Астахишвили, Эрекле Константинович

Астахишвили, Эрекле Константинович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Ինքնապաշտպանությունը խուռիական Արրապխե պետության կառավարման համակարգում

Աշխատությունը նվիրված է խուռիական Արրապխե պետության կառավարման համակարգում ինքնապաշտպանության նշանակության, կազմակերպման և գործառույթների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով հինարևելյան պետականության, հասարակական կառուցվածքի և քաղաքական իշխանության փոխհարաբերությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ինքնապաշտպանության գաղափարն է՝ որպես պետության ներքին կայունության, տարածքային ամբողջականության, բնակչության անվտանգության և իշխանական կառույցների պահպանմանն ուղղված կարևոր գործառույթ։ Արրապխեն, լինելով Հին Մերձավոր Արևելքի խուռիական քաղաքական ու մշակութային միջավայրի նշանակալի կենտրոններից մեկը, առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում պետական կառավարման ձևերի, հասարակական հարաբերությունների և պաշտպանական կազմակերպման պատմությունն ուսումնասիրելու համար։ Աշխատության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես կարող էին ինքնապաշտպանական գործառույթները ներառվել պետական կառավարման ընդհանուր կառուցվածքում, ինչպիսի դեր կարող էին ունենալ իշխանական և վարչական մարմինները անվտանգության ապահովման գործում, ինչպես էին փոխկապակցվում ռազմական կազմակերպումը, ներքին կարգուկանոնի պահպանումը և բնակչության պաշտպանությունը։ Թեման հնարավորություն է տալիս դիտարկելու պաշտպանական համակարգը ոչ միայն որպես արտաքին սպառնալիքներին հակազդելու միջոց, այլև որպես պետական կառավարման և հասարակական կազմակերպման բաղկացուցիչ տարր, որն առնչվում էր իշխանության իրականացմանը, տարածքի վերահսկողությանը և համայնքային կյանքի կարգավորմանը։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ինքնապաշտպանության և կենտրոնացված իշխանության փոխհարաբերությունը, քանի որ հին պետություններում անվտանգության կազմակերպումը հաճախ արտահայտում էր ինչպես քաղաքական կառույցների կարողությունները, այնպես էլ հասարակության ներսում գոյություն ունեցող պարտավորությունների ու հարաբերությունների բնույթը։ Խուռիական Արրապխեի օրինակով թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև տարածաշրջանի պատմական իրողությունները համեմատական դիտանկյունից հասկանալու համար՝ բացահայտելով Հյուսիսային Միջագետքի և Հին Մերձավոր Արևելքի պետական կազմավորումների կառավարման ու պաշտպանության կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է հինարևելյան պատմագիտության կարևոր հարցերից մեկին՝ պետական կառավարման համակարգում անվտանգության և ինքնապաշտպանության տեղի բացահայտմանը, միաժամանակ նպաստելով խուռիական պատմության, քաղաքական ինստիտուտների և հասարակական կառուցվածքի վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում Հին Արևելքի պատմությամբ, խուռիական քաղաքակրթությամբ, հին պետությունների վարչաքաղաքական համակարգերով, ռազմական պատմությամբ և անվտանգության կազմակերպման պատմական ձևերով զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Обновлено. 2026-11-19
Ինքնապաշտպանությունը խուռիական Արրապխե պետության կառավարման համակարգում

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Վահան Թոթովենց Վահան Թոթովենց 1894 թ․ – 1938 թ․ Վահան Թոթովենց հայ արձակագիր, դրամատուրգ և լրագրող է, որը համարվում է XX դարի հայ գրականության կարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործությունները առանձնանում են իրականության խոր ու պատկերավոր նկարագրություններով, որտեղ արտացոլված են հայ ժողովրդի կյանքը, ցավը և դիմադրողականությունը պատմական ծանր ժամանակներում։ Թոթովենցի գրականության հիմնական թեմաներն են արևմտահայ կյանքի պատկերումը, պատերազմները, գաղթը և մարդու ճակատագիրը բարդ սոցիալական ու քաղաքական պայմաններում։ Նրա գործերում հաճախ զգացվում է անձնական փորձի ազդեցությունը, ինչը դրանք դարձնում է ավելի անկեղծ և ազդեցիկ։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից է «Հին Հռոմեական ճանապարհի վրա» վեպը, որտեղ նա նկարագրում է իր մանկությունը և արևմտահայ իրականությունը՝ հարուստ ու կենդանի լեզվով։ Թոթովենցը նաև զբաղվել է լրագրությամբ և հասարակական գործունեությամբ՝ մասնակցելով ժամանակի մտավոր ու քաղաքական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա կապեր է ունեցել հայկական ռազմական ու ազգային շրջանակների հետ, ինչը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխարհայացքի վրա։ 1938 թվականին, ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ, նա ձերբակալվել և գնդակահարվել է։ Չնայած իր կյանքի ողբերգական ավարտին, Վահան Թոթովենցի ստեղծագործությունները այսօր համարվում են հայ գրականության արժեքավոր մաս՝ իրենց պատմական և գեղարվեստական նշանակությամբ։ menu_book2 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее