Ղազարյան, Արմինե Հարությունի

Психология

Աշխատությունը նվիրված է անձի բնավորության արտահայտված գծերի ձևավորման վրա ազդող հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը և դրանց դերի բացահայտմանը անհատական զարգացման տարբեր փուլերում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հոգեբանական առանձնահատկությունների վրա, որոնց ազդեցությամբ բնավորության առանձին գծեր կարող են առավել ընդգծված դրսևորվել՝ պայմանավորելով մարդու վարքի, հուզական արձագանքների, հաղորդակցման և սոցիալական փոխհարաբերությունների առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում անհատական հոգեբանական տարբերությունները, խառնվածքի առանձնահատկությունները, ինքնագնահատականը, հուզական կայունությունը, ինքնակարգավորման կարողությունները, միջանձնային հարաբերությունները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը։ Կարևորվում է ընտանիքի, դաստիարակության ոճի, հասակակիցների հետ հարաբերությունների, կրթական միջավայրի և սոցիալական փորձի նշանակությունը բնավորության ձևավորման գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում դեռահասության և երիտասարդության շրջաններին, երբ անձնային հատկանիշները շարունակաբար զարգանում են, իսկ շրջապատի հետ փոխհարաբերությունները և սեփական անձի վերաբերյալ պատկերացումները կարող են էական նշանակություն ունենալ բնավորության գծերի արտահայտվածության համար։ Ուսումնասիրվում են նաև սթրեսային իրավիճակներին արձագանքելու առանձնահատկությունները, հուզական լարվածությունը, հաղորդակցական դժվարությունները և սոցիալական հարմարվողականության հետ կապված գործոնները։ Բնավորության շեշտվածությունը դիտարկվում է որպես որոշ հատկանիշների առավել ընդգծված դրսևորում, այլ ոչ ինքնին որպես հոգեկան խանգարում, ինչը կարևոր է անհատական տարբերությունների ճիշտ մեկնաբանման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական հարցարաններ, դիտարկման, համեմատական վերլուծության և հոգեախտորոշիչ այլ մեթոդներ՝ տարբեր բնավորության գծերի և դրանց հետ կապված հոգեբանական գործոնների փոխհարաբերությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել անձի զարգացման ընթացքում ներքին հոգեբանական առանձնահատկությունների և արտաքին սոցիալական պայմանների փոխազդեցության մասին։ Ստացված արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ հոգեբանական խորհրդատվության, կրթական հոգեբանության և անձի զարգացման ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով անհատական առանձնահատկությունների ավելի ճշգրիտ գնահատմանը և համապատասխան հոգեբանական աջակցության մոտեցումների մշակմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել անձի և զարգացման հոգեբանության, մանկավարժական հոգեբանության և հոգեբանական խորհրդատվության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։