Ещё в разделе Медицина

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    Военное дело синташтинской и петровской культур бронзового века в свете археологического эксперимента

    Աշխատությունը նվիրված է բրոնզի դարի Սինտաշտայի և Պետրովկայի հնագիտական մշակույթների ռազմական գործի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ փորձարարական հնագիտության մեթոդների կիրառմամբ։ Դիտարկվում են Եվրասիական տափաստաններում բնակված հնագույն հասարակությունների ռազմական կազմակերպման սկզբունքները, սպառազինության տեսակները, մարտական տեխնիկայի զարգացման մակարդակը և ռազմական գործունեության դերը հասարակական հարաբերությունների ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերված զենքերի, մարտակառքերի, ձիասարքերի և ռազմական նշանակության այլ առարկաների կառուցվածքային ու գործառական առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են բրոնզե և քարե զենքերի պատրաստման տեխնոլոգիաները, դրանց կիրառման հնարավորությունները, մարտակառքերի կառուցվածքն ու շարժունակությունը, ինչպես նաև ձիերի օգտագործման նշանակությունը ռազմական գործողություններում։ Անդրադարձ է կատարվում փորձարարական վերակառուցումների միջոցով հնագույն սպառազինության արդյունավետության, տեխնիկական հնարավորությունների և կիրառման եղանակների գնահատմանը։ Ուսումնասիրվում են նաև ռազմական ավանդույթների արտացոլումը թաղման ծեսերում, հնագիտական գտածոների մեկնաբանության խնդիրները և ռազմական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը բրոնզի դարի հասարակությունների զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հնագետների, պատմաբանների, ռազմական պատմության մասնագետների, մշակութաբանների և Եվրասիայի բրոնզի դարի հնագիտական մշակույթներով հետաքրքրվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-11
    Военное дело синташтинской и петровской культур бронзового века в свете археологического эксперимента
    Онлайн

    Религия

    Գիշերային մաղթանքներ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու խոսքերը

    Հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության և աղոթական բանաստեղծական ավանդույթի նշանակալի նմուշներից է, որը ներկայացնում է Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու հոգևոր ժառանգությանն առնչվող գիշերային մաղթանքները՝ արտահայտելով քրիստոնեական հավատքի խորությունը, մարդու ներաշխարհի հոգևոր ապրումները և Աստծո հետ հաղորդակցվելու ձգտումը։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած է գիշերային ժամերի խորհրդանշական ընկալումը, երբ արտաքին աշխարհի լռության և հանգստության պայմաններում մարդն առավել անմիջականորեն է անդրադառնում իր հոգևոր վիճակին, խղճին, մեղքերին, կյանքի անցողիկությանը և աստվածային ողորմության անհրաժեշտությանը։ Գիշերը քրիստոնեական հոգևոր մտածողության մեջ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես օրվա ավարտի ու հանգստի ժամանակահատված, այլև որպես ինքնաքննության, ապաշխարության, աղոթքի և աստվածային պաշտպանության հայցման խորհրդանշական տարածություն։ Այս համատեքստում մաղթանքներն արտահայտում են հավատացյալի ցանկությունը՝ գիշերն անցկացնել խաղաղության, օրհնության և հոգևոր ապահովության մեջ՝ ապավինելով Աստծո գթությանը և պահպանությանը։ Գրիգոր Նարեկացու անունով ավանդված հոգևոր խոսքի առանձնահատկությունը պայմանավորված է միջնադարյան հայ քրիստոնեական գրականությանը բնորոշ աղոթական արտահայտչականությամբ, ներքին ապրումների խորությամբ, խորհրդանշական պատկերներով և աստվածայինի հետ մարդու հարաբերության փիլիսոփայական ընկալմամբ։ Նարեկացու հոգևոր աշխարհին բնորոշ են մարդու մեղավորության գիտակցումը, ապաշխարության անկեղծությունը, աստվածային սիրո և ողորմության հանդեպ անսահման վստահությունը, ինչպես նաև հոգու մաքրագործման ու փրկության ձգտումը։ Այս գաղափարական շրջանակը գիշերային մաղթանքներին հաղորդում է ոչ միայն ծիսական, այլև խորը անձնական և խորհրդածական նշանակություն։ Տեքստի հոգևոր բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս այն դիտարկելու հայ եկեղեցական աղոթական ավանդույթի համատեքստում՝ որպես օրվա ավարտին ուղղված բարեխոսության, օրհնության և խաղաղության հայցման արտահայտություն։ Գրական տեսանկյունից արժեքավոր են աղոթական խոսքի հանդիսավորությունը, կրոնական պատկերների խորհրդանշական համակարգը, հուզական լարվածությունն ու աստվածաշնչյան աշխարհայացքի արտացոլումը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայ միջնադարյան հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն ընձեռելով անդրադառնալու Գրիգոր Նարեկացու անվան հետ կապված աղոթական ավանդությանը, հայ քրիստոնեական բանաստեղծության զարգացմանը և հոգևոր խոսքի գործառույթին եկեղեցական ու անհատական կյանքում։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը վկայում է հայ հոգևոր գրականության նկատմամբ հետաքրքրության և դրա տարածման շարունակականության մասին՝ նաև Հայաստանից դուրս գործող հայ տպագրական ու մշակութային կենտրոններում։ Սանկտ Պետերբուրգում լույս տեսած այս փոքրածավալ գրքույկը կարևոր է հայ գրքի պատմության, հայ եկեղեցական գրականության տարածման աշխարհագրության և Նարեկացու հոգևոր ժառանգության մատենագիտական ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր է հայ միջնադարյան գրականությամբ, եկեղեցական աղոթքներով, քրիստոնեական խորհրդաբանությամբ և հայ հոգևոր մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ինչպես նաև հայագետների, գրականագետների, աստվածաբանների և մատենագետների համար՝ ներկայացնելով հայ աղոթական ավանդության այնպիսի մի դրսևորում, որտեղ միահյուսվում են հավատքը, ինքնաքննությունը, ապաշխարությունը, աստվածային ողորմության ակնկալիքը և հոգևոր խաղաղության որոնումը։

    Обновлено. 2026-11-11
    Գիշերային մաղթանքներ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու խոսքերը
    Онлайн

    Технология

    Էլեկտրատեխնիկական նշանակության արույրե ճշգրիտ ձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է էլեկտրատեխնիկական նշանակության արույրե ճշգրիտ ձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակման և կատարելագործման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են արույրի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, ձուլման գործընթացների առանձնահատկությունները, հալման, ձևավորման, բյուրեղացման և հետագա մշակման փուլերի տեխնոլոգիական պայմանները։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը ձուլվածքների կառուցվածքի, մեխանիկական հատկությունների, էլեկտրահաղորդականության, մաշակայունության և արտադրանքի որակի վրա՝ առաջարկելով ճշգրիտ ձուլման գործընթացների օպտիմալացման մեթոդներ։ Աշխատությունում քննարկվում են ժամանակակից արտադրական մոտեցումներ, նյութի ծախսի նվազեցման, թերությունների կանխարգելման և բարձր հուսալիությամբ էլեկտրատեխնիկական բաղադրիչների ստացման խնդիրները։ Գիրքը նախատեսված է մետալուրգների, նյութագետների, մեքենաշինության և էլեկտրատեխնիկայի ոլորտի մասնագետների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են գունավոր մետաղների ձուլման տեխնոլոգիաներով և արդյունաբերական արտադրության կատարելագործմամբ։

    Обновлено. 2026-08-30
    Էլեկտրատեխնիկական նշանակության արույրե ճշգրիտ ձուլվածքների ստացման տեխնոլոգիայի մշակումը
    Онлайн

