Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLinguistics
Անձնական վերաբերմունքի վերջածանցների գործառության պատմական ընթացքը գրական հայերենում
Աշխատությունը նվիրված է գրական հայերենի պատմական զարգացման ընթացքում անձնական վերաբերմունք արտահայտող վերջածանցների ձևավորման, գործառության և իմաստային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն ածանցական միջոցներն են, որոնց միջոցով բառը, իր հիմնական անվանական կամ առարկայական նշանակությունից բացի, կարող է արտահայտել խոսողի գնահատողական, հուզական կամ վերաբերմունքային երանգները։ Քննվում է այդ վերջածանցների կիրառությունը հայերենի զարգացման տարբեր փուլերում՝ հնարավորություն տալով հետևելու դրանց գործառական ակտիվության, իմաստային բովանդակության և ոճական արժեքի պատմական փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վերջածանցների միջոցով արտահայտվող փաղաքշական, մտերմական, նվազական, գնահատողական և այլ վերաբերմունքային իմաստներին, ինչպես նաև այն համատեքստային պայմաններին, որոնցում նույն ձևաբանական միջոցը կարող է ձեռք բերել տարբեր իմաստային երանգներ։ Ուսումնասիրվում է ածանցների կապը բառի հիմքի բառաքերականական բնույթի հետ, դրանց բառակազմական արտադրողականությունը և նոր բառային միավորներ կազմելու հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ժամանակաշրջանների գրավոր աղբյուրների լեզվական նյութի համեմատությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել առանձին վերջածանցների տարածման, գործածության սահմանափակման կամ նոր գործառույթների ձեռքբերման ընթացքը։ Դիտարկվում են նաև գրաբարի, միջին հայերենի, աշխարհաբարի և ժամանակակից գրական լեզվի միջև առկա շարունակականությունն ու տարբերությունները՝ համապատասխան ձևաբանական միավորների պատմական զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտության ընթացքում անձնական վերաբերմունքի արտահայտումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բառակազմական երևույթ, այլև որպես լեզվի արտահայտչական համակարգի բաղադրիչ, որը կապված է խոսքային իրավիճակի, ոճի և հաղորդակցական նպատակի հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև արևելահայերենի և արևմտահայերենի նյութի համեմատական դիտարկման հնարավորությանը՝ պարզելու գրական հայերենի երկու ճյուղերում համապատասխան ածանցների գործառական առանձնահատկությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է պատմական լեզվաբանության, բառակազմության, ձևաբանության, իմաստաբանության և ոճագիտության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դարերի ընթացքում զարգացել և փոփոխվել խոսողի անձնական վերաբերմունքն արտահայտող ածանցական միջոցները։
Updated: 2026-09-22
Literature
Գրականության պատմության դրվագներ
«Գրականության պատմության դրվագներ»-ը ներկայացնում է գրականության պատմական գործընթացները՝ մատնանշելով նշանակալից հեղինակների, ստեղծագործությունների և շարժումների ներդրումը։ Գիրքը միավորում է պատմական, մշակութային և քննադատական մոտեցումներ՝ ընթերցողին առաջարկելով պատկերացում գրականության էվոլյուցիայի մասին և շեշտը դնելով հայ գրականության առանձնահատկությունների վրա։ Հիմնական թեմաները․ Գրականության պատմական զարգացում և շրջաններ Հնագույնից մինչև արդի գրականություն Հայ գրականության ազդեցությունը և փոխհարաբերությունը համաշխարհային գրականության հետ Գրական քննադատության և վերլուծության մեթոդներ Հեղինակների և ստեղծագործությունների պատմական ու մշակութային նշանակություն Գրքի առանձնահատկությունները․ Համակողմանի ու պատմական-վերլուծական մոտեցում Հարմար է ուսանողների, հետազոտողների և գրականագետների համար Ներկայացնում է տարբեր գրական շրջանների հիմնական դրվագները՝ հակիրճ ու հասկանալի ձևով Միավորում է հայ և համաշխարհային գրականության համեմատական վերլուծություններ
Updated: 2026-09-22
Literature
Բոլ նավապետ
«Բոլ նավապետ» վերնագրով հրատարակությունը ներկայացնում է նավապետի կերպարի շուրջ ձևավորված գրական երկ։ Վերնագիրը հուշում է ծովային միջավայրի և նավագնացության հետ կապված թեմատիկ ուղղվածություն, որտեղ կենտրոնական տեղ կարող են զբաղեցնել նավապետի անձը, նրա պարտականությունները, ծովային ճանապարհորդությունները և նավի անձնակազմի հետ հարաբերությունները։ Նավապետի կերպարը համաշխարհային գրականության մեջ հաճախ մարմնավորում է առաջնորդության, պատասխանատվության, վճռականության և դժվարությունների հաղթահարման գաղափարները։ Ծովային միջավայրն իր հերթին գրական ստեղծագործություններում հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու ճանապարհորդության, վտանգների, անհայտ տարածքների բացահայտման և մարդկային փոխհարաբերությունների թեմաներին։ Այնուամենայնիվ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակ որոշել ստեղծագործության սյուժեն, ժանրը կամ պատմական հիմքը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն գրական ժառանգության և Զմյուռնիայի հայկական տպագրական միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է ընդգրկվել ծովային թեմաներով գրականության, հայերեն գեղարվեստական հրատարակությունների և ժամանակաշրջանի ընթերցողական մշակույթի վերաբերյալ մատենագիտական ուսումնասիրություններում։
