունը և մասնագիտական հոգեբանական օգնության հասանելիությունը կարող են նպաստել բնականոն հարմարմանը։ Հաղթահարման ուղիները դիտարկվում են համալիր կանխարգելիչ և վերականգնողական աշխատանքի շրջանակում՝ ներառելով հոգեբանական աջակցությունը, սոցիալական վերաինտեգրումը, հաղորդակցական և հուզական ինքնակարգավորման կարողությունների զարգացումը, ինչպես նաև ռիսկի գործոնների ժամանակին բացահայտումը։ Առանձին նշանակություն ունի համապատասխան մասնագետների և կառույցների համագործակցությունը, քանի որ արտակարգ իրավիճակների սոցիալ-հոգեբանական հետևանքների կառավարումը կարող է պահանջել հոգեբանական, մանկավարժական, սոցիալական և կազմակերպական միջոցների համադրում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական հոգեբանության, վարքաբանության, ճգնաժամային հոգեբանության և արտակարգ իրավիճակների կառավարման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ճգնաժամային ազդեցությունների և վարքային շեղումների միջև կապերը և ներկայացնել անձի սոցիալական ու հոգեբանական հարմարմանն աջակցող հիմնական ուղղությունները։

Other Subjects

Կենսագրական և մատենագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ արձակագիր Ակսել Բակունցի կյանքի, գրական գործունեության և ստեղծագործական ժառանգության համակարգված ներկայացմանը։ Քննության են առնվում գրողի կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական և մասնագիտական գործունեությունը, գրական ասպարեզ մուտք գործելու հանգամանքները և ստեղծագործական ուղու ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա արձակ ստեղծագործություններին, գրական հետաքրքրություններին, թեմատիկ ուղղություններին և հայ գրականության մեջ ունեցած տեղին։ Ներկայացվում են նաև հեղինակի ստեղծագործությունների հրատարակությունները, նրա կյանքին ու գրական ժառանգությանը վերաբերող ուսումնասիրությունները, հոդվածները և այլ մատենագիտական նյութեր։ Մատենագիտական բաժինը հնարավորություն է տալիս համակարգված տեղեկություններ ստանալու ինչպես գրողի երկերի, այնպես էլ նրա գործունեության վերաբերյալ ստեղծված գրականության մասին։ Կենսագրական և մատենագիտական նյութերի համադրումը նպաստում է հեղինակի ստեղծագործական ուղու և գրական ժառանգության առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, մատենագետների, գրադարանավարների, ուսանողների և հայ գրականության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Medicine

Ժամանակակից ինֆուզիոն թերապիայի ծրագրավորման տակտիկան կրիտիկական վիճակում գտնվող հիվանդների մոտ ուղղված է հեղուկների, էլեկտրոլիտների, կոլոիդների և դեղորայքային լուծույթների ճշգրիտ, անհատականացված և վերահսկվող ներմուծմանը՝ նպատակ ունենալով վերականգնել և պահպանել հեմոդինամիկ կայունությունը, հյուսվածքային պերֆուզիան և օրգանների ֆունկցիոնալությունը։ Այս մոտեցումը հիմնված է հիվանդի վիճակի մանրակրկիտ գնահատման վրա, ներառյալ արյան ճնշումը, սրտի արտամղման ծավալը, կենտրոնական վենոզ ճնշումը, լակտատի մակարդակը, դիուրեզը և այլ կենսաքիմիական ցուցանիշներ, որոնք թույլ են տալիս որոշել հեղուկների անհրաժեշտ ծավալը և արագությունը։ Ժամանակակից տակտիկան ընդգծում է «նպատակային ինֆուզիոն թերապիայի» սկզբունքը, որի շրջանակում հեղուկների ներարկումը իրականացվում է հստակ կլինիկական նպատակների հասնելու համար, այլ ոչ թե ստանդարտ սխեմաների հիման վրա։ Կարևոր է նաև տարբերակել հիպովոլեմիայի, սեպսիսի, սրտային անբավարարության կամ այլ շոկային վիճակների պատճառները, քանի որ յուրաքանչյուր դեպքում ինֆուզիոն ռազմավարությունը տարբեր է՝ ներառելով բյուրեղային լուծույթների, կոլոիդների կամ վազոակտիվ դեղամիջոցների կիրառման տարբեր համադրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղուկների գերբեռնվածությունից խուսափելուն, քանի որ այն կարող է հանգեցնել թոքային այտուցի, սրտային ծանրաբեռնվածության և այլ բարդությունների, ուստի կիրառվում են դինամիկ մոնիթորինգի մեթոդներ՝ ներառյալ ուլտրաձայնային գնահատումը և հեմոդինամիկ ինվազիվ կամ ոչ ինվազիվ մոնիթորինգը։ Բացի այդ, ժամանակակից մոտեցումները ներառում են նաև վաղ «դեեսկալացիա» ռազմավարություն, երբ հիվանդի կայունացման դեպքում հեղուկների ներմուծումը նվազեցվում կամ դադարեցվում է՝ կանխելով բարդությունները։ Ընդհանուր առմամբ, կրիտիկական հիվանդների մոտ ինֆուզիոն թերապիայի ծրագրավորումը պահանջում է անհատական մոտեցում, շարունակական վերահսկում և բազմապրոֆեսիոնալ թիմի համագործակցություն՝ կյանքի պահպանման և օրգանային անբավարարության կանխման նպատակով։