Հոգևոր առանձնացում

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ՋՋԷՌ տիպի միջուկային ռեակտորներում օգտագործվող վառելիքի կրիտիկության անվտանգության ուսումնասիրությանը՝ այրման խորության ազդեցության հաշվառմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել միջուկային վառելիքի այրման աստիճանի փոփոխության և ռեակտորի նեյտրոնաֆիզիկական բնութագրերի միջև առկա կապերը, ինչպես նաև գնահատել այդ փոփոխությունների նշանակությունը կրիտիկության անվտանգության ապահովման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են վառելիքի այրման ընթացքում դրա իզոտոպային կազմի փոփոխությունները, նեյտրոնների բազմացման գործընթացների վրա դրանց ազդեցությունը և ռեակտորի ռեակտիվության փոփոխության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ վառելիքի այրման խորությունը կարող է էականորեն փոխել միջուկային համակարգի նեյտրոնային հավասարակշռությունը և, հետևաբար, պետք է հաշվի առնվի վառելիքի տարբեր վիճակների համար կրիտիկության գնահատման ժամանակ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրիտիկության անվտանգության հիմնական չափանիշները, վառելիքի կազմի և տեղաբաշխման ազդեցությունը, ինչպես նաև հաշվարկային մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգի անվտանգությունը տարբեր շահագործման և վառելիքի վիճակների պայմաններում։ Քննարկվում են մոդելավորման և հաշվարկային վերլուծության մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ռեակտորի ակտիվ գոտու նեյտրոնաֆիզիկական վարքը, որոշել կրիտիկության հետ կապված պարամետրերը և գնահատել անվտանգության սահմանների պահպանման պայմանները։ Կարևորվում է նաև հաշվարկների արդյունքների համադրումը անվտանգության պահանջների հետ՝ վառելիքի շահագործման տարբեր փուլերում հնարավոր ռիսկերի բացահայտման և կանխարգելիչ միջոցառումների հիմնավորման նպատակով։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել միջուկային էներգետիկայի, ռեակտորային ֆիզիկայի, միջուկային վառելիքի և ճառագայթային անվտանգության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտություններով ուսանողների համար։ Աշխատանքը տեսական և կիրառական տեսանկյուններից կարևորում է վառելիքի այրման խորության հաշվառումը կրիտիկության անվտանգության գնահատման գործընթացում և նպաստում է ՋՋԷՌ տիպի ռեակտորների շահագործման անվտանգության հետ կապված նեյտրոնաֆիզիկական խնդիրների առավել ամբողջական ուսումնասիրմանը։

Գրականություն

Սա գրականագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է արդի հայ պոեզիայի գեղարվեստական համակարգի ձևավորման, զարգացման և կառուցվածքային առանձնահատկությունների համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ժամանակակից բանաստեղծական մտածողության հիմնական միտումները, պատկերային համակարգի նորարարական դրսևորումները, լեզվաոճական որոնումները և ժանրային փոխակերպումները։ Վերլուծվում է անհատի ներաշխարհի, սոցիալական իրականության և մշակութային ինքնության արտահայտման ձևերի բազմազանությունը արդի պոեզիայում, ինչպես նաև ավանդական և մոդեռնիստական գեղարվեստական սկզբունքների փոխհարաբերությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լեզվական փորձարարություններին, մետաֆորիկ մտածողությանը, ազատ տաղաչափության և նոր արտահայտչամիջոցների կիրառմանը, որոնք ձևավորում են արդի պոեզիայի յուրահատուկ գեղարվեստական լեզուն։ Քննարկվում են նաև գրական սերունդների շարունակականության և նորարարության խնդիրները, ինչպես նաև պոեզիայի դերը ժամանակակից հասարակական և մշակութային գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ գրականագիտության և արդի գրական գործընթացների ուսումնասիրության ոլորտներում՝ նպաստելով ժամանակակից պոետիկ համակարգի ավելի խորքային գիտական ընկալմանը։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում ձևավորված պետական ապարատի կառուցվածքի, գործառույթների և զարգացման հիմնական միտումների տեսական ու պատմաիրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետական ապարատ հասկացությունն է՝ որպես պետական իշխանության և կառավարման գործառույթներ իրականացնող մարմինների ու հաստատությունների կազմակերպված համակարգ։ Քննվում են պետական կառույցների ձևավորման նախադրյալները, դրանց իրավական կարգավիճակը, լիազորությունների բաշխումը և տարբեր մարմինների միջև փոխգործակցության մեխանիզմները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում օրենսդիր, գործադիր և դատական մարմինների ձևավորման ու ինստիտուցիոնալ զարգացման գործընթացներին։ 2006 թվականին ընդունված սահմանադրական կարգավորումները պետական իշխանության իրականացումը կառուցում էին օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման սկզբունքի հիման վրա, իսկ պետական մարմինների իրավասությունները սահմանափակում էին սահմանադրությամբ և օրենքներով նախատեսված լիազորություններով։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև պետական կառավարման կենտրոնական և տարածքային մարմինների հարաբերությունները, տեղական ինքնակառավարման կազմակերպումը, պետական ծառայության համակարգը և կառավարման ապարատի կազմակերպական կառուցվածքը։ Առանձին նշանակություն ունի տարբեր ժամանակաշրջաններում կառավարման մոդելի փոփոխությունների ուսումնասիրությունը. մասնավորապես՝ 2017 թվականի սահմանադրական փոփոխությունները նախատեսում էին անցում նախագահական կառավարման ձևի, որի պայմաններում վերափոխվում էին նախագահի, կառավարության և գործադիր իշխանության մյուս մարմինների փոխհարաբերությունները։ Պետական ապարատի զարգացումը կարող է դիտարկվել կառավարման կենտրոնացման և ապակենտրոնացման, իրավասությունների հստակեցման, պետական մարմինների մասնագիտացման, կառավարման արդյունավետության և իրավական կարգավորման կատարելագործման տեսանկյուններից։ Կարևորվում է նաև պետական մարմինների գործունեության կազմակերպական և իրավական հիմքերի ուսումնասիրությունը՝ պարզելու համար, թե ինստիտուցիոնալ փոփոխություններն ինչպես են անդրադարձել որոշումների ընդունման և պետական գործառույթների իրականացման մեխանիզմների վրա։ Թեմայի ուսումնասիրության ժամանակ անհրաժեշտ է հաշվի առնել նաև Լեռնային Ղարաբաղի վիճելի միջազգային կարգավիճակը և դրա ազդեցությունը պետական ինստիտուտների ձևավորման ու գործունեության պայմանների վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է պետության և իրավունքի տեսության, սահմանադրական իրավունքի, հանրային կառավարման և պետական ինստիտուտների պատմության մոտեցումները՝ համակարգված ներկայացնելով պետական ապարատի կառուցվածքային փոփոխություններն ու զարգացման հիմնական ուղղությունները։

Կրոն

Աշխատությունը պատմական կրոնական բնույթի տեքստ է՝ նվիրված առ Աստված գոհաբանական և աղոթական դիմումին՝ Ռուսական կայսրության միապետի և կայսերական ընտանիքի առողջության ու բարօրության համար։ Այն արտացոլում է տվյալ ժամանակաշրջանի եկեղեցական արարողակարգը, միապետական իշխանության նկատմամբ ձևավորված կրոնական պատկերացումները և պետական ու հոգևոր կյանքի փոխհարաբերությունները։ Տեքստում կարևոր տեղ է հատկացվում բարձրագույն իշխանության պահպանության, առողջության, երկարակեցության և բարօրության համար կատարվող աղոթքին՝ դրանք ներկայացնելով աստվածային հովանավորության և հասարակական խաղաղության գաղափարների համատեքստում։ Բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն ժամանակվա պաշտոնական կրոնական խոսքի լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները, աղոթական ձևակերպումները, պատվանունների կիրառությունը և միապետին ու նրա ընտանիքին վերաբերող հանդիսավոր արտահայտչամիջոցները։ Միաժամանակ այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է պետական արարողությունների և եկեղեցական ծիսական պրակտիկայի պատմության ուսումնասիրության համար։ Նյութի միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել, թե ինչպես էին կրոնական արարողությունները ներգրավվում պետական նշանակության իրադարձությունների և միապետական իշխանության խորհրդանշական ներկայացման մեջ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել նաև հասարակական մտածողության, քաղաքական մշակույթի և կրոնական աշխարհընկալման պատմության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, կրոնագետների, եկեղեցու պատմության մասնագետների, մշակութաբանների, հին տպագիր գրականության ուսումնասիրողների և պատմական սկզբնաղբյուրներով զբաղվող հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է ռադիոռելեային կապի գծերի էլեկտրամագնիսական համատեղելիության (ԷՄՀ) գնահատման և հաշվարկային համակարգի մշակման խնդիրներին՝ ընդգծելով կապի համակարգերի հուսալիության և միջամտությունների նվազեցման կարևորությունը։ Հեղինակը վերլուծում է ռադիոռելեային ցանցերի աշխատանքի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով տարածական կառուցվածքը, հաճախականային սպեկտրը և ազդանշանների տարածման պայմանները։ Գրքում դիտարկվում են էլեկտրամագնիսական միջամտությունների հիմնական աղբյուրները, դրանց ազդեցությունը կապի որակի վրա և համատեղելիության ապահովման տեխնիկական պահանջները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային մոդելների մշակմանը, որոնք թույլ են տալիս գնահատել միջամտությունների մակարդակը և օպտիմալացնել ռադիոցանցերի նախագծումը։ Հեղինակը ներկայացնում է ծրագրային համակարգի կառուցման մոտեցումներ՝ ներառյալ ալգորիթմական մոդելավորում, սիմուլյացիոն հաշվարկներ և տվյալների մշակման մեթոդներ։ Աշխատությունը ընդգծում է էլեկտրամագնիսական համատեղելիության ապահովման դերը ժամանակակից կապի համակարգերի արդյունավետության բարձրացման և տեխնիկական կայունության ապահովման գործում։ Այն օգտակար է կապի ինժեներների, ռադիոտեխնիկների և տեղեկատվական համակարգերի մասնագետների համար։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տեղեկատվական անվտանգության համակարգի համապարփակ ուսումնասիրությանը համաշխարհայնացման պայմաններում՝ կենտրոնանալով տեղեկատվական միջավայրում ձևավորվող սպառնալիքների, դրանց ազդեցության և հակազդման մեխանիզմների վրա։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն մոտեցումը, որ տեղեկատվական անվտանգությունը պետք է դիտարկել ոչ միայն տեխնիկական կամ կիբերանվտանգության նեղ շրջանակում, այլև անհատի, հասարակության և պետության փոխկապակցված շահերի պաշտպանության համատեքստում։ Ուսումնասիրվում են տեղեկատվական անվտանգության տեսական և քաղաքական ընկալումները, տարբեր երկրների մոտեցումներն ու հայեցակարգերը, ինչպես նաև համաշխարհայնացման գործընթացների ազդեցությունը ազգային տեղեկատվական տարածքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական սպառնալիքների առաջացման առանձնահատկություններին և դրանց հնարավոր դրսևորումներին՝ ներառյալ տեղեկատվական ազդեցությունը, ազգային ու պետական շահերին սպառնացող վտանգները և տեղեկատվական միջավայրում հասարակական ու քաղաքական գործընթացների վրա ներգործության հնարավորությունները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև Հայաստանի Հանրապետության տեղեկատվական անվտանգության ապահովման կառուցակարգերի վերլուծությունը, դրանց արդյունավետության գնահատումը և կատարելագործման հնարավոր ուղիների բացահայտումը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է թվային դիվանագիտության դերը տեղեկատվական անվտանգության քաղաքականության իրականացման գործում, ինչպես նաև միջազգային համագործակցության նշանակությունը տեղեկատվական սպառնալիքների կանխարգելման և դրանց դեմ պայքարի հարցում։ Ուսումնասիրությունը համադրում է Հայաստանի, Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի և միջազգային կազմակերպությունների համապատասխան փորձն ու մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով բացահայտել տարբեր տեղեկատվական անվտանգության համակարգերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները և դրանք դիտարկել Հայաստանի Հանրապետության ազգային շահերի տեսանկյունից։ Աշխատանքում տեղեկատվական անվտանգության խնդիրը ներկայացվում է նաև որպես ազգային անվտանգության կարևոր բաղադրիչ, քանի որ տեղեկատվական միջավայրի զարգացումը կարող է ազդեցություն ունենալ պետական կառավարման, հասարակական կայունության, քաղաքական գործընթացների և ազգային արժեքների պահպանության վրա։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ազգային և տեղեկատվական անվտանգության ոլորտի հետազոտողներին, պետական կառավարման մասնագետներին, ինչպես նաև այս ուղղություններով սովորող ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ձգտում է ձևավորել Հայաստանի Հանրապետության տեղեկատվական անվտանգության հիմնախնդիրների ամբողջական պատկեր՝ համաշխարհայնացման պայմաններում առկա մարտահրավերների գնահատումից մինչև դրանց հակազդման և ազգային տեղեկատվական անվտանգության համակարգի զարգացման հնարավոր ուղղությունների ներկայացում։ Հետազոտության հեղինակը Հայկուհի Վարդգեսի Մկրտչյանն է, իսկ աշխատանքը պաշտպանվել է 2018 թվականին քաղաքական գիտությունների ոլորտում։