Дементьев, Юрий Петрович

Дементьев, Юрий Петрович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Ֆրանսիայի կողմից Վիետնամի, Կամբոջայի և Լաոսի նվաճումը և անգլո-ֆրանսիական հակասությունները Հնդկաչինական թերակղզում (1858–1917 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը Հարավարևելյան Ասիայում տեղի ունեցած կարևորագույն քաղաքական, ռազմական և գաղութային գործընթացներին՝ կենտրոնանալով Ֆրանսիայի կողմից Վիետնամի, Կամբոջայի և Լաոսի աստիճանական նվաճման, ինչպես նաև Հնդկաչինական թերակղզում անգլո-ֆրանսիական հակասությունների ձևավորման և զարգացման վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում ֆրանսիական գաղութային քաղաքականության ընդլայնումն է, որի հետևանքով տարածաշրջանի ավանդական քաղաքական կառուցվածքները ենթարկվեցին էական փոփոխությունների, իսկ տեղական պետությունները աստիճանաբար կորցրին իրենց ինքնուրույնությունը՝ հայտնվելով եվրոպական տերությունների քաղաքական և տնտեսական ազդեցության ներքո։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Ֆրանսիայի ներթափանցումը Հնդկաչինական թերակղզի՝ որպես երկարատև ռազմաքաղաքական գործընթաց, որի ընթացքում ռազմական արշավանքները, դիվանագիտական ճնշումները, պայմանագրերը և վարչական վերահսկողության հաստատումը դարձան գաղութային տիրապետության ամրապնդման հիմնական միջոցները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Վիետնամի նվաճման գործընթացի ուսումնասիրությունը, որը դարձավ ֆրանսիական ազդեցության տարածման մեկնակետը և հետագայում հիմք ստեղծեց Կամբոջայի ու Լաոսի նկատմամբ վերահսկողության հաստատման համար։ Այս գործընթացների համատեքստում կարևորվում է նաև Կամբոջայի քաղաքական դրությունը, նրա կախվածության խորացումը Ֆրանսիայից և տարածաշրջանային ուժերի միջև ձևավորված հարաբերությունների փոփոխությունը։ Լաոսի ընդգրկումը ֆրանսիական գաղութային համակարգում լրացրեց Հնդկաչինական թերակղզում Ֆրանսիայի տարածքային և ռազմավարական ներկայությունը՝ նպաստելով ֆրանսիական Հնդկաչինի ձևավորմանը որպես միասնական վարչաքաղաքական տարածքի։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի շահերի բախման ուսումնասիրությունը, քանի որ երկու եվրոպական տերություններն էլ ձգտում էին ամրապնդել իրենց դիրքերը Ասիայում, ընդլայնել տնտեսական հնարավորությունները, վերահսկել առևտրային ուղիները և ապահովել ռազմավարական առավելություններ։ Հնդկաչինական թերակղզին այս մրցակցության կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ ֆրանսիական ընդարձակողական քաղաքականությունը բախվում էր բրիտանական տարածաշրջանային շահերին, մասնավորապես՝ Բիրմայում և Սիամի (ներկայիս Թաիլանդի) հարակից տարածքներում Մեծ Բրիտանիայի ազդեցության պահպանման ձգտմանը։ Անգլո-ֆրանսիական հակասությունների ուսումնասիրությունը բացահայտում է գաղութային մրցակցության բարդ բնույթը, եվրոպական տերությունների դիվանագիտական հարաբերությունների առանձնահատկությունները և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով տարածաշրջանային ազդեցության համար պայքարը վերածվում էր միջազգային քաղաքականության կարևոր բաղադրիչի։ 1858–1917 թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանը հնարավորություն է տալիս հետևելու ինչպես ֆրանսիական գաղութային տիրապետության ձևավորմանն ու ամրապնդմանը, այնպես էլ եվրոպական ուժերի հարաբերությունների փոփոխությանը՝ ընդհուպ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիները։ Ստեղծագործության պատմագիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնում է Հնդկաչինական թերակղզու երեք երկրների՝ Վիետնամի, Կամբոջայի և Լաոսի գաղութացման գործընթացները և դրանք դիտարկում ավելի լայն աշխարհաքաղաքական մրցակցության շրջանակում։ Այն արժեքավոր է գաղութատիրության պատմությամբ, միջազգային հարաբերություններով, եվրոպական տերությունների արտաքին քաղաքականությամբ և Հարավարևելյան Ասիայի պատմական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ նպաստելով տարածաշրջանի ժամանակակից քաղաքական ու պատմական իրողությունների ձևավորման նախադրյալների, գաղութային համակարգի ազդեցության և միջազգային ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-20
Ֆրանսիայի կողմից Վիետնամի, Կամբոջայի և Լաոսի նվաճումը և անգլո-ֆրանսիական հակասությունները Հնդկաչինական թերակղզում (1858–1917 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գուրգեն Մահարի Գուրգեն Մահարի 1903 թ․ – 1969 թ․ Գուրգեն Մահարին հայ արձակի և հուշագրության կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ հիմնված են սեփական կյանքի փորձի վրա։ Նա նկարագրել է խորհրդային ժամանակների դժվարությունները և բանտային կյանքը։ Նրա հայտնի գործերից է «Ծաղկած փշալարեր» վեպը։ Մահարու լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ ունի մարդու ազատության գաղափարը։ Նա նաև անդրադարձել է պատմական և սոցիալական թեմաներին։ Մահարու գործերը արժեքավոր վկայություն են ժամանակաշրջանի մասին։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից արձակի վրա։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել այսօր։ menu_book4 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее