Յուրի Մկրտումյանի ծննդյան 80-ամյակին նվիրված գիտաժողովի նյութերի ժողովածու

Literature

Չարլի Չապլինը համաշխարհային կինոյի ամենահայտնի դերասաններից, ռեժիսորներից և սցենարիստներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել կինոարվեստի զարգացման վրա։ Նա հայտնի դարձավ հատկապես համր կինոյի ժամանակաշրջանում՝ ստեղծելով անմոռանալի կերպարներ և յուրահատուկ հումորային ոճ։ Չապլինի ստեղծած ամենահայտնի կերպարը թափառաշրջիկն էր, որը համեստ հագուստով, ձեռնափայտով և յուրահատուկ շարժուձևով դարձավ համաշխարհային կինոյի խորհրդանիշներից մեկը։ Նրա ֆիլմերում հումորը հաճախ համադրվում էր տխրության, սոցիալական խնդիրների և մարդկային կյանքի դժվարությունների հետ, ինչի շնորհիվ դրանք ոչ միայն զվարճացնում էին, այլ նաև ստիպում մտածել հասարակության խնդիրների մասին։ Չապլինը իր ստեղծագործություններում անդրադարձել է աղքատության, անարդարության, աշխատանքի ծանր պայմանների, պատերազմի և մարդկային հարաբերությունների թեմաներին՝ դրանք ներկայացնելով պարզ, բայց խոր ազդեցություն ունեցող ձևով։ Նրա ֆիլմերը առանձնանում են արտահայտիչ շարժումներով, հուզական տեսարաններով և մարդկային զգացմունքների խոր ներկայացմամբ։ Չարլի Չապլինը ոչ միայն դերասան էր, այլ նաև տաղանդավոր ռեժիսոր ու երաժիշտ, քանի որ իր ֆիլմերի մեծ մասի երաժշտությունը նույնպես ինքն էր ստեղծում։ Նրա արվեստը մեծ ազդեցություն ունեցավ համաշխարհային մշակույթի վրա և դարձավ կինոյի պատմության կարևոր մաս։ Չապլինի ստեղծագործությունները սիրվել են տարբեր ժողովուրդների կողմից, քանի որ դրանք ներկայացնում են մարդկային համընդհանուր արժեքներ՝ բարություն, մարդասիրություն, պայքար և հույս։ Նրա հայտնի ֆիլմերը մինչ այսօր համարվում են կինոարվեստի դասական օրինակներ և ուսումնասիրվում են տարբեր երկրներում։ Չարլի Չապլինը կարողացավ ստեղծել այնպիսի արվեստ, որը հասկանալի և հարազատ է մարդկանց անկախ ժամանակից ու մշակույթից։

History

Աշխատությունը նվիրված է Մեծ Մերձավոր Արևելքի նախագծի քաղաքական և աշխարհաքաղաքական բովանդակության ուսումնասիրությանը և դրա նկատմամբ արաբական հասարակությունների ու քաղաքական ուժերի վերաբերմունքի վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում տարածաշրջանի վերափոխմանն ուղղված արտաքին քաղաքական նախաձեռնությունների, դրանց նպատակների, հնարավոր հետևանքների և արաբական աշխարհի կողմից դրանց ընկալման խնդիրներն են։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նախագծի ձևավորման պատմաքաղաքական նախադրյալները, դրա առաջացմանը նպաստած միջազգային և տարածաշրջանային գործընթացները, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարներին և քաղաքական մոտեցումներին, որոնց միջոցով նախատեսվում էր տարածաշրջանի երկրների կառավարման, տնտեսական զարգացման, ժողովրդավարական ինստիտուտների և անվտանգության համակարգերի փոփոխություն։ Ուսումնասիրվում է նաև արտաքին դերակատարների ազդեցությունը տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների վրա և այն հանգամանքը, թե ինչպես են այդ նախաձեռնությունները փոխկապակցվում Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է արաբական երկրների և հասարակությունների վերաբերմունքի ուսումնասիրությունը։ Այդ վերաբերմունքը դիտարկվում է որպես միասնական երևույթ չներկայացվող բազմաշերտ գործընթաց, որի վրա ազդում են պետությունների ազգային շահերը, քաղաքական ռեժիմների առանձնահատկությունները, հասարակական տրամադրությունները, կրոնական և գաղափարական գործոնները, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունները։ Քննարկվում են նախագծի նկատմամբ դրական, քննադատական և բացասական դիրքորոշումների ձևավորման պատճառները, մասնավորապես՝ արտաքին միջամտության ընկալումը, ինքնիշխանության պահպանման հարցը, տարածաշրջանի քաղաքական ապագայի նկատմամբ մտահոգությունները և տնտեսական ու սոցիալական փոփոխությունների հնարավոր հետևանքները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև Իրաքում, Պաղեստինում, Եգիպտոսում, Սիրիայում, Լիբանանում, Հորդանանում և տարածաշրջանի այլ երկրներում ձևավորված քաղաքական ու հասարակական արձագանքների տարբերություններին։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում արաբական մամուլի, քաղաքական հայտարարությունների և հասարակական-քաղաքական դիսկուրսի նշանակությանը՝ տարածաշրջանային նախաձեռնությունների ընկալումը բացահայտելու համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել, թե ինչու արտաքին նախաձեռնությունները կարող են տարբեր արձագանքներ առաջացնել նույն տարածաշրջանի տարբեր հասարակություններում և ինչպես են պատմական փորձը, ազգային ինքնությունը և քաղաքական շահերը ձևավորում այդ վերաբերմունքը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, արևելագետների, տարածաշրջանային հետազոտողների, պատմաբանների, դիվանագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Հետազոտության նշանակությունը կայանում է Մերձավոր Արևելքի վերափոխման ծրագրերի և դրանց նկատմամբ արաբական աշխարհի արձագանքի փոխկապակցված ուսումնասիրության մեջ՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարածաշրջանի քաղաքական գործընթացների, արտաքին ազդեցությունների և հասարակական դիրքորոշումների մասին։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է արագաուժային մարզաձևերում բարձր մարզական արդյունքների ցուցադրման վրա ազդող հիմնական գործոնների և դրանց դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ բարձր մակարդակի մարզական արդյունքը ձևավորվում է բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցությամբ՝ մարզիկի ֆիզիկական, ֆունկցիոնալ, տեխնիկական, հոգեբանական և տակտիկական պատրաստվածության, ինչպես նաև մարզման ճիշտ կազմակերպման և վերականգնման արդյունավետության համադրման արդյունքում։ Ուսումնասիրության շրջանակում արագաուժային ընդունակությունը դիտարկվում է որպես այն հիմնական ֆիզիկական որակներից մեկը, որը հնարավորություն է տալիս կարճ ժամանակահատվածում զարգացնել մեծ ուժ և բարձր արագություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուժի, արագության, պայթուցիկ ուժի, ռեակցիայի արագության, շարժումների համակարգման և հատուկ դիմացկունության փոխկապակցվածությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել տարբեր արագաուժային մարզաձևերի առանձնահատկությունները և դրանցում բարձր արդյունքի հասնելու համար անհրաժեշտ ֆիզիկական որակների հարաբերակցությունը։ Վերլուծվում են մարզիկների ֆունկցիոնալ հնարավորությունները, օրգանիզմի հարմարվողական արձագանքները մարզումային ծանրաբեռնվածություններին և մարզական պատրաստության տարբեր փուլերում տեղի ունեցող փոփոխությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մարզման գործընթացի կառուցվածքին՝ ծանրաբեռնվածության ծավալի և ինտենսիվության, վարժությունների ընտրության, կրկնությունների քանակի, հանգստի ընդմիջումների և վերականգնողական միջոցառումների ճիշտ համադրմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև մարզիկի տարիքին, սեռին, մարզական որակավորմանը, մարմնակազմությանը և անհատական ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններին՝ որպես բարձր արդյունքի հասնելու պայմանների։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հոգեբանական պատրաստվածությանը, քանի որ մրցակցային բարձր մակարդակում արդյունքի վրա կարող են ազդել մոտիվացիան, ինքնավստահությունը, ուշադրության կենտրոնացումը, սթրեսի կառավարումը և մրցումային իրավիճակներում արագ որոշումներ ընդունելու կարողությունը։ Հետազոտության գործնական նշանակությունն այն է, որ բացահայտված գործոնների համակարգված գնահատումը կարող է օգնել մարզիչներին ավելի նպատակային կառուցել մարզումային գործընթացը, ընտրել համապատասխան վարժություններ և անհատականացնել մարզիկների պատրաստության ծրագրերը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառվել նաև մարզիկների ֆիզիկական վիճակի գնահատման, մարզական ներուժի բացահայտման, գերծանրաբեռնվածության կանխարգելման և մրցումային պատրաստության արդյունավետության բարձրացման նպատակով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մարզիչներին, մարզիկներին, սպորտային ֆիզիոլոգիայի և սպորտային բժշկության մասնագետներին, ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտի մանկավարժներին և արագաուժային մարզաձևերի գիտական ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Linguistics

Այս գիրքը ուսումնասիրում է ժամանակակից հայոց լեզվի շարահյուսական համակարգը՝ ներկայացնելով նախադասության կառուցվածքի, բառերի կապի և քերականական հարաբերությունների հիմնական օրենքները։ Այն բացատրում է պարզ և բարդ նախադասությունների տեսակները, անդամների գործառույթները և դրանց փոխկապակցվածությունը խոսքի մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես է ձևավորվում իմաստային ամբողջականությունը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են ենթակայական, ստորադասական և համադասական կապերը, ինչպես նաև տարբեր կառուցվածքային մոդելներ, որոնք բնորոշ են գրական և խոսակցական հայերենին։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև շարահյուսական վերլուծության մեթոդներին, նախադասության անդամների դասակարգմանը և լեզվական նորմերի կիրառությանը տարբեր հաղորդակցական իրավիճակներում։ Նյութը համադրում է տեսական բացատրություններ և օրինակներ, որոնք օգնում են խորացնել լեզվական կառուցվածքի ընկալումը և զարգացնել վերլուծական հմտություններ։ Գիրքը օգտակար է լեզվաբանների, ուսանողների, ուսուցիչների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել ժամանակակից հայոց լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները:

Medicine

«Առողջության պահպանման կանոններ» աշխատությունը, ըստ վերնագրի, վերաբերում է առողջության պահպանմանն ուղղված կարգադրություններին, խորհուրդներին կամ գործնական կանոններին։ Այն կարող է ներկայացնել մարդու ֆիզիկական բարեկեցության պահպանման, հիվանդությունների կանխարգելման և առօրյա կյանքում առողջարար սովորությունների ձևավորման վերաբերյալ գիտելիքներ։ Նմանատիպ աշխատություններում կարող էին քննարկվել անձնական և շրջակա միջավայրի մաքրության, սննդի ու ջրի օգտագործման, բնակարանի օդափոխության, հանգստի և ֆիզիկական ակտիվության, ինչպես նաև հիվանդությունների տարածումը կանխելու միջոցների հետ կապված հարցեր։ Հնարավոր է, որ գիրքը նպատակ ուներ ընթերցողներին ծանոթացնելու առողջության պահպանման այն ժամանակվա պատկերացումներին և առաջարկելու առօրյա կյանքում կիրառելի կանոններ։ Այն կարող էր օգտակար լինել ինչպես անհատական օգտագործման, այնպես էլ կրթական միջավայրում՝ առողջության և հիգիենայի վերաբերյալ տարրական գիտելիքներ տարածելու համար։ Աշխատությունը կարող է նաև պատմական հետաքրքրություն ներկայացնել 19-րդ դարի հայերեն բժշկական և առողջապահական գրականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին այդ ժամանակաշրջանում առողջության պահպանման վերաբերյալ տեղեկությունները ներկայացվում հայերեն ընթերցողին։ Սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել գրքի կոնկրետ բժշկական խորհուրդները, թեմատիկ բաժինները, նախատեսված ընթերցողների շրջանակը կամ այն, թե արդյոք աշխատությունը հիմնված էր ժամանակի բժշկական աղբյուրների, թե գործնական առողջապահական կանոնների վրա։ Այն պետք է դիտարկել որպես պատմական հրատարակություն, իսկ դրա հնարավոր խորհուրդները՝ ոչ թե որպես ժամանակակից բժշկական ցուցումներ, այլ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի առողջապահական պատկերացումների ուսումնասիրման նյութ։

History

Այս աշխատությունը նվիրված է երկրաշարժը վերապրած բնակչության սոցիալ-մշակութային ադապտացիայի գործընթացների ուսումնասիրմանը՝ բացահայտելով աղետից հետո անհատների և համայնքների սոցիալական, մշակութային և հոգեբանական վերականգնման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության մեջ վերլուծվում են բնական աղետների հետևանքով առաջացած սոցիալական փոփոխությունները, տեղահանության, կենսապայմանների վերափոխման և համայնքային հարաբերությունների վերակազմավորման ազդեցությունները բնակչության առօրյա կյանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մշակութային արժեքների, ավանդույթների, սոցիալական կապերի և համայնքային համախմբվածության դերին՝ նոր պայմաններին հարմարվելու գործընթացում։ Աշխատությունը քննարկում է նաև պետական և հասարակական աջակցության մեխանիզմների նշանակությունը, սոցիալական ինտեգրման խնդիրները, ինչպես նաև բնակչության դիմակայունության և վերականգնողական ներուժի ձևավորման գործոնները։ Տարբեր սոցիոլոգիական և մշակութաբանական մոտեցումների հիման վրա ներկայացվում են աղետի հետևանքների հաղթահարման փորձը, սոցիալական վարքագծի փոփոխությունները և երկարաժամկետ ադապտացիոն գործընթացների առանձնահատկությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել սոցիոլոգների, մշակութաբանների, հոգեբանների, սոցիալական աշխատանքի մասնագետների, արտակարգ իրավիճակների կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչների և բնական աղետների սոցիալական ազդեցություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։