Канецян, Аминия Гургеновна

Канецян, Аминия Гургеновна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Культура

Հին Հայաստանի ճարտարապետաշինարարական մշակույթը (ՀԽՍՀ տարածքում գտնվող անտիկ քաղաքների, ամրոցների և բնակավայրերի պեղումների նյութերի հիման վրա)

Աշխատությունը նվիրված է Հին Հայաստանի ճարտարապետաշինարարական մշակույթի ուսումնասիրությանը՝ հնագիտական պեղումների արդյունքում բացահայտված քաղաքների, ամրոցների և բնակավայրերի նյութերի հիման վրա ներկայացնելով հայկական լեռնաշխարհում անտիկ ժամանակաշրջանում ձևավորված շինարարական ավանդույթները, քաղաքաշինական սկզբունքներն ու ճարտարապետական մտածողության առանձնահատկությունները։ Այն անդրադառնում է հին հայկական բնակավայրերի կառուցվածքին, տարածական կազմակերպմանը, պաշտպանական համակարգերին, շինությունների տեղադրման ու կառուցման եղանակներին, ինչպես նաև բնական միջավայրի և տեղանքի առանձնահատկությունների ազդեցությանը ճարտարապետական լուծումների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի քաղաքների և ամրոցների կառուցվածքային ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց հնագիտական մնացորդները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու բնակավայրերի հասարակական, տնտեսական, վարչական և պաշտպանական գործառույթների, ինչպես նաև տարբեր տիպի կառույցների փոխհարաբերությունների մասին։ Ամրաշինական մշակույթի քննությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում ուսումնասիրության ընդհանուր շրջանակում՝ ընդգծելով պաշտպանական պարիսպների, աշտարակների, մուտքերի, ամրացված տարածքների և բնական պաշտպանական դիրքերի կիրառությունը հին հայկական բնակավայրերի կազմակերպման մեջ։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում բնակելի և հասարակական շինություններին, դրանց կառուցողական առանձնահատկություններին, օգտագործված նյութերին, շինարարական տեխնիկային և տարածքի գործնական օգտագործման սկզբունքներին։ Հնագիտական պեղումների նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու ճարտարապետական ձևերի զարգացումը, շինարարական փորձի կուտակումը և տեղական ավանդույթների ձևավորումը՝ դրանք դիտարկելով Հայաստանի պատմական ու մշակութային զարգացման ավելի լայն համատեքստում։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև հայկական ճարտարապետական մշակույթի կապերի և փոխազդեցությունների բացահայտումը տարածաշրջանի անտիկ քաղաքակրթությունների հետ՝ ցույց տալով, որ շինարարական մշակույթը զարգացել է ինչպես տեղական բնական, պատմական և հասարակական պայմանների ազդեցությամբ, այնպես էլ հարևան մշակույթների հետ ունեցած շփումների ու փոխանակումների արդյունքում։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր է Հայաստանի հնագույն քաղաքաշինության և ճարտարապետության պատմության վերաբերյալ գիտելիքների համակարգման, հնագիտական հուշարձանների մշակութային նշանակության բացահայտման և հայկական շինարարական ժառանգության վաղ շրջանի առանձնահատկությունների ընկալման տեսանկյունից։ Այն կարևոր նյութ է տրամադրում Հայաստանի անտիկ պատմությամբ, հնագիտությամբ, ճարտարապետությամբ, ամրաշինությամբ և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող մասնագետներին, ուսանողներին ու ընթերցողներին՝ նպաստելով հայկական քաղաքակրթության նյութական մշակույթի և ճարտարապետական զարգացման պատմական ակունքների ավելի ամբողջական ընկալմանը։

Обновлено. 2026-11-21
Հին Հայաստանի ճարտարապետաշինարարական մշակույթը (ՀԽՍՀ տարածքում գտնվող անտիկ քաղաքների, ամրոցների և բնակավայրերի պեղումների նյութերի հիման վրա)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Դանիել Վարուժան Դանիել Վարուժան 1884 թ․ – 1915 թ․ Դանիել Վարուժանը արևմտահայ պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն բնությունը, գյուղական կյանքը և մարդու ստեղծագործ ուժը։ Վարուժանը հիանում էր աշխատանքի գեղեցկությամբ և մարդու հոգևոր ուժով։ Նրա բանաստեղծությունները հարուստ են պատկերներով և զգացմունքներով։ Նա ձգտել է վերածնել ազգային մշակութային արժեքները։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ նա ձերբակալվել և սպանվել է։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պոեզիայի զարգացման վրա։ Վարուժանի ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Նա համարվում է արևմտահայ գրականության դասականներից մեկը։ menu_book3 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее