Գրիգոր Նարեկացի

Գրիգոր Նարեկացի

Gregory of Narek

menu_book Wikipedia: Հայերեն English Русский

951 թ․ – 1003 թ․ menu_book Посмотреть материалы
Գրիգոր Նարեկացին միջնադարյան հայ գրականության և քրիստոնեական մտքի ամենամեծ ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Մատյան ողբերգությունն» է, որը հաճախ կոչվում է պարզապես «Նարեկ»։ Գիրքը բաղկացած է աղոթքներից և հոգևոր խորհրդածություններից։ Նարեկացին խորությամբ ուսումնասիրել է մարդու հոգին, մեղքը, ապաշխարությունն ու հավատքը։ Նրա լեզուն չափազանց հարուստ և պատկերավոր է։ Նարեկացու ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ հոգևոր մշակույթի վրա։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ 2015 թվականին նա հռչակվել է Կաթոլիկ եկեղեցու Վարդապետ։ Նարեկացին համարվում է համաշխարհային քրիստոնեական գրականության կարևոր հեղինակներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել ամբողջ աշխարհում։

Книги автора (29)

Онлайн

Религия

Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք

Գիրքը ներկայացնում է հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության բացառիկ ստեղծագործություններից մեկը՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական երկը, որի հիմքում ընկած են մարդու հոգևոր կյանքի, Աստծո հետ հաղորդակցության, մեղքի գիտակցության, ապաշխարության և աստվածային ողորմության թեմաները։ Աղոթքներում արտահայտվում են մարդկային հոգու խոր ապրումները, սեփական անկատարության գիտակցումը, մեղքերի թողության հայցումը և հոգևոր մաքրության ու փրկության ձգտումը։ Հեղինակը խոսում է մարդու ներքին պայքարի, խղճի, հավատքի, հույսի, խոնարհության և աստվածային սիրո մասին՝ անձնական աղոթական ապրումները վերածելով համամարդկային նշանակություն ունեցող հոգևոր խորհրդածությունների։ Ստեղծագործությունը կարևորում է ինքնաքննությունը, անկեղծ զղջումը, ներքին վերափոխումը և Աստծո ողորմածության հանդեպ վստահությունը՝ ցույց տալով, որ հոգևոր կատարելության ճանապարհը կապված է սեփական սխալներն ընդունելու և բարոյական նորոգման ձգտելու հետ։ Երկի առանձնահատկություններից է նրա հարուստ ու պատկերավոր լեզուն, հուզական խորությունը, խորհրդանշական արտահայտությունները, հռետորական դիմումները և աստվածաբանական մտքի ու բանաստեղծական խոսքի սերտ միահյուսումը։ Նարեկացու գրական արվեստը աղոթքը դարձնում է ոչ միայն կրոնական դիմում, այլև մարդու ներաշխարհի, գոյության իմաստի, տառապանքի, հույսի և փրկության վերաբերյալ խորքային ինքնարտահայտման ձև։ Ստեղծագործությունն իր ուրույն տեղն ունի Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևոր ավանդույթում և հայ գրականության պատմության մեջ՝ նշանակալի ազդեցություն ունենալով հայերեն աղոթական խոսքի, կրոնական մտածողության և գեղարվեստական լեզվի զարգացման վրա։ Այն արժեքավոր է որպես հավատացյալների հոգևոր ընթերցանության աղբյուր, ինչպես նաև որպես հայ միջնադարյան աստվածաբանության, գրականության, լեզվամտածողության և ազգային մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության կարևոր նյութ։

Обновлено. 2026-11-10
Նարեկ․ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթքների գիրք

Бесплатно

Онлайн

Религия

Սողոմոնի Երգերի երգի մեկնություն

Հին Կտակարանի բանաստեղծական և իմաստասիրական գրականության բացառիկ ստեղծագործություններից մեկի՝ Սողոմոնի Երգերի երգի մեկնությանը նվիրված այս աշխատությունը ներկայացնում է աստվածաշնչյան տեքստի հոգևոր, խորհրդաբանական, աստվածաբանական և բարոյական իմաստների բացահայտմանն ուղղված մեկնողական ուսումնասիրություն։ Երգերի երգը Սուրբ Գրքի առանձնահատուկ գրքերից է, որն իր բանաստեղծական լեզվով, պատկերների հարստությամբ և սիրո թեմայի խորքային ներկայացմամբ առանձնանում է աստվածաշնչյան մյուս գրություններից։ Ստեղծագործության հիմքում սիրո, փոխադարձ նվիրվածության, գեղեցկության, կարոտի, հանդիպման և միության թեմաներն են, որոնք արտահայտվում են երկու սիրահարների երկխոսության, բնության պատկերների և զգացմունքային բանաստեղծական խոսքի միջոցով։ Քրիստոնեական մեկնողական ավանդության մեջ այս ստեղծագործությունը ստացել է նաև խորապես հոգևոր և խորհրդաբանական մեկնություն՝ դառնալով Աստծո և մարդու, Քրիստոսի և Եկեղեցու, ինչպես նաև աստվածային սիրո և հավատացյալի հոգևոր ձգտումների խորհրդանշական արտահայտություն։ Աշխատության հիմնական գաղափարական ուղղություններից մեկը աստվածաշնչյան սիրո այլաբանական ընկալումն է։ Մեկնողական ավանդության համաձայն՝ ստեղծագործության մեջ նկարագրված սիրային հարաբերությունները կարող են մեկնաբանվել որպես Աստծո և իր ժողովրդի միջև գոյություն ունեցող ուխտային կապի պատկեր։ Քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ սիրեցյալի և սիրեցյալի փոխհարաբերությունը հաճախ ընկալվել է Քրիստոսի և Եկեղեցու հոգևոր միության խորհրդանիշ, որտեղ սերը արտահայտում է աստվածային նվիրվածությունը, հավատարմությունը և փրկարար շնորհը։ Այս մեկնությունը հնարավորություն է տալիս բանաստեղծական պատկերների ներքո բացահայտելու քրիստոնեական հավատքի կարևորագույն գաղափարներից մեկը՝ Աստծո սերը մարդու նկատմամբ և մարդու հոգևոր ձգտումը դեպի իր Արարիչը։ Ստեղծագործության խորհրդաբանական մեկնության մյուս կարևոր ուղղությունը մարդու հոգու և աստվածային կատարելության միջև հարաբերությունն է։ Հոգևոր մեկնաբանության շրջանակում սիրեցյալի կերպարը կարող է խորհրդանշել մարդու հոգին, որը ձգտում է Աստծո հետ հաղորդակցության, իսկ սիրեցյալի որոնումը՝ հոգևոր ճշմարտության, մաքրության և աստվածային ներկայության որոնում։ Այս տեսանկյունից սիրո լեզուն վերածվում է հոգևոր կյանքի արտահայտչամիջոցի, իսկ կարոտի, հանդիպման և միության պատկերները ներկայացնում են հավատացյալի ներքին ճանապարհը՝ դեպի հոգևոր հասունություն և աստվածային սեր։ Աշխատության նշանակալի կողմերից է նաև աստվածաշնչյան բանաստեղծական պատկերների մեկնությունը։ Երգերի երգում բնությունը, այգիները, ծաղիկները, պտուղները, բույրերը, աղբյուրները, լեռները և կենդանական աշխարհի պատկերները ծառայում են սիրո ու գեղեցկության արտահայտմանը։ Դրանք մեկնողական ավանդության մեջ հաճախ ձեռք են բերում խորհրդանշական իմաստ՝ ներկայացնելով հոգևոր առաքինությունները, մաքրությունը, պտղաբերությունը, աստվածային շնորհը և դրախտային կատարելության գաղափարը։ Նման պատկերների մեկնությունը բացահայտում է աստվածաշնչյան տեքստի բազմաշերտ կառուցվածքը և ընթերցողին հնարավորություն տալիս տեսնելու բառացի ու այլաբանական իմաստների փոխկապակցվածությունը։ Երգերի երգի կարևոր թեմաներից է նաև սիրո հավերժական և հաղթական բնույթը։ Ստեղծագործության մեջ սերը ներկայացվում է որպես ուժ, որը չի սահմանափակվում արտաքին գեղեցկությամբ կամ անցողիկ զգացմունքներով, այլ արտահայտում է խոր նվիրվածություն, միասնություն և փոխադարձ պատկանելություն։ Քրիստոնեական մեկնության շրջանակում այս գաղափարը կապվում է աստվածային սիրո անսահմանության և մարդու հոգևոր փրկության հետ։ Աստծո և մարդու հարաբերությունը դիտարկվում է որպես սիրո և հավատարմության վրա հիմնված կապ, որտեղ աստվածային ողորմությունը և մարդկային հավատը փոխլրացնում են միմյանց։ Գրական-ոճական առումով մեկնության առարկա հանդիսացող աստվածաշնչյան ստեղծագործությունն առանձնանում է քնարականությամբ, երկխոսային կառուցվածքով, հուզական արտահայտչականությամբ և հարուստ փոխաբերական համակարգով։ Երգերի երգը կարևոր տեղ ունի համաշխարհային հոգևոր ու բանաստեղծական գրականության մեջ, քանի որ սիրո թեման ներկայացնում է միաժամանակ մարդկային, բարոյական և խորհրդաբանական մակարդակներում։ Մեկնողական աշխատությունը, բացահայտելով այդ պատկերների իմաստային շերտերը, նպաստում է ինչպես աստվածաբանական, այնպես էլ գրականագիտական ընկալման խորացմանը։ Հատուկ ուշադրության է արժանի հրատարակության պատմամշակութային միջավայրը։ Կալկաթան 19-րդ դարի սկզբին հայ տպագրության և մշակութային գործունեության կարևոր կենտրոններից էր։ Հնդկաստանի հայ համայնքը զգալի ներդրում ուներ հայերեն գրքի հրատարակման, կրթության տարածման և ազգային հոգևոր ժառանգության պահպանման գործում։ Ավետ Ջնթլումյանի տպագրական գործունեության հետ կապված այս հրատարակությունը վկայում է հայ գրքի աշխարհագրական տարածման և աստվածաբանական գրականության նկատմամբ հետաքրքրության մասին՝ հայ գաղթօջախներից մեկում։ Նման գրքերի հրատարակությունը նպաստում էր հայերեն կրոնական գրականության հասանելիությանը և միջնադարյան մեկնողական ավանդության շարունակականությանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ աստվածաբանական մտքի, աստվածաշնչյան մեկնագիտության, հայրաբանության, կրոնական գրականության և հայ տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, հայագետների, բանասերների, կրոնագետների և աստվածաշնչյան գրականության հետազոտողների համար։ Միաժամանակ այն արժեքավոր է այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել Երգերի երգի հոգևոր խորհուրդը, քրիստոնեական այլաբանական մեկնության ավանդույթը և սիրո գաղափարի աստվածաբանական ու գրական արտահայտությունները։

Обновлено. 2026-11-12
Սողոմոնի Երգերի երգի մեկնություն

Бесплатно

Онлайн

Религия

Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթագիրք

Սույն գիրքը հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության մեծագույն ներկայացուցիչներից մեկի՝ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ժառանգությանը նվիրված կարևոր կրոնական ժողովածու է, որն ընթերցողին հաղորդակից է դարձնում հայ քրիստոնեական մտածողության, աղոթքի մշակույթի, հոգևոր ինքնաքննության և Աստծո հետ անհատական հաղորդակցության խորագույն ավանդույթներին։ Գրիգոր Նարեկացու անունը հայ հոգևոր ու գրական պատմության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում՝ պայմանավորված նրա բացառիկ բանաստեղծական մտածողությամբ, աստվածաբանական խորագիտությամբ, լեզվական վարպետությամբ և մարդու հոգևոր աշխարհի բազմակողմանի բացահայտմամբ։ Նրա աղոթքները հիմնված են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար դրույթների վրա և արտահայտում են մարդու ձգտումը դեպի աստվածային ողորմություն, մեղքերի թողություն, հոգևոր մաքրություն, փրկություն և ներքին խաղաղություն։ Ժողովածուի գաղափարական առանցքը մարդու և Աստծո հարաբերությունների բացահայտումն է, որի միջոցով ներկայացվում են մեղավորության գիտակցումը, խղճի տագնապը, զղջումը, հավատքի ամրությունը, աստվածային սիրո հանդեպ վստահությունը և հոգևոր վերածննդի հնարավորությունը։ Նարեկացու աղոթական խոսքին բնորոշ է մարդու ներաշխարհի բացառիկ խորությամբ պատկերումը. աղոթող անհատը հանդես է գալիս որպես իր մեղքերը գիտակցող, սեփական անկատարությունը քննող, աստվածային ողորմության կարիքն զգացող և փրկության հույսով ապրող հոգևոր էակ։ Նրա խոսքը միաժամանակ անձնական խոստովանություն է, համամարդկային աղերսանք և աստվածաբանական խորհրդածություն, որտեղ անհատական ապրումները վերածվում են բոլոր ժամանակների մարդկանց հոգևոր փորձառությունն արտահայտող ընդհանրական պատգամի։ Աղոթքներում կարևոր տեղ են զբաղեցնում մեղքի և առաքինության, երկրային թուլության և երկնային կատարելության, մարդկային սահմանափակության և աստվածային անսահմանության, հուսահատության և հույսի հակադրությունները։ Հեղինակի հոգևոր մտածողության մեջ զղջումը չի սահմանափակվում սեփական սխալների ընդունմամբ, այլ դառնում է մարդու ներքին վերափոխման, բարոյական մաքրման և աստվածային ճշմարտությանը մոտենալու ճանապարհ։ Նարեկացու աղոթական աշխարհում առանձնահատուկ նշանակություն ունի աստվածային ողորմության գաղափարը. մարդը, գիտակցելով իր անկատարությունը, ապավինում է Աստծո անսահման գթությանը և հավատում, որ անկեղծ աղոթքը կարող է դառնալ հոգևոր բժշկության ու փրկության միջոց։ Այս գաղափարը ժողովածուին հաղորդում է ոչ միայն կրոնական, այլև խորապես մարդասիրական բովանդակություն, քանի որ ուշադրության կենտրոնում հայտնվում են մարդկային տառապանքը, վախը, մեղքի զգացումը, ներքին պայքարը, մխիթարության որոնումը և հոգևոր ապաքինման ձգտումը։ Գրիգոր Նարեկացու գրական արվեստի առանձնահատկությունները դրսևորվում են պատկերավոր ու հուզական հարուստ լեզվով, արտահայտիչ համեմատություններով, խորհրդանշական պատկերներով, աստվածաշնչյան զուգորդումներով, հակադրություններով, կրկնություններով և հանդիսավոր հռետորական կառուցվածքներով։ Նրա խոսքը համադրում է աղոթքի անմիջականությունը, բանաստեղծական ներշնչանքը և աստվածաբանական մտքի խորությունը՝ ստեղծելով բացառիկ գեղարվեստական ու հոգևոր ամբողջություն։ Հեղինակի ստեղծագործական աշխարհում լեզուն դառնում է ոչ միայն մտքերի արտահայտման միջոց, այլև հոգևոր ապրումների, ներքին լարվածության և աստվածայինի հետ հաղորդակցության ինքնուրույն ձև։ Աղոթական խոսքի հռետորական ուժը պայմանավորված է անկեղծ խոստովանության, աղերսանքի, փառաբանության և խորհրդածության ներդաշնակ համադրությամբ։ Այս առանձնահատկությունների շնորհիվ Նարեկացու հոգևոր գրականությունը դուրս է գալիս զուտ ծիսական կիրառության սահմաններից և ձեռք բերում համամարդկային գրական ու փիլիսոփայական նշանակություն։ Նրա աղոթքները կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ եկեղեցական ավանդության մեջ՝ կիրառվելով անհատական աղոթքի, հոգևոր խորհրդածության և հավատացյալի ներքին կյանքի հարստացման նպատակով։ Դրանք ընթերցողին ուղղորդում են դեպի ինքնաճանաչում, խոնարհություն, ներողամտություն, կարեկցանք և բարոյական պատասխանատվություն՝ միաժամանակ ընդգծելով աղոթքի դերը մարդու հոգևոր գոյության մեջ։ Պատմական և մշակութային առումով ժողովածուն առնչվում է Գրիգոր Նարեկացու բացառիկ ժառանգության տարածման և հայ ժողովրդի կրոնական ու գրական ինքնության պահպանման երկարատև գործընթացին։ Նարեկացու ստեղծագործությունները դարեր շարունակ եղել են հայ հոգևոր կյանքի, եկեղեցական կրթության, գրական ճաշակի և ազգային մշակութային հիշողության կարևոր բաղադրիչներից։ Նրա աղոթական ժառանգությունը մեծ ազդեցություն է թողել հայ միջնադարյան գրականության, հոգևոր բանաստեղծության և հետագա գրական մտածողության զարգացման վրա։ Այն նաև հայ մշակույթը կապում է համաքրիստոնեական հոգևոր ավանդույթի հետ՝ ներկայացնելով մարդու ներաշխարհի այնպիսի խնդիրներ, որոնք համընդհանուր են և հասկանալի տարբեր ժամանակների ու ժողովուրդների համար։ Կոստանդնուպոլսում իրականացված այս հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի հայ կրոնական տպագրության պատմության մեջ՝ վկայելով Նարեկացու աղոթական ժառանգության նկատմամբ շարունակական հետաքրքրության և այն ընթերցող լայն շրջանակներին հասանելի դարձնելու ձգտման մասին։ Այն արժեքավոր է որպես հայ հոգևոր գրականության տպագիր տարածման, աղոթագրքերի պատմության և ազգային կրոնական մշակույթի ուսումնասիրման նյութ։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում ոչ միայն աստվածաբանների, հոգևորականների և հայ միջնադարյան գրականությամբ զբաղվող հետազոտողների, այլև հայ լեզվի, գրական գեղագիտության, կրոնական մտածողության և մշակութային պատմության ուսումնասիրողների համար։ Ընթերցողական տեսանկյունից այն հնարավորություն է տալիս խորությամբ հաղորդակցվելու մարդու հոգևոր աշխարհի, հավատքի, զղջման, հույսի և աստվածային սիրո մասին Նարեկացու ինքնատիպ պատկերացումներին։ Նրա աղոթքները կարող են ընկալվել թե՛ որպես հոգևոր մխիթարության և ներքին խաղաղության որոնման միջոց, թե՛ որպես բարձրարժեք գրական ստեղծագործություններ, որոնց լեզվական հարստությունն ու գաղափարական խորությունը բացահայտում են հայ դասական գրականության բացառիկ հնարավորությունները։ Այս հրատարակությունը հայ հոգևոր ու գրական ժառանգության նշանակալի հուշարձան է, որը պահպանում է Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական մտածողության ազդեցությունը և շարունակում է կարևոր արժեք ներկայացնել հայ քրիստոնեական մշակույթի, ազգային ինքնության ու համամարդկային հոգևոր գրականության ճանաչման համար։

