Ready-made Materials

Գիրքը ներկայացնում է Ողիմպիանոսին վերագրվող առակները՝ կարճ, պատկերավոր և խրատական պատմությունների միջոցով ընթերցողին փոխանցելով բարոյական ու կենսական գաղափարներ։ Առակը գրական այն ժանրն է, որտեղ կենդանիների, մարդկանց կամ այլ կերպարների գործողությունների միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության գծերը, վարքագծի տարբեր դրսևորումները և հասարակական հարաբերությունների հակասությունները։ Այս ժանրին բնորոշ հակիրճ շարադրանքը, խորհրդանշական կերպարներն ու եզրափակիչ խրատը հնարավորություն են տալիս բարդ մտքերը ներկայացնելու մատչելի և հիշվող ձևով։ Առակներում սովորաբար քննադատվում են ագահությունը, մեծամտությունը, խաբեությունը, նախանձը և անարդարությունը, իսկ խրախուսվում են իմաստությունը, ազնվությունը, չափավորությունը, աշխատասիրությունն ու ողջամիտ վարքը։ Այսպիսի գրականությունը կարևոր նշանակություն է ունեցել ընթերցանության մշակույթի և բարոյական դաստիարակության ձևավորման գործում՝ հատկապես երիտասարդ ընթերցողների համար։ Այն նաև նպաստում է այլ ժողովուրդների գրական ավանդույթների ճանաչմանը և առակագրական ժանրի տարածմանը հայերեն ընթերցանության միջավայրում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում թարգմանական գրականության, առակների պատմության և հայ կրթական-բարոյախոսական ընթերցանության ավանդույթի ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը վերաբերում է հոգևոր առանձնացման և ներանձնական կյանքի գաղափարին՝ ընթերցողին ուղղորդելով դեպի ինքնաքննություն, աղոթք, հավատքի խորացում և Աստծո հետ անձնական կապի ամրապնդում։ Հոգևոր առանձնացումը քրիստոնեական ավանդության մեջ դիտվում է որպես առօրյա զբաղմունքներից ու արտաքին աղմուկից ժամանակավորապես հեռանալու հնարավորություն՝ սեփական մտքերը, զգացմունքներն ու վարքը վերանայելու և հոգևոր արժեքների շուրջ խորհելու համար։ Այսպիսի գրականությունը սովորաբար կարևորում է լռությունը, խոկումը, զղջումը, խոնարհությունը, ներողամտությունը և բարոյական կատարելագործման ձգտումը՝ դրանք դիտարկելով որպես հավատացյալի ներքին կյանքի կարևոր պայմաններ։ Աշխատության ուսուցողական նշանակությունը կապված է հոգևոր կարգապահության ձևավորման և քրիստոնեական կյանքի սկզբունքները գիտակցաբար կիրառելու հետ։ Այն կարող է ընթերցողին մղել վերագնահատելու իր առօրյա ընտրությունները, մարդկային հարաբերությունները և սեփական պարտականությունները՝ առաջնորդվելով խղճի ու հավատքի պահանջներով։ Հոգևոր խորհրդածության այսպիսի ձեռնարկները կարևոր տեղ են զբաղեցրել եկեղեցական գրականության մեջ՝ ծառայելով ինչպես անհատական ընթերցանությանը, այնպես էլ հոգևոր պատրաստությանն ու ինքնակատարելագործմանը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում քրիստոնեական խոկման ավանդույթի, հայ հոգևոր գրականության և հավատացյալի ներքին կյանքի մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Գիրքը նախատեսված է երեխաների նախնական կրթության և գրագիտության հիմքերի ձևավորման համար։ Այն պատկանում է տարրական ուսուցման այն ձեռնարկների շարքին, որոնց նպատակն է փոքր տարիքի սովորողներին աստիճանաբար ծանոթացնել կարդալու, գրելու և ուսումնական նյութը հասկանալու սկզբնական հմտություններին։ Առաջին դասագրքի գաղափարը ենթադրում է գիտելիքների մատչելի ու հաջորդական մատուցում՝ հաշվի առնելով մանկական ընկալման առանձնահատկությունները և սովորելու սկզբնական փուլում անհրաժեշտ պարզությունը։ Նման ձեռնարկներում կարևոր նշանակություն ունեն տառերի ճանաչումը, վանկերի ու բառերի կազմությունը, ընթերցանության զարգացումը, լեզվական արտահայտությունների յուրացումը և ուշադրության ու հիշողության մարզումը։ Դասագիրքը կարող էր ծառայել ինչպես ուսուցչի ղեկավարությամբ դասավանդման, այնպես էլ երեխայի ինքնուրույն վարժությունների համար՝ նպաստելով կանոնավոր ուսումնական սովորությունների ձևավորմանը։ Հրատարակության ամերիկյան միջավայրը հետաքրքիր է դարձնում այն նաև հայ կրթական և տպագրական գործունեության աշխարհագրության տեսանկյունից․ այն վկայում է, որ մանկական կրթության համար նախատեսված հայերեն գրքերի ստեղծումն ու տարածումը տեղի են ունեցել նաև հայրենիքից դուրս։ Աշխատությունը կարևոր նյութ է տարրական կրթության պատմության, մանկավարժական մեթոդների և 19-րդ դարի հայալեզու դասագրքերի զարգացման ուսումնասիրության համար։

Գիրքը նվիրված է սաղմոսերգության եկեղեցական կարգին և ներկայացնում է սաղմոսների ընթերցման ու կատարման հետ կապված հոգևոր-ծիսական նյութ։ Սաղմոսները քրիստոնեական պաշտամունքի կարևոր բաղադրիչներից են․ դրանք արտահայտում են մարդու աղոթքը, հավատքը, երախտագիտությունը, զղջումը, փառաբանությունն ու Աստծուն ուղղված հոգևոր դիմումը։ Սաղմոսերգությունը դարեր շարունակ կարևոր տեղ է զբաղեցրել Հայ առաքելական եկեղեցու ժամերգությունների և այլ պաշտամունքային արարողությունների մեջ՝ միավորելով աստվածաշնչյան խոսքը, աղոթքն ու երաժշտական կատարումը։ Առաջին կանոնի ներկայացումը նպաստում է եկեղեցական կարգի պահպանմանը և սաղմոսների պատշաճ ընթերցման ու երգեցողության կազմակերպմանը։ Նման գրքերը գործնական նշանակություն են ունեցել հոգևորականների, եկեղեցական երգեցողությամբ զբաղվողների և հավատացյալների համար՝ օգնելով ծանոթանալ պաշտամունքի ընդունված ձևերին ու դրանց հոգևոր իմաստին։ Աշխատությունը նաև արտացոլում է հայ եկեղեցական գրքի ավանդույթը, որտեղ ծիսական հրատարակությունները ծառայել են ոչ միայն աղոթքի և պաշտամունքի կազմակերպմանը, այլև հոգևոր ժառանգության փոխանցմանը։ Այն արժեքավոր է հայ եկեղեցական ծեսի, սաղմոսերգության պատմության և հայ հոգևոր գրականության ուսումնասիրության համար։

Ռեթէոս Յ. Պերպերյանի այս աշխատությունը ներկայացնում է հեղինակի գրական ստեղծագործական ուղու վաղ շրջանի նյութերը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով նրա մտավոր հետաքրքրություններին, լեզվական արտահայտչամիջոցներին և գրական մտածողությանը։ «Առաջին տերևներ» խորագիրը խորհրդանշում է ստեղծագործական առաջին քայլերը և ձևավորվող գրողի ներաշխարհը։ Այդպիսի ժողովածուները հնարավորություն են տալիս հետևելու հեղինակի թեմատիկ նախասիրություններին, գաղափարական մոտեցումներին և գեղարվեստական խոսքի առանձնահատկություններին։ Դրանցում կարևոր տեղ կարող են ունենալ մարդու ներաշխարհը, բարոյական արժեքները, կրթությունը, հասարակական հարաբերությունները, ազգային ինքնագիտակցությունն ու մշակութային կյանքը՝ արտահայտված ժամանակաշրջանին բնորոշ գրական լեզվով։ Պերպերյանի անունը կապված է արևմտահայ կրթական և մտավոր կյանքի հետ, ուստի նրա գրական ժառանգության ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն գեղարվեստական, այլև մշակութային ու հասարակական տեսանկյունից։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու 19-րդ դարի արևմտահայ գրական միջավայրում ձևավորվող հեղինակային ձայնը, գրական ճաշակը և կրթական գաղափարների ազդեցությունը ստեղծագործական մտածողության վրա։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում արևմտահայ գրականության պատմությամբ, հեղինակային ժառանգությամբ և հայ մտավորականության մշակութային գործունեությամբ զբաղվող ընթերցողների ու ուսումնասիրողների համար։

Մ. Յ. Աղապալյանի աշխատությունը բնագիտության վերաբերյալ ուսուցողական բնույթի ձեռնարկ է, որի նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել բնական աշխարհի հիմնական երևույթներին և բնության ուսումնասիրության սկզբունքներին։ Բնագիտությունը միավորում է գիտելիքներ կենդանի և անկենդան աշխարհի, բույսերի, կենդանիների, մարդու, Երկրի և շրջակա միջավայրում տեղի ունեցող գործընթացների մասին՝ նպաստելով բնության ամբողջական ընկալմանը։ Նման ուղեցույցները կարևոր դեր են ունեցել գիտական գիտելիքների տարածման և կրթության զարգացման գործում, քանի որ բարդ երևույթները ներկայացրել են հասկանալի ու համակարգված ձևով՝ խրախուսելով դիտարկումը, համեմատությունը և պատճառահետևանքային կապերի բացահայտումը։ Աշխատության ուսումնական նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև որպես բնության նկատմամբ հետաքրքրություն և գիտական մտածողություն ձևավորելու փորձ։ Այն նպաստում է շրջակա միջավայրի երևույթները ոչ միայն նկարագրելու, այլև դրանց օրինաչափությունները հասկանալու կարողության զարգացմանը։ 19-րդ դարի հայերեն գիտական և կրթական գրականության համատեքստում այսպիսի հրատարակությունները կարևոր քայլ էին բնական գիտությունների վերաբերյալ գիտելիքը հայերենով հասանելի դարձնելու և գիտական բառապաշարը զարգացնելու ճանապարհին։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում բնագիտության դասավանդման պատմության, հայերեն գիտական գրականության ձևավորման և ժամանակաշրջանի կրթական մտածողության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նախատեսված է ֆրանսերենով և հայերենով հաղորդակցվելու գործնական հմտություններ զարգացնելու համար՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերեն խոսքի լատինատառ ներկայացմանը։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայերենին ծանոթ մարդկանց կարդալու և արտասանելու հայերեն արտահայտությունները՝ առանց հայկական տառերին տիրապետելու անհրաժեշտության։ Զրուցարանի ձևաչափը ենթադրում է առօրյա հաղորդակցության համար կիրառելի բառերի, արտահայտությունների և խոսքային կառույցների ներկայացում՝ օգտակար ծանոթության, հարց ու պատասխանի, տեղեկություն ստանալու, ճանապարհորդության, առևտրի և տարբեր հասարակական իրավիճակներում։ Ֆրանսերեն և հայերեն լեզուների համադրությունը նպաստում է երկու լեզուների միջև իմաստային կապերի ընկալմանը, խոսակցական բառապաշարի յուրացմանը և հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը։ Հայերենի լատինատառ գրությունը կարևոր գործնական նշանակություն է ունեցել այն միջավայրերում, որտեղ հայկական այբուբենը հասանելի կամ ծանոթ չի եղել բոլոր ընթերցողներին։ Այսպիսի ձեռնարկները վկայում են լեզվական հարմարեցման և միջմշակութային հաղորդակցության պահանջների մասին՝ միաժամանակ ներկայացնելով հայերենի ուսուցման ու տառադարձության պատմական փորձը։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ֆրանսերենի ուսուցման, հայերեն խոսակցական ձեռնարկների, տառադարձության և հայ-ֆրանսիական լեզվամշակութային առնչությունների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունը նախատեսված է հայերեն և անգլերեն լեզուներով հաղորդակցվելու գործնական հմտություններ զարգացնելու համար։ Այն զրուցատրության ուղեցույց է, որի հիմնական նպատակը տարբեր առօրյա իրավիճակներում անհրաժեշտ արտահայտություններն ու խոսքային ձևերը ներկայացնելն է՝ ընթերցողին օգնելով հաղթահարել լեզվական հաղորդակցության դժվարությունները։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն են ունեցել հատկապես այն մարդկանց համար, ովքեր սովորել են անգլերեն՝ ճանապարհորդելու, կրթություն ստանալու, աշխատանքի, առևտրի կամ այլ ազգերի ներկայացուցիչների հետ շփվելու նպատակով։ Հայերեն և անգլերեն լեզուների համադրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատելու բառերի ու արտահայտությունների իմաստները, յուրացնելու խոսակցական դարձվածքները և աստիճանաբար զարգացնելու օտար լեզվով ինքնուրույն արտահայտվելու կարողությունը։ Գործնական զրուցարանները սովորաբար կենտրոնանում են ոչ միայն առանձին բառերի, այլև պատրաստի խոսքային կառույցների վրա, որոնք օգնում են հարցեր տալ, պատասխանել, տեղեկություն խնդրել, ծանոթանալ, պայմանավորվել և պահպանել քաղաքավարի հաղորդակցություն։ Այսպիսի գրականությունը նաև արտացոլում է հայ հասարակության կրթական ու մշակութային հետաքրքրությունների ընդլայնումը և օտար լեզուների իմացության աճող անհրաժեշտությունը։ Այն արժեքավոր նյութ է հայերեն լեզվով անգլերենի ուսուցման, խոսակցական ձեռնարկների պատմության և հայ-անգլերեն լեզվական առնչությունների ուսումնասիրության համար։

Գիրքը նվիրված է երեխաների և երիտասարդների բարոյական ու հոգևոր դաստիարակությանը՝ ներկայացնելով առաքինի վարքի, ճիշտ մտածելակերպի և հասարակության մեջ արժանապատիվ ապրելու սկզբունքները։ Այն նպատակ ունի ընթերցողի մեջ ձևավորելու ազնվություն, ճշմարտախոսություն, համեստություն, աշխատասիրություն, պատասխանատվություն, հարգանք և բարություն՝ ընդգծելով, որ մարդու բնավորությունն ու արժեքային համակարգը ձևավորվում են դեռ վաղ տարիքից։ Մանկանց և երիտասարդաց դաստիարակի գաղափարը մատնանշում է գրքի ուսուցողական ուղղվածությունը․ այն ոչ միայն գիտելիք հաղորդելու, այլև վարքագիծ ձևավորելու, կյանքի տարբեր իրավիճակներում ճիշտ կողմնորոշվելու և սեփական պարտականությունները գիտակցելու նպատակ ունի։ Նման գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ կրթական և հոգևոր մշակույթում՝ ընտանիքի, դպրոցի և եկեղեցու դաստիարակչական դերերը դիտարկելով որպես մարդու ձևավորման փոխկապակցված միջավայրեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ մանկավարժական մտքի, բարոյական դաստիարակության պատմության և 19-րդ դարի հայերեն խրատական գրականության ուսումնասիրողներին՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու այն արժեքների ու վարքականոնների մասին, որոնք այդ ժամանակաշրջանում առաջարկվում էին երիտասարդ սերնդին։

Բառարանը նախատեսված է թուրքերեն բառերի հայերեն համարժեքները գտնելու և երկու լեզուների միջև բառային ու իմաստային կապերը բացահայտելու համար։ Առձեռն բնույթը մատնանշում է գործնական կիրառությունը․ այն կարող էր ծառայել որպես արագ տեղեկատու՝ ընթերցանության, թարգմանության, ուսման և առօրյա հաղորդակցության ընթացքում։ Թուրքերեն բառապաշարի հայերեն բացատրությունների կամ համարժեքների միջոցով ընթերցողը հնարավորություն է ստանում ընդլայնելու լեզվական գիտելիքները, ավելի ճշգրիտ հասկանալու բառերի նշանակություններն ու ընտրելու համապատասխան արտահայտություններ։ Նման բառարանները կարևոր նշանակություն են ունեցել հայ և թուրքախոս բնակչության համատեղ ապրած միջավայրերում, որտեղ լեզվական հաղորդակցությունն անհրաժեշտ էր կրթական, առևտրային, վարչական և հասարակական հարաբերություններում։ Դրանք նպաստել են երկլեզու միջավայրում փոխըմբռնմանը և տարբեր լեզուներով ստեղծված գրավոր նյութերի ընթերցմանն ու ընկալմանը։ Հրատարակությունը նաև հայ բառարանագրության զարգացման և լեզվական գիտելիքների տարածման պատմության մասն է։ Այն վկայում է հայերենով գործնական լեզվական ձեռնարկներ ստեղծելու ձգտման մասին՝ բավարարելու ընթերցողների առօրյա ու կրթական կարիքները։ Բառարանը կարող էր օգտակար լինել թուրքերեն սովորող հայախոսներին, թարգմանիչներին, ուսուցիչներին և երկլեզու հաղորդակցության մեջ ներգրավված անձանց։

Գործնական նշանակության այս բառարանը նախատեսված է թուրքերեն բառերի հայերեն իմաստները գտնելու և երկու լեզուներով հաղորդակցությունը հեշտացնելու համար։ Այն կարող է ծառայել որպես առօրյա օգտագործման լեզվական տեղեկատու՝ օգնելով ընթերցողին հասկանալ թուրքերեն բառապաշարը, ընտրել հայերեն համապատասխան համարժեքներ և զարգացնել թարգմանական հմտությունները։ «Առձեռն» բնորոշումը մատնանշում է բառարանի գործածական նշանակությունը՝ այն նախատեսված է արագ տեղեկություն ստանալու և տարբեր իրավիճակներում օգտվելու համար։ Նման բառարանները կարևոր դեր են ունեցել հատկապես այն միջավայրերում, որտեղ հայերեն և թուրքերեն խոսող բնակչությունը մշտական շփումների մեջ էր՝ կրթության, առևտրի, հասարակական կյանքի և մշակութային հարաբերությունների ոլորտներում։ Դրանք նպաստել են լեզվական փոխըմբռնմանը, ընթերցանության հնարավորությունների ընդլայնմանը և տարբեր լեզվական համայնքների միջև հաղորդակցության զարգացմանը։ Բառարանի արժեքը պայմանավորված է նաև հայերեն բառարանագրության պատմության մեջ նրա տեղով. այն ցույց է տալիս, թե ինչպես էին լեզվական գիտելիքները համակարգվում և հասանելի դառնում հայ ընթերցողին։ Այն կարող էր օգտակար լինել թուրքերեն սովորողներին, թարգմանիչներին, ուսուցիչներին, առևտրականներին և երկլեզու միջավայրում ապրող մարդկանց՝ նպաստելով բառապաշարի հարստացմանն ու լեզվական ինքնուրույնության զարգացմանը։

Այս աշխատությունը ընթերցողին ներկայացնում է աստվածների, դյուցազունների և առասպելական կերպարների մասին պատմությունների ամբողջություն՝ նպատակ ունենալով մատչելի դարձնել հին ժողովուրդների դիցաբանական ժառանգությունը։ Դիցաբանությունը ձևավորվել է որպես աշխարհի, բնության, մարդկային կյանքի և անտեսանելի ուժերի մասին պատկերացումների արտահայտություն։ Աստվածների ու հերոսների մասին պատմություններում արտացոլվում են աշխարհի ստեղծման, բնության երևույթների, ճակատագրի, սիրո, հակամարտության, քաջության և արդարության վերաբերյալ տարբեր մշակույթների պատկերացումները։ Աստվածային կերպարների ծագումը, հատկանիշները, հարաբերություններն ու արարքները հաճախ խորհրդանշում են մարդկային բնավորության տարբեր կողմեր և հասարակական արժեքներ։ Դյուցազունների արկածներն ու փորձությունները ներկայացնում են դժվարությունների հաղթահարման, անձնազոհության, խելքի, ուժի և նպատակասլացության գաղափարները։ Նման ձեռնարկը կարող է ծառայել որպես դիցաբանական կերպարների ու սյուժեների ճանաչման օժանդակ աղբյուր՝ օգտակար լինելով պատմությամբ, գրականությամբ, արվեստով և հին մշակույթներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Դիցաբանական նյութը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրական ստեղծագործությունների, գեղանկարչության, քանդակագործության և թատերարվեստի բազմաթիվ թեմաների ու խորհրդանիշների ընկալման համար։ Աշխատությունը նպաստում է հին աշխարհի մշակութային ժառանգության ճանաչմանը և դիցաբանության՝ որպես մարդկային մտածողության ու ստեղծագործական երևակայության կարևոր ոլորտի ուսումնասիրությանը։

Աշխատությունը ներկայացնում է դիցաբանական գիտելիքների և աստվածների ու դյուցազունների մասին առասպելական պատմությունների աշխարհը՝ ընթերցողին ծանոթացնելով հին ժողովուրդների հավատալիքներին, պատկերացումներին և մշակութային ավանդույթներին։ Դիցաբանությունը մարդկության վաղ շրջանի աշխարհընկալման կարևոր արտահայտություններից է, որի միջոցով ժողովուրդները փորձել են բացատրել բնության երևույթները, աշխարհի ծագումը, կյանքի ու մահվան գաղտնիքները, բարու և չարի պայքարը, ինչպես նաև մարդու և աստվածային ուժերի հարաբերությունները։ Նման ժողովածուները սովորաբար ներկայացնում են աստվածների ծագումնաբանությունը, նրանց հատկանիշներն ու փոխհարաբերությունները, հերոսների սխրանքները, փորձությունները և առասպելական իրադարձությունները։ Դյուցազունների պատմությունները բացահայտում են քաջության, խելքի, հավատարմության, փառասիրության և ճակատագրի թեմաները՝ միաժամանակ արտացոլելով տարբեր հասարակությունների բարոյական ու գեղագիտական պատկերացումները։ Գործնական բնույթի այս ձեռնարկը կարող է ծառայել որպես դիցաբանական նյութի համառոտ տեղեկատու՝ հեշտացնելով առասպելական կերպարների և պատմությունների ճանաչումը։ Այն կարևոր է նաև գրականության, արվեստի և հին աշխարհի մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ դիցաբանական պատկերներն ու սյուժեները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրական ստեղծագործությունների և գեղարվեստական ավանդույթների ձևավորման վրա։

Աշխատությունը նվիրված է բնակարանային պայմանների և մարդու առողջության փոխկապակցվածությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նեղ ու խոնավ բնակելի տարածքների խնդիրներին։ Այն անդրադառնում է այն միջավայրային գործոններին, որոնք կարող են բացասաբար ազդել մարդկանց ինքնազգացողության և առողջության վրա՝ օդափոխության անբավարարություն, բնական լույսի պակաս, խոնավություն, գերբնակեցվածություն և մաքրության պահպանման դժվարություններ։ Այս հարցերի լուսաբանումը կարևոր է հանրային առողջության տեսանկյունից, քանի որ բնակարանի վիճակը ոչ միայն անհատի, այլև ընտանիքի և ամբողջ համայնքի բարեկեցության վրա ազդող պայմաններից է։ Նման առողջապահական ընթերցանությունը նպատակ ունի բարձրացնելու բնակչության իրազեկությունը բնակելի միջավայրի հիգիենայի, մաքուր օդի, չորության, լուսավորության և տարածքի պատշաճ օգտագործման նշանակության մասին։ Այն նաև ուշադրություն է հրավիրում բնակարանային խնդրի սոցիալական կողմին՝ ցույց տալով, որ առողջ ապրելակերպի ապահովումը կախված է ոչ միայն անձնական սովորություններից, այլև բնակության պայմաններից։ Գործը կարևոր է 19-րդ դարի հայերեն բժշկական և գիտահանրամատչելի գրականության ուսումնասիրության համար՝ որպես հանրային հիգիենայի գաղափարների տարածման և բնակչության առողջապահական կրթության օրինակ։