Պատրաստի նյութեր

Финансовый анализ предприятия աշխատությունը տնտեսագիտության և կառավարման ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է ձեռնարկության ֆինանսական վիճակի գնահատման հիմնական մեթոդներն ու ցուցանիշները, այն բացատրում է ֆինանսական հաշվետվությունների կառուցվածքը և դրանց վերլուծության եղանակները՝ ներառյալ հաշվեկշռի, եկամուտների և դրամական հոսքերի գնահատումը, գիրքը անդրադառնում է ձեռնարկության վճարունակության, իրացվելիության, շահութաբերության և ֆինանսական կայունության չափորոշիչներին, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի գնահատման և կառավարման մոտեցումներին, միաժամանակ ընդգրկելով գործնական հաշվարկներ և վերլուծական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ ձեռնարկության արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, ֆինանսների և բիզնես կառավարման ուսանողների ու մասնագետների համար։

Այս աշխատանքը նվիրված է տերահերցային (THz) ճառագայթման տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը մետաղական և պլազմոնային ալիքատարներում՝ ընդգծելով ենթամիլիմետրային տիրույթում էլեկտրամագնիսական ալիքների վարքագիծը և դրանց կառավարելիությունը տարբեր կառուցվածքներում։ Տերահերցային ճառագայթումը զբաղեցնում է սպեկտրի միջանկյալ հատվածը՝ ինֆրակարմիրի և միկրոալիքային տիրույթների միջև, և առանձնանում է բարձր զգայունությամբ նյութերի կառուցվածքային և դիէլեկտրիկ հատկությունների նկատմամբ։ Մետաղական ալիքատարներում տարածումը պայմանավորված է անդրադարձումների և մոդալ կառուցվածքների ձևավորմամբ, ինչը թույլ է տալիս ուղղորդել ալիքը, սակայն ուղեկցվում է որոշակի էներգետիկ կորուստներով։ Պլազմոնային ալիքատարներում, ընդհակառակը, մակերևութային պլազմոնների առաջացման շնորհիվ հնարավոր է հասնել լույսի ուժեղ տեղայնացման և ենթադիֆրակցիոն չափերի սահմաններում տարածման, ինչը հատկապես կարևոր է նանոֆոտոնիկ համակարգերի համար։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են տարածման արագությունը, կլանման կորուստները, դիսպերսիոն հատկությունները և կառուցվածքային պարամետրերի ազդեցությունը ալիքների վարքագծի վրա։ Այս ուսումնասիրությունները ունեն կիրառական նշանակություն տերահերցային պատկերագրման, սենսորների, բարձր արագության հաղորդակցության համակարգերի և նոր սերնդի օպտոէլեկտրոնային սարքերի զարգացման ոլորտներում։

Այս աշխատությունը վերաբերում է Կոմեդիա դել արտեի (commedia dell’arte) ավանդույթի վերաիմաստավորմանը XX դարի իտալական դրամատուրգիայում՝ ընդգծելով թատերական ավանդույթի, մոդեռնիստական որոնումների և ժամանակակից բեմարվեստի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել, թե ինչպես են XX դարի իտալացի դրամատուրգները վերակենդանացրել և նոր մեկնաբանությամբ կիրառել Կոմեդիա դել արտեի կերպարային համակարգը, իմպրովիզացիոն կառուցվածքը և կատակերգական արտահայտչամիջոցները ժամանակակից թատերական լեզվում։ Ուսումնասիրվում են ավանդական դիմակավորված կերպարների՝ Արլեքինո, Պանտալոնե, Կոլումբինա և այլ կերպարների վերափոխված տարբերակները, ինչպես նաև դրանց գործառույթը մոդեռնիստական և հետպատերազմյան իտալական թատրոնում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դրամատուրգների ստեղծագործություններին, որոնք փորձել են համադրել ժողովրդական թատերական ավանդույթները հոգեբանական դրամայի, սոցիալական քննադատության և աբսուրդի թատրոնի տարրերի հետ։

