Պատրաստի նյութեր

Աշխատությունը նվիրված է Նոր Կտակարանի գրքերի բովանդակության, գաղափարական ուղղվածության և աստվածաբանական նշանակության ուսումնասիրությանը՝ շարունակելով առաջին հատորում ներկայացված նյութը։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին առավել խորությամբ ծանոթացնելու քրիստոնեական սուրբ գրությունների բովանդակությանը, դրանց պատմական միջավայրին, հիմնական գաղափարներին և հավատքի ուսմունքի ձևավորման գործում ունեցած դերին։ Նոր Կտակարանի ուսումնասիրությունը ներառում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի ու քարոզչության ավետարանական վկայությունները, առաքյալների գործունեությունը, առաջին քրիստոնեական համայնքների ձևավորումը և հավատքի տարածման պատմությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն առաքելական թղթերը, որոնցում բացահայտվում են քրիստոնեական կյանքի, եկեղեցական համայնքի կազմակերպման, հավատքի, սիրո, հույսի, փրկության և բարոյական պատասխանատվության հիմնարար սկզբունքները։ Աստվածաշնչագիտական տեսանկյունից կարևոր են նաև գրքերի հեղինակության, պատմական հանգամանքների, լեզվական առանձնահատկությունների և առանձին հատվածների մեկնաբանության հարցերը։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Նոր Կտակարանի տարբեր գրքերը դիտարկելու փոխկապակցված ամբողջության մեջ և հասկանալու դրանց գաղափարական շարունակականությունը։ Աշխատությունն ունի ուսուցողական և հոգևոր նշանակություն՝ նպաստելով աստվածաշնչյան գիտելիքների խորացմանը, քրիստոնեական վարդապետության ընկալմանը և սուրբգրային բնագրերի ավելի գիտակից ընթերցմանը։ Այն օգտակար է աստվածաբանությամբ, եկեղեցու պատմությամբ և աստվածաշնչյան մեկնությամբ հետաքրքրվողների համար, ինչպես նաև արժեքավոր նյութ է Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական գործունեության ու հայերեն աստվածաշնչագիտական գրականության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է Երուսաղեմի քրիստոնեական սրբավայրերին՝ դրանց հոգևոր նշանակության, սրբազան ավանդությունների և ուխտագնացության մշակույթի ներկայացմանը։ Այն անդրադառնում է այն վայրերին, որոնք քրիստոնեական հավատքի մեջ կապված են Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքի, քարոզչության, չարչարանքների, խաչելության և հարության հիշատակների հետ։ «Տնօրինական սուրբ ուխտատեղիներ» հասկացությունը վերաբերում է այն սրբավայրերին, որոնք կապված են փրկագործության պատմության կարևոր իրադարձությունների հետ և առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում քրիստոնեական պաշտամունքի ու հոգևոր հիշողության մեջ։ Նման գովասանական շարադրանքներում սովորաբար ներկայացվում են սրբավայրերի նշանակությունը, դրանց հետ կապված ավանդությունները, ուխտավորների հոգևոր ապրումները և այդ վայրերի նկատմամբ հավատացյալների ակնածանքը։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել Սուրբ Հարության տաճարը, Գողգոթան, Քրիստոսի գերեզմանի սրբավայրը և Ավետարանական պատմությունների հետ առնչվող այլ վայրեր։ Գովասանքի ձևը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրելու սրբավայրերը, այլև արտահայտելու դրանց հանդեպ հավատացյալների սերն ու հոգևոր երախտագիտությունը։ Աշխատությունը կարող էր ծառայել որպես տեղեկատու և ներշնչող ընթերցանություն Երուսաղեմ այցելող ուխտավորների, հոգևորականների և սրբավայրերի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն կարևոր է նաև Սուրբ Երկրի հետ հայ եկեղեցու պատմական կապերի, հայկական ուխտագնացության ավանդույթների և Երուսաղեմի հայկական հոգևոր ներկայության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը ներկայացնում է սրբավայրերի նկատմամբ հայ քրիստոնեական նվիրումի և հոգևոր ժառանգության պահպանման նշանակությունը։

Աշխատությունը չափածո ձևով անդրադառնում է մարդկային կենցաղի բազմազանությանը, հասարակական հարաբերություններին և առօրյա կյանքի բարոյական կողմերին։ Այն վերագրվում է Կոստանդնուպոլսի հոգելույս աստվածաբան պատրիարք Հակոբին, ինչն ընդգծում է ստեղծագործության կապը հոգևոր մտքի և եկեղեցական դաստիարակության ավանդույթների հետ։ Վերնագրի բովանդակությունից կարելի է ենթադրել, որ հեղինակը դիտարկում է մարդկանց վարքագծի, սովորույթների, հասարակական փոխհարաբերությունների և կյանքի տարբեր դրսևորումների բազմազանությունը՝ դրանք ներկայացնելով բանաստեղծական ու խրատական եղանակով։ Չափածո շարադրանքը հնարավորություն է տալիս բարոյական դիտարկումները փոխանցելու պատկերավոր, հիշվող և ընթերցողի համար մատչելի ձևով։ Նման ստեղծագործություններում կենցաղային երևույթները հաճախ դառնում են մարդկային բնավորության, առաքինությունների և թերությունների, խոհեմության ու անխոհեմության, չափավորության և պատասխանատվության մասին խորհրդածությունների առիթ։ Հատուկ ուշադրության կարող են արժանանալ անձնական վարքի, մարդկանց միջև հարգանքի, հասարակական պարտականությունների և հոգևոր արժեքների պահպանման հարցերը։ Գործը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև իր գրական ձևով, քանի որ չափածո խրատական խոսքը հայ գրականության մեջ ծառայել է ոչ միայն գեղարվեստական արտահայտման, այլև գիտելիքի, բարոյական գաղափարների և կենսափորձի փոխանցման նպատակին։ Այն արժեքավոր է հայ հոգևոր-բարոյախոսական գրականության, չափածո դաստիարակչական ստեղծագործությունների և Կոստանդնուպոլսի հայ մտավոր ու եկեղեցական կյանքի պատմության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքավարության սկզբունքներին և հասարակական միջավայրում պատշաճ վարքագծի ձևավորմանը։ Այն կարելի է դիտարկել որպես բարոյական ու գործնական դաստիարակության ձեռնարկ, որի հիմնական նպատակը մարդկանց միջև հարգալից, ներդաշնակ և բարեկիրթ հարաբերությունների խթանումն է։ Նման բնույթի գրքերում սովորաբար ներկայացվում են առօրյա շփման կանոնները, մեծերի նկատմամբ հարգանքի դրսևորումները, ողջույնի և դիմելաձևերի ընդունված ձևերը, զրույցի ընթացքում պահպանվող չափավորությունն ու նրբանկատությունը, հյուրասիրության սովորույթները և հասարակական տարբեր իրավիճակներում պատշաճ պահվածքի սկզբունքները։ Քաղաքավարությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտաքին վարվելակերպ կամ ձևական կանոնների պահպանում, այլև որպես մարդու ներքին դաստիարակության, ինքնատիրապետման, պատասխանատվության և դիմացինի արժանապատվությունը գնահատելու արտահայտություն։ Այսպիսի ուղեցույցը կարող էր օգնել ընթերցողին կողմնորոշվելու ընտանեկան, կրթական և հասարակական հարաբերություններում՝ խուսափելով անհարգալից վերաբերմունքից, անզգույշ խոսքից և անհարկի վեճերից։ Հատուկ նշանակություն ունի նաև լեզվական ու հաղորդակցական մշակույթի զարգացումը, քանի որ բարեկիրթ խոսքը և պատշաճ դիմելաձևերը կարևոր դեր են կատարում մարդկանց փոխըմբռնման գործում։ Հրատարակությունը ներկայացնում է դաստիարակչական գրականության այն ուղղությունը, որը միավորում է անձնական բարոյական կատարելագործման և հասարակական համակեցության կանոնների ուսուցումը։ Այն արժեքավոր է հայ կրթական մտքի, բարոյական դաստիարակության ավանդույթների և 19-րդ դարի սկզբի հայկական հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնելու մարդկության պատմական զարգացումը՝ աշխարհի սկզբնավորման մասին պատկերացումներից մինչև հեղինակի ժամանակաշրջանը՝ ընթերցողին տրամադրելով անցյալի իրադարձությունների լայն ու համակարգված համայնապատկեր։ Այն համաշխարհային պատմությունը դիտարկում է որպես ժողովուրդների, պետությունների, հասարակությունների և քաղաքակրթությունների ձևավորման ու փոխազդեցության երկարատև ընթացք։ Նման ընդգրկուն պատմագիտական աշխատություններում սովորաբար անդրադարձ է կատարվում հնագույն ժողովուրդների ծագմանը, առաջին բնակավայրերի և պետական կազմավորումների առաջացմանը, արևելյան քաղաքակրթությունների զարգացմանը, Հին Հունաստանի և Հռոմի պատմությանը, կրոնական ու մշակութային ավանդույթների ձևավորմանը, ինչպես նաև հասարակական և քաղաքական համակարգերի փոփոխություններին։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են ժամանակագրական հաջորդականությամբ՝ հնարավորություն տալով բացահայտելու տարբեր դարաշրջանների միջև եղած կապերը, ժողովուրդների տեղաշարժերի, պատերազմների, նվաճումների, առևտրի և մշակութային փոխանակումների ազդեցությունը մարդկության ընդհանուր զարգացման վրա։ Առաջին հատորը հիմք է ստեղծում պատմական գործընթացների ամբողջական ընկալման համար՝ ներկայացնելով անցյալի կարևոր իրադարձություններն ու քաղաքակրթական փոփոխությունները։ Աշխատության արժեքը միայն տեղեկությունների հավաքագրմամբ չի սահմանափակվում․ այն նպաստում է պատմական մտածողության ձևավորմանը, պատճառահետևանքային կապերի ըմբռնմանը և տարբեր ժողովուրդների ժառանգության ճանաչմանը։ Գիրքը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական և գիտաճանաչողական աղբյուր՝ հետաքրքրություն առաջացնելով պատմությամբ զբաղվող աշակերտների, ուսուցիչների և ընթերցողների շրջանում։ Այն կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայալեզու պատմագիտական գրականության և Մխիթարյան գիտակրթական միջավայրում համաշխարհային պատմության վերաբերյալ գիտելիքների տարածման ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը նվիրված է Հայ եկեղեցու տոնական և ծիսական տարվա կազմակերպմանը՝ ներկայացնելով եկեղեցական տոների, հիշատակի օրերի և պաշտամունքային արարողությունների ժամանակային հաջորդականությունը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի եկեղեցական կյանքի կանոնակարգման համար, քանի որ տոնացույցը ոչ միայն նշում է տարվա ընթացքում կատարվող տոնակատարությունների օրերը, այլև արտացոլում է քրիստոնեական հավատքի, սրբերի հիշատակության և պատարագային ավանդույթների փոխկապակցված համակարգը։ Նման աշխատություններում սովորաբար ընդգրկվում են Տերունական տոները, Աստվածածնի և սրբերի հիշատակության օրերը, պահքի շրջանները, շարժական և անշարժ տոները, ինչպես նաև եկեղեցական տարվա տարբեր փուլերին վերաբերող ծիսական ցուցումներ։ Տոնական օրերի դասավորությունը կապված է հայկական եկեղեցական տոմարի առանձնահատկությունների և քրիստոնեական ավանդույթի պահպանման հետ։ Երկու հատորների ընդգրկուն կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու եկեղեցական տարվա ընթացքի և դրա կազմակերպման սկզբունքների մասին։ Գործնական առումով նման հրատարակությունները կարևոր էին հոգևորականների, եկեղեցական սպասավորների և համայնքների համար՝ օգնելով ճիշտ ժամանակին կատարել արարողությունները, նշել տոները և պահպանել ծիսական կարգը։ Միաժամանակ դրանք նպաստում էին հավատացյալների կրոնական գիտելիքների խորացմանը և եկեղեցական կյանքի շարունակականությանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր աղբյուր է հայ եկեղեցու տոնական համակարգի, ծիսական մշակույթի, հայկական տոմարագիտության և 19-րդ դարի հայ գրատպության պատմության ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունը նվիրված է հայկազյան լեզվի՝ գրաբարի քերականական կառուցվածքի ներկայացմանն ու դասական հայերենի կանոնների ուսուցմանը։ Այն կարևոր տեղ ունի հայ լեզվաբանական և կրթական ավանդույթի մեջ, քանի որ գրաբարը դարեր շարունակ եղել է հայ պատմագրության, աստվածաբանության, փիլիսոփայության, գեղարվեստական գրականության և գիտական մտքի արտահայտման հիմնական լեզուներից մեկը։ Քերականական ձեռնարկի նպատակն է համակարգել լեզվի կառուցվածքային օրինաչափությունները և ընթերցողին հնարավորություն տալ հասկանալու բառերի ձևափոխության, նախադասությունների կազմության ու գրավոր խոսքի կազմակերպման սկզբունքները։ Նման աշխատություններում սովորաբար ուսումնասիրվում են հնչյունական համակարգը, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, գոյականի հոլովումը, դերանունների գործածությունը, բայի խոնարհումը, ինչպես նաև շարահյուսական կապերն ու նախադասության կառուցման կանոնները։ Այս գիտելիքները նպաստում են գրաբարի ճիշտ ընթերցանությանը, հին հայերեն բնագրերի բովանդակության ընկալմանը և լեզվական ձևերի պատմական առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Աշխատությունն ունի գործնական ուսումնական նշանակություն՝ օգնելով զարգացնելու քերականական վերլուծության, գրավոր արտահայտման և դասական գրականության ինքնուրույն ուսումնասիրման կարողությունները։ Այն կարող էր օգտակար լինել կրթական հաստատությունների սաների, ուսուցիչների, հոգևորականների և հայ մատենագրությամբ զբաղվող ընթերցողների համար։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև 19-րդ դարի հայ լեզվաբանական մտքի և Կոստանդնուպոլսի հայ կրթամշակութային միջավայրի ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ արտացոլելով գրաբարի պահպանման, ուսուցման և հայերեն գրավոր ժառանգության շարունակական փոխանցման ձգտումը։

Աշխատությունը դասական հայերենի՝ գրաբարի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանն ու ուսուցմանը նվիրված ծավալուն ձեռնարկ է։ Այն նպատակ ունի ներկայացնելու հայկազյան լեզվի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, քերականական կանոնները և գրավոր խոսքի կազմակերպման սկզբունքները՝ ապահովելով հին հայերենի հետևողական յուրացման հնարավորություն։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար քննության են առնվում լեզվի հնչյունական կազմը, տառերի ու հնչյունների հարաբերակցությունը, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, գոյականի հոլովումը, ածականի և դերանվան կիրառությունը, բայի խոնարհումը, ինչպես նաև շարահյուսական կապերն ու նախադասության կառուցման օրինաչափությունները։ Այս գիտելիքները կարևոր են գրաբարի բնագրերը ճիշտ ընթերցելու, բառերի իմաստային նրբերանգները հասկանալու և լեզվի պատմական զարգացման ընթացքը բացահայտելու համար։ Քերականական կանոնների համակարգված ներկայացումը կարող է նպաստել նաև թարգմանության, գրավոր շարադրանքի և լեզվաբանական վերլուծության հմտությունների զարգացմանը։ Աշխատությունն ունի ուսումնական և գիտաճանաչողական նշանակություն՝ նախատեսված լինելով դասական հայերենով զբաղվող աշակերտների, ուսուցիչների, հոգևորականների և հայ մատենագրության ուսումնասիրողների համար։ Այն առնչվում է հայ լեզվաբանական մտքի այն ավանդույթին, որի նպատակն էր պահպանել գրաբարի կանոնակարգված ուսուցումը և ապահովել հին գրական ժառանգության հասանելիությունը նոր սերունդներին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հնդկահայ կրթական կյանքի պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով, որ հայոց լեզվի ուսուցումն ու մշակութային ինքնության պահպանումը շարունակվել են հայկական համայնքներում՝ հայրենիքից հեռու։

Աշխատությունը ներկայացնում է հայկազյան լեզվի՝ գրաբարի քերականական համակարգը և նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու դասական հայերենի կառուցվածքին, կանոններին ու լեզվական առանձնահատկություններին։ Գրաբարը հայ մշակույթի և մատենագրության կարևորագույն հիմքերից է․ դրանով են ստեղծվել պատմական, կրոնական, փիլիսոփայական, գեղարվեստական և գիտական բազմաթիվ երկեր, ուստի դրա քերականության իմացությունը կարևոր նախապայման է հին հայերեն բնագրերի ուսումնասիրման համար։ Նման բնույթի ձեռնարկներում սովորաբար ընդգրկվում են հնչյունաբանության, բառագիտության, ձևաբանության և շարահյուսության հիմնական հարցերը՝ տառերի ու հնչյունների առանձնահատկություններից մինչև բառերի կազմություն, խոսքի մասերի դասակարգում, հոլովում, խոնարհում և նախադասության կառուցման կանոններ։ Համակարգված քերականական նկարագրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու լեզվի ներքին օրինաչափությունները, հասկանալու բառերի ձևափոխության սկզբունքները և տարբերելու գրաբարի ու աշխարհաբարի կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարող էր ծառայել որպես ուսումնական ձեռնարկ՝ նպաստելով լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը, գրավոր խոսքի ճշգրտությանը և դասական գրականության ինքնուրույն ընթերցման կարողությանը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ կրթական պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ վկայում է գրաբարի ուսուցման և լեզվական ժառանգության պահպանման շարունակական ձգտման մասին։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ քերականագիտության, գրաբարագիտության և 19-րդ դարի Արցախի կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրողների համար՝ որպես դասական հայերենի ուսուցման ու տարածման պատմական վկայություն։

Աշխատությունը նվիրված է դասական հայերենի՝ հայկազյան լեզվի քերականական կառուցվածքի ներկայացմանն ու լեզվական կանոնների համակարգված ուսուցմանը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գրաբարի ուսումնասիրության համար, քանի որ այդ լեզուն դարեր շարունակ եղել է հայ մատենագրության, պատմագրության, աստվածաբանության, փիլիսոփայության և գիտական մտքի արտահայտման հիմնական միջոցներից մեկը։ Նման բնույթի քերականական ձեռնարկներում սովորաբար ներկայացվում են հնչյունների և վանկերի առանձնահատկությունները, բառերի կազմությունն ու ձևափոխությունը, խոսքի մասերը, գոյականի հոլովումը, դերանունների գործածությունը, բայի խոնարհումը և նախադասության կառուցման կանոնները։ Քերականական համակարգի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գրաբարի կառուցվածքային օրինաչափությունները, ճիշտ ընթերցելու հին հայերեն բնագրերը և բացահայտելու բառերի ու քերականական ձևերի իմաստային նրբերանգները։ Աշխատության ուսումնական նշանակությունը կապված է ոչ միայն լեզվական գիտելիքների փոխանցման, այլև գրավոր խոսքի ճշգրտության, լեզվական վերլուծության և դասական գրական ժառանգության ընկալման կարողությունների զարգացման հետ։ Այն կարող էր ծառայել որպես ուսումնական նյութ հոգևորականների, ուսուցիչների, աշակերտների և հայերեն հին գրավոր աղբյուրներով զբաղվող ուսումնասիրողների համար։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայ քերականագիտության պատմության տեսանկյունից՝ ցույց տալով գրաբարի կանոնների ուսումնասիրման, ուսուցման և պահպանման շարունակականությունը։ Այն արտացոլում է 19-րդ դարի հայ կրթական ու լեզվաբանական միջավայրի հետաքրքրությունը դասական լեզվի նկատմամբ և նպաստում է հայերենի պատմական զարգացման ու գրավոր մշակույթի ուսումնասիրությանը։

