Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է վարչարարության հետևանքով անձանց պատճառված վնասի հատուցման իրավական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով պետության և վարչական մարմինների կողմից իրականացվող գործունեության արդյունքում առաջացող վնասի փոխհատուցման հիմքերը, պայմանները և կարգավորման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են վարչարարության հասկացությունը, դրա իրավական բնույթը, վարչական մարմինների գործողությունների կամ անգործության հետևանքով ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց իրավունքներին ու օրինական շահերին պատճառվող վնասի տեսակները, ինչպես նաև վնասի հատուցման իրավունքի առաջացման նախադրյալները։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում վարչական մարմնի ոչ իրավաչափ վարքագծի, պատճառված վնասի, պատճառահետևանքային կապի և պատասխանատվության այլ անհրաժեշտ պայմանների բացահայտմանը։ Քննարկվում են նաև նյութական և ոչ նյութական վնասի հատուցման առանձնահատկությունները, վնասի չափի որոշման, ապացուցման և փոխհատուցման հետ կապված իրավական հարցերը։ Առանձին կարևորություն է տրվում վարչական ակտերի, գործողությունների և անգործության վիճարկման, ինչպես նաև անձի խախտված իրավունքների դատական պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական և համայնքային մարմինների պատասխանատվության սահմաններին, վարչական իրավունքի և քաղաքացիական իրավունքի համապատասխան դրույթների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև վնասի հատուցման ինստիտուտի նշանակությանը իրավական պետության և արդյունավետ վարչարարության ապահովման գործում։ Ուսումնասիրության արդյունքում ձևավորվում է պատկերացում այն մասին, թե ինչ պայմաններում և ինչ իրավական ընթացակարգով կարող է անձը պահանջել վարչարարության հետևանքով իրեն պատճառված վնասի հատուցում, ինչպես նաև ինչ նշանակություն ունի այդ ինստիտուտը պետական մարմինների գործունեության օրինականության, հաշվետվողականության և անձանց իրավունքների պաշտպանության տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում գովազդային գործունեության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրա զարգացման հնարավոր ուղիների բացահայտմանը։ Այն ներկայացնում է գովազդի դերը ժամանակակից շուկայական տնտեսության մեջ՝ դիտարկելով այն ոչ միայն որպես ապրանքների, ծառայությունների և կազմակերպությունների մասին տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես սպառողների վարքագծի վրա ազդելու, շուկայական պահանջարկ ձևավորելու, մրցակցային դիրքեր ամրապնդելու և բիզնեսի զարգացմանը նպաստելու կարևոր գործիք։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում գովազդային շուկայի առանձնահատկություններին, դրա մասնակիցների փոխհարաբերություններին, գովազդային հաղորդակցության կազմակերպման սկզբունքներին և արդյունավետության գնահատման մեթոդներին։ Քննարկվում են այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել գովազդային արշավների արդյունքների վրա՝ թիրախային լսարանի ճիշտ ընտրությունից և հաղորդագրության բովանդակությունից մինչև կիրառվող մեդիաալիքների, թվային գործիքների և տարածման եղանակների արդյունավետ համադրություն։ Առանձին կարևորություն է տրվում ՀՀ շուկայի առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով տեղական սպառողների նախասիրությունները, տնտեսական միջավայրը, մրցակցային պայմանները, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացումը և թվային մեդիայի աճող ազդեցությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել նաև գովազդային ռազմավարությունների կատարելագործման տեսանկյունից՝ առաջարկելով մոտեցումներ, որոնց միջոցով կազմակերպությունները կարող են ավելի նպատակային օգտագործել իրենց գովազդային բյուջեն, բարձրացնել հաղորդակցության ազդեցությունը և ստանալ չափելի արդյունքներ։ Քննարկվող մոտեցումները վերաբերում են գովազդային գործունեության պլանավորմանը, շուկայի և սպառողների ուսումնասիրությանը, գովազդային միջոցների ընտրությանը, ծախսերի օպտիմալացմանը, արդյունքների վերլուծությանը և ժամանակակից թվային լուծումների կիրառմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է տեսական դրույթներն ու գործնական դիտարկումները՝ փորձելով ձևավորել ամբողջական պատկերացում այն մասին, թե ինչպես կարելի է ՀՀ-ում գովազդային գործունեությունը դարձնել առավել արդյունավետ, հասցեական, ժամանակակից և շուկայի պահանջներին համապատասխան։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է նուկլեինաթթուների կոնֆորմացիոն անցումների ընթացքում նուկլեոտիդային հաջորդականության տարասեռության դերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ԴՆԹ-ի և ՌՆԹ-ի մոլեկուլների տարածական կառուցվածքի փոփոխություններն են, որոնք կարող են առաջանալ տարբեր ֆիզիկաքիմիական պայմանների ազդեցությամբ, և այդ գործընթացների վրա նուկլեոտիդային հաջորդականության առանձնահատկությունների ազդեցությունը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է այն գաղափարը, որ նուկլեինաթթուների հաջորդականությունը միատարր կառուցվածք չէ, և տարբեր նուկլեոտիդային հատվածներ կարող են ունենալ տարբեր կայունություն, ճկունություն և կոնֆորմացիոն հատկություններ։ Այդ տարբերությունները կարող են պայմանավորել մոլեկուլի առանձին հատվածների տարբեր արձագանքը ջերմաստիճանի, իոնային միջավայրի, լուծույթի պայմանների կամ այլ գործոնների փոփոխությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոնֆորմացիոն անցումների մեխանիզմներին, դրանց փուլային բնույթին և մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխության ընթացքում հաջորդականության տարբեր հատվածների վարքագծին։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նուկլեինաթթուների կառուցվածքային վիճակների, ջրածնային կապերի, բազային զույգերի փոխազդեցությունների և մոլեկուլի կայունության փոփոխությունների ուսումնասիրություն։ Նման վերլուծությունը կարևոր է նուկլեինաթթուների կառուցվածք–ֆունկցիա փոխհարաբերությունը հասկանալու համար, քանի որ հաջորդականության և տարածական կառուցվածքի փոխազդեցությունը կարող է ազդել ԴՆԹ-ի ու ՌՆԹ-ի կենսաբանական ակտիվության, մոլեկուլային ճանաչման և տարբեր սպիտակուցների հետ փոխազդեցության վրա։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել կենսաֆիզիկոսներին, կենսաքիմիկոսներին, մոլեկուլային կենսաբաններին, գենետիկներին և նուկլեինաթթուների կառուցվածքային հատկությունները ուսումնասիրող հետազոտողներին ու ուսանողներին։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է մարդու էության, գոյության, ճանաչողության և բարոյականության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը 13–15-րդ դարերի հայ փիլիսոփայական մտքի շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում միջնադարյան հայ մտածողների պատկերացումն է մարդու տեղի ու դերի մասին բնության, հասարակության և հոգևոր աշխարհի մեջ, ինչպես նաև մարդու մարմնական և հոգևոր կողմերի փոխհարաբերության հարցը։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել մարդու ծագման, հոգու և մարմնի հարաբերակցության, բանականության, կամքի, ազատության, բարոյական պատասխանատվության և ճանաչողության վերաբերյալ փիլիսոփայական հայացքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարներին, որոնց միջոցով միջնադարյան հայ փիլիսոփաները փորձել են բացատրել մարդու առանձնահատուկ դիրքը գոյության համակարգում և նրա հարաբերությունը Աստծո, աշխարհի ու մյուս մարդկանց հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակաշրջանի կրոնափիլիսոփայական մտածողության, անտիկ և քրիստոնեական փիլիսոփայական ժառանգության ազդեցությանն ու դրանց յուրահատուկ վերաիմաստավորմանը հայկական մտավոր միջավայրում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում մարդու ճանաչողական կարողությունների խնդիրը՝ զգայական ընկալման, բանականության, գիտելիքի և ճշմարտության որոնման փոխհարաբերության տեսանկյունից։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են բարոյական կատարելագործման, առաքինության, մեղքի, պատասխանատվության և մարդու հոգևոր զարգացման վերաբերյալ պատկերացումները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես էր 13–15-րդ դարերի հայ փիլիսոփայական միտքը մեկնաբանում մարդուն ոչ միայն որպես կրոնական աշխարհի մաս, այլև որպես բանական, բարոյական և ինքնուրույն մտածող էակ։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության պատմությամբ, հայագիտությամբ, միջնադարյան մշակույթով, կրոնափիլիսոփայական մտքով և փիլիսոփայական մարդաբանությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և ուսանողներին։

Այս պատմագիտական աշխատությունը նվիրված է հայկական պետականության պատմության տարբեր փուլերի և կարևոր իրադարձությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով Հայաստանի քաղաքական զարգացման, պետական կառույցների ձևավորման և պատմական փոփոխությունների առանձին դրվագներ։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննության առնվել հայկական պետական կազմավորումների առաջացման ու զարգացման պայմանները, դրանց տարածքային և քաղաքական փոփոխությունները, իշխանության կազմակերպման առանձնահատկությունները, արտաքին հարաբերությունները և հարևան պետությունների հետ փոխազդեցությունները։ Հեղինակը պատմական նյութը կարող է դիտարկել տարբեր ժամանակաշրջանների համատեքստում՝ անդրադառնալով այն գործոններին, որոնք նպաստել կամ խոչընդոտել են հայկական պետականության պահպանմանն ու վերականգնմանը։ Կարևոր տեղ կարող է հատկացվել նաև ռազմական հակամարտություններին, դիվանագիտական հարաբերություններին, ներքին քաղաքական գործընթացներին և հասարակական կառուցվածքի առանձնահատկություններին, որոնք ազդել են պետականության զարգացման վրա։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նաև պատմական աղբյուրների և դրանց մեկնաբանությունների օգտագործմամբ, որոնց միջոցով փորձ է արվում վերականգնել Հայաստանի քաղաքական պատմության առանձին էջերը և գնահատել հայկական պետականության դերը տարածաշրջանի պատմական գործընթացներում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի պատմությամբ, հայագիտությամբ և պատմագրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ հատկապես նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են հայկական պետականության ձևավորման ու զարգացման պատմական հիմքերը և տարբեր ժամանակաշրջանների քաղաքական գործընթացները։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Վանի արձանագրությունների ուսումնասիրությանը և դրանց պատմական նշանակության գնահատմանը Հին Առաջավոր Ասիայի պատմության վերականգնման գործում։ Ուսումնասիրության հիմքում Վանի ավազանում և հարակից տարածքներում հայտնաբերված սեպագիր արձանագրություններն են, որոնք կարևոր սկզբնաղբյուր են Ուրարտուի պետության քաղաքական, ռազմական, տնտեսական և մշակութային պատմության ուսումնասիրման համար։ Աշխատության շրջանակում կարող են քննության առնվել արձանագրությունների բովանդակությունը, լեզվական և գրային առանձնահատկությունները, դրանց ստեղծման ժամանակաշրջանը, տեղադրությունը և պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ հաղորդած տեղեկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ արձանագրությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել Ուրարտուի արքաների գործունեությունը, պետության տարածքային ընդլայնումը, ռազմական արշավանքները, ամրաշինական և ջրատեխնիկական աշխատանքները, տնտեսական կազմակերպվածությունը և տարբեր տարածքների նկատմամբ իշխանության հաստատման գործընթացները։ Արձանագրությունների համադրումը հնագիտական նյութերի և տարածաշրջանի այլ գրավոր աղբյուրների հետ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Հին Առաջավոր Ասիայի քաղաքական ու մշակութային զարգացումների մասին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև սեպագիր նյութերի աղբյուրագիտական արժեքի գնահատումը, դրանց մեկնաբանության մեթոդների ուսումնասիրությունը և առանձին արձանագրությունների միջոցով պատմական ժամանակագրության ու աշխարհագրության ճշգրտումը։ Վանի արձանագրությունները հատկապես կարևոր են Հայկական լեռնաշխարհի հին պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ դրանցում պահպանված տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս բացահայտել տարածաշրջանի բնակավայրերի, քաղաքական միավորների և տնտեսական ու մշակութային գործընթացների վերաբերյալ բազմաթիվ տվյալներ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հնագետներին, ուրարտագետներին, արևելագետներին, սեպագրագետներին և Հին Առաջավոր Ասիայի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այս գիտական հոդվածը նվիրված է հին հայերենի քերականական համակարգում հանդիպող երկու յաֆեթական ծագում ունեցող -te, -ti, -t ձևերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այդ վերջածանցների կառուցվածքային, ձևաբանական և գործառական առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ծագումն ու կապը լեզվական ավելի հին շերտերի հետ։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել հին հայերենի բառաձևավորման և քերականական կառուցվածքի այն երևույթները, որոնց բացատրության համար անհրաժեշտ է դիմել համեմատական լեզվաբանության և պատմահամեմատական վերլուծության մեթոդներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վերջածանցների տարբերակային ձևերին, դրանց կիրառության միջավայրին և այն հարցին, թե ինչպիսի դեր են դրանք ունեցել հին հայերենի բառերի ու քերականական ձևերի կազմության մեջ։ Հոդվածում կարող են համադրվել հայերեն լեզվական նյութը և այլ հին լեզուների տվյալները՝ ընդհանուր լեզվական գործընթացների, ձևաբանական զուգահեռների և հնարավոր պատմական կապերի բացահայտման նպատակով։ Ուսումնասիրության կարևոր կողմերից է նաև յաֆեթական լեզվաբանական տեսության շրջանակում հին հայերենի որոշ առանձնահատկությունների մեկնաբանությունը, ինչը նյութին հաղորդում է ոչ միայն հայագիտական, այլև տեսական ու պատմահամեմատական նշանակություն։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրաբարի քերականական կառուցվածքը, հայերենի պատմական ձևաբանությունը, բառակազմությունը և հին լեզվական շերտերը ուսումնասիրող մասնագետների համար։ Այն հատկապես հետաքրքիր է հայագետների, պատմահամեմատական լեզվաբանների, արևելագիտությամբ զբաղվող հետազոտողների և հայոց լեզվի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար՝ որպես հին հայերենի ձևաբանական նյութի և դրա հնարավոր պատմական մեկնաբանությունների ուսումնասիրություն։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Ուոլշի համակարգով ներկայացվող շարքերի զուգամիտության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական թեման Ուոլշի ֆունկցիաների համակարգի միջոցով ֆունկցիաների ընդլայնման և ստացված շարքերի զուգամիտության պայմանների բացահայտումն է։ Ուոլշի համակարգը օրթոգոնալ ֆունկցիաների համակարգ է, որը որոշ առումներով կատարում է Ֆուրիեի եռանկյունաչափական համակարգի նման դեր, սակայն հիմնված է այլ կառուցվածքային սկզբունքների վրա և լայնորեն կիրառվում է հարմոնիկ անալիզի ու ֆունկցիաների ներկայացման խնդիրներում։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել Ուոլշի շարքերի մասնակի գումարները, դրանց զուգամիտության տարբեր ձևերը և այն պայմանները, որոնց դեպքում շարքը զուգամիտում է համապատասխան ֆունկցիային։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել կետային, գրեթե ամենուր, չափային և նորմային զուգամիտության հարցերին, ինչպես նաև ֆունկցիայի կանոնավորության կամ ինտեգրելիության հատկությունների ազդեցությանը շարքի վարքագծի վրա։ Հետազոտությունը կարող է ներառել Ուոլշի համակարգի օրթոգոնալության հատկությունների, գործակիցների, մասնակի գումարների և դրանց սահմանային վարքագծի վերլուծություն։ Կարևոր նշանակություն ունեն նաև այն դեպքերի ուսումնասիրությունը, երբ զուգամիտությունը կարող է լինել ոչ միատեսակ կամ կախված ֆունկցիայի և ընտրված ֆունկցիոնալ տարածության հատկություններից։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը նպաստում է օրթոգոնալ շարքերի ընդհանուր տեսության զարգացմանը և ընդլայնում է Ֆուրիեի անալիզի մեթոդների կիրառման շրջանակը ոչ տրիգոնոմետրիկ համակարգերի նկատմամբ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկական անալիզով, ֆունկցիոնալ անալիզով, հարմոնիկ անալիզով և օրթոգոնալ համակարգերի տեսությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և մաթեմատիկայի համապատասխան ուղղությունների ուսանողներին։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոսկու ցիանացման գործընթացում օգտագործվող պուլպայի խտությունը չափող սարքի մշակմանը և հետազոտմանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ստեղծել և գնահատել այնպիսի չափիչ սարք, որը հնարավորություն կտա տեխնոլոգիական գործընթացի ընթացքում օպերատիվ և բավարար ճշգրտությամբ վերահսկել պուլպայի խտությունը։ Պուլպան հանքահարստացման գործընթացներում կարևոր տեխնոլոգիական միջավայր է, որի պինդ և հեղուկ բաղադրիչների