Ժամագիրք

Economics

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին պետական պարտքի կառավարման հիմնախնդիրները՝ ընդգծելով պարտքային քաղաքականության կայունության, ֆինանսական անվտանգության և մակրոտնտեսական հավասարակշռության ապահովման կարևորությունը։ Հետազոտության մեջ արտաքին պետական պարտքը դիտարկվում է որպես պետական ֆինանսների կարևոր բաղադրիչ, որը մի կողմից հնարավորություն է տալիս ֆինանսավորել տնտեսական զարգացման ծրագրերը, ենթակառուցվածքային ներդրումները և բյուջետային դեֆիցիտը, իսկ մյուս կողմից՝ առաջացնում է պարտքային բեռի աճի, փոխարժեքային ռիսկերի և արտաքին կախվածության խորացման վտանգներ։ Աշխատությունը վերլուծում է պարտքի կառուցվածքը, արժութային կազմը, մարման ժամկետները և տոկոսադրույքային բեռը՝ որպես պարտքի կայունության գնահատման հիմնական ցուցանիշներ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պարտքի սպասարկման վրա պետական բյուջեի բեռնվածությանը և դրա ազդեցությանը սոցիալ-տնտեսական ծախսերի վրա։ Միաժամանակ քննարկվում են պարտքի կառավարման գործիքները՝ ներառյալ վերաֆինանսավորումը, պարտքի պորտֆելի դիվերսիֆիկացիան, արտաքին վարկերի արդյունավետ օգտագործումը և երկարաժամկետ պարտքային ռազմավարության մշակումը։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների դերին պարտքի ձևավորման և կառավարման գործընթացում, ինչպես նաև արտաքին տնտեսական շոկերի նկատմամբ երկրի խոցելիությանը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը եզրակացնում է, որ Հայաստանի արտաքին պետական պարտքի արդյունավետ կառավարումը պահանջում է համակարգային մոտեցում՝ համադրելով ֆինանսական կարգապահությունը, տնտեսական աճի խթանումը և ռիսկերի կառավարման ժամանակակից մեխանիզմները՝ երկարաժամկետ մակրոտնտեսական կայունության ապահովման նպատակով։

Environmental Science

Մթնոլորտի աղտոտման խնդիրները վերաբերում են այն գործընթացներին և երևույթներին, որոնց ընթացքում վնասակար գազեր, փոշի, քիմիական միացություններ և աերոզոլներ են արտանետվում օդ և փոխում մթնոլորտի բնական կազմը՝ առաջացնելով բացասական ազդեցություններ մարդու առողջության, էկոհամակարգերի և կլիմայի վրա։ Atmosphere-ի աղտոտումը հիմնականում առաջանում է արդյունաբերական գործարանների, տրանսպորտի, էներգիայի արտադրության և գյուղատնտեսական գործունեության հետևանքով, որոնք արտանետում են ածխաթթու գազ, ազոտի օքսիդներ, ծծմբային միացություններ և այլ վնասակար նյութեր։ Air pollution հանգեցնում է շնչառական հիվանդությունների աճի, ալերգիաների, սրտանոթային խնդիրների և կյանքի որակի անկման, ինչպես նաև նպաստում է տեսանելիության նվազմանը և քաղաքային միջավայրի վատթարացմանը։ Բացի առողջապահական հետևանքներից՝ այն ունի գլոբալ ազդեցություն՝ ուժեղացնելով ջերմոցային էֆեկտը և նպաստելով կլիմայական փոփոխություններին, որոնք իրենց հերթին առաջացնում են ջերմաստիճանի բարձրացում, եղանակային ծայրահեղ երևույթներ և էկոհամակարգերի խաթարում։ Այս խնդրի լուծման համար կարևոր է կիրառել մաքուր էներգիայի աղբյուրներ, նվազեցնել արտանետումները, զարգացնել հասարակական տրանսպորտը և բարձրացնել բնապահպանական իրազեկվածությունը, քանի որ միայն համատեղ ջանքերով կարելի է նվազեցնել աղտոտման մակարդակը և պահպանել առողջ շրջակա միջավայր։

Linguistics

Աշխատությունը նվիրված է Եղիշե Չարենցի բանաստեղծական լեզվի և անհատական ոճի համակողմանի լեզվաբանական ու գրականագիտական ուսումնասիրությանը՝ նրա ստեղծագործական տարբեր շրջանների նյութի հիման վրա։ Հետազոտության առանցքում բանաստեղծի բառապաշարի, պատկերավորման համակարգի, քերականական կառուցվածքների, խոսքային արտահայտչամիջոցների, տաղաչափական առանձնահատկությունների և դրանց միջոցով ձևավորվող ինքնատիպ գեղարվեստական աշխարհի բացահայտումն է։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բառընտրությանը՝ ուսումնասիրելով գրական հայերենի, ժողովրդախոսակցական շերտերի, հնաբանությունների, նորաբանությունների, փոխառությունների և հեղինակային բառաստեղծման փոխհարաբերությունները։ Կարևոր ուղղություն է փոխաբերությունների, մակդիրների, համեմատությունների, խորհրդանիշների, կրկնությունների և հակադրությունների քննությունը, քանի որ դրանք էական դեր ունեն բանաստեղծական պատկերների, հուզական լարվածության և գաղափարական շեշտադրումների ձևավորման մեջ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև շարահյուսական կազմակերպմանը՝ պարզաբանելով կարճ ու ընդարձակ նախադասությունների, զուգահեռ կառույցների, բացականչական և հարցական ձևերի, բառերի անսովոր դասավորության ու խոսքային ռիթմի գեղարվեստական գործառույթները։ Բանաստեղծական հնչողության տեսանկյունից կարող են ուսումնասիրվել հանգավորման համակարգը, ռիթմը, հնչյունական կրկնությունները և բառերի երաժշտական կազմակերպումը՝ ցույց տալով դրանց մասնակցությունը ստեղծագործության ընդհանուր տրամադրության ձևավորմանը։ Առանձին նշանակություն ունի ստեղծագործական տարբեր փուլերի համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու լեզվաոճական որոնումների զարգացմանը, բանաստեղծական ձևերի փոփոխությանը և գեղարվեստական արտահայտության նոր միջոցների յուրացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող է քննվել նաև անհատական ոճի կապը XX դարի հայ գրական լեզվի զարգացման, ժամանակաշրջանի գրական շարժումների և համաշխարհային պոեզիայի գեղարվեստական նորարարությունների հետ։ Բանաստեղծի լեզուն այս համատեքստում ներկայանում է որպես ոչ միայն ստեղծագործական անհատականության արտահայտություն, այլև հայ բանաստեղծական խոսքի հնարավորությունների ընդլայնման կարևոր երևույթ։ Լեզվական և գրականագիտական վերլուծությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ձևի ու բովանդակության փոխկապակցվածությունը և պարզելու, թե լեզվական յուրաքանչյուր մակարդակ ինչպես է մասնակցում ստեղծագործության իմաստային ու հուզական ամբողջության կառուցմանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը կարևոր ներդրում է չարենցագիտության և հայ գեղարվեստական խոսքի ուսումնասիրության մեջ՝ համակարգված կերպով ներկայացնելով բանաստեղծի լեզվական վարպետությունն ու ոճական ինքնատիպությունը։

Religion

Աշխատությունը ներկայացնում է քրիստոնեական վարդապետության պատմական զարգացումը՝ կրոնի ծագման, հիմնական գաղափարների ձևավորման և դարերի ընթացքում քրիստոնեական ուսմունքի տարածման ու հաստատման տեսանկյունից։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթներին՝ դրանք դիտարկելով պատմական իրադարձությունների, հոգևոր առաջնորդների գործունեության և եկեղեցական ավանդության համատեքստում։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում Հիսուս Քրիստոսի կյանքին և քարոզչությանը, առաքյալների գործունեությանը, առաջին քրիստոնեական համայնքների ձևավորմանը, եկեղեցու տարածմանը և դավանաբանական հիմնական գաղափարների աստիճանական համակարգմանը։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Աստծո, Սուրբ Երրորդության, մարմնավորման, փրկության, հարության, հավատի և բարոյական կյանքի վերաբերյալ ուսմունքները։ Պատմական շարադրանքի ձևը հնարավորություն է տալիս կրոնական գաղափարները ներկայացնելու ոչ միայն որպես հավատքի դրույթներ, այլև որպես որոշակի ժամանակաշրջաններում ձևավորված և հասարակական կյանքի վրա ազդեցություն ունեցած հոգևոր ու մշակութային երևույթներ։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես քրիստոնեական ուսմունքի և պատմության ուսումնասիրման կրթական նյութ՝ նպաստելով կրոնական հասկացությունների ընկալմանը և եկեղեցական ավանդության ճանաչմանը։ Այն արժեքավոր է նաև հայերեն կրոնական գրականության մեջ եվրոպական աստվածաբանական աշխատությունների տարածման, թարգմանական ավանդույթի և 19-րդ դարի կրոնական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։

