Манучарян, Ашот Липаритович

Манучарян, Ашот Липаритович

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Политология

Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դիրքորոշումը արաբա-իսրայելական հակամարտության վերաբերյալ (1965–1986 թթ.)

Աշխատությունը նվիրված է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության (ԳԴՀ) արտաքին քաղաքականության ձևավորմանն ու զարգացմանը արաբա-իսրայելական հակամարտության համատեքստում՝ 1965–1986 թվականներին՝ ներկայացնելով Արևմտյան Գերմանիայի դիրքորոշման փոփոխությունները, դրանց քաղաքական, տնտեսական, դիվանագիտական և աշխարհաքաղաքական նախադրյալները, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքում նրա շահերի ու նպատակների աստիճանական վերափոխումը։ Ուսումնասիրության առանցքում ԳԴՀ-ի հարաբերություններն են հակամարտության երկու հիմնական կողմերի՝ Իսրայելի և արաբական պետությունների հետ, ինչպես նաև այն բարդ գործընթացները, որոնց ազդեցությամբ Բոննի կառավարությունը ձգտում էր համատեղել Իսրայելի նկատմամբ ունեցած առանձնահատուկ քաղաքական պարտավորությունները, արաբական աշխարհի հետ հարաբերությունների պահպանման անհրաժեշտությունը և միջազգային ասպարեզում սեփական ազդեցության ընդլայնման ձգտումը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում 1965 թվականին արևմտագերմանա-արաբական հարաբերություններում առաջացած դիվանագիտական ճգնաժամին, երբ Իսրայելին զենքի մատակարարման և ռազմական համագործակցության հարցը հանգեցրեց արաբական մի շարք պետությունների կողմից ԳԴՀ-ի հետ դիվանագիտական հարաբերությունների խզմանը։ Այդ իրադարձությունը կարևոր շրջադարձային կետ դարձավ Արևմտյան Գերմանիայի մերձավորարևելյան քաղաքականության մեջ՝ բացահայտելով Իսրայելի հետ համագործակցության, արաբական երկրների քաղաքական դիրքորոշումների և ԳԴՀ-ի միջազգային կարգավիճակի միջև առկա հակասությունները։ Քննարկվում է նաև 1967 թվականի հունիսյան պատերազմը և դրա ընթացքում ԳԴՀ-ի որդեգրած դիրքորոշումը՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին պատմական պատասխանատվությունը, արևմտյան դաշնակցային համակարգում երկրի տեղը և Իսրայելի հետ հարաբերությունների առանձնահատուկ բնույթը պայմանավորում Բոննի արտաքին քաղաքական որոշումները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է 1970-ական թվականներին ԳԴՀ-ի քաղաքականության աստիճանական փոփոխությունը՝ Իսրայելին միակողմանի աջակցությունից դեպի ավելի հավասարակշռված մոտեցում, որի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեցան արաբական պետությունների հետ տնտեսական կապերի ընդլայնման անհրաժեշտությունը, միջազգային քաղաքական զարգացումները, եվրոպական պետությունների համագործակցությունը և էներգետիկ անվտանգության խնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում 1973 թվականի հոկտեմբերյան պատերազմին և դրան հաջորդած էներգետիկ ճգնաժամին, որոնք ակնհայտ դարձրին Արևմտյան Եվրոպայի, այդ թվում՝ ԳԴՀ-ի, կախվածությունը արաբական երկրներից ստացվող նավթից և նոր կարևորություն հաղորդեցին արաբական աշխարհի հետ քաղաքական ու տնտեսական հարաբերություններին։ Այս պայմաններում Արևմտյան Գերմանիան ստիպված էր վերանայել իր արտաքին քաղաքական առաջնահերթությունները՝ միաժամանակ պահպանելով Իսրայելի հետ առանձնահատուկ հարաբերությունները և ձգտելով վերականգնել ու ամրապնդել կապերը արաբական պետությունների հետ։ Աշխատանքում դիտարկվում են նաև 1970-ական թվականների արաբա-իսրայելական հակամարտության կարգավորման միջազգային նախաձեռնությունները, ԳԴՀ-ի մասնակցությունը Եվրոպական տնտեսական համագործակցության շրջանակներում