Ready-made Materials

Հրատարակությունը ներկայացնում է մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության մատենագիտական համակարգված ցանկ՝ նախատեսված ոլորտի գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների, գրադարանների աշխատակիցների և այլ հետաքրքրված ընթերցողների համար։ Այն տեղեկատու-մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակն է ընթերցողին արագ և համակարգված տեղեկություն տրամադրել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ համապատասխան նոր հրատարակությունների մասին։ Հայաստանի ազգային գրադարանի թվային գրացուցակում պահպանված օրինակներից մեկը թվագրված է 1978 թվականով և ընդգրկում է 25 էջ, իսկ հրատարակության կազմողները նշված են որպես Ա. Միրիջանյան, Ա. Օգանեզովա և Ս. Համբոյան։ Ցանկի բովանդակային շրջանակը բավական լայն է․ ներառվում են մշակույթի, մշակութային շինարարության, մշակութալուսավորական աշխատանքի, թանգարանագիտության, պատմության և մշակութային հուշարձանների պահպանության, արվեստի տարբեր ճյուղերի, ինչպես նաև գրադարանագիտության և մատենագիտության վերաբերյալ նյութեր։ Ըստ պահպանված մատենագիտական նկարագրության՝ ցանկում արտացոլվել են հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակություններ, ինչպես նաև Հայաստանի սահմաններից դուրս լույս տեսած՝ հայկական մշակույթին և արվեստին վերաբերող որոշ նյութեր։ Հրատարակության կառուցվածքը նախատեսված է որոնումն ու կողմնորոշումը հեշտացնելու համար․ նյութերը դասավորվում են գրադարանային-մատենագիտական դասակարգման սխեմայի համաձայն, իսկ առանձին բաժինների ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասակարգվում են այբբենական կարգով։ Հրատարակության մեջ գրքերի որոնումը դյուրացնելու համար օգտագործվել են նաև համապատասխան գրադարանային շիֆրեր։ Այս առանձնահատկությունների շնորհիվ այն կարելի է դիտարկել ոչ թե որպես որևէ կոնկրետ արվեստագիտական թեմայի շուրջ տեսական ուսումնասիրություն, այլ որպես տեղեկատվական և կողմնորոշիչ գործիք, որն օգնում է բացահայտել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի բնագավառում հասանելի նոր գրականությունը։ Նման մատենագիտական ցանկերը կարևոր նշանակություն ունեն գիտական աշխատանքի, գրականության որոնման, թեմատիկ հետազոտությունների նախապատրաստման և համապատասխան աղբյուրների ընտրության համար, հատկապես այն ժամանակաշրջանում, երբ թվային որոնման համակարգերը դեռևս հասանելի չէին։ Հրատարակության արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն փաստագրում է իր ժամանակի մշակութային և արվեստագիտական տեղեկատվական միջավայրը՝ պահպանելով տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակությունների մասին համակարգված տեղեկություն։ Հետազոտողների համար այն կարող է օգտակար լինել ինչպես կոնկրետ գրքերի կամ հոդվածների որոնման, այնպես էլ որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակումների ընդհանուր պատկերը վերականգնելու համար։ Այս առումով հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն մատենագետների և գրադարանագետների, այլև մշակութաբանների, արվեստաբանների, պատմաբանների, գրականագետների, թանգարանագետների, դասախոսների, ուսանողների և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքական իրավիճակների վերլուծության տեխնոլոգիաների կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց գործնական նշանակության բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական գործընթացների, իրավիճակների և զարգացումների համակարգված ուսումնասիրությունն է, որի նպատակն է բացահայտել քաղաքական դաշտում գործող հիմնական գործոնները, դերակատարների շահերը, փոխհարաբերությունները, հնարավոր ռիսկերը և զարգացման հավանական ուղղությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում քաղաքական իրավիճակը դիտարկվում է որպես բազմաթիվ փոխկապակցված գործոնների ազդեցության արդյունք, և դրա գնահատման համար կարող են կիրառվել իրավիճակային, համեմատական, համակարգային, կառուցվածքային, վիճակագրական և փորձագիտական վերլուծության մեթոդներ։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում քաղաքական գործընթացների մշտադիտարկմանը, տեղեկատվության հավաքագրմանն ու դասակարգմանը, զանգվածային լրատվամիջոցների և քաղաքական հաղորդակցության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև քաղաքական դերակատարների վարքագծի ու հասարակական տրամադրությունների գնահատմանը։ Քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրության մեջ մշտադիտարկումն ու կոնտենտ-վերլուծությունը դիտարկվում են որպես կիրառական քաղաքագիտական տեխնոլոգիաներ, որոնք կարող են նպաստել գործընթացների ավելի կանխատեսելի և կառավարելի դառնալուն։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև քաղաքական իրավիճակների զարգացման հնարավոր սցենարների մշակումը և քաղաքական որոշումների ընդունման համար վերլուծական հիմքի ձևավորումը։ Այդ նպատակով կարող են ուսումնասիրվել քաղաքական կայունության և անկայունության գործոնները, հասարակական պահանջների փոփոխությունները, ընտրական գործընթացները, քաղաքական ուժերի դիրքավորումը, իշխանություն–հասարակություն հարաբերությունները և ներքին ու արտաքին միջավայրի ազդեցությունը։ Հայաստանի օրինակով հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել քաղաքական վերլուծության տեխնոլոգիաների կիրառումը երկրի քաղաքական համակարգի առանձնահատկությունների, հասարակական գործընթացների և ինստիտուցիոնալ փոխակերպումների պայմաններում։ ԵՊՀ-ում այս թեմայով գիտական հետազոտության առկայությունը նույնպես ցույց է տալիս, որ այն ձևավորվել է որպես քաղաքական գիտությունների կիրառական ուղղություն՝ քաղաքական իրավիճակների վերլուծության և համապատասխան մեթոդաբանության ուսումնասիրությամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև քաղաքական տեխնոլոգիաների, մեդիայի և հանրային կարծիքի փոխկապակցվածությանը, քանի որ ժամանակակից քաղաքական գործընթացների վերլուծության համար կարևոր է ոչ միայն քաղաքական իրադարձությունների անմիջական ուսումնասիրությունը, այլև դրանց մեդիա արտացոլման և հասարակության կողմից ընկալման գնահատումը։ ԵՊՀ համապատասխան կրթական ծրագրերում քաղաքական տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությունը ներառում է քաղաքական գործընթացների մեկնաբանման, մեդիայի ազդեցության գնահատման և հայաստանյան քաղաքական միջավայրի առանձնահատկությունների վերլուծության գործնական հմտություններ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ քաղաքական որոշումների նախապատրաստման, քաղաքական ռիսկերի գնահատման, ընտրական գործընթացների ուսումնասիրման, ռազմավարական պլանավորման և քաղաքական կառավարման արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, քաղաքական վերլուծաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, քաղաքական խորհրդատուներին, հետազոտողներին, լրագրողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մաքսային գործի կազմակերպման բարելավման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և մաքսային վարչարարության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում մաքսային համակարգի կազմակերպական, տնտեսական, իրավական և կառավարչական մեխանիզմներն են, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը արտաքին առևտրի կարգավորման, պետական եկամուտների ապահովման և տնտեսական անվտանգության պահպանման վրա։ Մաքսային մարմինների գործունեության կարևորագույն խնդիրներից են տնտեսական շահերի և ներքին շուկայի պաշտպանությունը, մաքսային օրենսդրության կիրառումը, մաքսային վճարների գանձումը և սահմանով ապրանքների ու տրանսպորտային միջոցների տեղաշարժի նկատմամբ վերահսկողությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մաքսային գործընթացների կազմակերպման գործող մեխանիզմները, դրանց արդյունավետության վրա ազդող գործոնները և այն խոչընդոտները, որոնք կարող են բարդացնել արտաքին տնտեսական գործունեություն իրականացնող տնտեսավարող սուբյեկտների աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային ընթացակարգերի պարզեցմանը, ժամանակի և վարչական ծախսերի կրճատմանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ինքնահայտարարագրման զարգացմանը և մաքսային մարմինների միջև տեղեկատվության արդյունավետ փոխանակմանը։ Մաքսային վարչարարության կատարելագործման կարևոր ուղղություններից է ռիսկերի կառավարման համակարգի զարգացումը, որի միջոցով բարեխիղճ և ցածր ռիսկայնության տնտեսավարողների նկատմամբ հնարավոր է կիրառել ավելի արագացված ընթացակարգեր՝ միաժամանակ վերահսկողական ռեսուրսներն ուղղելով բարձր ռիսկային գործարքների վրա։ Աշխատությունը կարևորում է նաև պետական և մասնավոր հատվածների փոխգործակցությունը, քանի որ մաքսային համակարգի արդյունավետությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն վերահսկողության մակարդակով, այլև տնտեսավարողներին մատուցվող ծառայությունների որակով և կանխատեսելիությամբ։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել մաքսային մարմինների կառավարման կատարելագործման, աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության, ծառայության տեխնիկական վերազինման և կոռուպցիոն ռիսկերի նվազեցման խնդիրները։ Նախկին և հետագա բարեփոխումների ծրագրերում ևս շեշտադրվել են արդյունավետ կառավարումը, ռիսկերի վրա հիմնված հսկողությունը, ընթացակարգերի պարզեցումը, այլ պետական մարմինների հետ համագործակցությունը և տեխնիկական արդիականացումը։ Ժամանակակից մոտեցումներում առանձնահատուկ նշանակություն է ստացել թվայնացումը և «մեկ կանգառ, մեկ պատուհան» սկզբունքի կիրառումը, ինչպես նաև էլեկտրոնային տեղեկատվական բազաների փոխգործելիությունը, ինչը կարող է նպաստել կրկնակի հսկողության բացառմանը, առևտրի դյուրինացմանը և սահմանահատման գործընթացների արագացմանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել մաքսային վարչարարության կազմակերպական կառուցվածքի կատարելագործման, մաքսազերծման գործընթացների արագացման, պետական եկամուտների հավաքագրման արդյունավետության բարձրացման և արտաքին առևտրի համար առավել բարենպաստ միջավայրի ձևավորման նպատակով։ Թեման կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, մաքսային գործի և պետական կառավարման մասնագետներին, արտաքին տնտեսական գործունեությամբ զբաղվող մասնագետներին, իրավաբաններին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է բարձր ակտիվության ցեմենտների մշակմանը և դրանց հիման վրա արագ ամրացող բետոնների ստացման տեխնոլոգիական ու տեսական հիմունքների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի ցեմենտային կապակցանյութեր և բետոնային բաղադրություններ, որոնք կարճ ժամանակահատվածում ձեռք են բերում անհրաժեշտ ամրություն և կարող են արդյունավետ կիրառվել արագ շինարարական աշխատանքներում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ցեմենտի հանքաբանական և քիմիական կազմը, մանրացման աստիճանը, ակտիվության բարձրացման եղանակները, հիդրատացման գործընթացները և կապակցանյութի կառուցվածքի ձևավորման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են ցեմենտի վաղ ամրության զարգացման վրա, այդ թվում՝ հումքի կազմին, մասնիկների չափերին, ջուր-ցեմենտ հարաբերությանը, հավելանյութերի կիրառմանը և կարծրացման պայմաններին։ Ստացված բարձր ակտիվության ցեմենտների հիման վրա ուսումնասիրվում են արագ ամրացող բետոնների բաղադրության ընտրության և տեխնոլոգիական մշակման հարցերը։ Գնահատվում են բետոնի վաղ և վերջնական ամրությունը, խտությունը, կառուցվածքը, ջրակայունությունը, ցրտադիմացկունությունը և այլ ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ՝ կախված կիրառվող բաղադրությունից և կարծրացման պայմաններից։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ցեմենտի ակտիվության և բետոնի ամրության զարգացման միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս օպտիմալացնել ինչպես կապակցանյութի ստացման, այնպես էլ բետոնի պատրաստման տեխնոլոգիան։ Արագ ամրացող բետոնների կիրառումը հատկապես կարևոր է այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է կրճատել շինարարական աշխատանքների տեխնոլոգիական ընդմիջումները, արագ ապամոնտաժել կաղապարամածը, շուտ շահագործման հանձնել կառուցվածքները կամ իրականացնել վերանորոգման և վերականգնման աշխատանքներ սահմանափակ ժամկետներում։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել բարձր արդյունավետությամբ ցեմենտային նյութերի արտադրության կատարելագործմանը, բետոնի տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավմանը և շինարարության տևողության կրճատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել շինարարական նյութերի տեխնոլոգներին, ցեմենտի և բետոնի արտադրության մասնագետներին, նյութագետներին, շինարար-ինժեներներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է դեռահաս դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության մակարդակի բարձրացման և ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ աթլետիկական վարժությունների նպատակային կիրառման միջոցով։ Հետազոտությունը դիտարկում է դպրոցականների ֆիզիկական զարգացման և շարժողական ընդունակությունների կատարելագործման խնդիրը՝ հաշվի առնելով դեռահասության շրջանի տարիքային և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հիմնական շարժողական ընդունակությունները՝ ուժը, արագությունը, դիմացկունությունը, ճկունությունը, արագաուժային կարողությունները և շարժումների համակարգման մակարդակը, ինչպես նաև դրանց զարգացման փոխկապակցվածությունը։ Աթլետիկական վարժությունները ներկայացվում են որպես դպրոցականների ֆիզիկական պատրաստության արդյունավետ միջոց, քանի որ դրանց բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս նպատակային ազդեցություն գործել տարբեր ֆիզիկական որակների վրա և համապատասխանեցնել ուսումնական բեռնվածությունը սովորողների տարիքային ու անհատական հնարավորություններին։ Հետազոտության մեջ կարող են ուսումնասիրվել վազքային, ցատկային, նետման և այլ աթլետիկական վարժությունների կիրառման մեթոդները, դրանց ինտենսիվության և ծավալի ընտրության սկզբունքները, պարապմունքների կազմակերպման ձևերը և ֆիզիկական արդյունքների գնահատման չափանիշները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է դպրոցականների նախնական ֆիզիկական պատրաստվածության գնահատումը և դրա հիման վրա ավելի արդյունավետ մարզական-մանկավարժական ծրագրերի մշակումը։ Հեղինակի գիտական աշխատանքների շարքում նույնպես առանձնացվում են դեռահասների շարժողական պատրաստվածության մոնիթորինգը և դպրոցականների ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի օպտիմալացման խնդիրները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են ցույց տալ, թե ինչպես է ճիշտ ընտրված և համակարգված աթլետիկական վարժությունների կիրառումը նպաստում դպրոցականների ընդհանուր ֆիզիկական պատրաստվածության, աշխատունակության և շարժողական ակտիվության բարելավմանը։ Աշխատության կիրառական նշանակությունն այն է, որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են օգտագործվել ֆիզիկական կուլտուրայի դասերի, արտադասարանական պարապմունքների և լրացուցիչ մարզական գործունեության կազմակերպման ընթացքում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ֆիզիկական կուլտուրայի ուսուցիչներին, մարզիչներին, սպորտային մանկավարժներին, աթլետիկայի մասնագետներին, հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին և ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտում սովորող ուսանողներին։ Ըստ ՀՀ ԲԿԳԿ-ի տվյալների՝ աշխատանքը պաշտպանվել է որպես մանկավարժական գիտությունների թեկնածուական ատենախոսություն, իսկ հեղինակը մասնագիտանում է ֆիզիկական դաստիարակության և աթլետիկայի ոլորտում։

Աշխատությունը նվիրված է Էռնեստ Հեմինգուեյի կարճ պատմվածքներում երկխոսության հաղորդակցական և գործաբանական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գեղարվեստական երկխոսությունն է՝ որպես ոչ միայն հերոսների միջև տեղեկատվության փոխանակման, այլև նրանց հարաբերությունների, հոգեբանական վիճակի, մտադրությունների, հակասությունների և չարտահայտված իմաստների բացահայտման կարևոր միջոց։ Հեմինգուեյի ստեղծագործություններում երկխոսությունը հաճախ առանձնանում է կարճությամբ, պարզ բառապաշարով, կրկնություններով, լռություններով, անուղղակի արտահայտություններով և տեղեկատվական բացերով, ինչի շնորհիվ խոսքային փոխանակման մակերեսային բովանդակության ներքո ձևավորվում են լրացուցիչ իմաստային շերտեր։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել խոսքային ակտերը, խոսակցական իմպլիկատուրաները, ենթատեքստը, հաղորդակցական նպատակները, դիմելաձևերը, հարց ու պատասխանի կառուցվածքները, թեմայի փոփոխությունը, հերթափոխը և զրուցակիցների փոխազդեցության այլ առանձնահատկություններ։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես են հերոսները երբեմն ուղղակիորեն ասում մի բան, բայց իրենց խոսքի միջոցով ակնարկում մեկ այլ բան, և ինչպես է ընթերցողը համատեքստի, իրավիճակի ու լեզվական մանրամասների հիման վրա վերականգնում չարտահայտված իմաստը։ Հեմինգուեյի կարճ արձակի ուսումնասիրություններում երկխոսությունը դիտարկվել է նաև որպես սոցիալական փոխազդեցության կառուցվածք, որտեղ դիմելաձևերն ու խոսակցական հաջորդականությունները կարող են տեղեկություն հաղորդել հերոսների սոցիալական հարաբերությունների մասին։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում համագործակցության սկզբունքի և դրա խոսակցական կանոնների ուսումնասիրությունը, քանի որ հերոսների խոսքում որոշակի տեղեկությունների բացթողումը, թեմայից շեղումը, երկիմաստությունը կամ դիտավորյալ անորոշությունը կարող են ստեղծել լրացուցիչ գործաբանական իմաստ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև քաղաքավարության ռազմավարությունների և անուղղակի խոսքային ակտերի վերլուծությունը, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել հերոսների միջև իշխանության, կախվածության, մտերմության, կոնֆլիկտի կամ հուզական լարվածության հարաբերությունները։ Աշխատության համար հատկապես նշանակալի նյութ կարող են լինել այն պատմվածքները, որտեղ սյուժետային կարևոր հանգամանքները բացահայտվում են ոչ թե հեղինակային ուղղակի մեկնաբանությամբ, այլ հերոսների խոսակցության ենթատեքստի միջոցով։ Այդպիսի երկխոսությունները ցույց են տալիս Հեմինգուեյի նվազագույն միջոցներով առավելագույն իմաստ ստեղծելու գեղարվեստական սկզբունքը․ խոսքի պարզությունն ու կարճությունը չեն սահմանափակում բովանդակությունը, այլ ընթերցողին ստիպում են ակտիվորեն մեկնաբանել լռությունները, ակնարկները և անավարտ մտքերը։ Այս տեսանկյունից աշխատությունը կարևոր է ոչ միայն Հեմինգուեյի անհատական ոճի, այլև գեղարվեստական հաղորդակցության բնույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է երկխոսությունը միաժամանակ առաջ մղել սյուժեն, բացահայտել կերպարները, արտահայտել միջանձնային հարաբերությունները և ստեղծել խորքային ենթատեքստ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, գործաբանության և խոսույթի վերլուծության մասնագետներին, գրականագետներին, թարգմանիչներին, անգլերենի և ամերիկյան գրականության մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային ներգնա զբոսաշրջության պետական կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպիսի դեր և գործիքներ ունի պետությունը միջազգային զբոսաշրջային հոսքերի խթանման, զբոսաշրջային շուկայի զարգացման, ոլորտի մրցունակության բարձրացման և երկրի՝ որպես գրավիչ զբոսաշրջային ուղղության դիրքավորման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ներգնա զբոսաշրջության տնտեսական նշանակությունը, դրա ազդեցությունը զբաղվածության, եկամուտների, ներդրումների, տարածաշրջանային զարգացման և ծառայությունների ոլորտի ընդլայնման վրա, ինչպես նաև պետական քաղաքականության և մասնավոր հատվածի համագործակցության անհրաժեշտությունը։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում զբոսաշրջության պետական կարգավորման մեխանիզմներին՝ օրենսդրական և վարչական կարգավորմանը, պետական ծրագրավորմանը, շուկայի խթանմանը, միջազգային համագործակցությանը, զբոսաշրջային արտադրանքի առաջխաղացմանը և ոլորտի մոնիթորինգին։ Հայաստանի համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երկրի զբոսաշրջային ներուժի արդյունավետ օգտագործմանը, միջազգային շուկաներում Հայաստանի ճանաչելիության բարձրացմանը, գովազդատեղեկատվական քաղաքականությանը, զբոսաշրջային երթուղիների զարգացմանը և օտարերկրյա զբոսաշրջային օպերատորների ու լրատվամիջոցների հետ համագործակցությանը։ Պետական ծրագրավորման փաստաթղթերում ևս որպես կարևոր ուղղություններ առանձնացվել են միջազգային շուկա Հայաստանի ինտեգրումը, մարքեթինգային քաղաքականության զարգացումը, զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների բարելավումը և զբոսաշրջության ոլորտում տվյալների ու մոնիթորինգի համակարգերի կատարելագործումը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների խնդիրը․ ճանապարհների, հյուրանոցային տնտեսության, զբոսաշրջային տների, երթուղիների և սպասարկման որակի զարգացումը դիտարկվում է որպես ներգնա զբոսաշրջության կայուն աճի նախապայման։ Միաժամանակ կարևորվում է պատմամշակութային և բնական ռեսուրսների պահպանությունն ու ռացիոնալ օգտագործումը, մարդկային ռեսուրսների զարգացումը և տեղական բնակչության ներգրավվածությունը զբոսաշրջային գործընթացներում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հիմնական խոչընդոտները, որոնք կարող են սահմանափակել Հայաստանի ներգնա զբոսաշրջության մրցունակությունը, և քննարկելու դրանց հաղթահարման պետական քաղաքականության հնարավոր ուղղությունները։ Այդպիսի ուղղությունների շարքում կարևոր են զբոսաշրջային արտադրանքի բազմազանեցումը, միջազգային մարքեթինգի արդյունավետության բարձրացումը, ենթակառուցվածքների արդիականացումը, ծառայությունների որակի բարելավումը, վիճակագրական և տեղեկատվական համակարգերի զարգացումը, ինչպես նաև պետական, համայնքային և մասնավոր կառույցների ավելի արդյունավետ համագործակցությունը։ Թեման կարող է հետաքրքրել զբոսաշրջության և տնտեսագիտության մասնագետներին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, զբոսաշրջային ընկերությունների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։ Աշխատությունը հատկապես օգտակար է Հայաստանի զբոսաշրջային քաղաքականության և միջազգային ներգնա զբոսաշրջության զարգացման պետական մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է հուզական ինտելեկտի զարգացման անհատական նախադրյալների և դրա դրսևորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչ անհատական, հոգեբանական և սոցիալական գործոններ են նպաստում մարդու՝ սեփական և ուրիշների հույզերը ճանաչելու, հասկանալու, կառավարելու և դրանց համապատասխան արձագանքելու կարողությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում հուզական ինտելեկտը դիտարկվում է որպես անձի կարևոր հոգեբանական ռեսուրս, որը կարող է նշանակալի դեր ունենալ միջանձնային հարաբերությունների, հաղորդակցության արդյունավետության, սոցիալական հարմարման, ինքնակարգավորման և վարքագծի կառավարման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում անհատական տարբերություններին՝ կապված խառնվածքի, ինքնագնահատականի, ինքնավերահսկման, կարեկցանքի, հաղորդակցական կարողությունների, սոցիալական փորձի և անձնային այլ առանձնահատկությունների հետ։ Կարևոր ուղղություն է հուզական ինտելեկտի հիմնական բաղադրիչների առանձնացումը և դրանց դրսևորման գնահատումը։ Դրանց շարքում կարող են ուսումնասիրվել սեփական հույզերի ճանաչումն ու ըմբռնումը, հուզական ինքնակարգավորումը, ուրիշների հուզական վիճակների ընկալումը, կարեկցանքը, սոցիալական փոխազդեցությունների արդյունավետ կառավարումը և համապատասխան արձագանքի ընտրությունը։ Հետազոտական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրել հուզական ինտելեկտի մակարդակը, այլև բացահայտել դրա ձևավորման և զարգացման հետ կապված անհատական նախադրյալների փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել նաև հոգեբանական գնահատման մեթոդների կիրառումը, որի միջոցով հնարավոր է չափել հուզական ինտելեկտի տարբեր բաղադրիչները, համեմատել տարբեր խմբերի ցուցանիշները և բացահայտել դրանց միջև առկա օրինաչափությունները։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կրթական միջավայրում, մասնագիտական գործունեության ընթացքում, անձնային զարգացման ծրագրերում և հոգեբանական խորհրդատվության ոլորտում, քանի որ հուզական կարողությունների զարգացումը կարող է նպաստել ավելի արդյունավետ հաղորդակցությանը, կոնֆլիկտների կարգավորմանը և սոցիալական փոխհարաբերությունների բարելավմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, մանկավարժներին, սոցիալական աշխատողներին, մարդկային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, հետազոտողներին, ուսանողներին և անձի հոգեբանական զարգացման ու հուզական ինտելեկտի խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է սալորենու տարբեր պատվաստակալների և ներմուծված մի շարք սորտերի գնահատմանը Արարատյան հարթավայրի հողակլիմայական պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել, թե ուսումնասիրվող պատվաստակալներն ու սորտերը որքանով են հարմարվում տեղական միջավայրին, ինչպիսի աճի և զարգացման առանձնահատկություններ են դրսևորում և ինչ արտադրական արժեք կարող են ունենալ տարածաշրջանի պտղաբուծության համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են սալորենու ծառերի աճի ուժը, պսակի ձևավորման առանձնահատկությունները, վեգետացիայի ընթացքը, ծաղկման և պտղաբերության ժամկետները, պտղի ձևավորումն ու հասունացումը, ինչպես նաև բերքատվության մակարդակը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պատվաստակալի և պատվաստված սորտի փոխազդեցությանը, քանի որ պատվաստակալի ընտրությունը կարող է էապես ազդել ծառի աճի ուժի, վաղ պտղաբերության, բերքատվության, պտղի որակի և շրջակա միջավայրի պայմաններին հարմարվողականության վրա։ Ներմուծված սորտերի գնահատման ընթացքում կարևոր նշանակություն ունի նաև դրանց դիմադրողականությունը տեղական կլիմայական պայմանների, ջերմային և ջրային ռեժիմի փոփոխությունների, ինչպես նաև հնարավոր հիվանդությունների ու վնասատուների նկատմամբ։ Հետազոտության միջոցով հնարավոր է առանձնացնել այն սորտերն ու պատվաստակալները, որոնք առավել լավ են հարմարվում Արարատյան հարթավայրի պայմաններին և կարող են ապահովել կայուն ու բարձրորակ բերք։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են օգտագործվել պտղատու այգիների հիմնադրման ժամանակ սորտա-պատվաստակալային ճիշտ համակցությունների ընտրության, արտադրական տեխնոլոգիաների կատարելագործման և տեղական պայմաններին համապատասխան սալորենու տեսականու ընդլայնման համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև ներմուծված սորտերի տեղայնացման տեսանկյունից, քանի որ դրանց արտադրական արժեքը կախված է ոչ միայն գենետիկական առանձնահատկություններից, այլև տվյալ տարածաշրջանի կլիմայական և հողային պայմաններին հարմարվելու կարողությունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պտղաբույծներին, ագրոնոմներին, բուսաբույծներին, գյուղատնտեսական գիտությունների հետազոտողներին, տնկարանային տնտեսությունների մասնագետներին, ֆերմերներին, ուսանողներին և Արարատյան հարթավայրում պտղաբուծության զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Աշխատությունը նվիրված է մոլիբդենային խտանյութերի վերամշակման տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով ստացված մոլիբդենային միացությունների կիրառմամբ ստանալ լեգիրող և նոր նյութեր։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը մոլիբդեն պարունակող հանքային հումքի արդյունավետ վերամշակումն է, դրա բաղադրիչների առանձնացումը և հետագա տեխնոլոգիական փուլերում ստացված նյութերի նպատակային օգտագործումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են մոլիբդենային խտանյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց բաղադրությունը, կառուցվածքը և վերամշակման ընթացքում ընթացող հիմնական քիմիական ու տեխնոլոգիական գործընթացները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մոլիբդենի արժեքավոր միացությունների ստացման եղանակներին, դրանց մաքրությանը, հատկություններին և հետագա կիրառման հնարավորություններին։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է այնպիսի տեխնոլոգիական գործընթացների մշակումը, որոնք հնարավորություն կտան բարձր արդյունավետությամբ վերամշակել հումքը, նվազեցնել օգտակար բաղադրիչների կորուստները և ստանալ պահանջվող հատկություններով վերջնական արտադրանք։ Ստացված մոլիբդենային միացությունների հիման վրա լեգիրող նյութերի ստացումը դիտարկվում է որպես մետաղների և համաձուլվածքների հատկությունների բարելավման հնարավոր ուղղություն, քանի որ մոլիբդենի ներմուծումը կարող է նպաստել նյութերի մեխանիկական ամրության, ջերմակայունության, կոռոզիոն դիմադրության և այլ կարևոր բնութագրերի բարձրացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է նոր նյութերի ստացման հնարավորությունը՝ կիրառելով մոլիբդեն պարունակող միացությունների հատուկ ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։ Աշխատության մեջ տեսական ուսումնասիրությունները կարող են զուգակցվել փորձարարական հետազոտությունների և տեխնոլոգիական գործընթացների մշակման հետ՝ պարզելու հումքի վերամշակման օպտիմալ պայմանները, ռեակցիաների ընթացքը, ստացվող նյութերի կազմն ու կառուցվածքը և դրանց կիրառական բնութագրերը։ Նման մոտեցումը կարևոր է հանքային հումքի համալիր օգտագործման, մետալուրգիական և քիմիական արտադրության արդյունավետության բարձրացման և բարձր ավելացված արժեք ունեցող նյութերի ստացման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, մետալուրգներին, նյութագետներին, քիմիական տեխնոլոգների, հանքային հումքի վերամշակման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական ու բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Աշխատությունը նվիրված է տեղական ինքնակառավարման համակարգում առաջացող սոցիալական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, դրանց պատճառների բացահայտմանը և հնարավոր լուծումների վերլուծությանը։ Հետազոտության կենտրոնում համայնքի և բնակչության միջև փոխհարաբերություններն են, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով տեղական իշխանությունները կարող են արձագանքել բնակիչների սոցիալական կարիքներին և նպաստել համայնքի կենսապայմանների բարելավմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սոցիալական ծառայությունների կազմակերպումը, բնակչության տարբեր խմբերի կարիքների գնահատումը, սոցիալական պաշտպանության հասանելիությունը, զբաղվածության և աղքատության խնդիրները, սոցիալական անհավասարությունները, ինչպես նաև համայնքային մակարդակում սոցիալական աջակցության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տեղական ինքնակառավարման մարմինների լիազորություններին, ֆինանսական և նյութական ռեսուրսներին, դրանց համագործակցությանը պետական կառավարման մարմինների, հասարակական կազմակերպությունների և համայնքային այլ կառույցների հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև համայնքային զարգացման ծրագրերի մշակմանը, բնակչության մասնակցությանը որոշումների կայացման գործընթացում և տեղական իշխանությունների հաշվետվողականությանը, քանի որ սոցիալական խնդիրների արդյունավետ լուծումը մեծապես կախված է բնակիչների իրական կարիքների բացահայտումից և նրանց ներգրավվածությունից։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սոցիալապես խոցելի խմբերի՝ տարեցների, երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների և այլ խմբերի խնդիրներին ու նրանց համար համայնքային մակարդակում համապատասխան աջակցության մեխանիզմների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղական ինքնակառավարումը դիտարկել ոչ միայն որպես վարչական կառավարման համակարգ, այլև որպես բնակչության սոցիալական բարեկեցության, համայնքային համերաշխության և կյանքի որակի բարելավման կարևոր գործիք։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պետական և համայնքային կառավարման մասնագետներին, սոցիալական ոլորտի աշխատակիցներին, քաղաքագետներին, սոցիոլոգներին, համայնքային իշխանությունների ներկայացուցիչներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության և համայնքների սոցիալական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է ուսանողների կենսա-սոցիալական կարգավիճակի համալիր ուսումնասիրությանը՝ անթրոպոմետրիկ և մորֆոֆունկցիոնալ ցուցանիշների համադրմամբ։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել ուսանողական տարիքում մարդու ֆիզիկական զարգացման, մարմնի կառուցվածքի, ֆունկցիոնալ վիճակի և սոցիալական միջավայրի փոխկապակցված առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են գնահատվել մարմնի հասակը, քաշը, մարմնի տարբեր հատվածների չափերը, մարմնի զանգվածի և համամասնությունների ցուցանիշները, ինչպես նաև այլ անթրոպոմետրիկ տվյալներ, որոնք հնարավորություն են տալիս բնութագրել երիտասարդների ֆիզիկական զարգացման մակարդակը։ Միաժամանակ դիտարկվում են օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակը բնութագրող ցուցանիշներ՝ կապված սրտանոթային, շնչառական և այլ համակարգերի աշխատանքի հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու օրգանիզմի հարմարվողական հնարավորությունները և ֆիզիոլոգիական վիճակը։ Հատուկ նշանակություն ունի կենսաբանական և սոցիալական գործոնների համատեղ ուսումնասիրությունը, քանի որ ուսանողի ֆիզիկական վիճակի վրա կարող են ազդել սննդակարգը, շարժողական ակտիվությունը, ուսումնական ծանրաբեռնվածությունը, քնի և հանգստի ռեժիմը, կենցաղային պայմանները և սոցիալական միջավայրը։ Տարբեր ցուցանիշների համալիր վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն արձանագրել անհատական ֆիզիկական առանձնահատկությունները, այլև բացահայտել որոշակի օրինաչափություններ տարբեր խմբերի միջև և գնահատել ուսանողական միջավայրի հնարավոր ազդեցությունը օրգանիզմի զարգացման ու ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ստացված տվյալների վիճակագրական մշակումը, ցուցանիշների փոխկապակցվածության բացահայտումը և ուսանողների ֆիզիկական ու ֆունկցիոնալ վիճակի գնահատման չափանիշների ձևավորումը։ Նման հետազոտությունները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կրթական և առողջապահական ծրագրերի մշակման, ֆիզիկական դաստիարակության գործընթացի կատարելագործման, ուսումնական ծանրաբեռնվածության օպտիմալացման և երիտասարդների առողջ ապրելակերպի խթանման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ֆիզիոլոգներին, մարդաբաններին, կենսաբաններին, ֆիզիկական դաստիարակության և սպորտի մասնագետներին, առողջապահության ոլորտի հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և երիտասարդների ֆիզիկական զարգացման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Աշխատությունը նվիրված է էներգակիրների դերին Կասպից ծովի տարածաշրջանում գերտերությունների և տարածաշրջանային պետությունների ռազմավարությունների ու աշխարհաքաղաքական գործընթացների ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում նավթի և բնական գազի պաշարներն են, դրանց արդյունահանումը, փոխադրումը և իրացման ուղղությունները, որոնք տարածաշրջանի երկրների համար ունեն ոչ միայն տնտեսական, այլև ռազմավարական և քաղաքական նշանակություն։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են Կասպից ծովի էներգետիկ ռեսուրսների նկատմամբ տարբեր պետությունների հետաքրքրությունները և դրանց ազդեցությունը տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության վրա։ Հեղինակը վերլուծում է էներգետիկ գործոնի փոխկապակցվածությունը արտաքին քաղաքականության, տնտեսական համագործակցության, անվտանգության և աշխարհաքաղաքական մրցակցության հետ՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են էներգակիրների նկատմամբ վերահսկողությունը, դրանց արտահանման ուղիները և ենթակառուցվածքները վերածվել քաղաքական ազդեցության կարևոր գործիքների։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Կասպից ծովի ավազանի երկրների՝ Ադրբեջանի, Ղազախստանի, Թուրքմենստանի, Իրանի և Ռուսաստանի շահերին, ինչպես նաև տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի, Եվրոպական երկրների և այլ խոշոր դերակատարների ռազմավարական հետաքրքրություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է էներգետիկ փոխադրումների երթուղիների խնդիրը, քանի որ նավթամուղների և գազատարների ընտրությունը կարող է էապես ազդել ինչպես արտահանող երկրների տնտեսական հնարավորությունների, այնպես էլ տարածաշրջանի քաղաքական հարաբերությունների վրա։ Քննարկվում են նաև Կասպից ծովի իրավական կարգավիճակի, էներգետիկ նախագծերի, ներդրումների, տարածաշրջանային համագործակցության և անվտանգության հետ կապված հարցերը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տնտեսական շահերը միահյուսվում ռազմավարական և քաղաքական նպատակների հետ, և ինչու է Կասպից ծովի էներգետիկ ներուժը դարձել տարածաշրջանային ու միջազգային մրցակցության կարևոր բաղադրիչ։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, տնտեսագետներին, էներգետիկ անվտանգության և աշխարհաքաղաքականության հետազոտողներին, դիվանագետներին, ուսանողներին և Կասպից ծովի տարածաշրջանի քաղաքական ու տնտեսական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական հաղորդակցման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց արտացոլմանը Հայաստանի զանգվածային լրատվամիջոցներում։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական գործիչների, պետական կառույցների, կուսակցությունների, հասարակական կազմակերպությունների և քաղաքացիների միջև հաղորդակցության գործընթացն է, ինչպես նաև այն եղանակները, որոնց միջոցով քաղաքական տեղեկատվությունը ձևավորվում, փոխանցվում, մեկնաբանվում և ներկայացվում է մեդիա դաշտում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են Հայաստանի ԶԼՄ-ների դերը քաղաքական օրակարգի ձևավորման, հանրային կարծիքի վրա ազդեցության և քաղաքական գործընթացների լուսաբանման գործում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքական հաղորդագրությունների բովանդակությանը, լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններին, տեղեկատվության ընտրության և մատուցման սկզբունքներին, վերնագրերի ու մեկնաբանությունների ազդեցությանը, ինչպես նաև քաղաքական իրադարձությունների ներկայացման տարբեր ձևերին։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ԶԼՄ-ների և քաղաքական դերակատարների փոխհարաբերություններին՝ դիտարկելով, թե ինչպես են քաղաքական ուժերը փորձում մեդիա միջավայրի միջոցով ձևավորել իրենց հանրային կերպարը, տարածել իրենց տեսակետները և ազդել հասարակական տրամադրությունների վրա։ Կարևոր ուղղություն է քաղաքական տեղեկատվության բազմակողմանիության, օբյեկտիվության, հավասարակշռվածության և ընտրողական ներկայացման խնդիրների վերլուծությունը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև քաղաքական խոսույթի առանձնահատկությունները, քարոզչական և մանիպուլյատիվ մեխանիզմները, տեղեկատվական հակադրությունները, քաղաքական թեմաների շրջանակումը և մեդիայի ազդեցությունը քաղաքացիների քաղաքական ընկալումների վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի Հայաստանի մեդիա միջավայրի ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով երկրի քաղաքական համակարգի, հասարակական հարաբերությունների և տեղեկատվական դաշտի փոփոխությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպիսի դեր է կատարում մեդիան քաղաքական հաղորդակցման գործընթացում, ինչպես են քաղաքական իրադարձություններն ու գաղափարները վերափոխվում մեդիա բովանդակության և ինչ ազդեցություն կարող է ունենալ այդ գործընթացը հանրային կարծիքի ու քաղաքական մասնակցության վրա։ Այն կարող է օգտակար լինել քաղաքագետներին, լրագրողներին, մեդիա մասնագետներին, հաղորդակցության հետազոտողներին, սոցիոլոգներին, ուսանողներին և Հայաստանի քաղաքական ու տեղեկատվական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։