Պատրաստի նյութեր

Ուսումնասիրությունը նվիրված է խորհրդանշանային մտածողության դրսևորումներին հայկական ճարտարապետության մեջ՝ բացահայտելով ճարտարապետական ձևերի, հորինվածքային լուծումների, զարդաքանդակների և տարածական կազմակերպման գաղափարական ու մշակութային նշանակությունը։ Աշխատության հիմքում այն գաղափարն է, որ հայկական ճարտարապետական ժառանգությունը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես շինարարական և գեղագիտական արժեք, այլև որպես ժողովրդի աշխարհընկալումը, հոգևոր պատկերացումները, մշակութային հիշողությունն ու ինքնությունը արտահայտող համակարգ։ Հետազոտության ընթացքում քննարկվում են տարբեր ժամանակաշրջանների ճարտարապետական հուշարձաններում հանդիպող խորհրդանշական ձևերն ու մոտիվները, դրանց ծագումը, զարգացումը և փոխակերպումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում խաչի, շրջանաձև և երկրաչափական ձևերի, թվային հարաբերությունների, բուսական ու կենդանական զարդանախշերի, ինչպես նաև լույսի, տարածության և ծավալի խորհրդանշական կիրառություններին։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են ճարտարապետական տարրերը հաճախ հանդես գալիս ոչ միայն որպես կառուցվածքային կամ դեկորատիվ բաղադրիչներ, այլև որպես որոշակի գաղափարներ ու արժեքներ փոխանցող նշաններ։ Կարևորվում է նաև քրիստոնեական աշխարհայացքի և հայկական նախաքրիստոնեական մշակութային պատկերացումների ազդեցությունը ճարտարապետական խորհրդանշանների ձևավորման ու պահպանման վրա։ Աշխատության մեջ ավանդական ձևերը դիտարկվում են պատմական զարգացման մեջ՝ ընդգծելով դրանց շարունակականությունը և տարբեր դարաշրջաններում նոր իմաստներով վերաիմաստավորվելու հնարավորությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայկական ճարտարապետությունը ուսումնասիրել որպես մշակութային հաղորդակցության յուրահատուկ լեզու, որի միջոցով սերունդներին փոխանցվել են հավատալիքներ, պատմական հիշողություն և ազգային ինքնության գաղափարներ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, հնագետներին և խորհրդանշանագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև հայկական ճարտարապետական ժառանգությամբ հետաքրքրվող ուսանողներին ու ընթերցողներին։

Նյութը վերաբերում է Ադրբեջանի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի նախկին ղեկավարներից մեկի ձերբակալության մասին տարածված հաղորդագրությանը։ Հոդվածի առանցքում քաղաքական և իրավական նշանակություն ունեցող այդ իրադարձությունն է, որը ներկայացվում է Ադրբեջանի իշխանությունների հաղորդած տեղեկությունների համատեքստում։ Նման հրապարակումները կարևոր են հատկապես Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ երկարամյա հակամարտության, տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների և նախկինում գոյություն ունեցած կառավարման համակարգի ներկայացուցիչների հետագա ճակատագրի ուսումնասիրման տեսանկյունից։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու Ադրբեջանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև հարաբերությունների զարգացումներին, հակամարտությունից հետո ձևավորված քաղաքական ու իրավական իրողություններին և տարածաշրջանի նկատմամբ Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումից հետո տեղի ունեցած գործընթացներին։ Հոդվածը կարող է հետաքրքրել Հարավային Կովկասի քաղաքականությամբ, միջազգային հարաբերություններով, տարածաշրջանային անվտանգության և Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, լրագրողներին և ընթերցողներին։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերենում գործիքային բայերով կազմված նախադասությունների իմաստային և շարահյուսական կառուցվածքների համակողմանի քննությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն օրինաչափությունները, որոնց միջոցով գործիքային բայերը մասնակցում են նախադասության կառուցմանը և ձևավորում տարբեր իմաստային ու շարահյուսական հարաբերություններ։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են բայական կառույցների բաղադրիչների