Զանգվածային լրատվության միջոցների լեզուն և ոճը (ըստ լրագրերի և հեռուստառադիոհաղորդումների)

Economics

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է շուկայական տնտեսության պայմաններում էներգետիկ համակարգի զարգացման հիմնական խնդիրների, սահմանափակումների և հնարավոր լուծումների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության առանցքում էներգետիկ ոլորտի և տնտեսության ընդհանուր զարգացման փոխկապակցվածությունն է․ էներգիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտադրության և սպառման համար անհրաժեշտ ռեսուրս, այլև որպես տնտեսական աճի, արդյունաբերության մրցունակության, ներդրումային ակտիվության և երկրի տնտեսական անվտանգության կարևոր նախապայման։ Շուկայական տնտեսության անցումը էապես փոխում է էներգետիկ համակարգի կառավարման տրամաբանությունը։ Եթե կենտրոնացված տնտեսության պայմաններում ոլորտի զարգացման հիմնական որոշումները կայացվում էին վարչական պլանավորման միջոցով, ապա շուկայական միջավայրում մեծ նշանակություն են ստանում պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունը, գնային մեխանիզմները, մրցակցությունը, մասնավոր ներդրումները, ֆինանսական կայունությունը և սպառողների շահերի պաշտպանությունը։ Այս պայմաններում էներգետիկ համակարգի արդյունավետ զարգացումը պահանջում է պետական կարգավորման և շուկայական մեխանիզմների հավասարակշռված համադրում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ անվտանգության խնդիրը։ Էներգակիրների ներմուծումից կախվածությունը, մատակարարումների հնարավոր խափանումները, արտաքին շուկաների գների տատանումները և աշխարհաքաղաքական գործոնները կարող են անմիջական ազդեցություն ունենալ ազգային տնտեսության վրա։ Հայաստանի դեպքում էներգետիկ անվտանգության հարցը հատկապես կարևոր է, քանի որ երկրի էներգետիկ համակարգը զգալիորեն կապված է ներմուծվող վառելիքի հետ։ Հետևաբար էներգետիկ համակարգի զարգացման ռազմավարության կարևոր բաղադրիչներ են մատակարարման աղբյուրների դիվերսիֆիկացումը, տեղական էներգետիկ ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, ենթակառուցվածքների արդիականացումը և տարածաշրջանային էներգետիկ համագործակցության ընդլայնումը։ Ուսումնասիրության մյուս առանցքային խնդիրն էներգետիկ ոլորտում ներդրումային գործընթացների ակտիվացումն է։ Էլեկտրակայանների, էլեկտրահաղորդման ցանցերի, ենթակայանների, գազամատակարարման համակարգերի և այլ ենթակառուցվածքների զարգացումը պահանջում է մեծածավալ և երկարաժամկետ ներդրումներ։ Միաժամանակ էներգետիկ նախագծերը հաճախ ունեն երկար վերադարձի ժամկետներ և ենթակա են տեխնոլոգիական, ֆինանսական, շուկայական ու կարգավորող ռիսկերի։ Այդ պատճառով ներդրումների ներգրավման համար անհրաժեշտ են կանխատեսելի կարգավորող միջավայր, հստակ սակագնային քաղաքականություն և ներդրողների իրավունքների արդյունավետ պաշտպանություն։ Էներգետիկ համակարգի տնտեսական արդյունավետության կարևոր բաղադրիչ է սակագների ձևավորման խնդիրը։ Էլեկտրաէներգիայի և այլ էներգակիրների գները պետք է միաժամանակ հնարավորություն տան էներգետիկ ընկերություններին ապահովելու իրենց գործունեության ֆինանսական կայունությունը և հաշվի առնեն բնակչության ու տնտեսության տարբեր հատվածների վճարունակությունը։ Սակագնային քաղաքականության սխալ կառուցվածքը կարող է հանգեցնել կամ ոլորտի ֆինանսական խնդիրների խորացմանը, կամ սպառողների համար անհամաչափ բարձր ծախսերի առաջացմանը։ Հայաստանի էներգետիկ համակարգի զարգացման վերաբերյալ պետական քննարկումներում ևս շեշտվել են շուկայի կառուցվածքի և սակագների մեթոդաբանության կատարելագործման, կորուստների կրճատման և համակարգի ֆինանսական առողջացման խնդիրները։ Էներգետիկ ոլորտի զարգացման կարևոր ուղղություն է էներգաարդյունավետության բարձրացումը։ Նույն քանակությամբ արտադրանք կամ ծառայություն ավելի քիչ էներգիայի օգտագործմամբ ստանալու հնարավորությունը նվազեցնում է ինչպես տնտեսության ծախսերը, այնպես էլ էներգետիկ ռեսուրսների նկատմամբ ճնշումը։ Էներգախնայող տեխնոլոգիաների ներդրումը կարող է հատկապես կարևոր լինել արդյունաբերության, շինարարության, տրանսպորտի և բնակելի հատվածի համար։ Հայաստանի էներգետիկ քաղաքականության վերաբերյալ նախկին ռազմավարական քննարկումներում նույնպես առանձնացվել են էներգաարդյունավետության և էներգախնայող տեխնոլոգիաների ներդրման խնդիրները։ Վերականգնվող էներգետիկայի զարգացումը ևս ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է։ Արևային, հիդրոէներգետիկ, քամու և այլ վերականգնվող աղբյուրների օգտագործման ընդլայնումը կարող է նպաստել ներմուծվող վառելիքից կախվածության նվազեցմանը և էներգետիկ համակարգի դիվերսիֆիկացմանը։ Միաժամանակ վերականգնվող աղբյուրների, հատկապես արևային և քամու էներգիայի, անկայուն արտադրությունը առաջ է բերում համակարգի ճկունության, պահեստավորման և ցանցային կառավարման նոր պահանջներ։ Հայաստանի ներկայիս քաղաքական շրջանակում նախատեսվում է մինչև 2030 թվականը վերականգնվող աղբյուրներից ստացվող էլեկտրաէներգիայի մոտ 50 տոկոս մասնաբաժին, իսկ մինչև 2040 թվականը՝ մոտ 60 տոկոս, ինչը մեծացնում է նաև ցանցերի, պահեստավորման և կարգավորող համակարգերի զարգացման անհրաժեշտությունը։ Էներգետիկ համակարգի տեխնիկական վիճակը ևս դիտարկվում է որպես զարգացման սահմանափակող գործոն։ Հնացած էլեկտրահաղորդման գծերը, ենթակայանները և արտադրական հզորությունները կարող են մեծացնել կորուստները, նվազեցնել մատակարարման հուսալիությունը և սահմանափակել նոր արտադրական հզորությունների միացումը ցանցին։ Այդ պատճառով էներգետիկ համակարգի զարգացման ծրագրերը պետք է ներառեն ոչ միայն նոր հզորությունների կառուցում, այլև գործող ենթակառուցվածքների վերակառուցում և արդիականացում։ Հայաստանի երկարաժամկետ զարգացման ծրագրերում այդ խնդիրների շարքում ընդգծվել են էլեկտրահաղորդման գծերի և ենթակայանների վերակառուցումը, տարածաշրջանային ինտեգրման ենթակառուցվածքները և էլեկտրամատակարարման հուսալիության բարձրացումը։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել էներգետիկ շուկայի կառուցվածքի հարցը։ Մրցակցային միջավայրի ձևավորումը կարող է նպաստել ծառայությունների որակի բարձրացմանը, արդյունավետության աճին և ներդրումների խթանմանը, սակայն էներգետիկ ոլորտի որոշ հատվածներ ունեն բնական մենաշնորհի առանձնահատկություններ։ Էլեկտրական ցանցերը, օրինակ, չեն կարող արդյունավետ կազմակերպվել բազմաթիվ զուգահեռ ենթակառուցվածքների միջոցով, ուստի դրանց գործունեությունը պահանջում է հատուկ կարգավորում։ Այս հանգամանքը շեշտադրում է անկախ և արդյունավետ կարգավորող մարմնի, թափանցիկ սակագնային մեխանիզմների և շուկայի մասնակիցների հստակ կանոնների անհրաժեշտությունը։ Մեկ այլ կարևոր ուղղություն է տարածաշրջանային էներգետիկ համագործակցությունը։ Էլեկտրաէներգիայի փոխանակման հնարավորությունների ընդլայնումը, հարևան երկրների հետ հաղորդման ենթակառուցվածքների զարգացումը և տարածաշրջանային շուկաներին ինտեգրվելը կարող են բարձրացնել համակարգի ճկունությունը և ստեղծել արտահանման կամ փոխադարձ մատակարարման լրացուցիչ հնարավորություններ։ Հայաստանի երկարաժամկետ էներգետիկ ծրագրերում նույնպես առանձնացվել է տարածաշրջանային ինտեգրման և հարևան երկրների հետ էլեկտրաէներգիայի առևտրի ընդլայնման ուղղությունը։ Շուկայական տնտեսության պայմաններում կարևոր է նաև էներգետիկ ընկերությունների ֆինանսական կայունությունը։ Էներգետիկ համակարգի բնականոն աշխատանքը պահանջում է, որ ընկերությունները կարողանան ծածկել գործառնական ծախսերը, սպասարկել պարտավորությունները, իրականացնել անհրաժեշտ վերանորոգումներ և ներդրումներ։ Ֆինանսական անկայունությունը կարող է հանգեցնել ենթակառուցվածքների վերականգնման հետաձգման, ծառայությունների որակի նվազման և համակարգային ռիսկերի կուտակման։ Այդ պատճառով ոլորտի ֆինանսական առողջացումը պետք է դիտարկվի որպես տեխնիկական զարգացմանը զուգահեռ իրականացվող գործընթաց։ Թեմայի ժամանակակից մեկնաբանության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ցածր ածխածնային զարգացման անցումը։ Էներգետիկ համակարգի ապագան աստիճանաբար կապվում է ոչ միայն էներգիայի արտադրության ծավալների, այլև դրա բնապահպանական ազդեցության նվազեցման հետ։ Հայաստանի համար այդ անցումը ենթադրում է վերականգնվող էներգիայի ընդլայնում, էներգաարդյունավետության բարձրացում, ցանցերի արդիականացում և ներդրումային ու ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ։ Համաշխարհային բանկի գնահատմամբ՝ Հայաստանի դիմակայուն և ցածր ածխածնային զարգացման համար 2025-2060 թվականներին անհրաժեշտ ներդրումների ծավալը կարող է կազմել մոտ 8 միլիարդ դոլար, որի կարևոր ուղղություններից է էներգետիկան։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը էներգետիկ համակարգի զարգացումը դիտարկում է որպես բազմագործոն տնտեսական խնդիր, որտեղ փոխկապակցված են էներգետիկ անվտանգությունը, շուկայի կառուցվածքը, գնային և սակագնային քաղաքականությունը, ներդրումները, էներգաարդյունավետությունը, վերականգնվող էներգետիկան, տեխնիկական ենթակառուցվածքները, տարածաշրջանային համագործակցությունը և բնապահպանական նպատակները։ Դրա հիմնական նշանակությունն այն է, որ էներգետիկ համակարգի արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ թե մեկ առանձին ցուցանիշով, այլ ազգային տնտեսության կայուն զարգացման ընդհանուր համատեքստում։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, էներգետիկայի ոլորտի մասնագետներին, ֆինանսիստներին, պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մասնագետներին, ներդրողներին, էներգետիկ ընկերությունների ղեկավարներին, ինչպես նաև էներգետիկ տնտեսագիտությամբ զբաղվող ուսանողներին և հետազոտողներին։

Linguistics

Լեզվաբանական, բառագիտության և համակարգչային լեզվաբանության բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ժամանակակից հայոց լեզվի բառապաշարի համակարգչային շտեմարանում բառամիավորների նկարագրության սկզբունքների, կառուցվածքային առանձնահատկությունների և տեղեկատվական ներկայացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում հայերենի բառային համակարգի կազմակերպման հիմնական օրինաչափությունները, բառամիավորների դասակարգման չափանիշները և դրանց լեզվաբանական բնութագրերի համակարգված ներկայացման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բառերի իմաստային, քերականական, ձևաբանական, շարահյուսական և ոճական հատկանիշների նկարագրությանը, ինչպես նաև բառային միավորների միջև գոյություն ունեցող իմաստային ու կառուցվածքային կապերի արտացոլմանը։ Վերլուծվում են բառապաշարի թվայնացման, բառային տվյալների հավաքագրման, մշակման, դասակարգման և պահպանման մեթոդաբանական մոտեցումները։ Քննարկվում են բառային գրառումների միասնական կառուցվածքի մշակման, բառերի բազմիմաստության, հոմանիշության, հականիշության, համանունության և դարձվածային կապակցությունների ներկայացման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել բառարանագիտական ավանդական սկզբունքների և ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների համադրման հնարավորությունները, ինչպես նաև լեզվական տվյալների որոնման ու ավտոմատ մշակման մեխանիզմները։ Անդրադարձ է կատարվում բառամիավորների ձևաբանական տարբերակների, բառաստեղծական կապերի, գործածության հաճախականության և համատեքստային առանձնահատկությունների նկարագրության խնդիրներին։ Կարևորվում է համակարգչային շտեմարանի կառուցվածքային միասնականության, տվյալների ճշգրտության և լեզվաբանական տեղեկատվության փոխկապակցվածության ապահովումը։ Աշխատանքը կարող է նպաստել հայերենի էլեկտրոնային բառարանների, լեզվական կորպուսների, ավտոմատ վերլուծության համակարգերի և բնական լեզվի մշակման տեխնոլոգիաների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց լեզվի բառագիտության, բառարանագիտության, համակարգչային լեզվաբանության, լեզվական տվյալների մշակման և թվային հումանիտար գիտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Աշխատությունը ներկայացնում է հայ ժողովրդի պատմության, մշակույթի, հասարակական կյանքի և ազգային ինքնության վերաբերյալ ընդարձակ ուսումնասիրություն՝ անդրադառնալով հայերի ձևավորման ու զարգացման հիմնական փուլերին և նրանց ունեցած նշանակալի դերին տարածաշրջանի ու համաշխարհային պատմության մեջ։ Նյութում կարող են դիտարկվել հայկական պետականությունների և քաղաքական կազմավորումների պատմությունը, Հայաստանի աշխարհագրական ու պատմական տարածքները, հայ ժողովրդի սոցիալական և տնտեսական կյանքը, ինչպես նաև նրա մշակութային ժառանգության կարևորագույն դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայոց լեզվին, գրականությանը, քրիստոնեական ավանդույթին, եկեղեցական ու հոգևոր մշակույթին, ճարտարապետությանը, արվեստին և կրթությանը՝ որպես ազգային ինքնության պահպանման ու փոխանցման առանցքային գործոնների։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև հայկական համայնքների ձևավորմանն ու զարգացմանը Հայաստանի սահմաններից դուրս, նրանց հասարակական, մշակութային և տնտեսական գործունեությանը, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերի և հարևան ժողովուրդների միջև ունեցած հարաբերություններին։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել 20-րդ դարի սկզբի հայ ժողովրդի պատմության ամենածանր իրադարձությունների, տեղահանությունների, զանգվածային բռնությունների և դրանց հետևանքով ձևավորված հայկական սփյուռքի ուսումնասիրությունը։ Միաժամանակ աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ ժողովրդի մշակութային ժառանգության շարունակականությունը, ազգային ինքնության պահպանման մեխանիզմները և տարբեր պատմական պայմաններում հասարակության հարմարվողականության ու վերակազմավորման գործընթացները։ Ներկայացված նյութը արժեքավոր է ինչպես Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունն ուսումնասիրողների, այնպես էլ Կովկասի, Մերձավոր Արևելքի, ազգագրության և մշակութային պատմության նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։ Աշխատությունը համադրում է պատմական, մշակութային և հասարակագիտական դիտանկյուններ՝ ձևավորելով հայ ժողովրդի անցյալի ու ինքնության վերաբերյալ ամբողջական պատկերացում։

Law

Դատաստանագիրք միջնադարյան հայ իրավական կարևոր հուշարձան է, որտեղ Սմբատ Սպարապետը համակարգել և ձևակերպել է ժամանակի իրավական նորմերն ու դատավարական կարգավորումները։ Ստեղծագործությունը ներկայացնում է քաղաքացիական, քրեական և դատավարական իրավունքի հիմնական սկզբունքները՝ արտացոլելով միջնադարյան հայկական հասարակության իրավական մտածողությունն ու պետական կառավարման առանձնահատկությունները։ Գրքում մանրամասն նկարագրվում են հանցագործությունների տեսակները, պատիժների համակարգը, գույքային հարաբերությունները, ընտանեկան իրավունքի որոշ կանոններ և դատական գործընթացների ընթացակարգերը։ Աշխատությունը կարևոր դեր է ունեցել հայկական իրավական ավանդույթի ձևավորման և զարգացման մեջ՝ ծառայելով որպես իրավական կարգավորման համակարգված աղբյուր։ Այն նաև արժեքավոր պատմական վկայություն է միջնադարյան Հայաստանի սոցիալ-քաղաքական կառուցվածքի և իրավական մշակույթի մասին։

Linguistics

Այս գիրքը ուսումնասիրում է քննադատական խոսքի գործաբանական վերլուծությունը անգլերեն լեզվում՝ կենտրոնանալով այն, թե ինչպես է լեզուն օգտագործվում իշխանության, գաղափարախոսության և սոցիալական հարաբերությունների արտահայտման ու ձևավորման համար։ Գրքում ներկայացվում են քննադատական դիսկուրսի վերլուծության (Critical Discourse Analysis) հիմնական մոտեցումները և դրանց գործաբանական հիմքերը՝ ներառյալ խոսքային ակտերի տեսությունը, ենթատեքստի, ենթադրյալի և իմաստային շեշտադրումների ուսումնասիրությունը։ Հեղինակը վերլուծում է տարբեր տեքստեր՝ քաղաքական ելույթներ, մեդիա նյութեր և հանրային հաղորդակցություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես են լեզվական ընտրությունները արտահայտում սոցիալական դիրքորոշումներ և ուժային հարաբերություններ։ Նյութը համադրում է լեզվաբանությունը, գործաբանությունը և սոցիալական վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով զարգացնել քննադատական ընթերցման և վերլուծական մտածողության հմտություններ անգլերեն դիսկուրսի ուսումնասիրության մեջ։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է ԲՏԲ-ի և լեպիդոցիդի ազդեցության ուսումնասիրությանը անտառապատված տիպիկ սևահողերի միկրոֆլորայի և ֆերմենտային ակտիվության վրա՝ նպատակ ունենալով գնահատել կենսաբանական բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառման հետևանքով հողի կենսաբանական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները։ Հետազոտության կենտրոնում հողը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բույսերի աճի միջավայր, այլև որպես բարդ կենդանի համակարգ, որի բերրիությունն ու էկոլոգիական կայունությունը մեծապես պայմանավորված են միկրոօրգանիզմների գործունեությամբ և ֆերմենտային գործընթացների ինտենսիվությամբ։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում է տիպիկ սևահողերի միկրոֆլորայի կազմը, քանակական փոփոխությունները և կենսաբանական ակտիվությունը՝ տարբեր պայմաններում ԲՏԲ-ի և լեպիդոցիդի կիրառությունից հետո։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են այդ կենսաբանական պատրաստուկները ազդում հողում բնակվող միկրոօրգանիզմների խմբերի վրա և արդյոք դրանց օգտագործումը հանգեցնում է մանրէաբանական համայնքի էական փոփոխությունների։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև հողի ֆերմենտային ակտիվության գնահատումը, քանի որ ֆերմենտները մասնակցում են օրգանական նյութերի քայքայմանը, սննդատարրերի շրջանառությանը և հողի կենսաքիմիական գործընթացների իրականացմանը։ Կարող են ուսումնասիրվել տարբեր ֆերմենտների ակտիվության փոփոխությունները՝ որպես հողի կենսաբանական վիճակի և կենսաքիմիական գործընթացների ինտենսիվության ցուցանիշներ։ Հետազոտության ընթացքում հնարավոր է համեմատել մշակված և չմշակված հողային նմուշների ցուցանիշները՝ բացահայտելու համար կիրառվող պատրաստուկների ազդեցության ուղղությունն ու աստիճանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև ազդեցության ժամանակային դինամիկայի ուսումնասիրությունը, քանի որ կենսաբանական պատրաստուկների կիրառման հետևանքները կարող են փոփոխվել ժամանակի ընթացքում՝ կախված հողի խոնավությունից, ջերմաստիճանից, օրգանական նյութերի պարունակությունից և միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության պայմաններից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բույսերի կենսաբանական պաշտպանության միջոցների էկոլոգիական անվտանգությունը հողային էկոհամակարգի նկատմամբ։ Եթե կիրառվող պատրաստուկները արդյունավետ են վնասատուների դեմ պայքարում և միաժամանակ էականորեն չեն խախտում հողի օգտակար միկրոֆլորայի գործունեությունը, դրանք կարող են դիտարկվել որպես գյուղատնտեսական արտադրության էկոլոգիապես ավելի ընդունելի միջոցներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ նաև անտառապատ տարածքների հողերի պահպանության և կենսաբանական ակտիվության գնահատման համար, քանի որ նման հողերում միկրոօրգանիզմների և ֆերմենտների գործունեությունը կապված է օրգանական նյութերի շրջանառության, սննդատարրերի վերափոխման և հողի բերրիության պահպանման հետ։ Աշխատության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները և դրանց կապը միկրոֆլորայի ու ֆերմենտային ակտիվության փոփոխությունների հետ։ Այդպիսի համալիր մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու կիրառվող պատրաստուկների ազդեցության մեխանիզմների և հողի կենսաբանական վիճակի վրա դրանց հնարավոր հետևանքների մասին։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հողագետներին, մանրէաբաններին, ագրոնոմներին, բույսերի պաշտպանության մասնագետներին, էկոլոգներին, անտառային տնտեսության ոլորտի մասնագետներին, ինչպես նաև ագրարային և կենսաբանական գիտությունների ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի պարզելու ԲՏԲ-ի և լեպիդոցիդի կիրառման ազդեցությունը տիպիկ սևահողերի միկրոֆլորայի և ֆերմենտային գործընթացների վրա՝ գնահատելով դրանց ազդեցության բնույթը, ինտենսիվությունը և հնարավոր էկոլոգիական նշանակությունը, ինչպես նաև կենսաբանական բույսերի պաշտպանության միջոցների կիրառման համապատասխանությունը հողի կենսաբանական հավասարակշռության պահպանման պահանջներին։