ձևավորվող մերձավորարևելյան քաղաքականությանը և եվրոպական միասնական դիրքորոշման մշակման գործընթացները։ Առանձին տեղ է հատկացվում պաղեստինյան հիմնախնդրին, որը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արաբա-իսրայելական հակամարտության առանցքային բաղադրիչ, այլև որպես Արևմտյան Գերմանիայի արտաքին քաղաքականության կարևոր գործիք՝ արաբական պետությունների հետ հարաբերությունները զարգացնելու, տարածաշրջանում իր քաղաքական ազդեցությունն ընդլայնելու և միջազգային բանակցային գործընթացներում առավել ակտիվ դեր ստանձնելու տեսանկյունից։ Ներկայացվում են նաև ԳԴՀ-ի վերաբերմունքը Քեմփ Դեյվիդի համաձայնություններին, պաղեստինյան ժողովրդի իրավունքների հարցին, հակամարտության խաղաղ կարգավորման հնարավորություններին և տարածաշրջանում գործող քաղաքական ուժերի ու կազմակերպությունների մասնակցությանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև ԳԴՀ-ի և արևմտյան մյուս տերությունների, հատկապես ԱՄՆ-ի, հարաբերությունների առանձնահատկությունները՝ ցույց տալով, թե ինչպես էին ամերիկյան քաղաքական առաջնահերթությունները, եվրոպական շահերը և արաբական աշխարհի հետ տնտեսական համագործակցության անհրաժեշտությունը երբեմն համընկնում, իսկ երբեմն էլ հակասում միմյանց։ Կարևորվում է նաև նավթային գործոնը, որը 1970-ականներից մինչև 1980-ական թվականների կեսերը նշանակալի ազդեցություն ուներ Բոննի կառավարության արտաքին քաղաքական հաշվարկների վրա։ Քննարկվում են 1982 թվականի լիբանանյան ճգնաժամը, Իսրայելի ռազմական գործողությունների հետևանքով տարածաշրջանում ստեղծված նոր իրադրությունը և ԳԴՀ-ի քաղաքականության փոփոխությունները Հելմուտ Քոլի կառավարության իշխանության գալուց հետո։ Այս փուլը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես էին փոխվում Արևմտյան Գերմանիայի հարաբերությունները Իսրայելի և արաբական պետությունների հետ՝ հաշվի առնելով անվտանգության, էներգետիկայի, տնտեսական համագործակցության, միջազգային հեղինակության և արևմտյան դաշնակցային պարտավորությունների համադրությունը։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկություններից է արաբա-իսրայելական հակամարտության դիտարկումը ոչ միայն որպես տարածաշրջանային քաղաքական ու ռազմական բախում, այլև որպես միջազգային հարաբերությունների ավելի լայն համակարգում գործող պետությունների շահերի, դիվանագիտական ռազմավարությունների և ուժերի հավասարակշռության արտահայտություն։ Պատմական իրադարձությունների և արտաքին քաղաքական որոշումների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու հետպատերազմյան Գերմանիայի միջազգային դիրքավորման առանձնահատկությունները, Իսրայելի հետ հարաբերություններում պատմական գործոնի ազդեցությունը, արաբական աշխարհի հետ տնտեսական կապերի նշանակությունը և Եվրոպայի՝ Մերձավոր Արևելքում ինքնուրույն քաղաքական դերակատարություն ստանձնելու ձգտումները։ Աշխատանքն առանձնանում է թեմայի պատմաքաղաքական ընդգրկմամբ և միջազգային հարաբերությունների բազմակողմանի դիտարկմամբ՝ կարևոր նյութ տրամադրելով ԳԴՀ-ի արտաքին քաղաքականության, արաբա-իսրայելական հակամարտության, պաղեստինյան հիմնախնդրի և 20-րդ դարի երկրորդ կեսի մերձավորարևելյան դիվանագիտության ուսումնասիրության համար։ Այն արժեքավոր է պատմաբանների, արևելագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, ուսանողների և ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հետպատերազմյան Եվրոպայի քաղաքականությամբ, Գերմանիայի և Մերձավոր Արևելքի հարաբերություններով, ինչպես նաև տարածաշրջանային հակամարտությունների վրա տնտեսական ու աշխարհաքաղաքական գործոնների ազդեցությամբ։

Обновлено. 2026-11-21
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության դիրքորոշումը արաբա-իսրայելական հակամարտության վերաբերյալ (1965–1986 թթ.)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Սիլվա Կապուտիկյան Սիլվա Կապուտիկյան 1919 թ․ – 2006 թ․ Սիլվա Կապուտիկյանը հայ պոեզիայի ամենաազդեցիկ կին հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն հայրենիքը, սերը, լեզուն և ազգային ինքնությունը։ Կապուտիկյանը գրել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ և հրապարակախոսական նյութեր։ Նրա լեզուն պարզ է, բայց խորքային և զգացմունքային։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել հայ լեզվի պահպանման հարցերին։ Նրա գործերը լայն ճանաչում են ստացել ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կապուտիկյանը նաև ակտիվ հասարակական գործիչ էր։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ նվիրված են ազգային արժեքներին։ Նա համարվում է հայ կին պոեզիայի ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է մնալ ազդեցիկ։ menu_book2 Подробнее Խաչատուր Աբովյան Խաչատուր Աբովյան 1809 թ․ – 1848 թ․ Խաչատուր Աբովյանը նոր հայ գրականության հիմնադիրն է։ Նա առաջիններից էր, ով գրական ստեղծագործություններ գրեց աշխարհաբար հայերենով։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Վերք Հայաստանի» վեպն է։ Այդ վեպը նկարագրում է հայ ժողովրդի պայքարը և ազգային ոգին։ Աբովյանը եղել է նաև մանկավարժ և լուսավորիչ։ Նա մեծ ուշադրություն է դարձրել կրթության զարգացմանը։ Իր գործունեությամբ նպաստել է ժամանակակից հայ մշակույթի ձևավորմանը։ Նրա գաղափարները մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագա գրողների վրա։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։ Նրա անհետացումը մինչև այսօր մնում է հայկական պատմության առեղծվածներից մեկը։ menu_book5 Подробнее Վահան Տերյան Վահան Տերյան 1885 թ․ – 1920 թ․ Վահան Տերյանը հայ քնարական պոեզիայի ամենասիրելի հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում արտահայտված են սերը, մենությունը, կարոտը և կյանքի անցողիկությունը։ Տերյանի բանաստեղծությունները հայտնի են իրենց երաժշտականությամբ և նուրբ տրամադրությամբ։ Նա մեծ ազդեցություն է կրել եվրոպական խորհրդապաշտությունից։ Նրա պոեզիան նոր շունչ է բերել հայկական գրականությանը։ Տերյանի լեզուն մեղմ է, գեղեցիկ և հուզական։ Նրա բազմաթիվ բանաստեղծություններ դարձել են երգեր։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա սերունդների բանաստեղծների վրա։ Տերյանի ստեղծագործությունները շարունակում են մնալ ամենաընթերցվողներից։ Նա համարվում է հայ քնարերգության մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book4 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) Մուրացան (Գրիգոր Տեր-Հովհաննիսյան) 1854 թ․ – 1908 թ․ Մուրացանը հայ պատմական արձակի կարևոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Գևորգ Մարզպետունի» վեպն է։ Վեպում ներկայացվում են Հայաստանի պատմության կարևոր էջերը։ Մուրացանը մեծ հետաքրքրություն ուներ ազգային անցյալի նկատմամբ։ Նրա ստեղծագործությունները ներշնչված են հայրենասիրական գաղափարներով։ Նա ձգտել է ընթերցողին ծանոթացնել հայկական պատմությանը։ Նրա կերպարները հաճախ մարմնավորում են քաջություն և նվիրվածություն։ Մուրացանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա գրքերը մինչ օրս մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցվում են։ Նա կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ պատմավեպի զարգացման մեջ։ menu_book18 Подробнее Ներսես Շնորհալի Ներսես Շնորհալի 1102 թ․ – 1173 թ․ Ներսես Շնորհալին եղել է հայ եկեղեցու կաթողիկոս, բանաստեղծ և աստվածաբան։ Նա հայտնի է իր հոգևոր երգերով, աղոթքներով և բանաստեղծություններով։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում բարությունը, սերը և մարդասիրությունը։ Շնորհալին ձգտել է միավորել մարդկանց և ամրապնդել քրիստոնեական արժեքները։ Նրա գրական լեզուն պարզ է, բայց միևնույն ժամանակ խորիմաստ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ եկեղեցական շարականներ։ Ներսես Շնորհալու ստեղծագործությունները մինչ օրս օգտագործվում են հայկական եկեղեցական կյանքում։ Նրա ազդեցությունը զգալի է հայ մշակույթի և կրթության զարգացման մեջ։ Նա համարվում է հայ միջնադարյան գրականության ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Նրա անունը շարունակում է մնալ ազգային հպարտության աղբյուր։ menu_book13 Подробнее