Кркяшарян, Симон Мисакович

Кркяшарян, Симон Мисакович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

История

Հին Հայաստանի պետական կառուցվածքը

Աշխատությունը նվիրված է Հին Հայաստանի պետական կառուցվածքի, կառավարման համակարգի ձևավորման, զարգացման և առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով հայոց պետականության պատմական հիմքերը, իշխանության կազմակերպման սկզբունքները և երկրի քաղաքական ու վարչական կառավարման համակարգը։ Այն անդրադառնում է հին հայկական պետության կառավարման ավանդույթներին, կենտրոնական իշխանության դերին, թագավորական իշխանության բնույթին, պետական կառավարման մարմիններին և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման մեխանիզմներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում թագավորի՝ որպես պետության գերագույն իշխանության կրողի դիրքին, արքունիքի գործունեությանը, պետական պաշտոնների ու գործառույթների բաշխմանը, ինչպես նաև երկրի տարբեր տարածքների կառավարման կազմակերպմանը։ Աշխատության շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նախարարական համակարգի ձևավորումն ու նշանակությունը, նախարարական տների դիրքն ու ազդեցությունը, նրանց հարաբերությունները կենտրոնական իշխանության հետ և հայ հասարակության քաղաքական ու սոցիալական կառուցվածքում ունեցած դերակատարությունը։ Պետական կառավարման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու նաև ռազմական կազմակերպման, զորքի կառավարման, հարկային համակարգի, պետական եկամուտների ձևավորման և երկրի պաշտպանության կազմակերպման նշանակության մասին։ Հին Հայաստանի պետական համակարգը դիտարկվում է պատմական զարգացման և տարածաշրջանային քաղաքական իրողությունների համատեքստում՝ հաշվի առնելով հարևան հին արևելյան պետությունների հետ ունեցած քաղաքական, ռազմական և մշակութային փոխազդեցությունները։ Կարևոր է նաև պետական ինստիտուտների և հասարակական կառուցվածքի փոխկապակցվածությունը, քանի որ իշխանության կազմակերպման ձևերը պայմանավորված էին ոչ միայն արքայական կենտրոնի հեղինակությամբ, այլև ավանդական ազնվականության, տոհմական հարաբերությունների և տեղական իշխանական կառույցների ազդեցությամբ։ Նյութը արժեքավոր է հայոց պետականության պատմական շարունակականությունը, կառավարման ազգային ավանդույթները և պետական ինստիտուտների առանձնահատկությունները հասկանալու տեսանկյունից։ Այն նպաստում է Հին Հայաստանի քաղաքական պատմության ավելի ամբողջական ընկալմանը, բացահայտում է պետականության կայացման գործընթացում ձևավորված կառավարման սկզբունքները և հնարավորություն է տալիս գնահատելու հին հայկական հասարակության կազմակերպվածության մակարդակն ու պետական կառավարման պատմական փորձը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, հին աշխարհի քաղաքական համակարգերով, պետական կառավարման պատմությամբ և պատմական իրավագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Обновлено. 2026-11-21
Հին Հայաստանի պետական կառուցվածքը

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան) 1835 թ․ – 1888 թ․ Րաֆֆին հայ պատմավեպի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում ազգային ազատագրության և հայրենասիրության թեմաները։ «Սամվել», «Խենթը» և «Դավիթ Բեկ» վեպերը համարվում են հայ գրականության դասականներ։ Նա ստեղծել է ուժեղ և հիշվող հերոսներ։ Րաֆֆու կերպարները պայքարում են հանուն ազատության և արդարության։ Նրա գրքերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ երիտասարդության վրա։ Նա կարողացել է պատմությունը ներկայացնել հետաքրքիր և կենդանի ձևով։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս լայնորեն ընթերցվում են։ Րաֆֆին համարվում է ազգային մտածողության ձևավորման կարևոր գործիչ։ Նրա անունը մշտապես կապված է հայրենասիրական գրականության հետ։ menu_book18 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее