Ready-made Materials

Այս գիրքը «Էթմեքճի խաթուն» անվամբ բազմահատոր ստեղծագործության երկրորդ հատորն է։ Հատորի հրատարակումը վկայում է ստեղծագործության շարունակական ներկայացման մասին, երբ պատմողական նյութը բաժանվում է առանձին մասերի՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հաջորդաբար ծանոթանալու երկի ամբողջական կառուցվածքին։ 19-րդ դարում բազմահատոր գեղարվեստական հրատարակությունները կարևոր տեղ ունեին ընթերցանության մշակույթում՝ ընթերցողներին տրամադրելով ծավալուն պատմություններ և նպաստելով գրական երկերի տարածմանը։ Այդ շրջանի հայերեն գրահրատարակչական միջավայրում տարբեր լեզուներով ստեղծված գործերի հրատարակումը կարևոր դեր էր կատարում գրական կապերի ընդլայնման և ընթերցողների հետաքրքրությունների բազմազանեցման գործում։ Երկրորդ հատորը կարող է դիտարկվել որպես ամբողջական ստեղծագործության մի մաս, որի բովանդակությունը պետք է ուսումնասիրել մյուս հատորների և մատենագիտական տվյալների հետ համադրությամբ։ Հրատարակությունն արժեքավոր է հայ գրքի պատմության, 19-րդ դարի բազմահատոր հրատարակությունների, ընթերցողական նախասիրությունների և գեղարվեստական գրականության տարածման ուղիների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել մատենագետներին, գրականության պատմաբաններին և հայ տպագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրահրատարակչական գործունեության օրինակ։

Այս հրատարակությունը բազմահատոր գեղարվեստական ստեղծագործության չորրորդ հատորն է։ Վերնագրի հիման վրա այն ներկայացնում է «Էթմեքճի խաթուն» անվամբ հայտնի երկի շարունակությունը, սակայն ստեղծագործության ժանրային և սյուժետային առանձնահատկությունները միայն վերնագրից հնարավոր չէ հստակ որոշել։ Բազմահատոր գրքերի հրատարակումը 19-րդ դարում ընթերցողներին հնարավորություն էր տալիս ծանոթանալու ծավալուն պատմողական նյութերին՝ առանձին հատորներով շարունակելով կերպարների ու իրադարձությունների զարգացումը։ Այդպիսի հրատարակությունները կարևոր տեղ ունեին հայերեն ընթերցանության մշակույթում՝ նպաստելով գեղարվեստական գրականության տարածմանը և տարբեր լեզուներով ստեղծված գործերի հասանելիությանը հայ ընթերցողին։ Չորրորդ հատորի մեծ ծավալը վկայում է հրատարակության ընդարձակության մասին և այն դիտարկելու հնարավորություն է տալիս որպես շարունակական ընթերցանության համար նախատեսված գրական նյութ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ տպագիր գրքի, բազմահատոր հրատարակությունների և ընթերցողական մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև մատենագետներին ու գրականության պատմաբաններին, որոնք ուսումնասիրում են ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեությունը, գրքերի տարածումը և հայ ընթերցողների համար հասանելի գեղարվեստական երկերի շրջանակը։

Այս աշխատությունը նվիրված է նամակագրության մշակույթին և նամակներ կազմելու վերաբերյալ գործնական խորհուրդներին։ Նամակագրությունը երկար ժամանակ եղել է անձնական, հասարակական և գործնական հաղորդակցության կարևոր միջոց՝ հնարավորություն տալով մարդկանց հեռավորության վրա պահպանել կապերը, փոխանակել տեղեկություններ, արտահայտել մտքեր և ձևակերպել խնդրանքներ կամ պատասխաններ։ Նամակ գրելու կանոններին վերաբերող գրականությունը նպատակ է ունեցել ընթերցողին ծանոթացնել գրավոր խոսքի կազմակերպման, մտքերի հստակ ներկայացման, դիմելաձևերի ընտրության և հաղորդակցական քաղաքավարության սկզբունքներին։ Նման ուղեցույցներում կարևոր տեղ կարող էին զբաղեցնել նամակի կառուցվածքը, խոսքի համապատասխան ոճը, հարգալից արտահայտությունների կիրառությունը և հասցեատիրոջ հետ հարաբերություններին համապատասխան լեզվական ձևերի ընտրությունը։ Նամակագրության հմտությունները կարևոր էին կրթական և հասարակական կյանքում, ինչպես նաև առևտրային ու վարչական հարաբերություններում, որտեղ գրավոր հաղորդակցությունը պահանջում էր ճշտություն, հասկանալիություն և ընդունված ձևերի պահպանում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայերեն գրավոր հաղորդակցության պատմությամբ, լեզվական քաղաքավարության ձևերով և 19-րդ դարի գործնական գրականությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև արժեքավոր նյութ է գրագրության մշակույթի զարգացման, գրավոր խոսքի նորմերի տարածման և հայերեն հաղորդակցական ձեռնարկների պատմության ուսումնասիրության համար։

Այս հրատարակությունը նվիրված է Էջմիածնի Ավետարանին՝ հայ քրիստոնեական գրավոր և հոգևոր ժառանգության կարևոր հուշարձաններից մեկին։ Ավետարանները քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գրքերից են, որոնք ներկայացնում են Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունը, առակները և ուսմունքը՝ կարևոր տեղ զբաղեցնելով եկեղեցական ծիսակարգում, աստվածաբանական մտածողության և հավատացյալների հոգևոր կյանքում։ Էջմիածնի Ավետարանը առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայ մշակույթի պատմության մեջ՝ կապված հայկական ձեռագրական ավանդույթի, գրչարվեստի, գրքի ձևավորման և քրիստոնեական արվեստի զարգացման հետ։ Նման հուշարձանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հայերեն ձեռագրերի ստեղծման ու պահպանման ավանդույթները, ինչպես նաև գնահատելու դրանց դերը ազգային ինքնության և հոգևոր հիշողության պահպանման գործում։ Ավետարանների հրատարակություններն ու դրանց վերաբերյալ ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև բնագրերի տարածման, կրոնական գիտելիքների հասանելիության և ձեռագրային ժառանգության նկատմամբ գիտական հետաքրքրության ընդլայնման համար։ Այս գիրքը կարող է օգտակար լինել աստվածաբանությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ, ձեռագրագիտությամբ, հայ գրքի պատմությամբ և միջնադարյան մշակույթով հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն ներկայացնում է հայ քրիստոնեական ժառանգության ուսումնասիրության համար կարևոր թեմա՝ միավորելով կրոնական, պատմական և մշակութային հետաքրքրությունները։

Մ. Տեր-Գրիգորյանցի այս աշխատությունը վերաբերում է քաղաքավարի վարքագծին և առօրյա կենցաղում ընդունված վարվելակերպի կանոններին՝ առանձնացնելով սննդի ընդունման հետ կապված սովորույթներն ու վարքի ձևերը։ Վերնագրում նշված նախաճաշը, ճաշը և ընթրիքը ցույց են տալիս, որ նյութի կարևոր թեմաներից մեկը սեղանի շուրջ պահվածքն է և տարբեր սննդային իրավիճակներում պատշաճ վարվելակերպը։ Վարվելակարգի վերաբերյալ գրականությունը նպատակ է ունեցել ընթերցողներին ծանոթացնել հասարակական շփման ընդունված նորմերին, քաղաքավարության դրսևորումներին և առօրյա հարաբերություններում փոխադարձ հարգանքի նշանակությանը։ Սեղանի շուրջ վարքագիծը նման գրականության մեջ դիտարկվել է որպես ընդհանուր դաստիարակության և հասարակական մշակույթի բաղադրիչ՝ ընդգրկելով մարդկանց հետ շփվելու, ընդունված սովորույթները պահպանելու և համատեղ սնվելու ընթացքում պատշաճ պահվածք դրսևորելու հարցերը։ Այս բնույթի ուղեցույցները հատկապես կարևոր էին այն ժամանակաշրջանում, երբ կրթական ու դաստիարակչական գրականությունը նպաստում էր կենցաղային սովորույթների համակարգմանը և քաղաքավարության կանոնների տարածմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ կենցաղային մշակույթի, վարվելակարգի պատմության, հասարակական սովորույթների և 19-րդ դարի հայերեն ուսումնական ու դաստիարակչական գրականության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին քաղաքավարությունն ու առօրյա վարքի կանոնները ներկայացվում հայերեն տպագիր գրականության մեջ։

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հնդկաստանի հետ կապված գաղտնիքների, անծանոթ միջավայրերի և արկածային իրադարձությունների թեմային առնչվող բազմահատոր գեղարվեստական երկի առաջին հատորը։ Վերնագիրը հուշում է հետաքրքրություն դեպի Հնդկաստանի աշխարհագրական, մշակութային և հասարակական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այն պատկերացումները, որոնք 19-րդ դարի ընթերցողական միջավայրում ձևավորվում էին հեռավոր երկրների մասին պատմությունների միջոցով։ Այդ ժամանակաշրջանի արկածային և թարգմանական գրականության մեջ էկզոտիկ միջավայրերը հաճախ ծառայում էին որպես անսովոր դեպքերի, բացահայտումների, վտանգների և մարդկային հարաբերությունների բարդությունների ներկայացման տարածք։ Հնդկաստանի մասին պատմությունները կարող էին ընթերցողին ծանոթացնել տարբեր կենսակերպերի, ավանդույթների ու հասարակական պայմանների գրական պատկերներին՝ միաժամանակ խթանելով հետաքրքրությունը հեռավոր աշխարհների նկատմամբ։ Առաջին հատորի առկայությունը ցույց է տալիս, որ ստեղծագործությունը նախատեսված է եղել շարունակական ընթերցանության համար՝ ընդգրկելով ավելի ընդարձակ պատմողական ամբողջության սկիզբը։ Այս գիրքը կարևոր է հայերեն գեղարվեստական և թարգմանական գրականության պատմության, 19-րդ դարի ընթերցանության նախասիրությունների և արևելյան երկրների գրական պատկերումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել նաև այն հետազոտողներին, որոնք ուսումնասիրում են հայ ընթերցողի կապը համաշխարհային արկածային գրականության և այլ ժողովուրդների մշակույթների մասին տարածված պատկերացումների հետ։

Այս հատորը ֆրանսիացի գրող Էժեն Սյուի «Փարիզի գաղտնիքները» սոցիալական վեպի հայերեն հրատարակության մասն է։ Ստեղծագործությունը 19-րդ դարի եվրոպական գրականության հայտնի գործերից է, որն ընթերցողին ներկայացնում է մեծ քաղաքի հասարակական կյանքի բազմազանությունը, տարբեր խավերի միջև եղած հակասությունները և մարդկանց առօրյա գոյության պայմանները։ Վեպի կենտրոնական միջավայրում Փարիզն է՝ իր հարուստ ու աղքատ բնակիչներով, հասարակական հաստատություններով, թաքնված խնդիրներով և մարդկային ճակատագրերի բախումներով։ Հեղինակը արկածային սյուժեն համադրում է սոցիալական դիտարկումների հետ՝ ուշադրություն հրավիրելով աղքատության, անարդարության, բարոյական ընտրության և հասարակական պատասխանատվության հարցերին։ Ստեղծագործության այս հատորը շարունակում է բազմահատոր պատմողական ընթացքը՝ ընթերցողին ներգրավելով կերպարների փոխհարաբերությունների և քաղաքային միջավայրում զարգացող իրադարձությունների մեջ։ Վեպի հանրաճանաչությունը նպաստել է սոցիալական թեմաներով գեղարվեստական գրականության տարածմանը և ընթերցողների հետաքրքրության ընդլայնմանը հասարակության տարբեր շերտերի կյանքի նկատմամբ։ Հայերեն հրատարակությունն արտացոլում է եվրոպական գրական երկերի թարգմանության ու տարածման գործընթացը հայ ընթերցողական միջավայրում և կարևոր նյութ է թարգմանական գրականության, 19-րդ դարի ընթերցանության մշակույթի ու հայ գրահրատարակչության պատմության ուսումնասիրության համար։

Այս հատորը պատկանում է ֆրանսիական գրականության հայտնի ստեղծագործություններից մեկի՝ Էժեն Սյուի «Փարիզի գաղտնիքները» վեպի հայերեն թարգմանական հրատարակությանը։ Ստեղծագործությունը 19-րդ դարի սոցիալական վեպի նշանավոր օրինակներից է, որտեղ քաղաքային կյանքի պատկերների միջոցով ներկայացվում են հասարակական տարբեր խավերի կենցաղը, սոցիալական անհավասարությունը, աղքատության հետևանքները և մարդկային հարաբերությունների բարդությունները։ Փարիզը վեպում հանդես է գալիս ոչ միայն որպես գործողությունների վայր, այլև որպես բազմաշերտ հասարակական միջավայր, որի տարբեր կողմերում բացահայտվում են մարդկանց կյանքի պայմանները, բարոյական ընտրությունները և սոցիալական հակասությունները։ Հեղինակը համադրում է արկածային զարգացումները հասարակական խնդիրների ներկայացման հետ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով քաղաքի տեսանելի ու թաքնված իրականությանը։ Ստեղծագործության լայն տարածումը նպաստել է սոցիալական վեպի հանրահռչակմանը և ընթերցողների հետաքրքրության աճին հասարակական կյանքի քիչ լուսաբանվող կողմերի նկատմամբ։ Հայերեն հրատարակությունն արտացոլում է եվրոպական գեղարվեստական գրականության տարածման և թարգմանական մշակույթի զարգացման գործընթացը հայ ընթերցողական միջավայրում։ Հատորը կարող է հետաքրքրել ֆրանսիական գրականության, 19-րդ դարի վեպի, թարգմանական գրականության պատմության և ժամանակաշրջանի հայ հրատարակչական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։

Աշխատությունը նվիրված է մարդու կյանքին և բարոյականությանը՝ անդրադառնալով անհատի վարքագծի, արժեքների, պարտականությունների և հասարակության մեջ ընդունված բարոյական սկզբունքների հարցերին։ Կյանքի և բարոյականության փոխկապակցվածությունը կարևոր թեմա է փիլիսոփայական ու դաստիարակչական գրականության մեջ, քանի որ այն առնչվում է մարդու անձնական ընտրություններին, խղճին, պատասխանատվությանը և այլ մարդկանց հետ հարաբերություններին։ Այս բնույթի աշխատությունները նպատակ են ունեցել ընթերցողին մղելու սեփական վարքի և որոշումների վերանայմանը, բարու ու չարի տարբերակմանը և հասարակական կյանքի բարոյական հիմքերի գիտակցմանը։ 19-րդ դարի հայերեն գրականության մեջ բարոյագիտական թեմաները կարևոր տեղ էին զբաղեցնում կրթության և մտավոր զարգացման գործընթացում։ Դրանք կապված էին անհատի ձևավորման, ընտանեկան դաստիարակության, հասարակական համակեցության կանոնների և մարդկային արժանիքների վերաբերյալ պատկերացումների տարածման հետ։ Աշխատության վերնագիրը թույլ է տալիս այն դիտարկել որպես կյանքի իմաստի և բարոյական վարքագծի հարցերին առնչվող գրականություն, որը կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայական մտքի, բարոյական ուսմունքների և հայ հասարակական-մշակութային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև արժեքավոր է որպես 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ բարոյական դաստիարակության թեմայի ներկայացման օրինակ։

Այս աշխատությունը նվիրված է թվաբանությանը՝ մաթեմատիկայի այն հիմնարար բնագավառին, որն ուսումնասիրում է թվերը, դրանց հատկությունները և թվային գործողությունների կատարման սկզբունքները։ Ընդարձակ բնույթը և երկրորդ հատորի ձևաչափը մատնանշում են թվաբանական գիտելիքների համակարգված ներկայացմանն ուղղված ուսումնական աշխատություն, որը կարող էր ծառայել ինչպես դասավանդման, այնպես էլ ինքնուրույն ուսումնասիրության նպատակներին։ Թվաբանության դասագրքերը կարևոր տեղ են զբաղեցրել հայերեն կրթական գրականության զարգացման մեջ՝ նպաստելով հաշվարկային հմտությունների ձևավորմանը, տրամաբանական մտածողության զարգացմանը և մաթեմատիկական գիտելիքների տարածմանը։ Դրանք կիրառություն են ունեցել դպրոցական ուսուցման, անհատական կրթության և առօրյա գործնական խնդիրների լուծման ընթացքում։ Թվաբանական գիտելիքները անհրաժեշտ էին առևտրի, արհեստների, հաշվապահության, չափումների, դրամական հաշվարկների և տնտեսական հարաբերությունների տարբեր ոլորտներում, ուստի նման աշխատությունները նշանակալի կրթական արժեք ունեին։ Երկրորդ հատորի առկայությունը կարող է վկայել նյութի բազմահատոր կամ հաջորդական կառուցվածքի մասին՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով շարունակելու և խորացնելու թվաբանական գիտելիքները։ Աշխատությունը կարևոր է հայերեն մաթեմատիկական տերմինաբանության, թվաբանական ուսուցման մեթոդների և 19-րդ դարի հայալեզու կրթական գրականության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկայի պատմությամբ, հայ մանկավարժական մտքի զարգացմամբ, հին դասագրքերով և հայերեն գիտական գրականության ձևավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Կ. Պարոնյանի կազմած այս հրատարակությունը նախատեսված է որպես 1901 թվականի համազգային օրացույց՝ հանրագիտական և տեղեկատու բնույթի նյութերի ընդգրկմամբ։ Օրացույցները 19-րդ դարի հայ տպագիր մշակույթում կարևոր դեր են ունեցել՝ ընթերցողներին տրամադրելով ժամանակի հաշվարկման, ամսաթվերի, տոների և հիշատակի օրերի վերաբերյալ տեղեկություններ, ինչպես նաև տարբեր բնագավառներին առնչվող օգտակար գիտելիքներ։ Համազգային բնույթը մատնանշում է հայ հանրության ավելի լայն շրջանակին ուղղված նպատակը՝ միավորելով օրացուցային տեղեկությունները և հասարակական ու մշակութային հետաքրքրություն ներկայացնող նյութերը։ Հանրագիտական օրացույցները հաճախ ծառայել են որպես բազմակողմանի տեղեկատուներ՝ նպաստելով ընթերցողների ընդհանուր գիտելիքների ընդլայնմանը և ընթացիկ հասարակական կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների տարածմանը։ Դրանք կարևոր աղբյուր են նաև տվյալ ժամանակաշրջանի հայ հասարակության հետաքրքրությունների, կրթական պահանջների, մշակութային առաջնահերթությունների և տպագիր տեղեկատվության տարածման եղանակների ուսումնասիրության համար։ 20-րդ դարի սկզբին հայերեն պարբերական և տեղեկատու հրատարակությունները նշանակալի դեր էին կատարում տարբեր համայնքների միջև մշակութային կապերի պահպանման և ազգային կյանքի մասին տեղեկությունների շրջանառության գործում։ Այս օրացույցը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մամուլի ու տպագրության պատմության, հանրագիտական հրատարակությունների զարգացման և հայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, մատենագետներին, մշակույթի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և պատմական տեղեկատուների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Գիրքը նվիրված է քրիստոնեական վարդապետության համակարգված ներկայացմանը՝ կենտրոնանալով արևելյան եկեղեցական ավանդույթի, հավատքի սկզբունքների և կրոնական ուսուցման վրա։ Քրիստոնեական վարդապետությունը ներառում է Աստծո, Սուրբ Երրորդության, Հիսուս Քրիստոսի, փրկության, եկեղեցու, աղոթքի, խորհուրդների և քրիստոնեական բարոյական կյանքի վերաբերյալ հիմնական ուսմունքները։ Նման աշխատությունները նպատակ ունեն ընթերցողին ծանոթացնելու հավատքի հիմնադրույթներին, պարզաբանելու կրոնական հասկացությունները և ներկայացնելու քրիստոնեական ուսմունքի փոխկապակցված դրույթները։ Վերնագրում «ուղղափառ» և «կաթուղիկէ» բնորոշումների համատեղ կիրառությունը մատնանշում է արևելյան եկեղեցական ավանդույթի և կաթոլիկության հետ կապված վարդապետական հասկացությունների քննարկման շրջանակը։ Հայ եկեղեցական գրականության մեջ վարդապետական աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել հոգևոր կրթության, հավատքի սկզբունքների բացատրության և կրոնական գիտելիքների տարածման գործում։ Դրանք կիրառվել են ինչպես անհատական ընթերցանության, այնպես էլ ուսուցողական նպատակներով՝ օգնելով ընթերցողներին ծանոթանալու քրիստոնեական հավատքի բովանդակությանը և եկեղեցական ավանդույթների իմաստին։ Հրատարակությունը կարևոր է 19-րդ դարի հայերեն աստվածաբանական գրականության, քրիստոնեական վարդապետության ուսուցման և եկեղեցական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, եկեղեցու պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին և քրիստոնեական ուսմունքներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Հրատարակությունը նվիրված է գրաբարի՝ հայերենի դասական գրական լեզվի ուսուցմանը և ներկայացնում է ուսումնական դասընթացի երկրորդ տարվա նյութը։ Գրաբարը հայ մշակույթի, մատենագրության և եկեղեցական գրականության պատմական լեզուն է, որով ստեղծվել են բազմաթիվ կարևոր երկեր՝ պատմագրական, փիլիսոփայական, աստվածաբանական, թարգմանական և գեղարվեստական բնույթի։ Դրա ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրավոր ժառանգությունը բնագրով ընթերցելու, լեզվի պատմական զարգացման առանձնահատկությունները հասկանալու և դասական հայերենի քերականական ու բառապաշարային համակարգին ծանոթանալու համար։ Երկրորդ տարվա դասընթացի ձևաչափը ենթադրում է ուսուցման շարունակականություն և նախկինում ձեռք բերված գիտելիքների խորացում՝ նպաստելով գրաբարի լեզվական կառուցվածքի և գրավոր խոսքի յուրացմանը։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել հայագիտական կրթության մեջ՝ ապահովելով գրաբարի համակարգված ուսուցումը և ընթերցողների պատրաստումը դասական հայերենով ստեղծված գրականության ուսումնասիրությանը։ 19-րդ դարի հայերեն լեզվաբանական և ուսումնական գրականության զարգացումը կապված էր ազգային կրթության, լեզվական գիտելիքների տարածման և պատմական գրավոր ժառանգության նկատմամբ հետաքրքրության պահպանման հետ։ Հրատարակությունը արժեքավոր է գրաբարի դասավանդման պատմության, հայ լեզվաբանական մտքի զարգացման և հայերեն դասագրքերի կազմման ավանդույթների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել բանասերներին, հայագետներին, լեզվաբաններին, ուսուցիչներին և դասական հայերենով գրավոր աղբյուրներ ուսումնասիրող ընթերցողներին։

Ն. Տեր-Հակոբյանի կազմած ընթերցարանը պատկանում է հայերեն ուսումնական գրականության այն հրատարակությունների շարքին, որոնք նախատեսված էին ընթերցանության հմտությունների զարգացման և գրավոր խոսքի յուրացման համար։ Ընթերցարանները կարևոր տեղ են զբաղեցրել դպրոցական կրթության մեջ՝ ծառայելով որպես նյութերի ժողովածուներ, որոնց միջոցով սովորողները կատարելագործել են սահուն ու գիտակցված ընթերցանությունը, հարստացրել բառապաշարը և զարգացրել տեքստը հասկանալու կարողությունը։ Նման ձեռնարկները կարող էին ներառել տարբեր բնույթի ընթերցանության նյութեր՝ նպաստելով լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը և երեխաների ընդհանուր մտավոր զարգացմանը։ Դրանք նաև աջակցել են մայրենի լեզվով կրթության տարածմանը՝ դպրոցական ուսուցման գործընթացում ապահովելով հայերեն գրավոր խոսքի հետևողական յուրացումը։ 19-րդ դարում հայերեն ուսումնական գրականության զարգացումը կապված էր կրթական հաստատությունների ընդլայնման, դասագրքերի ու ընթերցարանների պահանջարկի աճի և գրագիտության տարածման հետ։ Այս համատեքստում հրատարակությունը ներկայացնում է իր ժամանակի կրթական մշակույթի և հայերեն ուսումնական գրքի պատմության կարևոր նմուշներից մեկը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ մանկավարժության, դպրոցական ընթերցանության մեթոդների, հայերեն դասագրքերի կազմման սկզբունքների և 19-րդ դարի հայ կրթական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, հայագետներին, գրադարանագետներին և հայ կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։