փոխհարաբերությունները, նախադասության անդամների գործառույթները, բայերի կառավարվող լրացումները և դրանց իմաստային դերերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես է բայի իմաստային բնույթը պայմանավորում նախադասության շարահյուսական կառուցվածքը և հակառակը՝ ինչպես կարող են շարահյուսական տարբեր կառուցվածքները փոխել կամ հստակեցնել արտահայտվող իմաստը։ Ուսումնասիրության մեջ գործիքային նշանակությունը դիտարկվում է գործողության, գործընթացի կամ վիճակի իրականացման միջոցի և գործիքի արտահայտման համատեքստում՝ հաշվի առնելով դրանց լեզվական դրսևորման բազմազանությունը։ Համեմատական և կառուցվածքային վերլուծության միջոցով բացահայտվում են նախադասությունների կառուցման բնորոշ մոդելները, բայական կառավարման առանձնահատկությունները և իմաստային դերաբաշխման սկզբունքները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել անգլերենի բայական համակարգի, նախադասության կառուցվածքի և իմաստային կազմակերպման ավելի խոր ըմբռնմանը, ինչպես նաև անգլերենի ուսուցման և թարգմանության ընթացքում հանդիպող կառուցվածքային խնդիրների վերլուծությանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել լեզվաբաններին, անգլերեն լեզվի և գրականության մասնագետներին, թարգմանիչներին, դասախոսներին, ասպիրանտներին և ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես անգլերենի շարահյուսության և իմաստաբանության փոխկապակցվածության, բայական կառույցների գործառույթների և գործիքային հարաբերությունների լեզվական արտահայտության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է աչքի տոքսոպլազմոզի կլինիկական դրսևորումների նոր ձևերի, դրանց առանձնահատկությունների և դասակարգման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է համակարգել հիվանդության տարբեր կլինիկական դրսևորումները, բացահայտել դրանց ախտորոշիչ առանձնահատկությունները և կատարելագործել հիվանդության դասակարգման մոտեցումները։ Ուշադրություն է դարձվում աչքի հյուսվածքներում վարակային գործընթացի առաջացման և զարգացման առանձնահատկություններին, բորբոքային փոփոխությունների բնույթին, հիվանդության կլինիկական ընթացքին և տեսողական ֆունկցիայի վրա դրա հնարավոր ազդեցությանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են աչքի տոքսոպլազմոզի տարբեր ձևերի տարբերակիչ ախտորոշման խնդիրները, կլինիկական նշանների համադրումը լաբորատոր և այլ հետազոտությունների տվյալների հետ, ինչպես նաև հիվանդության դրսևորումների ճիշտ դասակարգման նշանակությունը։ Հատուկ կարևորություն է տրվում այն դեպքերի բացահայտմանը, երբ հիվանդության կլինիկական պատկերը կարող է տարբերվել դասական դրսևորումներից և դժվարացնել ախտորոշումը։ Կլինիկական ձևերի համակարգումն ու դրանց բնութագրերի մանրամասն ուսումնասիրությունը կարող են նպաստել հիվանդության ավելի վաղ հայտնաբերմանը, ախտորոշման ճշգրտության բարձրացմանը և բուժական մարտավարության ճիշտ ընտրությանը։ Աշխատությունը նաև արժեքավոր է ակնաբուժական վարակաբանության տեսանկյունից, քանի որ աչքի տոքսոպլազմոզը կարող է դրսևորվել տարբեր ծանրության և ընթացքի ձևերով ու պահանջել անհատականացված կլինիկական գնահատում։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ակնաբույժներին, վարակաբաններին, կլինիկական բժիշկներին, բժշկական բուհերի ուսանողներին, ասպիրանտներին և աչքի վարակային հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Այն հատկապես օգտակար է աչքի տոքսոպլազմոզի կլինիկական բազմազանության, տարբերակիչ ախտորոշման և դասակարգման ժամանակակից խնդիրների ուսումնասիրման համար։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին վարկավորման արդյունավետության գնահատման հիմնախնդիրներին և դրանց լուծման հնարավոր ուղիներին։ Աշխատության շրջանակում արտաքին վարկավորումը դիտարկվում է որպես ֆինանսական ռեսուրսների ներգրավման կարևոր գործիք, որը կարող է նպաստել տնտեսական աճին, պետական և մասնավոր ծրագրերի իրականացմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծմանը։ Հետազոտության հիմնական ուղղություններից է արտաքին վարկային միջոցների արդյունավետության գնահատման մեթոդների ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով դրանց ներգրավման պայմանները, օգտագործման նպատակները, սպասարկման ծախսերը, տնտեսական արդյունքները և պետական պարտքի վրա ունեցած ազդեցությունը։ ՀՀ օրինակով վերլուծվում են արտաքին վարկերի ներգրավման և օգտագործման գործընթացները, վարկային ծրագրերի իրականացման արդյունավետությունը, միջոցների նպատակային բաշխման և կառավարման հետ կապված խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքներին, որոնք կարող են նվազեցնել արտաքին ֆինանսավորման տնտեսական արդյունքը, այդ թվում՝ վարկային ծրագրերի ոչ լիարժեք իրագործմանը, միջոցների օգտագործման ձգձգումներին, կառավարման և վերահսկողության թերություններին, ինչպես նաև արտաքին պարտքի սպասարկման աճող բեռին։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է արտաքին վարկավորման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններին՝ ծրագրերի նախնական գնահատման և ընտրության կատարելագործմանը, ֆինանսական վերահսկողության ամրապնդմանը, ներգրավված միջոցների առավել նպատակային օգտագործմանը և արդյունքների մշտադիտարկման մեխանիզմների զարգացմանը։ Կարևորվում է նաև արտաքին վարկավորման և երկրի երկարաժամկետ տնտեսական զարգացման նպատակների փոխկապակցվածությունը, որպեսզի ներգրավվող միջոցները ոչ միայն ապահովեն ընթացիկ ֆինանսական կարիքների ծածկումը, այլև ստեղծեն տնտեսական հավելյալ արժեք և նպաստեն զարգացման կայունությանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսների և պետական կառավարման մասնագետներին, բանկային ու միջազգային ֆինանսների ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես Հայաստանի արտաքին պարտքի կառավարման, վարկային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և արտաքին ֆինանսավորման տնտեսական ազդեցության գնահատման հիմնախնդիրներն ուսումնասիրելու համար։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է նախաստամոքսների հիպոտոնիայով և գաստրոէնտերիտով հիվանդ տավարի լյարդի ախտորոշիչ հետազոտությանը՝ ասպիրացիոն պունկցիայի մեթոդի կիրառմամբ։ Աշխատության հիմնական նպատակն է գնահատել լյարդի ֆունկցիոնալ և ախտաբանական փոփոխությունները և պարզել, թե ինչպիսի տեղեկություններ կարող է տալ ասպիրացիոն պունկցիան հիվանդ կենդանիների կլինիկական վիճակի գնահատման ժամանակ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են նախաստամոքսների շարժողական խանգարումների և աղեստամոքսային համակարգի բորբոքային հիվանդությունների պայմաններում լյարդի վրա առաջացող հնարավոր փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ասպիրացիոն պունկցիայի՝ որպես համեմատաբար նպատակային ախտորոշիչ մեթոդի կիրառմանը, նմուշառման առանձնահատկություններին և ստացված նյութի հետազոտության միջոցով լյարդային հյուսվածքի վիճակի գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն տեսանկյունից, որ մարսողական համակարգի հիվանդությունները կարող են ուղեկցվել նյութափոխանակային խանգարումներով և երկրորդային փոփոխություններով այլ օրգաններում, այդ թվում՝ լյարդում։ Լյարդի հետազոտության արդյունքները կարող են լրացնել կլինիկական դիտարկումների և այլ ախտորոշիչ տվյալների պատկերը՝ նպաստելով հիվանդության ընթացքի ու ախտաբանական գործընթացների ավելի ամբողջական գնահատմանը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել անասնաբույժներին, անասնաբուժական ախտորոշման մասնագետներին, գյուղատնտեսական կենդանիների հիվանդությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև անասնաբուժական բուհերի ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես տավարի ներքին հիվանդությունների, լյարդի ախտաբանական փոփոխությունների և կենդանիների հիվանդությունների ախտորոշման ժամանակ ասպիրացիոն պունկցիայի կիրառական հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Մատթեոս Մամուրյանի մանկավարժական գործունեությանը, կրթական հայացքներին և հայ կրթամշակութային կյանքի զարգացման գործում ունեցած ներդրմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է Մամուրյանի գործունեությունը որպես մանկավարժ և մտավորական՝ դիտարկելով նրա պատկերացումները կրթության նպատակի, ուսուցման կազմակերպման, դաստիարակության և մարդու մտավոր ու բարոյական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա մանկավարժական գաղափարների ձևավորման պատմական և հասարակական միջավայրին, ինչպես նաև այն խնդիրներին, որոնց առջև կանգնած էր հայ կրթական համակարգը նրա գործունեության ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Մամուրյանի մոտեցումները ազգային կրթության, մայրենի լեզվի, գիտելիքի տարածման և կրթության միջոցով հասարակության առաջընթացին նպաստելու հարցերում։ Նրա մանկավարժական ժառանգությունը դիտարկվում է նաև ժամանակի հայ մտավորականության և կրթական շարժումների համատեքստում՝ ցույց տալով դրա կապը ազգային ինքնագիտակցության, մշակույթի պահպանման և հասարակական զարգացման գաղափարների հետ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև ուսուցչի դերի, սովորողի ձևավորման, կրթության բովանդակության և կրթական միջավայրի վերաբերյալ Մամուրյանի տեսակետները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայ մանկավարժական մտքի պատմության համար։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ ներկայացնում է Մատթեոս Մամուրյանին ոչ միայն որպես գրական և հասարակական գործիչ, այլև որպես կրթության և դաստիարակության խնդիրներով զբաղվող մտավորական։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին, գրականագետներին, պատմաբաններին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու մտավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Աշխատությունը նվիրված է տեղեկատվության մշակման համակարգերի կառուցմանը՝ օբյեկտակենտրոն տրամաբանության սկզբունքների կիրառմամբ։ Ուսումնասիրության հիմքում տեղեկատվության ներկայացման, կազմակերպման, փոխկապակցման և մշակման այնպիսի մոտեցումների ձևավորումն է, որոնցում տվյալներն ու դրանց հետ կատարվող գործողությունները դիտարկվում են փոխկապակցված օբյեկտների և դրանց հատկությունների ու վարքագծի միջոցով։ Աշխատության մեջ քննարկվում են տեղեկատվության կառուցվածքային ներկայացման, օբյեկտների դասակարգման, դրանց միջև հարաբերությունների սահմանման և բարդ տեղեկատվական գործընթացների մոդելավորման խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տրամաբանական կառուցվածքների և ալգորիթմների ձևավորմանը, որոնք հնարավորություն են տալիս համակարգին արդյունավետորեն աշխատել տարբեր բնույթի տվյալների հետ, կազմակերպել դրանց փոխազդեցությունը և իրականացնել անհրաժեշտ մշակման գործողություններ։ Օբյեկտակենտրոն մոտեցումը դիտարկվում է որպես տեղեկատվական համակարգերի նախագծման և ծրագրային լուծումների կառուցման միջոց, որը կարող է նպաստել համակարգերի կառուցվածքի պարզեցմանը, ընդլայնելիությանը, վերօգտագործելիությանը և բարդ խնդիրների փուլային մոդելավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել տեղեկատվության մշակման գործընթացների ձևայնացման, տվյալների կառուցվածքների կազմակերպման և համակարգի բաղադրիչների փոխազդեցության հետ կապված տեսական ու գործնական հարցեր։ Աշխատության արդյունքները հետաքրքրություն են ներկայացնում տեղեկատվական համակարգերի նախագծման, ծրագրային ապահովման մշակման, տվյալների կառավարման և արհեստական բանականությանն առնչվող խնդիրների տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել համակարգչային գիտության, ծրագրավորման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես օբյեկտակենտրոն մտածողության և տրամաբանության կիրառմամբ տեղեկատվության մշակման համակարգերի կառուցման տեսական հիմքերը և նախագծման սկզբունքները հասկանալու համար։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հետխորհրդային երկրներում վարչական արդարադատության ձևավորման, կայացման և զարգացման գործընթացներին ու դրանց ընթացքում առաջացած իրավական և ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում վարչական արդարադատությունը դիտարկվում է որպես պետական կառավարման նկատմամբ իրավական վերահսկողության և անձի իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության կարևորագույն մեխանիզմ։ Քննարկվում են հետխորհրդային իրավական համակարգերի վերափոխման առանձնահատկությունները, վարչական դատարանների և մասնագիտացված դատական կառույցների ձևավորման գործընթացները, ինչպես նաև վարչական մարմինների որոշումների ու գործողությունների դատական վերահսկողության մեխանիզմները։ Համեմատական մոտեցմամբ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր երկրների փորձի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, դրանց օրենսդրական և ինստիտուցիոնալ լուծումները, ինչպես նաև վարչական արդարադատության արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դատարանների անկախության, դատական պաշտպանության մատչելիության, վարչական մարմինների իրավաչափության վերահսկողության, ապացուցման և դատավարական պաշտպանության միջոցների հարցերին։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև վարչական արդարադատության և մարդու իրավունքների պաշտպանության փոխկապակցվածությունը, քանի որ արդյունավետ դատական վերահսկողությունը սահմանափակում է վարչական իշխանության կամայական դրսևորումները և նպաստում իրավական պետության սկզբունքների ամրապնդմանը։ Հետխորհրդային երկրների փորձի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս գնահատել անցումային հասարակություններում վարչական արդարադատության զարգացման ձեռքբերումները, բացահայտել պահպանվող խնդիրները և ներկայացնել դրա հետագա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել վարչական և սահմանադրական իրավունքի մասնագետներին, դատավորներին, փաստաբաններին, պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, իրավաբաններին, ինչպես նաև իրավագիտության ուսանողներին և հետազոտողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես հետխորհրդային իրավական համակարգերի վերափոխման, վարչական իշխանության նկատմամբ դատական վերահսկողության և մարդու իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության մեխանիզմների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ միջազգային վարկային միջոցների ներգրավման, օգտագործման և արդյունավետության հիմնախնդիրներին։ Աշխատության շրջանակում վերլուծվում են միջազգային վարկերի նշանակությունը երկրի տնտեսական զարգացման, պետական ծրագրերի ֆինանսավորման, ենթակառուցվածքների բարելավման և տնտեսության առանձին ոլորտների զարգացման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկային միջոցների նպատակային օգտագործմանը, դրանց բաշխման արդյունավետությանը և այն պայմաններին, որոնց դեպքում արտաքին ֆինանսավորումը կարող է նպաստել երկարաժամկետ տնտեսական աճին։ ՀՀ փորձի հիման վրա ուսումնասիրվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից և այլ արտաքին աղբյուրներից ներգրավվող վարկերի կիրառման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հետ կապված ֆինանսական, արժութային և պարտքային ռիսկերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է վարկային ծրագրերի արդյունավետության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց տնտեսական արդյունքները, սպասարկման ծախսերը, վերադարձելիությունը և պետական ֆինանսների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ուսումնասիրությունը նաև անդրադառնում է այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ վարկային միջոցների ոչ արդյունավետ կամ ոչ լիարժեք օգտագործման, ծրագրերի ձգձգման, կառավարման թերությունների և վերահսկողության անբավարարության հետևանքով։ Պատմականորեն ՀՀ միջազգային վարկային ծրագրերը ներառել են գյուղատնտեսության, էներգետիկայի, ճանապարհաշինության և տրանսպորտի, առողջապահության, կրթության և աղքատության կրճատման ուղղություններ, ինչը ցույց է տալիս արտաքին վարկավորման բազմոլորտային նշանակությունը։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է բարոյական զգացողության և պատասխանատվության գաղափարների քննությանը Նաթանիել Հոթորնի գրական ժառանգության մեջ։ Աշխատության կենտրոնում մարդու ներաշխարհի, խղճի, մեղքի, բարոյական ընտրության և սեփական արարքների հետևանքների նկատմամբ պատասխանատվության խնդիրներն են։ Հեղինակի ստեղծագործություններում բարոյական հակասությունները հաճախ ներկայացվում են որպես մարդու ներքին պայքարի դրսևորումներ, որտեղ անձնական ցանկությունները բախվում են հասարակական նորմերին, կրոնական պատկերացումներին և սեփական խղճի պահանջներին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես է Հոթորնը գեղարվեստականորեն ներկայացնում մեղքի գիտակցումը, ամոթի և մեղավորության զգացումները, գաղտնիքի ազդեցությունը մարդու հոգեբանության վրա և բարոյական պատասխանատվությունից խուսափելու կամ այն ընդունելու հետևանքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անհատի և հասարակության փոխհարաբերությանը, քանի որ հերոսների բարոյական ընտրությունները հաճախ պայմանավորված են ոչ միայն անձնական համոզմունքներով, այլև հասարակական դատողությամբ ու միջավայրի ճնշմամբ։ Աշխատության մեջ բարոյականությունը դիտարկվում է ոչ թե որպես միանշանակ և պարզ համակարգ, այլ որպես բարդ ներքին գործընթաց, որի ընթացքում մարդը ստիպված է վերանայել սեփական արժեքները, որոշումները և հարաբերությունները շրջապատի հետ։ Հոթորնի խորհրդանշական և հոգեբանական պատկերավորման միջոցով ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես են մեղքը, խիղճը, պատասխանատվությունը և բարոյական վերափոխումը դառնում ստեղծագործությունների գաղափարական առանցքային թեմաներ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ամերիկյան գրականության, գրականության տեսության և հոգեբանական արձակի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև փիլիսոփայության, բարոյագիտության և գրականագիտության ուսանողներին ու հետազոտողներին։ Այն հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու Հոթորնի ստեղծագործությունների գաղափարական աշխարհը և դրանցում մարդու բարոյական բնույթի, ազատ ընտրության ու պատասխանատվության վերաբերյալ բարձրացված հարցերը։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ներկայացմանն ու մասնագիտական գնահատմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ճարտարապետի ստեղծագործական ուղին, նրա նախագծային մտածողության առանձնահատկությունները, գեղարվեստական և մասնագիտական սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր տարիներին իրականացված նախագծերն ու կառույցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարներին, որոնց միջոցով Թորոսյանը ձգտել է ժամանակակից ճարտարապետությունը կապել հայկական ազգային ճարտարապետական ավանդույթների, պատմական հիշողության և տեղական մշակութային միջավայրի հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա աշխատանքներում ձևի, տարածության, նյութի, ծավալի և միջավայրի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ճարտարապետական լուծումների գեղագիտական և խորհրդանշական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հասարակական և քաղաքային նշանակության կառույցներին, հուշարձանային և միջավայրային լուծումներին, որոնց միջոցով արտահայտվել են ազգային ինքնության, պատմության և մշակութային ժառանգության նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքը։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն ճարտարապետի առանձին ստեղծագործությունները դիտարկում է ավելի լայն պատմաճարտարապետական համատեքստում՝ ներկայացնելով դրանց տեղը 20-րդ դարի հայկական ճարտարապետության զարգացման գործընթացում։ Հեղինակի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրա ներդրումը հայկական ճարտարապետական մտքի և քաղաքային միջավայրի ձևավորման գործում, ինչպես նաև հասկանալու նրա մոտեցումների ազդեցությունն ու նշանակությունը հետագա ճարտարապետական մշակույթի համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քաղաքաշինության մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է արևելահայերենի և արևմտահայերենի բառապաշարային առանձնահատկությունների համակողմանի զուգադրական քննությանը։ Աշխատության հիմնական նպատակն է բացահայտել երկու գրական տարբերակների բառային կազմի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, դրանց ձևավորման պատմական հիմքերը և ժամանակակից գործածության առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են բառերի իմաստային, ձևաբանական, ծագումնաբանական և գործածական տարբերությունները, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ նույն բառը երկու տարբերակներում կարող է ունենալ տարբեր նշանակություն, ոճական երանգ կամ կիրառության շրջանակ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի շերտերին, փոխառություններին, բարբառային և հնացած բառերին, նորաբանություններին ու տարբեր պատմամշակութային միջավայրերի ազդեցությամբ ձևավորված բառային առանձնահատկություններին։ Զուգադրական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ պատկերացնելու, թե ինչպես են արևելահայերենն ու արևմտահայերենը, պահպանելով հայերենի ընդհանուր բառապաշարային հիմքը, զարգացել տարբեր պատմական և սոցիալ-մշակութային պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայերենի երկու գրական տարբերակների փոխհարաբերությունների, դրանց փոխազդեցության և բառապաշարային հարստության գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայերենագիտությամբ զբաղվող լեզվաբանների, բառագետների, հայոց լեզվի և գրականության մասնագետների, թարգմանիչների, խմբագիրների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է հայերենի երկու գրական տարբերակների առանձնահատկությունները համեմատական եղանակով ուսումնասիրելու, դրանց ընդհանրություններն ու տարբերությունները համակարգելու և հայոց լեզվի բառապաշարային զարգացման օրինաչափություններն ավելի խորությամբ հասկանալու համար։

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում տարածված կաթնաթթվային բակտերիաների կենսաբանական առանձնահատկությունների, բազմազանության և դրանց կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են կաթնաթթվային բակտերիաների տարբեր տեսակների և շտամների կենսաբանական հատկությունները, աճի և զարգացման պայմանները, նյութափոխանակության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր միջավայրերին հարմարվելու ունակությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի բնական և սննդային միջավայրերից ստացված մանրէային ռեսուրսների ուսումնասիրմանը և դրանց կենսատեխնոլոգիական ներուժի գնահատմանը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ կաթնաթթվային բակտերիաները լայնորեն կիրառվում են սննդամթերքի արտադրության և պահպանման գործընթացներում՝ մասնակցելով խմորմանը, համային և տեխնոլոգիական հատկությունների ձևավորմանը և որոշ արտադրատեսակների պահպանման ժամկետի երկարացմանը։ Աշխատության մեջ կարող են քննարկվել նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները կաթնամթերքի, ֆերմենտացված սննդամթերքի և այլ կենսատեխնոլոգիական արտադրությունների մեջ, ինչպես նաև որոշ օգտակար հատկությունների շնորհիվ դրանց օգտագործման հեռանկարները։ Հայաստանի տեղական մանրէային ռեսուրսների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու արտադրական նշանակություն ունեցող նոր շտամներ և գնահատելու դրանց գործնական կիրառելիությունը։ Նման հետազոտությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև ազգային կենսաբազմազանության պահպանման և կենսատեխնոլոգիական ներուժի արդյունավետ օգտագործման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել մանրէաբաններին, կենսաբաններին, սննդի տեխնոլոգներին, կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, գյուղատնտեսության և սննդարդյունաբերության ոլորտի հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ասպիրանտներին։ Այն արժեքավոր նյութ է Հայաստանի մանրէային կենսաբազմազանության, կաթնաթթվային բակտերիաների կիրառական նշանակության և սննդի կենսատեխնոլոգիայի զարգացման հնարավորությունների ուսումնասիրության համար։