Առաջին տերևներ

Մանկավարժություն

Հրատարակությունը վերաբերում է Ներսիսյան դպրոցին կատարված ընծայաբերությանը՝ ներկայացնելով հայ կրթական հաստատությանն աջակցելու և նրա գործունեությանն օժանդակելու գաղափարը։ Ներսիսյան դպրոցը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ կրթական կյանքի պատմության մեջ՝ նպաստելով հայեցի կրթության տարածմանը, գրագիտության զարգացմանը և մտավորական սերունդների ձևավորմանը։ Դպրոցներին ուղղված նվիրատվություններն ու ընծայաբերությունները պատմականորեն եղել են կրթական գործի նյութական և հասարակական աջակցության կարևոր միջոցներից՝ հնարավորություն տալով հոգալու հաստատությունների կարիքները, պահպանելու ուսումնական գործունեության շարունակականությունը և բարելավելու կրթության կազմակերպման պայմանները։ Այսպիսի հրատարակությունը կարող է արտացոլել նվիրատվության նպատակը, կրթական հաստատության հանդեպ բարերարների կամ հասարակական շրջանակների վերաբերմունքը և դպրոցին աջակցելու նշանակությունը։ Ընծայաբերության գաղափարը միաժամանակ ընդգծում է կրթության նկատմամբ հասարակական պատասխանատվությունը և այն համոզմունքը, որ դպրոցների զարգացումը կարևոր պայման է լեզվի, մշակույթի ու ազգային մտավոր կյանքի պահպանման համար։ Նյութը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ բարեգործության պատմության, կրթական հաստատությունների ֆինանսավորման և հասարակական աջակցության ձևերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն նաև արժեքավոր է Ներսիսյան դպրոցի պատմության և տասնիններորդ դարի հայ կրթական միջավայրի հետազոտողների համար՝ որպես դպրոցական կյանքի կազմակերպմանն ու զարգացմանն առնչվող պատմական հրատարակություն։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է համակարգչային հանցավորության դեմ պայքարի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով կիբեռտիրույթում իրականացվող հանցագործությունների կանխարգելման, բացահայտման և դրանց համար պատասխանատվության ապահովման իրավական ու գործնական մեխանիզմները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են համակարգչային հանցագործությունների հիմնական բնութագրերը, դրանց տեսակները և առանձնահատկությունները, ինչպես նաև թվային տեխնոլոգիաների արագ զարգացման պայմաններում հանցավորության նոր ձևերի առաջացման պատճառներն ու դրսևորումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեղեկատվական համակարգերի, համակարգչային տվյալների և թվային ենթակառուցվածքների նկատմամբ կատարվող ապօրինի գործողություններին, անձնական և ֆինանսական տվյալների պաշտպանության խնդիրներին, ինչպես նաև տեղեկատվական ռեսուրսների անվտանգության ապահովմանը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ համակարգչային հանցագործությունների բացահայտման ընթացքում առաջացող ապացուցողական խնդիրներին, թվային ապացույցների հավաքագրման և պահպանման առանձնահատկություններին, իրավապահ մարմինների մասնագիտական կարողություններին և տեխնիկական միջոցների կիրառմանը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև միջազգային համագործակցությանը, քանի որ կիբեռհանցագործությունները հաճախ չեն սահմանափակվում մեկ պետության իրավազորության շրջանակներում և պահանջում են տարբեր երկրների իրավապահ ու մասնագիտացված կառույցների համակարգված գործողություններ։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են հանցագործությունների կանխարգելման, կիբեռանվտանգության մշակույթի ձևավորման, մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման և իրավական կարգավորման կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, իրավապահ մարմինների աշխատակիցների, կիբեռանվտանգության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համակարգչային հանցավորության դեմ պայքարը դիտարկում է որպես իրավական, տեխնիկական և կազմակերպական միջոցների համակցություն՝ ընդգծելով կանխարգելման, արդյունավետ քննության, միջազգային համագործակցության և թվային միջավայրում անձանց ու կազմակերպությունների իրավունքների պաշտպանության կարևորությունը։

Բժշկություն

Ստոմատոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պարոդոնտիտի համալիր բուժման շրջանակում ատամների դեպուլպացիայի և ընտրողական հղկման կիրառման հարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում պարոդոնտալ հյուսվածքների ախտահարման պայմաններում ատամների ֆունկցիոնալ վիճակի փոփոխությունները, ծամողական ծանրաբեռնվածության անհավասար բաշխումը և դրանց ազդեցությունը բուժման ընթացքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեպուլպացիայի կիրառման ցուցումներին և դրա տեղին համալիր բուժական միջոցառումների համակարգում։ Վերլուծվում է ընտրողական հղկման նշանակությունը ատամների օկլյուզիոն հարաբերությունների կարգավորման, գերծանրաբեռնվածության նվազեցման և ծամողական ուժերի առավել հավասարակշռված բաշխման տեսանկյունից։ Քննարկվում են բուժման մեթոդների ընտրության կլինիկական չափանիշները, դրանց համակցումը պարոդոնտիտի պահպանողական, վիրաբուժական և օրթոպեդիկ բուժման այլ միջոցների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տարբեր միջամտությունների դերը ատամների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման և պարոդոնտալ հյուսվածքների բուժման արդյունավետության բարձրացման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ստոմատոլոգների, պարոդոնտոլոգների և օրթոպեդիկ ստոմատոլոգիայի ոլորտի մասնագետների համար։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Իսահակ Բաբելի արձակում իրադարձության գեղարվեստական կառուցման ձևերի ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով մոդեռնիստական գրական փորձարարության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում պատմողական իրադարձության կազմակերպման սկզբունքներն են, սյուժետային գործողության կառուցվածքը, ժամանակի և տարածության հարաբերակցությունը, պատմողի դիրքը և այն ոճական միջոցները, որոնց շնորհիվ առանձին դրվագները ստանում են իմաստային ու գեղարվեստական առանձնահատուկ նշանակություն։ Քննվում է ավանդական պատճառահետևանքային պատմողական կառուցվածքների վերափոխումը, իրադարձությունների հատվածական ներկայացումը, ժամանակային ընդհատումները, լռությունները և չարտահայտված իմաստները, որոնք ընթերցողին ներգրավում են պատմողական ամբողջությունը վերակառուցելու գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում իրադարձության և պատմողական տեսանկյունի փոխհարաբերությանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես կարող է նույն իրականությունը տարբեր կերպ ընկալվել ու ներկայացվել պատմողի կամ կերպարների գիտակցության միջոցով։ Վերլուծվում են կարճ, խտացված դրվագների կառուցման սկզբունքները, հակադրությունների կիրառումը, անսպասելի անցումները և փաստագրական ու գեղարվեստական տարրերի համադրությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում լեզվական փորձարարության ուսումնասիրությունը՝ արտահայտչական խտության, փոխաբերականության, խոսքային տարբեր շերտերի և ռիթմավորված արձակի առանձնահատկությունների տեսանկյունից։ Իրադարձայնությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտաքին գործողությունների հաջորդականություն, այլև որպես կերպարի գիտակցության, ընկալման կամ արժեքային համակարգի փոփոխություն, որի արդյունքում նույնիսկ փոքր դրվագը կարող է ձեռք բերել սյուժետային մեծ նշանակություն։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում է նաև մոդեռնիստական գեղագիտությանը բնորոշ մասնատվածության, բազմիմաստության և իրականության սուբյեկտիվ ընկալման դերը արձակ կառուցվածքի ձևավորման մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում հեղինակի պատմողական տեխնիկայի և 20-րդ դարի սկզբի գրական նորարարությունների փոխհարաբերությանը՝ նրա արձակը դիտարկելով ռուսալեզու մոդեռնիստական մշակույթի ավելի լայն զարգացման համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նարատոլոգիայի, գրականության տեսության, ոճաբանության և մոդեռնիզմի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ բացահայտելով իրադարձության կառուցման բազմազան եղանակներն ու դրանց նշանակությունը Բաբելի արձակի գեղարվեստական համակարգում։

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային բազմաչափ կառավարման համակարգերի կառուցման և սինթեզի տեսական ու մեթոդական խնդիրների ուսումնասիրությանը՝ տատանողականության ցուցանիշը որպես համակարգի դինամիկ հատկությունների գնահատման հիմնական չափանիշ կիրառելու հիման վրա։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է բազմամուտք և բազմաելք ունեցող դինամիկ օբյեկտների կառավարման այնպիսի օրենքների ձևավորման վրա, որոնք հնարավորություն են տալիս ապահովել համակարգի կայունությունը, պահանջվող անցումային գործընթացները և տատանումների թույլատրելի մակարդակը։ Քննության են առնվում ոչ գծայնության ազդեցությունը համակարգի վարքագծի վրա, տարբեր կառավարման կապուղիների փոխազդեցությունը և այն առանձնահատկությունները, որոնք բազմաչափ համակարգերի վերլուծությունն ու նախագծումը տարբերում են միաչափ համակարգերի համապատասխան խնդիրներից։ Տատանողականության ցուցանիշը դիտարկվում է որպես կառավարման որակի կարևոր բնութագիր, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել անցումային գործընթացների բնույթը, համակարգի հակվածությունը տատանումների առաջացմանը և կառավարման պարամետրերի ազդեցությունը ընդհանուր դինամիկ վարքագծի վրա։ Ուսումնասիրվում են մաթեմատիկական մոդելների ձևավորման, համակարգի վիճակի փոփոխականների նկարագրման և կառավարման ազդեցությունների ընտրության սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում կառավարման համակարգի պարամետրերի այնպիսի ընտրությանը, որի դեպքում միաժամանակ հնարավոր է ապահովել կայունություն, բավարար արագագործություն և անցանկալի տատանումների սահմանափակում։ Քննարկվում են ոչ գծային տարրերի, հետադարձ կապերի և տարբեր կարգավորող ազդեցությունների դերը համակարգի դինամիկ հատկությունների ձևավորման գործում։ Կարևորվում է բազմաչափ համակարգերում առանձին փոփոխականների փոխադարձ ազդեցության հաշվառումը, քանի որ մեկ կառավարման կապուղում կատարված փոփոխությունը կարող է էականորեն անդրադառնալ մյուս ելքային մեծությունների վարքագծի վրա։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են համակարգի կայունության գնահատման և կառավարման օրենքների սինթեզի մաթեմատիկական պայմանները՝ նպատակ ունենալով ձևավորել նախագծման այնպիսի մեթոդներ, որոնք կիրառելի կլինեն տարբեր կառուցվածք և բարդության աստիճան ունեցող կառավարման օբյեկտների համար։ Անդրադարձ է կատարվում նաև համակարգի պարամետրերի փոփոխությունների և արտաքին խանգարումների նկատմամբ կառավարման արդյունավետության պահպանման խնդրին։ Տեսական արդյունքների հիման վրա հնարավոր է գնահատել մշակված ալգորիթմների կիրառելիությունը տեխնիկական համակարգերի կառավարման խնդիրներում և համեմատել տարբեր կարգավորման սկզբունքների արդյունավետությունը։ Առանձին նշանակություն ունի համակարգի ցանկալի դինամիկական հատկությունների նախնական սահմանման և դրանց համապատասխան կառավարման պարամետրերի որոշման միջև կապի բացահայտումը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է ոչ գծային բազմաչափ համակարգերի կառավարման տեսության զարգացման և դրանց սինթեզի համար նոր կամ կատարելագործված չափանիշների կիրառման հնարավորությամբ։ Կիրառական տեսանկյունից ներկայացվող մոտեցումները կարող են նշանակություն ունենալ ավտոմատացման, ռոբոտատեխնիկայի, տեխնոլոգիական գործընթացների կառավարման, էլեկտրամեխանիկական և այլ բարդ դինամիկ համակարգերի նախագծման համար։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ավտոմատ կառավարման տեսության, համակարգային վերլուծության, կիրառական մաթեմատիկայի և կառավարման ճարտարագիտության ոլորտների հետազոտողների, ինժեներների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Բժշկություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միզապարկի ինվազիվ քաղցկեղի ախտորոշման և վիրաբուժական բուժման մեթոդների համապարփակ ուսումնասիրությանը՝ մետաանալիզի կիրառմամբ։ Քննարկվում են հիվանդության հայտնաբերման, տարածվածության աստիճանի որոշման, կլինիկական ընթացքի գնահատման և բուժման արդյունավետության բարձրացման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ախտորոշման ժամանակակից մեթոդներին, ներառյալ էնդոսկոպիկ, ճառագայթաբանական և հյուսվածաբանական հետազոտությունները, ինչպես նաև դրանց դերին հիվանդության վաղ հայտնաբերման և բուժման համապատասխան մարտավարության ընտրության գործում։ Ուսումնասիրվում են վիրաբուժական միջամտությունների տարբեր եղանակները, դրանց կիրառման ցուցումները, հնարավոր բարդությունները և հետվիրահատական արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային կլինիկական փորձի և Հայաստանում կիրառվող բուժական մոտեցումների համեմատական վերլուծությանը, հիվանդների կյանքի որակի պահպանման և բուժման երկարաժամկետ արդյունքների բարելավման խնդիրներին։ Աշխատությունը կարևորում է ապացուցողական բժշկության սկզբունքների կիրառումը, ախտորոշման ու բուժման մեթոդների կատարելագործումը և ուռուցքաբանական օգնության արդյունավետության բարձրացումը։ Այն կարող է օգտակար լինել ուռուցքաբանների, ուրոլոգների, վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։