    Религия

    Հանրահայտ աղոթք

    Քրիստոնեական հոգևոր գրականությանն առնչվող աղոթական ստեղծագործություն է, որի հիմնական բովանդակային և գաղափարական առանցքը մարդու հոգևոր հաղորդակցությունն է Աստծո հետ, հավատքի ամրապնդումը, աստվածային ողորմության հայցումը և հոգու խաղաղության որոնումը։ Աղոթքը քրիստոնեական կրոնական կյանքի կարևորագույն արտահայտություններից է, որի միջոցով հավատացյալն արտահայտում է իր հավատարմությունը, երախտագիտությունը, զղջումը, հույսը և աստվածային օգնության ակնկալիքը։ Այսպիսի ստեղծագործությունների նշանակությունը պայմանավորված է ոչ միայն դրանց ծիսական կամ անհատական կիրառությամբ, այլև մարդու ներաշխարհի վրա ունեցած բարոյական ու հոգևոր ներգործությամբ։ Աղոթական խոսքի միջոցով ձևավորվում է հավատացյալի անձնական հարաբերությունը Աստծո հետ, ամրապնդվում է քրիստոնեական արժեքների գիտակցումը, իսկ հոգևոր խորհրդածությունը դառնում է ինքնաճանաչման և բարոյական կատարելագործման միջոց։ Երկի գաղափարական շրջանակը կապված է քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սկզբունքների հետ՝ Աստծո մեծության ու ողորմության ճանաչում, մարդկային թուլությունների գիտակցում, մեղքերի թողության հայցում, հոգևոր պաշտպանություն և փրկության ակնկալիք։ Աղոթական գրականության մեջ կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև խոնարհության, սիրո, ներողամտության, համբերության, արդարության և մերձավորի հանդեպ կարեկցանքի գաղափարները, որոնք հավատացյալի առօրյա վարքագծի և բարոյական կողմնորոշումների հիմքն են։ Աղոթքի հոգևոր նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է այն հանգամանքով, որ այն մարդուն հնարավորություն է տալիս կյանքի տարբեր իրավիճակներում ապավինելու աստվածային նախախնամությանը, հաղթահարելու ներքին անհանգստությունն ու դժվարությունները և պահպանելու հավատքի ու հույսի զգացումը։ Գրական առումով աղոթական երկերին բնորոշ են հանդիսավոր և հուզականորեն ներգործուն լեզուն, դիմումի ու խնդրանքի ձևերը, աստվածաշնչյան պատկերներն ու խորհրդանիշները, ինչպես նաև հոգևոր ապրումների անկեղծ և անմիջական արտահայտությունը։ Աղոթքի կառուցվածքը սովորաբար միավորում է փառաբանության, գոհության, խոստովանության և խնդրանքի տարրերը՝ ստեղծելով ամբողջական հոգևոր խոսք, որի միջոցով անհատական ապրումները կապվում են քրիստոնեական համընդհանուր արժեքների հետ։ «Հռչակավոր» բնորոշումը մատնանշում է աղոթքի առանձնահատուկ ճանաչվածությունն ու հոգևոր ավանդության մեջ ունեցած նշանակությունը՝ այն դիտարկելով որպես հավատացյալների շրջանում տարածում գտած և բարեպաշտական կյանքում կարևոր տեղ զբաղեցնող ստեղծագործություն։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայ կրոնական գրականության և տպագրական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանը հայ կրթական, գիտական և մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որի գործունեությունը չէր սահմանափակվում միայն աշխարհիկ կրթությամբ, այլ ընդգրկում էր նաև հայ հոգևոր և գրավոր ժառանգության պահպանման ու տարածման խնդիրները։ Ճեմարանի տպագրական գործունեությունը նպաստել է հայերեն գրքերի հրատարակությանը և հայ համայնքի հոգևոր ու կրթական պահանջների բավարարմանը։ Այս հրատարակությունը կարևոր է հայ աղոթական գրականության, XIX դարի կրոնական հրատարակչության, հայ համայնքների հոգևոր կյանքի և Մոսկվայի հայ մշակութային միջավայրի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր է նաև աստվածաբանների, հայագետների, գրականագետների և քրիստոնեական աղոթական ավանդույթով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես հայ հոգևոր մշակույթում աղոթքի նշանակության և հավատքի արտահայտման գրավոր ավանդույթի ուսումնասիրման նյութ։

    Обновлено. 2026-11-11
    Հանրահայտ աղոթք
    Онлайн

    Религия

    Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք

    Հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության բացառիկ նշանակություն ունեցող այս ստեղծագործությունը ներկայացնում է Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ժառանգությունը՝ արտահայտելով քրիստոնեական հավատքի, մարդու ներաշխարհի, աստվածային ողորմության և հոգևոր կատարելագործման մասին հեղինակի խորունկ մտորումները։ Գրքի բովանդակության կենտրոնում մարդու և Աստծու հարաբերությունն է՝ իր ողջ բարդությամբ, ներքին լարումներով, մեղքի գիտակցմամբ, զղջմամբ, ապաշխարությամբ և փրկության հույսով։ Աղոթքներում մարդը հանդես է գալիս որպես սեփական թուլություններն ու անկատարությունը գիտակցող, աստվածային գթությանն ապավինող և հոգևոր մաքրության ձգտող անհատ։ Հեղինակը դիմում է Աստծուն՝ խնդրելով ներողամտություն, ողորմություն, հոգու բժշկություն և փրկություն՝ միաժամանակ արտահայտելով խորին հավատ, խոնարհություն և անսահման վստահություն աստվածային սիրո հանդեպ։ Ստեղծագործության կարևոր թեմաներից են մեղքի և առաքինության հակադրությունը, մարդկային բնության սահմանափակությունը, խղճի ձայնը, հոգևոր պայքարը, կյանքի անցողիկությունը, մահվան գիտակցումը և հավիտենական կյանքի հույսը։ Գրական առումով այն առանձնանում է բարձրարվեստ բանաստեղծական արձակով, պատկերավոր լեզվով, հուզական մեծ լարվածությամբ, խորհրդանշական արտահայտություններով, ճարտասանական դիմումներով և աստվածաշնչյան պատկերների ու գաղափարների հարուստ կիրառությամբ։ Նարեկացու խոսքը միավորում է անձնական աղոթքի անկեղծությունը, փիլիսոփայական խորությունը և գեղարվեստական արտահայտչականությունը՝ աղոթական խոսքը վերածելով մարդու հոգևոր ինքնաճանաչման ու ներքին վերափոխման միջոցի։ Ստեղծագործությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ քրիստոնեական մտածողության մեջ՝ դարեր շարունակ ներգործելով հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի, աղոթական մշակույթի, գրականության և գեղարվեստական մտածողության վրա։ Այն դիտարկվում է որպես հայ միջնադարյան գրականության բարձրագույն նվաճումներից մեկը և համամարդկային հոգևոր ժառանգության նշանակալի հուշարձան, քանի որ բարձրացնում է մարդկային գոյության, մեղքի, պատասխանատվության, սիրո, հույսի և աստվածային ողորմության համընդհանուր հարցեր։ Այս հրատարակությունը կարևոր է նաև Նարեկացու երկի տարածման, պահպանման և հայերեն տպագիր հոգևոր գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն հավատացյալ ընթերցողների հոգևոր ընթերցանության համար, այլև հայ միջնադարյան գրականությամբ, աստվածաբանությամբ, փիլիսոփայությամբ, գրական լեզվի պատմությամբ և հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսումնասիրողների համար։

    Обновлено. 2026-11-10
    Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1984, Январь, №1)

    Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)= Новые книги: Техника (1984, Январь, №1)