Համաշխարհային պատմություն՝ աշխարհի սկզբից մինչև մեր ժամանակները, հատոր առաջին

Biology

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բուսական ծածկույթի աշխարհագրական տարածվածության, տեսակային բազմազանության և բնական պայմաններով պայմանավորված առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակ Ալեքսանդր Գրոսհեյմը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքի բուսականության հիմնական տիպերը՝ ընդգծելով երկրի աշխարհագրական դիրքի, լեռնային ռելիեֆի, բարձրության գոտիականության և կլիմայական պայմանների ազդեցությունը բուսական համակեցությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիսաանապատային, տափաստանային, անտառային, մերձալպյան և ալպյան բուսականության տարածման օրինաչափություններին, դրանց բնորոշ հատկանիշներին և փոխադարձ կապերին։ Դիտարկվում են տարբեր բնական գոտիների բուսական կազմի տարբերությունները, բուսական համակեցությունների կառուցվածքը և դրանց ձևավորման պատմաաշխարհագրական նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի բուսական աշխարհի հարստությանը, առանձին շրջանների բուսաաշխարհագրական առանձնահատկություններին և բնական միջավայրի բազմազանությանը։ 1928 թվականին հրատարակված այս գիտական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի բուսական ծածկույթի պատմական վիճակի ճանաչման, հետագա բուսաբանական հետազոտությունների հետ համեմատությունների իրականացման և տարածաշրջանի բնական լանդշաֆտների փոփոխությունների ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, աշխարհագրագետների, էկոլոգների, բնապահպանների, կենսաբանների և Հայաստանի բնական աշխարհագրությամբ ու բուսականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Geography

Գիտական աշխատանքը նվիրված է տեխնածին արտանետումների՝ Երևանի էկոհամակարգերի վրա ունեցած ազդեցության էկոլոգիական գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են քաղաքային միջավայրում տեխնածին գործունեության հետևանքով առաջացող աղտոտիչների տարածման և կուտակման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը օդի, հողի, բուսականության և քաղաքային բնական համակարգերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական և տրանսպորտային աղբյուրներից առաջացող արտանետումներին, դրանց ազդեցության աստիճանի գնահատմանը և շրջակա միջավայրի տարբեր բաղադրիչների վրա ձևավորվող էկոլոգիական հետևանքների բացահայտմանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել աղտոտվածության մակարդակների համեմատական ուսումնասիրություն, էկոլոգիական ցուցանիշների վերլուծություն և քաղաքային տարածքի տարբեր հատվածներում տեխնածին ազդեցության առանձնահատկությունների գնահատում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև էկոհամակարգերի կայունության և ինքնավերականգնման հնարավորությունների դիտարկումը՝ հաշվի առնելով քաղաքային ծանրաբեռնվածության, բնակչության խտության և տնտեսական գործունեության գործոնները։ Ստացված տվյալները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ Երևանի բնապահպանական վիճակի գնահատման, աղտոտման աղբյուրների վերահսկման, էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցման և շրջակա միջավայրի պահպանության արդյունավետ միջոցառումների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել բնապահպանության մասնագետներին, էկոլոգներին, քաղաքային միջավայրի հետազոտողներին, կենսաբաններին և շրջակա միջավայրի կառավարման ոլորտում զբաղվող մասնագետներին։

Pedagogy

Գիրքը նվիրված է երեխաների և երիտասարդների բարոյական ու հոգևոր դաստիարակությանը՝ ներկայացնելով առաքինի վարքի, ճիշտ մտածելակերպի և հասարակության մեջ արժանապատիվ ապրելու սկզբունքները։ Այն նպատակ ունի ընթերցողի մեջ ձևավորելու ազնվություն, ճշմարտախոսություն, համեստություն, աշխատասիրություն, պատասխանատվություն, հարգանք և բարություն՝ ընդգծելով, որ մարդու բնավորությունն ու արժեքային համակարգը ձևավորվում են դեռ վաղ տարիքից։ Մանկանց և երիտասարդաց դաստիարակի գաղափարը մատնանշում է գրքի ուսուցողական ուղղվածությունը․ այն ոչ միայն գիտելիք հաղորդելու, այլև վարքագիծ ձևավորելու, կյանքի տարբեր իրավիճակներում ճիշտ կողմնորոշվելու և սեփական պարտականությունները գիտակցելու նպատակ ունի։ Նման գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցրել հայ կրթական և հոգևոր մշակույթում՝ ընտանիքի, դպրոցի և եկեղեցու դաստիարակչական դերերը դիտարկելով որպես մարդու ձևավորման փոխկապակցված միջավայրեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայ մանկավարժական մտքի, բարոյական դաստիարակության պատմության և 19-րդ դարի հայերեն խրատական գրականության ուսումնասիրողներին՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու այն արժեքների ու վարքականոնների մասին, որոնք այդ ժամանակաշրջանում առաջարկվում էին երիտասարդ սերնդին։

Literature

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայկական գրականության զարգացման համառոտ, սակայն համակարգված պատմական ակնարկը՝ սկսած նրա սկզբնավորումից մինչև XIII դարի ավարտը։ Հեղինակը վերլուծում է գրական ավանդույթի ձևավորման հիմնական փուլերը, գրավոր մշակույթի ծագումն ու զարգացումը, ինչպես նաև հոգևոր և աշխարհիկ գրականության փոխազդեցությունը միջնադարյան հայկական հասարակության մեջ։ Աշխատությունում առանձնակի ուշադրություն է դարձվում գրերի ստեղծման պատմական նշանակությանը, թարգմանական շարժման դերին, պատմագրության, աստվածաբանական գրականության, փիլիսոփայական մտքի և գեղարվեստական արձակի ու պոեզիայի զարգացման ընթացքին։ Քննարկվում են տարբեր ժամանակաշրջանների նշանավոր հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությունը, նրանց ազդեցությունը ազգային մշակույթի ձևավորման վրա և գրականության կապը քաղաքական, կրոնական ու կրթական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական միջնադարյան գրական մտքի զարգացման հիմնական միտումների, ժանրային բազմազանության և մշակութային արժեքների մասին՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ազգային ինքնության պահպանման և հոգևոր կյանքի հարստացման գործում։

Culture

Աշխատությունը նվիրված է խորանների ծագման, պատմական զարգացման և վաղ շրջանի խորհրդաբանական մեկնաբանությունների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են խորանի ձևավորման նախադրյալները, դրա տեղն ու նշանակությունը քրիստոնեական պաշտամունքային ավանդույթում, ինչպես նաև տարբեր եկեղեցական ավանդույթներում ձևավորված պատկերացումները։ Հեղինակը վերլուծում է խորանի խորհրդանշական իմաստը, դրա կապը Սուրբ Գրքի, վաղ քրիստոնեական աստվածաբանության և եկեղեցական ծիսակարգի հետ՝ անդրադառնալով նաև պատմական աղբյուրներին, հայրաբանական մեկնություններին և դավանաբանական ընկալումներին։ Ուսումնասիրությունն առանձնանում է պատմական, աստվածաբանական և խորհրդաբանական համադրությամբ՝ բացահայտելով խորանի նշանակությունը քրիստոնեական հավատքի և եկեղեցական կյանքի ձևավորման գործընթացում։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել աստվածաբաններին, կրոնագետներին, պատմաբաններին, արվեստաբաններին, հոգևորականներին, ուսանողներին և վաղ քրիստոնեական մշակույթի ու եկեղեցու պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Literature

Այս հատորը պատկանում է բարոյախոսական պատմությունների այն ժողովածուին, որի նպատակն է գեղարվեստական պատումների միջոցով նպաստել երեխաների և պատանիների բարոյական դաստիարակությանը։ Գրքում ներկայացվող պատմությունների ընդհանուր ուղղվածությունը կապված է մարդու բնավորության ձևավորման, վարքի գնահատման, առաքինությունների խրախուսման և հասարակական հարաբերություններում պատասխանատու վերաբերմունքի կարևորության հետ։ Բարոյախոսական վեպերն ու պատմությունները կրթական նշանակություն ունեցող գրական ձևեր են, որոնց միջոցով ընթերցողը ծանոթանում է մարդկային տարբեր բնավորությունների, որոշումների և դրանց հնարավոր հետևանքների հետ՝ սովորելով խորհել ազնվության, ճշմարտախոսության, աշխատասիրության, համեստության, բարության, կարեկցանքի ու պարտքի զգացման մասին։ Երեխաների համար նախատեսված նման գրականությունը նպատակ ունի ոչ միայն հետաքրքիր ընթերցանություն ապահովելու, այլև զարգացնելու դատողությունը, զգացմունքային ընկալումը և սեփական վարքը գնահատելու կարողությունը։ Պատմողական ձևը հնարավորություն է տալիս բարոյական գաղափարները ներկայացնել հասկանալի իրավիճակների, գործողությունների և կերպարների միջոցով՝ խրատական միտքը դարձնելով ավելի մատչելի ու հիշվող։ Ժողովածուի հերթական հատոր լինելը ցույց է տալիս, որ այն ընդգրկված է շարունակական հրատարակության մեջ, որի տարբեր մասերը ծառայում են ընդհանուր դաստիարակչական նպատակին։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է հայ մանկապատանեկան գրականության պատմության, XIX դարի կրթական գաղափարների և բարոյական դաստիարակության մեթոդների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էր գրականությունը կիրառվում երեխաների աշխարհայացքի ձևավորման, հասարակական արժեքների փոխանցման և ընթերցանության մշակույթի զարգացման նպատակով։