History

Պատմագիտական, քաղաքագիտական և միջազգային հարաբերությունների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1948–2006 թվականներին քրդերի և հրեաների փոխառնչությունների պատմական զարգացման, քաղաքական, հասարակական և մշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քրդական և հրեական համայնքների պատմական շփումների նախադրյալները, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական վերափոխումները և 1948 թվականին Իսրայել պետության ստեղծումից հետո ձևավորված տարածաշրջանային իրողությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Իրաքի, Իրանի, Թուրքիայի և Սիրիայի քրդական համայնքների պատմական դրությանը, ինչպես նաև այդ երկրներում բնակված հրեական համայնքների հետ նրանց հարաբերությունների առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են քրդական ազգային շարժումների զարգացման, Իսրայելի տարածաշրջանային քաղաքականության և Մերձավոր Արևելքի պետությունների միջև հարաբերությունների ազդեցությունները քուրդ-հրեական փոխառնչությունների վրա։ Քննարկվում են քաղաքական շահերի համընկնման և հակասությունների, հնարավոր համագործակցության, դիվանագիտական շփումների և տարածաշրջանային անվտանգության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել Իրաքյան Քուրդիստանի քաղաքական զարգացումները, քրդական կազմակերպությունների արտաքին կապերը, Իսրայելում քրդական ծագում ունեցող հրեաների համայնքային կյանքը և պատմամշակութային ժառանգության պահպանման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ազգային ինքնության, էթնիկ հիշողության, մշակութային փոխազդեցությունների և սփյուռքյան համայնքների դերին երկու ժողովուրդների հարաբերությունների զարգացման գործում։ Կարևորվում է 1948–2006 թվականների ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունների ուսումնասիրությունը՝ տարածաշրջանային քաղաքականության, ազգային շարժումների և միջէթնիկ հարաբերությունների պատմական համատեքստում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել Մերձավոր Արևելքի պատմության, քրդագիտության, հրեագիտության, միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Culture

Արվեստաբանական և պատմամշակութային բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է հայ գեղանկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Հովսեփ Կարալյանի (1897–1981) ստեղծագործական ժառանգության, գեղարվեստական մտածողության և անհատական ոճի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում նկարչի կյանքի և ստեղծագործական գործունեության հիմնական փուլերը, Թիֆլիսում և Մոսկվայում ստացած գեղարվեստական կրթության նշանակությունը, ինչպես նաև նրա արվեստի ձևավորումը XX դարի հայկական կերպարվեստի զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Կարալյանի գեղանկարչության թեմատիկ բազմազանությանը, կենցաղային տեսարանների, մարդկային կերպարների և առօրյա կյանքի պատկերների գեղարվեստական մեկնաբանությանը։ Վերլուծվում են նրա ստեղծագործություններին բնորոշ քնարական տրամադրությունները, հիշողության և մանկության թեմաները, կերպարների արտահայտչականությունը, գունային լուծումները և կոմպոզիցիոն կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են գեղարվեստական պայմանականության, ձևերի ընդհանրացման, գծանկարի հակիրճության և իրականության բանաստեղծական ընկալման փոխհարաբերությունները նկարչի ստեղծագործություններում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել «Ձու վաճառողներ», «Լվացքից հետո», «Հանգիստ՝ ճանապարհին» և այլ աշխատանքներ՝ բացահայտելու Կարալյանի գեղարվեստական լեզվի ինքնատիպությունը և թեմատիկ նախասիրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նկարչի ստեղծագործական ժառանգության տեղին հայ գեղանկարչության պատմության մեջ, նրա ցուցահանդեսային գործունեությանը և արվեստի զարգացման գործում ունեցած ներդրմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արվեստաբանության, հայ կերպարվեստի պատմության, գեղանկարչության տեսության, մշակութաբանության և XX դարի հայկական արվեստի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։