Գևորգյան, Ռուբեն Ալբերտի

Математика

Այս աշխատությունը նվիրված է լիցքավորված մասնիկների՝ պլազմայի և պլազմային նման միջավայրերի հետ փոխազդեցության ընթացքում առաջացող բևեռացման գործընթացների տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն հարցը, թե ինչպես է շարժվող լիցքավորված մասնիկը ազդում միջավայրի լիցքավորված բաղադրիչների վրա և ինչպես է այդ միջավայրն իր հերթին արձագանքում մասնիկի շարժմանը։ Պլազմայում մասնիկների փոխազդեցությունը տարբերվում է սովորական նյութերում տեղի ունեցող գործընթացներից, քանի որ միջավայրն ունի ազատ լիցքակիրների մեծ քանակություն, կոլեկտիվ էլեկտրամագնիսական երևույթներ և դիսպերսիոն հատկություններ։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել լիցքավորված մասնիկի առաջացրած էլեկտրական դաշտը, միջավայրի բևեռացման մեխանիզմները, կոլեկտիվ տատանումները, դաշտի էկրանավորման երևույթը և մասնիկի էներգիայի կորստի հետ կապված գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն դեպքերին, երբ մասնիկի արագությունը և պլազմայի բնութագրական պարամետրերը որոշում են առաջացող ալիքների, տատանումների կամ դաշտային կառուցվածքների բնույթը։ Տեսական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս մաթեմատիկորեն նկարագրել մասնիկ–միջավայր փոխազդեցությունը և ստանալ կապեր մասնիկի շարժման, պլազմայի էլեկտրամագնիսական հատկությունների ու առաջացող բևեռացման երևույթների միջև։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ կարող է լինել պլազմային և պլազմային նման միջավայրերի համեմատությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս բացահայտել այն ընդհանուր ֆիզիկական սկզբունքները, որոնք պահպանվում են տարբեր նյութական համակարգերում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջավայրի դիէլեկտրական հատկությունների, դիսպերսիոն հարաբերությունների և լիցքավորված մասնիկների դինամիկայի միջև փոխկապակցվածությանը։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պլազմային սարքերի, մասնիկների արագացուցիչների, տիեզերական պլազմայի, ճառագայթման և բարձր էներգիայի մասնիկների ֆիզիկայի ուսումնասիրություններում։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում մասնիկների էներգիայի կորստի և միջավայրում առաջացող հետագծային դաշտերի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ երևույթները կարևոր են ինչպես հիմնարար պլազմային ֆիզիկայում, այնպես էլ արագացված մասնիկների փնջերի կառավարման ժամանակ։ Աշխատությունն ունի հիմնականում տեսական և մաթեմատիկական բնույթ և կարող է հետաքրքրել պլազմայի ֆիզիկայով, էլեկտրադինամիկայով, մասնիկների ֆիզիկայով և կոլեկտիվ միջավայրերի տեսությամբ զբաղվող մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես լիցքավորված մասնիկների և պլազմային միջավայրերի փոխազդեցության ժամանակ առաջացող բևեռացման մեխանիզմների միասնական տեսական նկարագրության տեսանկյունից։