Updated: 2026-10-30
Religion
Քրիստոնեական վարդապետություն
Աշխատությունը քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթների ուսուցողական ներկայացում է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել դավանանքի հիմնարար գաղափարներին, եկեղեցական ուսմունքին և քրիստոնյայի հոգևոր ու բարոյական կյանքի սկզբունքներին։ Այն պատկանում է կրոնական գիտելիքների տարածման համար նախատեսված ձեռնարկների շարքին, որոնցում աստվածաբանական հասկացությունները ներկայացվում են համառոտ, հասկանալի և հաջորդական ձևով։ Նման բնույթի գրքերում սովորաբար քննարկվում են մեկ Աստծու գոյության, Սուրբ Երրորդության, աշխարհի արարչագործության, մարդու ստեղծման, մեղքի և փրկության, Հիսուս Քրիստոսի մարդեղության, խաչելության ու հարության վերաբերյալ քրիստոնեական ուսմունքները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև հավատքի, հույսի և սիրո առաքինությունները, աստվածային պատվիրանների պահպանումը, աղոթքը, ապաշխարությունը և եկեղեցական խորհուրդների նշանակությունը։ Այս գաղափարները ներկայացվում են ոչ միայն որպես դավանաբանական գիտելիքներ, այլև որպես մարդու վարքն ու աշխարհայացքը ձևավորող բարոյական ուղենիշներ։ Աշխատությունը կարող էր կիրառվել ընտանեկան և համայնքային կրոնական կրթության, ինչպես նաև եկեղեցական ուսուցման ընթացքում՝ օգնելով ընթերցողին յուրացնել քրիստոնեական հավատքի հիմքերը և դրանց համապատասխանեցնել առօրյա վարքը։ Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական միջավայրում նման ձեռնարկների տարածումը կարևոր դեր ուներ հայերեն կրոնական կրթության զարգացման և հոգևոր ավանդույթների պահպանման գործում։ Այն արժեքավոր է 19-րդ դարի հայ աստվածաբանական գրականության, կրթական գործունեության և համայնքային հոգևոր կյանքի ուսումնասիրության համար։
Updated: 2026-11-08
History
Սարգիս Կասյան : Կենսամատենագիտական ցանկ
Աշխատությունը ներկայացնում է Սարգիս Կասյանի կյանքի, քաղաքական գործունեության և հասարակական դերակատարության վերաբերյալ կենսամատենագիտական համակարգված ցանկ՝ ընդգրկելով նրա մասին հրապարակված գրքեր, գիտական հոդվածներ, արխիվային նյութեր և այլ տեղեկատու աղբյուրներ։ Նյութերը դասակարգված են ըստ թեմատիկ և ժամանակագրական սկզբունքների՝ ապահովելով հետազոտողների համար տեղեկատվության մատչելի և կառուցվածքային հասանելիություն։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Կասյանի գործունեության տարբեր փուլերի վերաբերյալ պատմագիտական ուսումնասիրություններին, ինչպես նաև նրա դերի գնահատմանը XX դարի սկզբի հայկական քաղաքական գործընթացներում։ Աշխատությունը ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք հայ նորագույն պատմության, քաղաքական մտքի և կենսագրական հետազոտությունների ոլորտներում՝ նպաստելով աղբյուրագիտական աշխատանքի համակարգված կազմակերպմանը։
Updated: 2026-09-23History
Սերիկ Ստեփանի Դավթյան․ կենսամատենագիտություն
Հրատարակությունը ներկայացնում է Սերիկ Ստեփանի Դավթյանի կյանքն ու գիտական գործունեությունը՝ միավորելով նրա կենսագրությանը և մասնագիտական վաստակին վերաբերող տեղեկությունները մատենագիտական նյութերի հետ։ Կենսամատենագիտական բնույթի այս աշխատությունը նախատեսված է գիտնականի ուսումնասիրությունների, հրապարակումների և հետազոտական գործունեության մասին համակարգված պատկերացում կազմելու համար։ Այն կարևոր տեղեկատու նշանակություն ունի Դավթյանի գիտական ժառանգությունն ուսումնասիրելու, նրա աշխատությունների թեմատիկ շրջանակը ճանաչելու և մասնագիտական գործունեության հիմնական ուղղությունները բացահայտելու տեսանկյունից։ Մատենագիտական ցանկը հնարավորություն է տալիս կողմնորոշվելու հեղինակի հրապարակումների մեջ, գտնելու անհրաժեշտ գրականությունը և ուսումնասիրելու նրա ներդրումը հայագիտական ու մշակութաբանական գիտելիքի զարգացման գործում։ Կենսագրական և մատենագիտական տվյալների համադրումը ստեղծում է գիտական գործունեության ամբողջական պատկերը՝ ընդգծելով անհատի մասնագիտական ուղու և ստեղծագործական ժառանգության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայագիտության, ազգագրության և մշակույթի պատմության ոլորտներում հետազոտություններ իրականացնող մասնագետներին, ինչպես նաև գիտնականի կյանքով ու աշխատանքներով հետաքրքրվող ուսանողներին և ընթերցողներին։ Այն ծառայում է որպես որոնողական և տեղեկատու աղբյուր՝ նպաստելով Սերիկ Դավթյանի գիտական ժառանգության ճանաչմանը, ուսումնասիրմանն ու հետագա օգտագործմանը։
Updated: 2026-10-31