հարաբերակցությունը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ցիանացման արդյունավետության, նյութերի խառնման, զանգվածափոխանակության և ոսկու կորզման ցուցանիշների վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել պուլպայի ֆիզիկական հատկությունները, խտության չափման տարբեր սկզբունքները, չափիչ սարքի կառուցվածքային լուծումները և դրա աշխատանքի վրա ազդող տեխնոլոգիական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սարքի չափման ճշգրտությանը, զգայունությանը, կայունությանը և արդյունքների վերարտադրելիությանը՝ հաշվի առնելով արդյունաբերական միջավայրի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել սարքի նախագծման և պատրաստման, չափիչ հանգույցների ընտրության, փորձարարական փորձարկումների և ստացված արդյունքների համեմատական վերլուծության հարցեր։ Կարևոր ուղղություն է նաև չափման գործընթացի ավտոմատացման հնարավորությունը, որի միջոցով պուլպայի խտության վերաբերյալ տվյալները կարող են օգտագործվել տեխնոլոգիական ռեժիմի վերահսկման և օպտիմալացման համար։ Նման սարքի կիրառումը կարող է նպաստել ցիանացման գործընթացի կայունացմանը, տեխնոլոգիական պարամետրերի ավելի ճշգրիտ կառավարմանը, արտադրական կորուստների նվազեցմանը և ոսկու կորզման արդյունավետության բարձրացմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հանքարդյունաբերության և մետալուրգիայի մասնագետներին, հանքահարստացման տեխնոլոգներին, չափիչ սարքավորումների և ավտոմատացման մասնագետներին, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտների հետազոտողներին և ուսանողներին։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի հողերի մելիորատիվ վիճակի վրա ջրաերկրաբանական պայմանների ազդեցության ուսումնասիրությանը և դրանց բարելավման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում հողի, ստորերկրյա ջրերի և ոռոգման համակարգերի փոխկապակցվածությունն է, քանի որ ջրային ռեժիմի փոփոխությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ հողերի բերրիության, աղակալման, ճահճացման և գյուղատնտեսական օգտագործման պիտանիության վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ստորերկրյա ջրերի տարածման խորությունը, շարժման ուղղությունները, մակարդակի սեզոնային փոփոխությունները, դրանց հանքայնացման աստիճանը և հողային ծածկույթի հետ փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործընթացներին, որոնք կարող են հանգեցնել հողերի մելիորատիվ վիճակի վատթարացմանը, մասնավորապես՝ ստորերկրյա ջրերի մակարդակի բարձրացմանը, երկրորդային աղակալմանը, ջրակալմանը և հողի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների փոփոխությանը։ Արարատյան հարթավայրի պայմաններում այս խնդիրներն ունեն կարևոր գյուղատնտեսական և բնապահպանական նշանակություն, քանի որ տարածքի հողային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը մեծապես կախված է ջրային ռեժիմի ճիշտ կառավարման և մելիորատիվ միջոցառումների արդյունավետ կազմակերպման մակարդակից։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել հողերի և ստորերկրյա ջրերի հատկությունների գնահատում, տարբեր տարածքների համեմատական վերլուծություն և մելիորատիվ վիճակի վրա ազդող հիմնական գործոնների բացահայտում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է հողերի վիճակի բարելավման միջոցառումների մշակումը, որոնք կարող են ներառել ջրահեռացման համակարգերի կատարելագործում, ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործում, ստորերկրյա ջրերի մակարդակի կարգավորում, աղակալված հողերի վերականգնման մեթոդներ և հողային ռեսուրսների մշտադիտարկման բարելավում։ Առաջարկվող մոտեցումները կարող են նպաստել Արարատյան հարթավայրի հողերի արտադրողականության պահպանմանը, գյուղատնտեսական տարածքների կայուն օգտագործմանը և ջրային ու հողային ռեսուրսների ռացիոնալ կառավարմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հողագետներին, ջրաերկրաբաններին, մելիորացիայի և գյուղատնտեսության մասնագետներին, բնապահպաններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է չորրորդ կարգի դեգեներացված դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների համար Նոյմանի խնդրի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն սահմանային խնդիրների լուծումն է, որոնցում դիֆերենցիալ օպերատորի գործակիցները կամ կառուցվածքային բաղադրիչները կարող են ունենալ դեգեներացված բնույթ, ինչի հետևանքով հավասարման ստանդարտ տեսության կիրառումը կարող է պահանջել լրացուցիչ պայմաններ և հատուկ վերլուծական մեթոդներ։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են չորրորդ կարգի հավասարումների կառուցվածքը, համապատասխան սահմանային պայմանները և լուծումների գոյության, միակության ու կանոնավորության հետ կապված հարցերը։ Նոյմանի խնդրի առանձնահատկությունը կապված է սահմանին ածանցյալների կամ ֆլյուքսային տիպի պայմանների առաջադրման հետ, ուստի կարևոր նշանակություն ունի այդ պայմանների և դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Դեգեներացվածության առկայությունը կարող է բարդացնել ինչպես տեսական ապացույցները, այնպես էլ լուծումների կառուցվածքի և գնահատականների ստացումը, ինչի պատճառով աշխատանքում կարող են կիրառվել ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և դիֆերենցիալ հավասարումների ժամանակակից մեթոդներ։ Հետազոտությունը կարող է ներառել օպերատորների փակության և սահմանափակության, լուծումների տարածությունների, սպեկտրալ հատկությունների և համապատասխան գնահատականների ուսումնասիրություն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել բարձր կարգի դիֆերենցիալ-օպերատորային հավասարումների տեսության զարգացմանը և կիրառելի լինել այն մաթեմատիկական մոդելներում, որտեղ հանդիպում են դեգեներացված օպերատորներ և բարդ սահմանային պայմաններ։ Նյութը հատկապես հետաքրքիր է մասնակի և աբստրակտ դիֆերենցիալ հավասարումներով, ֆունկցիոնալ անալիզով, օպերատորների տեսությամբ և մաթեմատիկական ֆիզիկայի խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության չափահաս աշխատունակ բնակչության փաստացի սննդակարգի ուսումնասիրությանը և սննդային ստատուսի հիգիենիկ գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել բնակչության սննդի իրական կառուցվածքն ու որակը, գնահատել սննդանյութերի և էներգիայի ընդունման համապատասխանությունը օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պահանջներին և բացահայտել սննդակարգի հնարավոր անհավասարակշռությունները։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել սննդի օրական քանակական և որակական կազմը, սպիտակուցների, ճարպերի և ածխաջրերի հարաբերակցությունը, վիտամինների և հանքային տարրերի ընդունումը, սննդի ռեժիմը և տարբեր սննդային խմբերի օգտագործման հաճախականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատունակ տարիքի բնակչության սննդային առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով ֆիզիկական ակտիվության մակարդակը, աշխատանքի բնույթը և օրգանիզմի էներգետիկ պահանջները։ Սննդային ստատուսի գնահատումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես սննդանյութերի անբավարար կամ ավելցուկային ընդունման, այնպես էլ սննդակարգի կառուցվածքային անհավասարակշռության հետ կապված հնարավոր խնդիրները։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ բնակչության սննդային վիճակի բարելավման, առողջ սննդակարգի վերաբերյալ հիգիենիկ առաջարկությունների մշակման և սննդակարգի հետ կապված հիվանդությունների կանխարգելման համար։ Աշխատությունը կարևոր է հանրային առողջապահության տեսանկյունից, քանի որ բնակչության սննդային վիճակը անմիջականորեն կապված է աշխատունակության, ֆիզիկական և մտավոր գործունեության արդյունավետության, հիվանդությունների կանխարգելման և կյանքի որակի հետ։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հիգիենիստներին, սննդաբաններին, հանրային առողջապահության մասնագետներին, բժիշկներին, հետազոտողներին և բժշկական ու առողջապահական ոլորտների ուսանողներին՝ որպես բնակչության փաստացի սննդի և սննդային ստատուսի գնահատման մեթոդաբանությանը վերաբերող ուսումնասիրություն։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հայկական պահանջատիրության ձևավորման, զարգացման և դրսևորման գործընթացներին սփյուռքում 1965–1975 թվականների ընթացքում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում Հայոց ցեղասպանության պատմական հիշողության պահպանման, միջազգային հանրության ուշադրությունը հայկական հարցի նկատմամբ ակտիվացնելու և արդարության ու ճանաչման պահանջները քաղաքական ու հասարակական օրակարգում առաջ մղելու ուղղությամբ սփյուռքահայ համայնքների գործունեությունն է։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ 1965 թվականի՝ Հայոց ցեղասպանության 50-ամյակի հետ կապված հիշատակի միջոցառումներին և դրանց նշանակությանը հայկական պահանջատիրության հետագա զարգացման համար։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սփյուռքահայ կազմակերպությունների, հասարակական ու քաղաքական կառույցների, մտավորականների և երիտասարդական շրջանակների գործունեությանը, ինչպես նաև տարբեր երկրներում պահանջատիրական գաղափարների տարածման և կազմակերպչական ձևերի առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են քննարկվել հանրահավաքները, հիշատակի միջոցառումները, հրապարակային հայտարարությունները, մամուլի հրապարակումները, քաղաքական նախաձեռնությունները և միջազգային կառույցների ու օտարերկրյա հասարակությունների շրջանում իրազեկման աշխատանքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև այն հարցը, թե ինչպես փոխվեց հայկական հարցի ընկալումը սփյուռքում տվյալ ժամանակահատվածում և ինչպիսի ազդեցություն ունեցան միջազգային քաղաքական իրադարձությունները, սփյուռքի ներքին զարգացումները և նոր սերնդի ակտիվացումը պահանջատիրական շարժման վրա։ 1970-ականների առաջին կեսը դիտարկվում է որպես մի շրջան, երբ հայկական պահանջատիրությունը աստիճանաբար ստացավ ավելի կազմակերպված և հրապարակային բնույթ՝ նախապատրաստելով հետագա տասնամյակների քաղաքական և հասարակական գործընթացները։ Աշխատությունը կարող է կարևոր աղբյուր լինել սփյուռքահայ քաղաքական մտքի, ազգային ինքնության, պատմական հիշողության և հայկական հարցի միջազգայինացման գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Այն հատկապես օգտակար է պատմաբանների, հայագետների, սփյուռքագետների, քաղաքական գործընթացների հետազոտողների, ինչպես նաև հայկական սփյուռքի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողների և ընթերցողների համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գազատեղափոխման համակարգի գործունեության հետ կապված տնտեսագիտական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով գազի փոխադրման ենթակառուցվածքների արդյունավետ օգտագործման, ծախսերի կառավարման, ներդրումների և համակարգի տնտեսական կայունության խնդիրների վրա։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գազատարների, կոմպրեսորային կայանների և համակարգի մյուս բաղադրիչների շահագործման տնտեսական առանձնահատկությունները, գազի տեղափոխման ինքնարժեքի ձևավորման մեխանիզմները, տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման ծախսերը, ինչպես նաև արտադրական հզորությունների արդյունավետ օգտագործման հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գազատրանսպորտային համակարգի զարգացման համար անհրաժեշտ կապիտալ ներդրումների գնահատմանը, ներդրումային ծրագրերի տնտեսական արդյունավետությանը և ենթակառուցվածքների արդիականացման հնարավորություններին։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև գազի փոխադրման սակագնային քաղաքականությանը, եկամուտների և ծախսերի հարաբերակցությանը, համակարգի ֆինանսական արդյունքներին և շուկայի փոփոխությունների ազդեցությանը գազափոխադրման ոլորտի վրա։ Կարևոր ուղղություն է գազի կորուստների նվազեցման, էներգիայի սպառման օպտիմալացման և տեխնոլոգիական գործընթացների կատարելագործման տնտեսական նշանակության ուսումնասիրությունը։ Գազատեղափոխման համակարգի արդյունավետությունը դիտարկվում է նաև ավելի լայն էներգետիկ համակարգի համատեքստում՝ հաշվի առնելով գազի մատակարարման հուսալիությունը, պահանջարկի փոփոխությունները, արտաքին շուկաների ազդեցությունը և էներգետիկ անվտանգության խնդիրները։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտագործվել գազատրանսպորտային ենթակառուցվածքների զարգացման, ծախսերի օպտիմալացման, ներդրումային որոշումների հիմնավորման և համակարգի տնտեսական արդյունավետության բարձրացման ուղղությունները մշակելու համար։ Նյութը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, էներգետիկ ոլորտի մասնագետներին, ենթակառուցվածքների կառավարիչներին, ներդրումային ծրագրերի մշակողներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։