Այս աշխատությունը վերաբերում է Սուրբ Ծննդյան և Աստվածհայտնության տոնի ձևավորման, զարգացման և հայոց մեջ դրա պատմա-կրոնագիտական ընկալումների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով քրիստոնեական ավանդույթի, եկեղեցական ծիսակարգի և ազգային մշակութային առանձնահատկությունների փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել Սուրբ Ծննդյան և Աստվածհայտնության տոնի ծագումը վաղ քրիստոնեական շրջանում, դրա աստվածաբանական հիմքերը և այն ձևափոխությունները, որոնք այն անցել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու ավանդույթում։ Ուսումնասիրվում է տոնի միասնական բնույթը հայոց եկեղեցական ավանդության մեջ, որտեղ Սուրբ Ծնունդն ու Մկրտությունը նշվում են միասին՝ հունվարի 6-ին, ինչպես նաև դրա կապը վաղ քրիստոնեական եկեղեցու ընդհանուր տոնական համակարգի հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ծիսական կառուցվածքին՝ ժամերգություններ, Սուրբ Պատարագ, ջրօրհնեքի արարողություն, և դրանց խորհրդաբանական իմաստին՝ Քրիստոսի ծնունդը, մկրտությունը և Աստվածահայտնությունը որպես միասնական փրկագործական իրադարձություն։

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է բարձրագույն կրթության համակարգի ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման վրա՝ ընդգծելով մարդկային կապիտալի ձևավորման, աշխատաշուկայի կառուցվածքի և արտադրողականության աճի միջև փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են կրթության մակարդակի բարձրացման ազդեցությունը տնտեսական աճի ցուցանիշների, նորարարության զարգացման և զբաղվածության կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև բարձրագույն կրթության որակի և տնտեսության պահանջների միջև առկա անհամապատասխանությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև վիճակագրական և էկոնոմետրիկ մոդելավորման մոտեցումներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կրթության ներդրումը ՀՆԱ-ի աճի, աշխատանքի արտադրողականության և մարդկային կապիտալի կուտակման մեջ։ Քննարկվում են կրթական քաղաքականության բարեփոխումները, մասնավորապես կրթության մատչելիության, մասնագիտությունների համապատասխանեցման աշխատաշուկայի պահանջներին և գիտահետազոտական ներուժի զարգացման ուղղությունները։ Վերլուծության շրջանակում ներկայացվում են նաև կանխատեսումներ՝ տարբեր սցենարների հիման վրա, որոնք ցույց են տալիս բարձրագույն կրթության զարգացման հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի երկարաժամկետ տնտեսական աճի վրա։

Ցիստեինի ջրասուլֆօքսիդային լուծույթներում մոլեկուլային փոխազդեցությունները և քիմիական փոխակերպումները ներկայացնում են բարդ հավասարակշռված համակարգ, որտեղ լուծիչի՝ ջրի և սուլֆօքսիդների (օրինակ՝ դիմեթիլսուլֆօքսիդի) առանձնահատկությունները զգալի ազդեցություն են ունենում ամինաթթվի իոնացման, կոնֆորմացիայի և ռեակտիվության վրա։ Ցիստեինը, ունենալով թիոլային (-SH), ամինային և կարբօքսիլային խմբեր, կարող է մասնակցել ինչպես ներամոլեկուլային, այնպես էլ միջմոլեկուլային փոխազդեցությունների՝ ձևավորելով ջրածնային կապեր, դիպոլ-դիպոլային փոխազդեցություններ և երբեմն դիսուլֆիդային կապերի առաջացման նախադրյալներ։ Ջրային միջավայրում ցիստեինը հիմնականում գտնվում է զվիտեր-իոնային վիճակում, մինչդեռ սուլֆօքսիդների հավելումը կարող է փոխել լուծույթի դիէլեկտրիկ հատկությունները և բարձրացնել թիոլ խմբի նուկլեոֆիլ ակտիվությունը՝ նպաստելով օքսիդացման-վերականգնման գործընթացների փոփոխությանը։ Դիմեթիլսուլֆօքսիդի նման լուծիչները կարող են նաև կայունացնել որոշ միջանկյալ կառուցվածքներ՝ փոփոխելով ցիստեինի կոնֆորմացիոն հավասարակշռությունը և ազդելով նրա ագրեգացիոն վարքի վրա։ Քիմիական փոխակերպումների տեսանկյունից հնարավոր են թիոլ խմբի օքսիդացում դեպի դիսուլֆիդներ (ցիստին), ինչպես նաև ռեդուկցիոն հակադարձ գործընթացներ՝ կախված միջավայրի օքսիդավերականգնման պոտենցիալից։ Բացի այդ, լուծիչի ազդեցությամբ կարող են փոփոխվել ցիստեինի pKa արժեքները, ինչը ազդում է նրա իոնացման աստիճանի և ռեակտիվության վրա տարբեր pH պայմաններում։ Մոլեկուլային մակարդակում կարևոր դեր ունեն նաև լուծիչ-լուծվող նյութ փոխազդեցությունները, որոնք ձևավորում են հիդրատացման և սոլվատացման շերտեր՝ կարգավորելով էներգետիկ լանդշաֆտը և ռեակցիոն կինետիկան։ Ընդհանուր առմամբ, ցիստեինի ջրասուլֆօքսիդային համակարգերը ներկայացնում են բազմագործոն քիմիական միջավայր, որտեղ լուծիչի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները էականորեն վերահսկում են մոլեկուլային վարքը, հավասարակշռությունները և քիմիական փոխակերպումների ուղղվածությունը։

Ժամանակակից ինֆուզիոն թերապիայի ծրագրավորման տակտիկան կրիտիկական վիճակում գտնվող հիվանդների մոտ ուղղված է հեղուկների, էլեկտրոլիտների, կոլոիդների և դեղորայքային լուծույթների ճշգրիտ, անհատականացված և վերահսկվող ներմուծմանը՝ նպատակ ունենալով վերականգնել և պահպանել հեմոդինամիկ կայունությունը, հյուսվածքային պերֆուզիան և օրգանների ֆունկցիոնալությունը։ Այս մոտեցումը հիմնված է հիվանդի վիճակի մանրակրկիտ գնահատման վրա, ներառյալ արյան ճնշումը, սրտի արտամղման ծավալը, կենտրոնական վենոզ ճնշումը, լակտատի մակարդակը, դիուրեզը և այլ կենսաքիմիական ցուցանիշներ, որոնք թույլ են տալիս որոշել հեղուկների անհրաժեշտ ծավալը և արագությունը։ Ժամանակակից տակտիկան ընդգծում է «նպատակային ինֆուզիոն թերապիայի» սկզբունքը, որի շրջանակում հեղուկների ներարկումը իրականացվում է հստակ կլինիկական նպատակների հասնելու համար, այլ ոչ թե ստանդարտ սխեմաների հիման վրա։ Կարևոր է նաև տարբերակել հիպովոլեմիայի, սեպսիսի, սրտային անբավարարության կամ այլ շոկային վիճակների պատճառները, քանի որ յուրաքանչյուր դեպքում ինֆուզիոն ռազմավարությունը տարբեր է՝ ներառելով բյուրեղային լուծույթների, կոլոիդների կամ վազոակտիվ դեղամիջոցների կիրառման տարբեր համադրություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հեղուկների գերբեռնվածությունից խուսափելուն, քանի որ այն կարող է հանգեցնել թոքային այտուցի, սրտային ծանրաբեռնվածության և այլ բարդությունների, ուստի կիրառվում են դինամիկ մոնիթորինգի մեթոդներ՝ ներառյալ ուլտրաձայնային գնահատումը և հեմոդինամիկ ինվազիվ կամ ոչ ինվազիվ մոնիթորինգը։ Բացի այդ, ժամանակակից մոտեցումները ներառում են նաև վաղ «դեեսկալացիա» ռազմավարություն, երբ հիվանդի կայունացման դեպքում հեղուկների ներմուծումը նվազեցվում կամ դադարեցվում է՝ կանխելով բարդությունները։ Ընդհանուր առմամբ, կրիտիկական հիվանդների մոտ ինֆուզիոն թերապիայի ծրագրավորումը պահանջում է անհատական մոտեցում, շարունակական վերահսկում և բազմապրոֆեսիոնալ թիմի համագործակցություն՝ կյանքի պահպանման և օրգանային անբավարարության կանխման նպատակով։

Հայաստանի Հանրապետությունում պետական ձեռնարկությունների մասնավորեցման հիմնախնդիրները կապված են երկրում անցումային տնտեսության պայմաններում պետական սեփականության փոխանցման գործընթացի կառավարման, օրենսդրական ռեգլամենտների անորոշության և ֆինանսական, կազմակերպչական ենթակառուցվածքների թույլ զարգացման հետ, ինչը հանգեցնում է գործընթացի արդյունավետության պակասի և ոսկորահաս արագ կորստի ռիսկի։ Հիմնական դժվարություններից մեկն այն է, որ պետական ձեռնարկությունների գնահատումը հաճախ կատարվում է հնացած տվյալների և ֆինանսական հաշվետվությունների հիման վրա, ինչը նվազեցնում է նրանց շուկայական արժեքի ճշգրտությունը և ստեղծում է արտասովոր շուկայական պայմաններ։ Մյուս հիմնախնդիրը կապված է մրցակցության բացակայության և մոնոպոլիայի վտանգի հետ, քանի որ որոշ ոլորտներում մասնավորեցման արդյունքում առաջանում են տնտեսվարողների գերակշռող դիրքեր, ինչը սահմանափակում է շուկայի ազատ զարգացումը և նվազեցնում է ծառայությունների և արտադրանքի որակը։ Նաեւ զգալի դժվարություն է կադրերի, կառավարման փորձի և կազմակերպչական հմտությունների պակասը, ինչը հատկապես վերաբերում է ձեռնարկությունների նոր սեփականատերերին, որոնք հաճախ չեն կարող արդյունավետորեն կառավարել և արդիականացնել արտադրական գործընթացները։ Բացի այդ, սոցիալական հետևանքներն էլ չեն հաշվի առնվում, ինչն առաջացնում է աշխատանքային ուժի անկարգություններ, կրճատումներ և աշխատողների սոցիալական պաշտպանվածության նվազում, ինչը խոչընդոտում է գործընթացի հանրային ընդունելիությանը։ Մասնավորեցման քաղաքականության անհամապատասխանությունն ու թերի իրավական հենքը, ինչպես նաև վերահսկողության և թափանցիկության պակասը նպաստում են կոռուպցիոն ռիսկերի և կառավարչական սխալների աճին, ինչն էլ կրկնակի դժվարացնում է տնտեսության ընդհանուր արդյունավետության բարձրացումը և պետական միջոցների օպտիմալ օգտագործումը։ Այս խնդիրների համալիր լուծման համար անհրաժեշտ են օրենսդրական բարեփոխումներ, կադրային վերապատրաստում, շուկայի դիտարկման մեխանիզմների ներդրում և սոցիալական անվտանգության ծրագրերի խթանում՝ ապահովելով պետության և հասարակության միջև հավասարակշռված շահերի պաշտպանություն մասնավորեցման գործընթացում։

Հայաստանի ազգային գրադարանի 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը ձևավորվել է հետխորհրդային շրջանում՝ երբ գրադարանը արդեն գործում էր որպես անկախ Հայաստանի Հանրապետության ազգային գրադարան և վերակազմավորվում էր նոր քաղաքական, տնտեսական և տեղեկատվական պայմաններին համապատասխան։ Այդ տարվա ծրագրի հիմնական նպատակն էր ապահովել գրադարանի կայուն գործունեությունը որպես ազգային մատենագիտական կենտրոն և միաժամանակ սկսել անցում ժամանակակից տեղեկատվական համակարգերի կողմը։ Ծրագրում առանձնահատուկ տեղ էր զբաղեցնում գրքային ֆոնդերի համալրումը՝ ներառյալ պարտադիր օրինակների ընդունումը, հայերեն և օտարալեզու նոր հրատարակությունների ձեռքբերումը, ինչպես նաև գիտական և կրթական գրականության ընտրողական համալրումը՝ հաշվի առնելով գիտական հաստատությունների և համալսարանների պահանջները։ Կարևոր ուղղություն էր նաև ազգային մատենագիտության շարունակական զարգացումը՝ տարեկան մատենագիտական ցուցակների պատրաստումը, հրատարակչական վիճակագրության վարումը և գրադարանային տեղեկատվության համակարգման բարելավումը։ 1998 թվականի ծրագրում մեծ ուշադրություն էր դարձվում գրադարանային սպասարկման որակի բարձրացմանը՝ ընթերցասրահների աշխատանքի կազմակերպման կատարելագործում, օգտվողների սպասարկման արագացում, տեղեկատու ծառայությունների ընդլայնում և գիտական խորհրդատվության զարգացում։ Այդ շրջանում արդեն առանձնահատուկ նշանակություն էր ստանում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ներդրումը՝ կատալոգների մեքենայացում, էլեկտրոնային տվյալների բազաների ստեղծման նախնական փուլեր և միջազգային գրադարանային ստանդարտների կիրառման փորձեր, որոնք պետք է նպաստեին գրադարանի ինտեգրմանը համաշխարհային տեղեկատվական համակարգերին։ Ծրագրում ներառված էին նաև գիտամշակութային միջոցառումներ՝ գրքային ցուցահանդեսներ, հիշատակի երեկոներ, գիտաժողովներ և համագործակցություն այլ գրադարանների ու մշակութային հաստատությունների հետ, ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ արտերկրում։ Բացի այդ, կարևորվում էր գրքային ժառանգության պահպանությունը՝ հազվագյուտ և հին գրքերի վերականգնում, պահոցային պայմանների բարելավում և երկարաժամկետ պահպանման միջոցառումների իրականացում։ Ընդհանուր առմամբ, 1998 թվականի աշխատանքային ծրագիրը արտացոլում էր գրադարանի անցումը ավանդական վարչական-գրքային համակարգից դեպի տեղեկատվական, թվայնացման և միջազգային համագործակցության վրա հիմնված ժամանակակից ազգային գրադարանային մոդել։

Այս աշխատությունը վերաբերում է հզոր լազերային դաշտերում ատոմային և պլազմային երևույթների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ժամանակակից ֆիզիկայի, լազերային տեխնոլոգիաների և պլազմայի տեսության փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է վերլուծել այն ֆիզիկական գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում նյութի հետ հզոր, բարձր ինտենսիվության լազերային ճառագայթման փոխազդեցության ժամանակ, ներառյալ ատոմների իոնացումը, էլեկտրոնային դինամիկան և պլազմայի ձևավորումը։ Ուսումնասիրվում են ոչ գծային օպտիկական երևույթները, բազմաֆոտոնային իոնացումը, թունելային իոնացումը և բարձր հարմոնիկների գեներացումը, որոնք բնորոշ են ուժեղ լազերային դաշտերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պլազմային ալիքների առաջացմանը, էլեկտրոն-իոն փոխազդեցություններին և էներգիայի փոխանցման մեխանիզմներին լազեր-մատերիա համակարգերում։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է տեսական մոդելները և հաշվարկային մեթոդները, որոնք կիրառվում են այս երևույթների նկարագրության համար՝ ներառյալ քվանտային մեխանիկական և դասական մոտեցումները։ Միաժամանակ վերլուծվում են կիրառական ասպեկտները՝ լազերային սպեկտրոսկոպիա, պլազմային տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև բարձր էներգիաների ֆիզիկայի և վերահսկվող ջերմամիջուկային սինթեզի հետ կապերը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է լազերային ֆիզիկայի և պլազմայի գիտության ոլորտում՝ նպաստելով հզոր լազերային դաշտերում նյութի վարքի ավելի խորքային ընկալմանը։

Монография посвящена исследованию влияния внешних электростатических полей на процессы сперматогенеза и структурно-функциональное состояние сперматозоидов. В работе рассматриваются биологические механизмы воздействия электростатических факторов на репродуктивную систему, анализируются изменения, происходящие на клеточном и тканевом уровнях под влиянием различных режимов электростатического воздействия. Особое внимание уделяется оценке морфологических характеристик сперматозоидов, их подвижности, жизнеспособности, функциональной активности и способности к оплодотворению. На основе экспериментальных данных исследуются возможные физиологические и биохимические механизмы наблюдаемых эффектов, а также их зависимость от интенсивности и продолжительности воздействия электростатических полей. Работа содержит результаты лабораторных исследований, их статистический анализ и обсуждение значения полученных данных для репродуктивной биологии, медицины и экологии человека. Издание представляет интерес для специалистов в области физиологии, биофизики, репродуктивной медицины, клеточной биологии, экспериментальной медицины, а также для исследователей, изучающих влияние физических факторов окружающей среды на живые организмы.

Այս գիրքը ներկայացնում է մեխանիկայի ֆիզիկական հիմունքները՝ բացատրելով մարմինների շարժման և փոխազդեցության հիմնական օրենքները։ Գրքում քննարկվում են կինեմատիկայի և դինամիկայի հիմնական հասկացությունները՝ արագություն, արագացում, ուժ, զանգված և էներգիա։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է Նյուտոնի օրենքներին, պահպանման օրենքներին (իմպուլսի և էներգիայի), ինչպես նաև պտտական շարժման և տատանումների հիմունքներին։ Նյութում ներկայացվում են նաև խնդիրների լուծման մեթոդներ և կիրառական օրինակներ՝ ֆիզիկական երևույթների մոդելավորման համար։ Գիրքը համադրում է տեսական բացատրությունները և գործնական խնդիրները՝ օգնելով ընթերցողին ձևավորել ամուր հիմք դասական մեխանիկայի ուսումնասիրության համար։

Այս մեթոդական աշխատությունը նվիրված է հիմնական դպրոցում ֆիզիկայի տնային փորձարարական աշխատանքների կազմակերպման, պլանավորման և արդյունավետ իրականացման հարցերին։ Գրքում ներկայացվում են տնային փորձերի դերը ուսումնական գործընթացում, դրանց կրթական և դաստիարակչական նշանակությունը, ինչպես նաև սովորողների հետաքրքրության և հետազոտական մտածողության զարգացման հնարավորությունները։ Հեղինակը վերլուծում է պարզ և անվտանգ փորձերի ընտրության սկզբունքները, անհրաժեշտ նյութերի հասանելիության ապահովումը, փորձերի կատարման քայլերի կառուցվածքը և արդյունքների գրանցման ու մեկնաբանման մեթոդները։ Աշխատությունում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների ինքնուրույն աշխատանքի կազմակերպմանը, փորձարարական հմտությունների ձևավորմանը և գիտական մտածողության տարրերի զարգացմանը։ Քննարկվում են նաև ուսուցչի դերը տնային փորձերի ուղղորդման, գնահատման չափանիշների և ուսումնական նյութերի հարմարեցման գործընթացում։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզիկայի ուսուցիչների, մեթոդիստների, մանկավարժների, ուսանողների և կրթության ոլորտի մասնագետների համար՝ առաջարկելով գործնական մոտեցումներ և մեթոդական լուծումներ հիմնական դպրոցում փորձարարական ուսուցման արդյունավետ կազմակերպման համար։

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է վարչական դատավարությունում «ex officio» սկզբունքի՝ այսինքն գործի ի պաշտոնե քննության դերի և իրականացման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես է դատարանը վարչական գործերով գործում նախաձեռնողական սկզբունքով՝ սեփական նախաձեռնությամբ պարզելով գործի համար էական հանգամանքները, հավաքելով և գնահատելով ապացույցները և ապահովելով արդար դատաքննության իրականացումը։ Հեղինակը ներկայացնում է վարչական դատավարության առանձնահատկությունները՝ համեմատելով այն քաղաքացիական և քրեական դատավարական մոդելների հետ, ինչպես նաև քննարկում է դատական ակտիվության և կողմերի մրցակցային սկզբունքի միջև հավասարակշռության հարցերը։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու իրավունքների պաշտպանության երաշխիքներին, պետական մարմինների գործողությունների իրավաչափության վերահսկմանը և դատական վերահսկողության արդյունավետության բարձրացմանը։ Վերլուծվում են նաև եվրոպական դատավարական փորձը և միջազգային իրավական չափանիշները՝ կապված վարչական արդարադատության կազմակերպման հետ։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, դատավորների, փաստաբանների, պետական ծառայողների, իրավաբանական ֆակուլտետների ուսանողների և վարչական իրավունքի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով թե՛ տեսական հիմքեր, թե՛ գործնական մոտեցումներ սկզբունքի կիրառման վերաբերյալ։