Էլոյան, Ավետիք Լևոնի

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է 1932–1955 թվականներին հայկական ճարտարապետության զարգացման հիմնական ուղղությունների, գեղարվեստական սկզբունքների և քաղաքաշինական փոփոխությունների պատմական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ճարտարապետական գործընթացները դիտարկվում են տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային և տնտեսական պայմանների համատեքստում՝ բացահայտելով պետական շինարարական քաղաքականության, մասնագիտական գաղափարների և ազգային ճարտարապետական ավանդույթների փոխազդեցությունը։ Քննության են առնվում բնակելի, հասարակական, վարչական, մշակութային և այլ նշանակության կառույցների նախագծման առանձնահատկությունները, դրանց ծավալատարածական լուծումները, հորինվածքային սկզբունքները և քաղաքային միջավայրի ձևավորման մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային ճարտարապետական ժառանգության վերաիմաստավորմանը և պատմական ձևերի ու մոտիվների կիրառմանը նոր ժամանակաշրջանի շինարարական խնդիրների լուծման ընթացքում։ Ուսումնասիրվում է նաև ճարտարապետական լեզվի փոփոխությունը՝ պարզաբանելով, թե ինչպես էին համադրվում ավանդական տարրերը, դասական ձևերը և ժամանակաշրջանին բնորոշ մոնումենտալ արտահայտչականությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում քաղաքաշինական զարգացումը, հատկապես նոր հրապարակների, փողոցների, բնակելի թաղամասերի և հասարակական կենտրոնների ձևավորման գործընթացը, որի արդյունքում աստիճանաբար փոփոխվում էին Հայաստանի քաղաքների տարածական կառուցվածքն ու ճարտարապետական կերպարը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև շինանյութերի օգտագործման առանձնահատկություններին, տեղական բնական քարի գեղարվեստական հնարավորություններին և կառուցողական լուծումների ազդեցությանը շենքերի արտաքին տեսքի վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ճարտարապետների ստեղծագործական գործունեությանը, նախագծային հաստատությունների դերին և մասնագիտական դպրոցի զարգացմանը՝ դրանք դիտարկելով ընդհանուր մշակութային գործընթացների շրջանակում։ Ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև ճարտարապետական ստեղծագործության և պաշտոնական գեղագիտական պահանջների փոխհարաբերությունները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է XX դարի հայկական ճարտարապետության կարևոր փուլերից մեկի համակարգված քննություն՝ ցույց տալով քաղաքաշինության, ազգային ավանդույթի, ժամանակաշրջանի գեղարվեստական գաղափարների և նոր շինարարական պահանջների փոխազդեցությունը։