Ընտրված բարոյական դիտարկումներ և ընտիր հոդվածներ

Literature

Այս մեթոդական նյութը նվիրված է ԽՄԿԿ XX համագումարի որոշումների և նյութերի գաղափարական տարածման կազմակերպմանը գրադարանային համակարգի միջոցով՝ ընդգծելով գրադարանների դերը որպես հասարակական-քաղաքական տեղեկատվության տարածման և գաղափարական դաստիարակության կարևոր կենտրոնների։ Աշխատությունում ներկայացվում են այն հիմնական մոտեցումները, որոնք կիրառվում են համագումարի որոշումների բովանդակության բացատրության, ընթերցողների հետ աշխատանքների կազմակերպման և քարոզչական-տեղեկատվական միջոցառումների իրականացման համար՝ ներառյալ թեմատիկ ցուցահանդեսներ, քննարկումներ, դասախոսություններ և ընթերցողական ակումբներ։ Քննարկվում է նաև գրադարանավարների մեթոդական աշխատանքի առանձնահատկությունը՝ ուղղված նյութերի մատչելի և գաղափարապես ճիշտ մեկնաբանմանը, ինչպես նաև ընթերցողների քաղաքական կրթության մակարդակի բարձրացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների համագործակցությանը կրթական և մշակութային հաստատությունների հետ՝ նպատակ ունենալով ապահովել գաղափարական աշխատանքի համակարգվածություն և արդյունավետություն։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է տեղեկատվական նյութերի ընտրության, դասակարգման և ներկայացման սկզբունքները, որոնք թույլ են տալիս առավել արդյունավետ կերպով կազմակերպել քարոզչական գործընթացը։ Նյութի նպատակն է աջակցել գրադարանային աշխատողներին գաղափարական-լուսավորչական աշխատանքի կատարելագործման գործում և նպաստել հասարակության քաղաքական իրազեկվածության բարձրացմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է երկշղթա ռիբոնուկլեինաթթվի և նատրիումի նուկլեինատի ազդեցության փորձարարական ուսումնասիրմանը՝ տարբեր ախտաբանական վիճակների պայմաններում օրգանիզմում ընթացող վերականգնողական գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում բջիջների և հյուսվածքների վնասումից հետո ձևավորվող կենսաբանական պատասխաններն են, ինչպես նաև ուսումնասիրվող նուկլեինաթթվային բնույթի միացությունների հնարավոր ազդեցությունը վերականգնման մեխանիզմների վրա։ Քննվում են հյուսվածքային վերականգնման, բջջային բազմացման և տարբերակման, նյութափոխանակային փոփոխությունների ու օրգանիզմի պաշտպանական համակարգերի փոխկապակցված գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե փորձարարական պայմաններում տվյալ կենսաբանական նյութերը կարող են ինչպես փոփոխել վնասված հյուսվածքների կառուցվածքային և գործառական վերականգնման ընթացքը և ինչպիսի տարբերություններ կարող են դիտվել տարբեր ախտաբանական մոդելների դեպքում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել ձևաբանական, կենսաքիմիական, ֆիզիոլոգիական և իմունաբանական ցուցանիշները՝ վերականգնողական գործընթացների բնույթը և դինամիկան գնահատելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում բորբոքային և պաշտպանական պատասխանների ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանք սերտորեն կապված են հյուսվածքային վնասման և հետագա վերականգնման փուլերի հետ։ Դիտարկվում է նաև նուկլեինաթթուների և դրանց ածանցյալների կենսաբանական ակտիվության խնդիրը՝ ուշադրություն դարձնելով բջջային կարգավորման և նյութափոխանակության հնարավոր փոփոխություններին։ Փորձարարական տվյալների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ուսումնասիրվող նյութերի ազդեցության բնույթը տարբեր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների նկատմամբ և պարզելու, թե դրանց ազդեցությունն ինչ հարաբերակցության մեջ է բնական վերականգնողական մեխանիզմների հետ։ Նման աշխատանքները կարևոր են վերականգնողական կենսաբանության և փորձարարական ախտաբանության տեսանկյունից, քանի որ նպաստում են հյուսվածքային վնասումից հետո օրգանիզմի հարմարվողական ու վերականգնողական արձագանքների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է փորձարարական բժշկության, կենսաքիմիայի, բջջային կենսաբանության և ախտաֆիզիոլոգիայի մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով նուկլեինաթթվային բնույթի կենսաբանական նյութերի և վերականգնողական գործընթացների միջև հնարավոր փոխազդեցությունները։

Religion

Հրատարակությունը ներառում է աստվածաշնչյան երկու երկ՝ Հիսուսի՝ Սիրաքի որդու Իմաստության գիրքը և Երեմիա մարգարեի՝ Բաբելոն գերեվարվածներին ուղղված նամակը։ Իմաստության գիրքը պատկանում է աստվածաշնչյան իմաստասիրական գրականությանը և ներկայացնում է խոհեր մարդու վարքի, բարոյական պատասխանատվության, աստվածավախության, խոհեմության, արդարության, ընտանեկան հարաբերությունների և հասարակական կյանքի վերաբերյալ։ Այն ընթերցողին ուղղորդում է իմաստուն վարքի, ինքնատիրապետման, խոնարհության և առաքինության կարևորության ըմբռնմանը՝ ընդգծելով գիտելիքի ու բարոյականության կապը։ Երկրորդ երկը՝ Երեմիա մարգարեին վերագրվող նամակը, կապված է Բաբելոնում գերության մեջ գտնվող հրեաների կրոնական վիճակի հետ և զգուշացնում է օտար աստվածների ու կուռքերի պաշտամունքի վտանգների մասին՝ հորդորելով հավատարիմ մնալ ճշմարիտ Աստծուն։ Այն արտահայտում է միաստվածության, հավատարմության և կեղծ պաշտամունքի մերժման գաղափարները։ Երկու գրություններն էլ կարևոր տեղ ունեն աստվածաշնչյան կրոնական ու բարոյական մտքի պատմության մեջ և հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու իմաստասիրական խրատների ու մարգարեական հորդորների տարբեր ձևերը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել աստվածաշնչագիտությամբ, հայերեն կրոնական գրականությամբ, թարգմանական ավանդույթներով և քրիստոնեական մեկնողական պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Literature

Հովհաննես Իսակովը հայ մշակույթի և գրական կյանքի կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի գործունեությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել ազգային մտածողության, հասարակական կյանքի և մշակութային արժեքների ձևավորման վրա։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը կապված են հայ ժողովրդի պատմության բարդ և կարևոր ժամանակաշրջանների հետ, երբ ազգային ինքնագիտակցության, կրթության և մշակույթի պահպանման խնդիրները առանձնահատուկ նշանակություն ունեին։ Իսակովի ստեղծագործություններում արտահայտվում են հայրենասիրությունը, ժողովրդի ճակատագրի նկատմամբ անհանգստությունը, մարդկային բարձր արժեքների պաշտպանությունը և ազգային ավանդույթների նկատմամբ հարգանքը։ Նրա գրական աշխարհը հարուստ է զգացմունքային պատկերներով, խոր գաղափարական շերտերով և հասարակական խնդիրների վերլուծությամբ, ինչի շնորհիվ նա դարձել է հայ ընթերցողի համար սիրված ու կարևոր հեղինակ։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ հանդիպում են մարդու ներաշխարհի, կյանքի դժվարությունների, պայքարի, արդարության և բարոյականության թեմաները, որոնք ներկայացվում են պարզ, բայց ազդեցիկ լեզվով։ Իսակովը մեծ ուշադրություն է դարձրել նաև կրթության, երիտասարդության դաստիարակության և ազգային արժեքների պահպանման հարցերին՝ իր գրականությամբ փոխանցելով սեր հայրենիքի, ժողովրդի և մշակույթի նկատմամբ։ Նրա գործունեությունը չի սահմանափակվել միայն գրական ստեղծագործություններով, քանի որ նա ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հասարակական և մշակութային կյանքին՝ նպաստելով ազգային մշակույթի զարգացմանը և նոր գաղափարների տարածմանը։ Նրա աշխատանքները առանձնանում են լեզվական հարստությամբ, պատկերավոր արտահայտություններով և խոր զգացմունքայնությամբ, ինչի շնորհիվ դրանք մինչ այսօր պահպանել են իրենց արդիականությունը։ Հովհաննես Իսակովի անունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ մշակույթի պատմության մեջ, քանի որ նրա ստեղծագործական ժառանգությունը հանդիսանում է ազգային հոգևոր արժեքների կարևոր մաս և շարունակում է հետաքրքրել նոր սերունդներին՝ նպաստելով հայ գրականության և մշակույթի զարգացմանը։

Linguistics

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Աշնակ գյուղի բարբառային իրավիճակին՝ դիտարկելով տեղական խոսվածքի լեզվական առանձնահատկությունները, նրա ձևավորման պատմական պայմանները և փոխհարաբերությունները գրական հայերենի ու հարակից բարբառների հետ։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հնչյունական, բառապաշարային և քերականական առանձնահատկությունները, որոնք բնորոշ են տվյալ բնակավայրի խոսակցական լեզվին, ինչպես նաև այն գործընթացները, որոնց միջոցով ձևավորվել են տեղական լեզվական նորմերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բարբառի պահպանման և փոփոխման միտումներին՝ կապված սոցիալական շարժունակության, կրթության տարածման, զանգվածային լրատվության միջոցների ազդեցության և երիտասարդ սերնդի լեզվական վարքագծի հետ։ Դիտարկվում է նաև գրական հայերենի ազդեցությունը բարբառի վրա և հակադարձ գործընթացը՝ տեղական խոսվածքային տարրերի ներթափանցումը առօրյա խոսքի տարբեր շերտերում։ Աշխատությունը ընդգծում է, որ Աշնակ գյուղի բարբառային իրավիճակը ներկայացնում է լեզվական փոփոխության և պահպանման միաժամանակյա գործընթաց, որը արժեքավոր նյութ է հայ բարբառագիտության և սոցիոլինգվիստիկայի համար։

Chemistry

Բնապահպանական և ջրաէկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևան–Հրազդան հիդրոէկոհամակարգի ջրի որակի բարելավման ուղիների մշակման և հիմնավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում Սևանա լճի և Հրազդան գետի փոխկապակցված ջրային համակարգի բնական առանձնահատկությունները, ջրային ռեսուրսների օգտագործման ուղղությունները և ջրի որակի վրա ազդող բնածին ու մարդածին գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային միջավայրի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական ցուցանիշների գնահատմանը, աղտոտման աղբյուրների բացահայտմանը և ջրային էկոհամակարգերի էկոլոգիական վիճակի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են կենցաղային և արդյունաբերական կեղտաջրերի, գյուղատնտեսական հոսքերի, սննդանյութերի ավելցուկային ներհոսքի և ջրային ռեսուրսների շահագործման հնարավոր ազդեցությունները ջրի որակի վրա։ Քննարկվում են ջրային համակարգի ինքնամաքրման գործընթացները, էվտրոֆացման հիմնախնդիրները, ջրաբանական ռեժիմի փոփոխությունները և ջրի որակի պահպանման համար անհրաժեշտ բնապահպանական միջոցառումները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են ջրի որակի մշտադիտարկման, աղտոտման մակարդակների գնահատման, մաքրման տեխնոլոգիաների կատարելագործման և ջրային ռեսուրսների համալիր կառավարման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում Սևան–Հրազդան հիդրոէկոհամակարգի էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման, ջրային կենսաբազմազանության պաշտպանության և ջրօգտագործման արդյունավետության բարձրացման համար գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումների մշակման նշանակությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոէկոլոգիայի, ջրային ռեսուրսների կառավարման, բնապահպանության, ջրի որակի վերահսկման և Հայաստանի Հանրապետության ջրային էկոհամակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։