Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionReligion
Աստվածաշունչ
Աստվածաշունչը քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որը միավորում է Հին և Նոր կտակարանների գրությունները և ներկայացնում քրիստոնեական դավանանքի, հոգևոր կյանքի ու բարոյական ուսուցման հիմնական դրույթները։ Այն ներառում է տարբեր ժամանակներում ստեղծված պատմական, կրոնական, իմաստության և մարգարեական բնույթի գրություններ, որոնցում անդրադարձ է կատարվում աշխարհի արարմանը, մարդկության պատմությանը, Աստծո և մարդու հարաբերությանը, հավատքի պահպանմանը և բարոյական պատասխանատվությանը։ Հին կտակարանը ներկայացնում է աստվածաշնչյան ավանդության վաղ շրջանի պատմություններն ու ուսմունքները, աստվածային պատվիրանները, սաղմոսներն ու մարգարեական խոսքերը։ Նոր կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության և ուսմունքի, նրա առակների ու պատգամների, ինչպես նաև առաքյալների գործունեության և վաղ քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական ավանդության, պաշտամունքի և հոգևոր դաստիարակության համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հավատքի հիմնադրույթներին, աղոթքներին, բարոյական սկզբունքներին և մարդկային կյանքի իմաստի, սիրո, արդարության ու ներողամտության վերաբերյալ խորհրդածություններին։ Միաժամանակ այն կարևոր գրական և մշակութային ժառանգություն է, որի լեզուն, պատկերները և գաղափարները դարերի ընթացքում ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր կյանքի, գրականության, արվեստի ու հասարակական մտածողության վրա։
Updated: 2026-11-03
History
Պատմութիւն տանն Արծրունեաց
Աշխատությունը հիմնականում նկարագրում է Արծրունիների տոհմի ծագումը, քաղաքական գործունեությունը և նրանց դերը Հայաստանի պատմության մեջ՝ հատկապես Վասպուրականի շրջանում։ Հիմնական բովանդակությունը․ Արծրունիների տոհմի պատմություն Տոհմի ծագում, իշխանական իրավունքներ և գործունեություն։ Վասպուրականի քաղաքական կյանքը Տարածաշրջանի ներքին զարգացումներ, իշխանական պայքարներ և կառավարում։ Պատերազմներ և արտաքին հարաբերություններ Հայաստանի պայքարը հարևան պետությունների և տարբեր ներխուժումների դեմ։ Մշակութային և կրոնական կյանք Եկեղեցու դերը և մշակութային զարգացումները միջնադարում։ Պատմագրական առանձնահատկություն Աշխատությունը համադրում է պատմական փաստեր և գեղարվեստական նկարագրություններ։
Updated: 2026-09-21
Informatics
Կանոնավոր արտահայտություններ՝ բազմաժապավեն վերջավոր ավտոմատների լեզուների համար
Աշխատությունը նվիրված է ձևական լեզուների տեսության շրջանակում բազմաժապավեն վերջավոր ավտոմատներով ճանաչվող լեզուների նկարագրման և դրանց համար կանոնավոր արտահայտությունների համապատասխան ընդհանրացումների կառուցման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում ավտոմատային մոդելների և լեզուների հանրահաշվական ներկայացումների միջև կապն է՝ նպատակ ունենալով պարզել, թե մի քանի մուտքային ժապավենների վրա աշխատող վերջավոր ավտոմատի վարքը ինչպես կարելի է արտահայտել ձևական գործողությունների և համապատասխան արտահայտությունների միջոցով։ Դասական վերջավոր ավտոմատների դեպքում կանոնավոր լեզուների և կանոնավոր արտահայտությունների միջև գոյություն ունեցող կապը հիմք է հանդիսանում ավելի ընդհանուր բազմաժապավեն համակարգերի ուսումնասիրության համար։ Քննվում են այն ձևական կառուցվածքները, որոնք անհրաժեշտ են տարբեր ժապավենների վրա ընթերցվող բառերի կամ խորհրդանիշների հաջորդականությունների միջև հարաբերությունները ներկայացնելու համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բազմաժապավեն ավտոմատների կողմից ճանաչվող բազմաբաղադրիչ լեզվական օբյեկտների հատկություններին, դրանց նկատմամբ սահմանվող միավորման, հաջորդական միացման, կրկնության և այլ հանրահաշվական գործողությունների ընդհանրացման հնարավորություններին։ Կարևոր խնդիր է ավտոմատային և արտահայտություններով տրվող նկարագրությունների համարժեքության ուսումնասիրությունը, այսինքն՝ այն պայմանների բացահայտումը, որոնց դեպքում ավտոմատի միջոցով սահմանված լեզուն հնարավոր է ներկայացնել համապատասխան ձևական արտահայտությամբ և հակառակը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև ավտոմատների վիճակների, անցումների և ընդունման պայմանների ձևական ներկայացումները, ինչպես նաև դրանց հիման վրա լեզվական նկարագրություններ կառուցելու ընդհանուր մեթոդները։ Բազմաժապավեն կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու ոչ միայն առանձին բառերի բազմություններ, այլև մի քանի բառերի կամ հաջորդականությունների միջև ձևական հարաբերություններ, ինչը ընդլայնում է դասական ավտոմատների տեսության կիրառման շրջանակը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել փակության հատկությունների, ներկայացումների փոխակերպման և տարբեր ավտոմատային մոդելների արտահայտչական հնարավորությունների համեմատական վերլուծություն։ Տեսական արդյունքները նշանակություն ունեն ձևական լեզուների, հաշվարկելիության և ավտոմատների մաթեմատիկական տեսության զարգացման համար, ինչպես նաև այն խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է միաժամանակ մշակել փոխկապակցված մի քանի խորհրդանշային հաջորդականություններ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիսկրետ մաթեմատիկայի, ձևական լեզուների տեսության և ավտոմատների տեսության մոտեցումները՝ բազմաժապավեն հաշվարկային մոդելների լեզվական և հանրահաշվական հատկությունների համակարգված ուսումնասիրության նպատակով։
Updated: 2026-09-22
History
Նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց 1969: Հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր
Հրատարակությունը 1969 թվականի հոկտեմբեր, նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսների համար կազմված նշանավոր և հիշարժան տարեթվերի օրացույց է, որը մեկտեղում է տվյալ ժամանակահատվածին վերաբերող պատմական, մշակութային, գիտական, հասարակական և այլ նշանակալի ամսաթվեր։ Նյութը դասավորված է ժամանակագրական սկզբունքով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հեշտությամբ գտնել տարբեր իրադարձությունների, տարելիցների և նշանավոր անհատների կյանքի կարևոր ամսաթվերը։ Օրացույցը կարող է ներառել պատմական իրադարձությունների տարեդարձեր, մշակույթի, գրականության, արվեստի և գիտության ներկայացուցիչների ծննդյան կամ մահվան տարելիցներ, ինչպես նաև հասարակական և մշակութային նշանակություն ունեցող այլ օրեր։ Հրատարակությունը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես տեղեկատու, այլև որպես իր ժամանակաշրջանի պատմական և մշակութային հիշողությունն արտացոլող աղբյուր, քանի որ ներկայացված ամսաթվերը ցույց են տալիս, թե տվյալ ժամանակաշրջանում որ իրադարձություններն ու անհատներն էին առանձնացվում որպես հանրային հիշողության համար կարևոր։ Նյութը կարող էր կիրառվել գրադարաններում, կրթական և մշակութային հաստատություններում՝ թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրական-մշակութային միջոցառումների, դասախոսությունների, զրույցների և ընթերցանության կազմակերպման նպատակով։ Ամիսների առանձին ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս գործնականորեն օգտագործել տեղեկատուն՝ անհրաժեշտ ամսաթվերը արագ գտնելու և դրանց հիման վրա համապատասխան միջոցառումներ պլանավորելու համար։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, մատենագետների, գրադարանավարների, մշակութաբանների, ուսուցիչների, ուսանողների և խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային ու տեղեկատվական ժառանգությունն ուսումնասիրող հետազոտողների համար։
Updated: 2026-09-16
Other Subjects
Կաղամբազգի մշակաբույսեր. Ուղեցույց
Ն. Սարուխանյանը գրքում ներկայացնում է նշված մշակաբույսերի աճի փուլերը, հողի և կլիմայի նկատմամբ պահանջները, սննդային արժեքը և գյուղատնտեսական նշանակությունը՝ ընդգծելով դրանց դերը առողջ սննդի և արտադրական բանջարաբուծության մեջ։ Աշխատությունը մանրամասն բացատրում է մշակության տեխնոլոգիաները՝ սերմերի և սածիլների աճեցում, դաշտային տեղափոխում, ոռոգում, պարարտացում, բույսերի խնամք և բերքահավաքի կազմակերպում՝ նպատակ ունենալով ապահովել բարձր որակի և կայուն արտադրություն։ Գրքում ընդգրկված են նաև վնասատուների և հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցառումները՝ ինտեգրված բույսերի պաշտպանության համակարգի շրջանակում, ինչպես նաև ցանքաշրջանառության և հողի բերրիության պահպանման ագրոտեխնիկական լուծումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինչպես բաց դաշտային, այնպես էլ ջերմատնային մշակության առանձնահատկություններին և արտադրության ինտենսիվացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը նախատեսված է գյուղատնտեսական բուհերի ուսանողների, ագրոնոմների, բանջարաբույծների և ֆերմերների համար, ովքեր ցանկանում են խորացնել իրենց գիտելիքները կաղամբազգի մշակաբույսերի արդյունավետ և ժամանակակից աճեցման վերաբերյալ։
Updated: 2026-09-23
Chemistry
Низкотемпературное воспламенение смесей алифатических альдегидов, пропана и монооксида углерода с кислородом, инициированное адсорбированным пероксидным соединением
Աշխատությունը նվիրված է ալիֆատիկ ալդեհիդների, պրոպանի և ածխածնի մոնօքսիդի՝ թթվածնի հետ խառնուրդների ցածրջերմաստիճանային բռնկման գործընթացների ուսումնասիրությանը, երբ քիմիական փոխակերպումների սկիզբը պայմանավորված է մակերևույթի վրա ադսորբացված պերօքսիդային միացության ազդեցությամբ։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում գազային խառնուրդներում ընթացող օքսիդացման շղթայական ռեակցիաները, ակտիվ միջանկյալ մասնիկների առաջացումը և դրանց մասնակցությունը բռնկման գործընթացի զարգացմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պերօքսիդային միացությունների դերին՝ որպես ռեակցիոն ակտիվ կենտրոնների և ազատ ռադիկալների առաջացմանը նպաստող գործոնի, որի շնորհիվ օքսիդացման գործընթացը կարող է սկսվել համեմատաբար ցածր ջերմաստիճաններում։ Ուսումնասիրվում են գազային միջավայրի և պինդ մակերևույթի միջև տեղի ունեցող փոխազդեցությունները, ադսորբացման ու դեսորբացման երևույթները և դրանց ազդեցությունը ռեակցիայի ընդհանուր արագության ու բռնկման պայմանների վրա։ Քննության են առնվում սկզբնական բաղադրիչների կոնցենտրացիայի, խառնուրդի բաղադրության, ջերմաստիճանի, ճնշման և մակերևույթի վիճակի փոփոխությունները՝ պարզելու դրանց ազդեցությունը բռնկման սահմանների և ինդուկցիոն ժամանակահատվածի վրա։ Վերլուծվում են ալիֆատիկ ալդեհիդների, ածխաջրածնային բաղադրիչի և ածխածնի մոնօքսիդի փոխադարձ ազդեցությունները միասնական ռեակցիոն համակարգում, ինչպես նաև տարբեր բաղադրիչների մասնակցությամբ ընթացող մրցակցային և փոխկապակցված ռեակցիաները։ Կարևորվում է ցածրջերմաստիճանային օքսիդացման մեխանիզմի բացահայտումը, քանի որ նման պայմաններում գործընթացի արագությունն ու ուղղությունը կարող են էականորեն կախված լինել նույնիսկ փոքր քանակությամբ ակտիվ միջանկյալ միացություններից։ Փորձարարական տվյալների և քիմիական կինետիկայի տեսական պատկերացումների համադրումը հնարավորություն է տալիս գնահատել առանձին ռեակցիոն փուլերի նշանակությունը և նկարագրել բռնկմանը հանգեցնող շղթայական գործընթացների զարգացումը։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի այրման և օքսիդացման գործընթացների ֆիզիկաքիմիական հիմքերի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով ցածրջերմաստիճանային բռնկման մեխանիզմների, մակերևութային ազդեցությունների և բարդ գազային խառնուրդներում ընթացող շղթայական ռեակցիաների առավել խորքային ըմբռնմանը։
Updated: 2026-09-29