Աշխատությունը ներկայացնում է հայկազյան լեզվի քերականական համակարգը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դասական հայերենի կառուցվածքը, լեզվական կանոններն ու գրավոր խոսքի ձևավորման սկզբունքները։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գրաբարի ուսումնասիրության համար, քանի որ այդ լեզվով են ստեղծվել հայ պատմագրության, մատենագրության, աստվածաբանության, փիլիսոփայության և գիտական մտքի բազմաթիվ հիմնարար երկեր։ Քերականական ձեռնարկի շրջանակում սովորաբար դիտարկվում են հնչյունական համակարգը, բառերի կազմությունն ու ձևափոխությունը, խոսքի մասերը, գոյականի հոլովումը, դերանունների կիրառությունը, բայի խոնարհումը և նախադասության շարահյուսական կառուցվածքը։ Այս կանոնների իմացությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու գրաբարի առանձնահատկությունները, տարբերելու լեզվական ձևերը և ճիշտ մեկնաբանելու հին հայերեն տեքստերի բովանդակությունը։ Աշխատության ուսումնական արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ քերականական գիտելիքները ներկայացնում է որպես լեզվի հետևողական ուսումնասիրության հիմք՝ նպաստելով ընթերցանության, գրավոր արտահայտման և լեզվական վերլուծության հմտությունների զարգացմանը։ Նման ձեռնարկները կարևոր դեր են ունեցել դասական հայերենի ուսուցման, լեզվական նորմերի պահպանման և հայագիտական կրթության տարածման գործում։ Դրանք օգտակար են եղել հոգևորականների, ուսուցիչների, աշակերտների, թարգմանիչների և հին մատենագրությամբ հետաքրքրվողների համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է հայ լեզվաբանական մտքի պատմության, գրաբարի քերականական նկարագրության և Մխիթարյան գիտակրթական ավանդույթի ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատությունը նվիրված է հայկազյան լեզվի՝ գրաբարի քերականական համակարգի ուսումնասիրությանն ու կանոնների ներկայացմանը։ Այն նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու դասական հայերենի կառուցվածքին, լեզվական առանձնահատկություններին և գրավոր խոսքի ճիշտ կազմության սկզբունքներին։ Նման բնույթի քերականական ձեռնարկներում սովորաբար ուսումնասիրվում են հնչյուններն ու վանկերը, բառերի կազմությունը, խոսքի մասերը, գոյականի հոլովումը, դերանունների գործածությունը, բայի խոնարհումը, ինչպես նաև նախադասության կառուցման և շարահյուսական կապերի կանոնները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի գրաբարի լեզվական օրինաչափությունների բացահայտումը, քանի որ այդ լեզվով են ստեղծվել հայ միջնադարյան մատենագրության, աստվածաբանական երկերի, պատմագրական աշխատությունների և գիտական գրականության կարևորագույն նմուշները։ Քերականական կանոնների համակարգված ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ ընկալելու հին հայերեն տեքստերի իմաստը, բառապաշարի նրբերանգները և լեզվական ձևերի պատմական զարգացումը։ Գիրքը կարևոր ուսումնական նշանակություն կարող էր ունենալ հատկապես հոգևորականների, ուսուցիչների, աշակերտների և հայ մատենագրությամբ զբաղվող ուսումնասիրողների համար՝ նպաստելով դասական լեզվի իմացության խորացմանը։ Այն նաև արտացոլում է Մխիթարյան կրթական և լեզվաբանական ավանդույթի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ հայերենի կանոնակարգումը, ուսումնասիրությունը և սերունդներին փոխանցումը։ Այս առումով հրատարակությունը արժեքավոր է հայ քերականագիտության պատմության, գրաբարի ուսուցման մեթոդների և հայագիտական մտքի զարգացման ուսումնասիրության համար։

Աշխատությունն անդրադառնում է քրիստոնեական եկեղեցու ձևավորմանը, պատմական զարգացմանը և տարբեր ժամանակաշրջաններում նրա ունեցած հոգևոր, հասարակական ու մշակութային դերակատարությանը։ Վերնագրի հիման վրա այն կարելի է բնութագրել որպես եկեղեցապատմական ուսումնասիրություն, որի հիմնական թեման քրիստոնեական համայնքների առաջացումն է, դրանց կազմակերպական կառուցվածքի ձևավորումը և եկեղեցական կյանքի աստիճանական զարգացումը։ Նման բնույթի աշխատություններում սովորաբար ներկայացվում են առաքելական շրջանը, առաջին քրիստոնեական համայնքների գործունեությունը, հավատքի տարածումը տարբեր երկրներում, եկեղեցական կառույցների ձևավորումը, եպիսկոպոսական իշխանության հաստատումը և դավանաբանական հարցերի շուրջ ծավալված քննարկումները։ Կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել նաև քրիստոնեական ուղղությունների ձևավորման, եկեղեցական ժողովների, կրոնական շարժումների և պատմական հակասությունների ուսումնասիրությունները։ Եկեղեցու պատմությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրոնական իրադարձությունների հաջորդականություն, այլև որպես հասարակությունների մտավոր կյանքի, կրթության, մշակույթի և բարոյական պատկերացումների վրա ազդեցություն ունեցած գործընթաց։ Նման շարադրանքը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են պատմական հանգամանքները ներգործել եկեղեցական հաստատությունների զարգացման, քրիստոնեական ավանդույթների պահպանման և հավատքի մեկնաբանության վրա։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել քրիստոնեության պատմությամբ, աստվածաբանությամբ, եկեղեցական հաստատությունների զարգացմամբ և կրոնական մշակույթի պատմական նշանակությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն արժեքավոր է նաև որպես հայերեն կրոնագիտական գրականության նմուշ, որն արտացոլում է քրիստոնեական պատմության վերաբերյալ գիտելիքների տարածման և եկեղեցական կրթության ավանդույթը։

Հրատարակությունը նախատեսված է 1813 թվականի ժամանակային հաշվարկների կազմակերպման և տարվա օրացուցային կառուցվածքի ներկայացման համար։ Այն ընթերցողին հնարավորություն է տալիս կողմնորոշվելու ամիսների, ամսաթվերի, շաբաթների և օրերի հերթականության մեջ՝ ապահովելով առօրյա ու հասարակական կյանքի ժամանակացույցի պահպանումը։ Նմանատիպ հայկական օրացույցներում սովորաբար ընդգրկվում էին ոչ միայն օրերի և ամիսների համապատասխանությունները, այլև եկեղեցական տոների, պահքերի, սրբերի հիշատակության և ծիսական նշանակություն ունեցող օրերի վերաբերյալ տեղեկություններ։ Դրանք կարևոր գործնական նշանակություն ունեին հոգևորականների, կրթական հաստատությունների, ընտանիքների և համայնքային կառույցների համար՝ օգնելով կազմակերպելու կրոնական արարողությունները, աշխատանքային առօրյան և հասարակական միջոցառումները։ Օրացույցների կազմումը պահանջում էր տոմարային հաշվարկների իմացություն, ժամանակագրական տվյալների ճշգրտություն և եկեղեցական ավանդույթների պահպանում։ Հայկական տպագիր օրացույցները նաև նպաստում էին ժամանակի հաշվարկման վերաբերյալ գիտելիքների տարածմանը և ազգային տոմարային մշակույթի շարունակականությանը։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի սկզբի հայ գրատպության, Կոստանդնուպոլսի հայկական տպագրական միջավայրի և օրացուցային տեղեկատու գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է նաև որպես պատմական աղբյուր՝ ժամանակի հասարակական ու եկեղեցական կյանքի կազմակերպման, տոմարային սովորույթների և հայ ընթերցողական մշակույթի ճանաչման տեսանկյունից։