Обновлено. 2026-11-13
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթագիրք

Бесплатно

Онлайн

Религия

Գրիգոր Նարեկացու՝ օգտակար խոսքերի, ապաշխարության և հոգեշահ խրատների ժողովածու

Գիրքը ներկայացնում է միջնադարյան հայ հոգևոր մտքի նշանավոր ներկայացուցիչ Գրիգոր Նարեկացու հոգևոր-բարոյախոսական խոսքերի, ապաշխարության վերաբերյալ մտորումների և հոգեշահ խրատների ժողովածու։ Այն կենտրոնացած է քրիստոնեական հավատքի, մարդու ներքին աշխարհի, հոգևոր մաքրագործման և բարոյական կատարելագործման գաղափարների վրա՝ ընթերցողին ուղղորդելով ինքնաքննության, սեփական թերությունների գիտակցման և հոգևոր վերափոխման ճանապարհով։ Աշխատության առանցքում ապաշխարության գաղափարն է՝ որպես մարդու և Աստծո միջև հարաբերության վերականգնման, մեղքի գիտակցման, զղջման և հոգևոր նորոգման կարևորագույն միջոց։ Ներկայացված խրատներն ու խորհրդածությունները շեշտադրում են խոնարհությունը, հավատարմությունը, սերը, ներողամտությունը, բարությունը, համբերությունը և առաքինի վարքը՝ որպես քրիստոնեական կյանքի հիմնարար սկզբունքներ։ Հոգևոր խոսքը միտված է ոչ միայն կրոնական գիտելիքի փոխանցմանը, այլև ընթերցողի բարոյական դաստիարակությանը՝ խրախուսելով նրան վերանայել սեփական արարքները, ձգտել ներքին խաղաղության և ամրապնդել հավատքը։ Գրիգոր Նարեկացու հոգևոր մտածողությանը բնորոշ են խոր զգացմունքայնությունը, ինքնաքննության բարձր աստիճանը, աղոթական շունչը և մարդու հոգևոր տառապանքի ու փրկության հարցերի նկատմամբ առանձնահատուկ ուշադրությունը։ Այս հատկանիշները ժողովածուին հաղորդում են ոչ միայն կրոնական, այլև գրական ու փիլիսոփայական արժեք՝ բացահայտելով հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության լեզվական, գաղափարական և գեղարվեստական առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի հայ եկեղեցական և գրական ժառանգության ուսումնասիրության համար

Обновлено. 2026-11-13
Գրիգոր Նարեկացու՝ օգտակար խոսքերի, ապաշխարության և հոգեշահ խրատների ժողովածու

Бесплатно

Онлайн

Религия

Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթագիրքը՝ հոգեկիր հռետորի երկերից

Գիրքը ներկայացնում է հայ միջնադարյան հոգևոր գրականության նշանավոր հեղինակ Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթական ստեղծագործությունները, որոնք առանձնանում են իրենց խորապես հոգևոր բովանդակությամբ, աստվածաբանական մտքի հարստությամբ և գեղարվեստական արտահայտչականությամբ։ Աղոթքները կառուցված են մարդու և Աստծո հարաբերության, մեղքի գիտակցության, ապաշխարության, ներման, աստվածային ողորմության և հոգևոր մաքրագործման գաղափարների շուրջ։ Դրանցում մարդը ներկայանում է որպես սեփական թուլություններն ու անկատարությունները գիտակցող, բայց միաժամանակ աստվածային սիրուն և ողորմությանը ձգտող էակ, որն աղոթքի միջոցով փորձում է գտնել ներքին խաղաղություն, հավատքի ամրություն և հոգու փրկության ճանապարհը։ Ստեղծագործություններին բնորոշ են անկեղծ ինքնաքննությունը, խոնարհության արտահայտությունը, հոգևոր ապրումների խորությունը և Աստծուն ուղղված հուզական ու անմիջական խոսքը։ Նարեկացու լեզուն հարուստ է պատկերավոր արտահայտություններով, խորհրդանշական պատկերներով, հակադրություններով և գեղարվեստական հնարքներով, որոնց շնորհիվ աղոթքները ձեռք են բերում ոչ միայն կրոնական, այլև բարձր գրական արժեք։ Դրանցում արտացոլվում են քրիստոնեական հավատքի հիմնարար սկզբունքները՝ սերը, գթասրտությունը, ներողամտությունը, բարոյական պատասխանատվությունը և հոգևոր կատարելագործման ձգտումը։ Գիրքը կարևոր տեղ ունի հայ ժողովրդի հոգևոր և մշակութային ժառանգության մեջ՝ ներկայացնելով այն գրական ավանդույթը, որի միջոցով դարեր շարունակ արտահայտվել են հավատացյալի ներաշխարհը, հոգևոր որոնումները և աստվածայինի հետ հաղորդակցվելու ցանկությունը։ Այն արժեքավոր է ինչպես անհատական աղոթքի և հոգևոր ընթերցանության, այնպես էլ հայ միջնադարյան գրականության, աստվածաբանության, կրոնական մտածողության և աղոթական մշակույթի ուսումնասիրության համար։

Обновлено. 2026-11-14
Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու աղոթագիրքը՝ հոգեկիր հռետորի երկերից

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Հովհաննես Թումանյան Հովհաննես Թումանյան 1869 թ․ – 1923 թ․ Հովհաննես Թումանյանը հայ ժողովրդի ամենասիրված գրողներից և բանաստեղծներից է։ Նա ծնվել է Լոռու Դսեղ գյուղում և իր ստեղծագործություններում հաճախ պատկերել է ժողովրդական կյանքն ու ավանդույթները։ Թումանյանը գրել է հեքիաթներ, պոեմներ, պատմվածքներ և բանաստեղծություններ։ Նրա ամենահայտնի գործերից են «Գիքոր», «Անուշ», «Քաջ Նազար» և «Թմկաբերդի առումը»։ Նրա լեզուն պարզ է, բնական և հասկանալի բոլոր սերունդների համար։ Թումանյանի ստեղծագործությունները լի են հումորով, իմաստությամբ և մարդասիրությամբ։ Նա նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր և զբաղվել է բարեգործությամբ։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Թումանյանը հաճախ անվանվում է «Ամենայն հայոց բանաստեղծ»։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ հայկական մշակույթի հիմնասյուներից մեկը։ menu_book11 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Վահան Թեքեյան Վահան Թեքեյան 1878 թ․ – 1945 թ․ Վահան Թեքեյանը սփյուռքահայ գրականության ամենահայտնի բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են իրենց խորը քնարականությամբ և հայրենասիրությամբ։ Թեքեյանը գրել է սիրո, հայրենիքի և մարդկային կյանքի մասին։ Նա նաև ակտիվ լրագրող և հասարակական գործիչ էր։ Նրա պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել հայկական սփյուռքում։ Թեքեյանի լեզուն նուրբ է և արտահայտիչ։ Նա կարևոր դեր է ունեցել արևմտահայ մշակույթի պահպանման գործում։ Նրա գործերը թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Շատ գրականագետներ նրան անվանում են «Սփյուռքի բանաստեղծ իշխան»։ Նրա անունը շարունակում է մնալ հայ պոեզիայի կարևոր էջերից մեկը։ menu_book2 Подробнее Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее