Книги автора (1)

Онлайн

История

Ալբանիան և Աղվանքը հունա-լատինական ու հին հայկական սկզբնաղբյուրներում

Գիրքը նվիրված է Ալբանիայի և Աղվանքի պատմական, աշխարհագրական, քաղաքական ու մշակութային ուսումնասիրությանը՝ հիմնվելով հունա-հռոմեական և հին հայկական գրավոր սկզբնաղբյուրներում պահպանված տեղեկությունների համադրական քննության վրա։ Աշխատության կենտրոնում է հին աշխարհի պատմական աշխարհագրության մեջ կարևոր տեղ զբաղեցնող Ալբանիա-Աղվանք պատմական տարածքի ուսումնասիրությունը, որի վերաբերյալ տեղեկությունները պահպանվել են տարբեր ժամանակաշրջանների և մշակութային ավանդույթների պատկանող հեղինակների երկերում։ Հունա-լատինական և հին հայկական սկզբնաղբյուրների համադրումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու տարածաշրջանի անվանումների ծագումը, դրանց կիրառության պատմական առանձնահատկությունները, աշխարհագրական սահմանների ընկալումները և պատմական իրադարձությունների նկարագրության տարբերությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, որ նույն պատմական տարածքի վերաբերյալ տեղեկությունները տարբեր լեզվական ու գրական միջավայրերում կարող են արտացոլել տարբեր պատմական պատկերացումներ, քաղաքական շահեր և աշխարհագրական մեկնաբանություններ։ Հետևաբար, գրքում ներկայացվող աղբյուրագիտական մոտեցումը կարևոր է ոչ միայն առանձին տեղեկությունների բացահայտման, այլև դրանց համեմատության, փոխադարձ լրացման և պատմական արժանահավատության գնահատման տեսանկյունից։ Հին հունական և լատինական հեղինակների երկերը կարևոր նյութ են պարունակում Կովկասի, նրա բնակչության, աշխարհագրական դիրքի, հարևան ժողովուրդների և տարածաշրջանի քաղաքական հարաբերությունների մասին, մինչդեռ հայկական պատմագրական ավանդույթը հնարավորություն է տալիս այդ տեղեկությունները դիտարկել տեղական պատմական հիշողության և տարածաշրջանի ներքին զարգացումների համատեքստում։ Այս երկու աղբյուրագիտական ավանդույթների զուգադրումը նպաստում է հին Արևելքի և Հարավային Կովկասի պատմության ավելի ամբողջական ընկալմանը, ինչպես նաև թույլ է տալիս ուսումնասիրել տարբեր ժողովուրդների պատմական փոխառնչությունները, տարածքային պատկերացումները և պատմական ինքնության ձևավորման գործընթացները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև պատմական տեղանունների, էթնոնիմների և աշխարհագրական հասկացությունների քննությունը, քանի որ դրանց ճիշտ մեկնաբանությունը հիմնարար նշանակություն ունի հին աղբյուրներում հիշատակվող տարածքների նույնականացման և պատմական իրադարձությունների տեղայնացման համար։ Այս առումով ուսումնասիրությունը կարևոր նյութ է տրամադրում Ալբանիայի և Աղվանքի անվանումների, դրանց պատմական կիրառության և տարբեր հեղինակների մոտ դրանց ընկալման հարցերի ուսումնասիրության համար։ Գրքի գիտական արժեքը պայմանավորված է սկզբնաղբյուրների համեմատական օգտագործմամբ, միջլեզվական և միջմշակութային մոտեցմամբ ու պատմական տեղեկությունների քննադատական դիտարկման հնարավորությամբ։ Այն նշանակալի է Կովկասի հին պատմության, հայոց պատմության, պատմական աշխարհագրության, դասական բանասիրության և աղբյուրագիտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների համար, միաժամանակ օգտակար է ուսանողների, հետազոտողների և տարածաշրջանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Աշխատությունը նպաստում է հին գրավոր ժառանգության գիտական շրջանառությանը, տարբեր պատմագրական ավանդույթների միջև կապերի բացահայտմանը և Ալբանիա-Աղվանք պատմական տարածքի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը՝ կարևոր տեղ զբաղեցնելով Հարավային Կովկասի պատմության և պատմական աղբյուրների ուսումնասիրության բնագավառում։

Обновлено. 2026-11-17
Ալբանիան և Աղվանքը հունա-լատինական ու հին հայկական սկզբնաղբյուրներում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее