Николаевская, Маргарита Юрьевна

Николаевская, Маргарита Юрьевна

menu_book Посмотреть материалы

Книги автора (1)

Онлайн

Литература

Իրանում նոր պոեզիայի ձևավորումը (1920–1970-ական թվականներ)

Աշխատությունը նվիրված է Իրանի նոր պոեզիայի ձևավորման, զարգացման և գրական-գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ընդգրկելով պարսկական գրականության համար նշանակալի մի ժամանակաշրջան, երբ ավանդական բանաստեղծական մտածողությունը աստիճանաբար սկսեց վերափոխվել՝ արձագանքելով հասարակական, քաղաքական, մշակութային և մտավոր կյանքի փոփոխություններին։ Գրքում դիտարկվում են իրանական պոեզիայի արդիականացման գործընթացները, նոր գրական ուղղությունների առաջացումը, բանաստեղծական արտահայտչամիջոցների վերանայումը և դասական պոետիկ ավանդույթների նկատմամբ նոր վերաբերմունքի ձևավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրության կենտրոնում է պարսկական չափածո խոսքի անցումը ավանդական կառուցվածքային և ձևական սկզբունքներից դեպի ավելի ազատ, ճկուն ու ժամանակակից բանաստեղծական արտահայտություն, որի շնորհիվ պոեզիան ձեռք բերեց նոր թեմատիկ ընդգրկում, լեզվական հնարավորություններ և գեղարվեստական ինքնուրույնություն։ Իրանական նոր պոեզիայի ձևավորման պատմությունը սերտորեն կապված է երկրի հասարակական կյանքի վերափոխումների, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման, քաղաքական իրադարձությունների, կրթական համակարգի զարգացման և արևմտյան գրական ու փիլիսոփայական գաղափարների ներթափանցման հետ։ Այս փոփոխությունները նպաստեցին բանաստեղծի դերի և ստեղծագործական առաքելության վերաիմաստավորմանը․ պոեզիան աստիճանաբար դարձավ ոչ միայն անձնական զգացմունքների, սիրո, բնության և մարդկային ապրումների արտահայտման միջոց, այլև հասարակական իրականության, ազգային խնդիրների, ազատության, արդարության, անհատի ներաշխարհի և ժամանակակից մարդու հակասությունների գեղարվեստական մեկնաբանության հարթակ։ Աշխատության ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նոր բանաստեղծական լեզվի և ոճի ձևավորումը, ավանդական չափերի ու հանգավորման համակարգերի վերափոխումը, պատկերային մտածողության ընդլայնումը և բանաստեղծական խոսքի բովանդակային ու կառուցվածքային նոր հնարավորությունների բացահայտումը։ Քննության է առնվում նաև իրանական գրականության մեջ նորարարական միտումների տարածման նշանակությունը, դրանց փոխհարաբերությունը դասական պարսկական պոեզիայի հարուստ ժառանգության հետ և այն ստեղծագործական որոնումները, որոնց արդյունքում ձևավորվեց ժամանակակից իրանական բանաստեղծական մտածողությունը։ 1920–1970-ական թվականներն առանձնահատուկ նշանակություն ունեն այս գործընթացի տեսանկյունից, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում նոր պոեզիան աստիճանաբար ձեռք բերեց ինքնուրույն գրական դիմագիծ, ընդլայնեց իր թեմատիկ և գեղագիտական սահմանները և դարձավ իրանական մշակութային կյանքի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Աշխատանքը կարևոր է պարսկական գրականության պատմության, արևելագիտության և համեմատական գրականագիտության ուսումնասիրության համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու իրանական բանաստեղծական ավանդույթի արդիականացման, գրական նորարարության պատմական նախադրյալների և ազգային գրականության զարգացման օրինաչափությունների մասին։ Այն արժեքավոր է հատկապես իրանական մշակույթով, պարսկերեն գրականությամբ, Մերձավոր Արևելքի մտավոր պատմությամբ և XX դարի գրական շարժումներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով ավանդույթի ու նորարարության փոխհարաբերության, գրականության հասարակական դերի և պոեզիայի զարգացման համաշխարհային գործընթացներում Իրանի ունեցած տեղի առավել խորքային ըմբռնմանը։

Обновлено. 2026-11-21
Իրանում նոր պոեզիայի ձևավորումը (1920–1970-ական թվականներ)

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Մովսես Խորենացի Մովսես Խորենացի 410 թ․ – 490 թ․ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության հիմնադիրն է և հայտնի է որպես «Հայ պատմության հայր»։ Նրա «Հայոց պատմություն» աշխատությունը համարվում է հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից մեկը։ Այն նկարագրում է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունները, մշակույթը և պատմական զարգացումը։Մովսես Խորենացին համարվում է հայ պատմագրության հիմնադիրը և հաճախ կոչվում է «Հայ պատմության հայր»։ Նրա գլխավոր աշխատությունը՝ «Հայոց պատմությունը», հայկական պատմության կարևորագույն սկզբնաղբյուրներից է։ Այս գրքում նա ներկայացրել է հայ ժողովրդի ծագումը, թագավորությունների պատմությունը և ազգային ավանդույթները։ Խորենացին օգտագործել է ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր աղբյուրներ։ Նրա աշխատությունը մեծ նշանակություն ունի ոչ միայն պատմաբանների, այլև գրականագետների համար։ Գրքի լեզուն հարուստ է և պատկերավոր։ Նա կարևոր դեր է ունեցել հայկական ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման մեջ։ Խորենացու ազդեցությունը զգացվում է հետագա դարերի գրականության և պատմագրության վրա։ Նրա անունը դարձել է հայկական գիտական մտքի խորհրդանիշ։ Այսօր նա շարունակում է մնալ հայ մշակույթի ամենահարգված դեմքերից մեկը։ menu_book8 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Գրիգոր Զոհրապ Գրիգոր Զոհրապ 1861 թ․ – 1915 թ․ Հայ նշանավոր գրող, հրապարակախոս, իրավաբան և քաղաքական գործիչ էր։ Նա ծնվել է 1861 թվականի հունիսի 26-ին՝ Կոստանդնուպոլսում, և մահացել 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ։ Զոհրապը համարվում է արևմտահայ գրականության ամենահայտնի նովելիստներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում պատկերավորվում են մարդու հոգեբանությունը, հասարակական հարաբերությունները և քաղաքային կյանքի խնդիրները։ Նա գրել է բազմաթիվ պատմվածքներ և նորավեպեր, որոնք առանձնանում են իրատեսական ոճով և խոր հոգեբանական վերլուծությամբ։ Բացի գրական գործունեությունից, Զոհրապը եղել է հայտնի իրավաբան և Օսմանյան խորհրդարանի պատգամավոր։ Նրա կյանքն ու գործունեությունը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ մշակույթի և հասարակական մտքի զարգացման վրա, իսկ նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս համարվում են հայ գրականության արժեքավոր էջերից։ menu_book5 Подробнее Դերենիկ Դեմիրճյան Դերենիկ Դեմիրճյան 1877 թ․ – 1956 թ․ Դերենիկ Դեմիրճյանը գրող, դրամատուրգ և հասարակական գործիչ էր։ Նա առավել հայտնի է իր «Վարդանանք» պատմական վեպով, որը հայ գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Դեմիրճյանը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերել հայկական պատմության և ազգային հերոսների նկատմամբ։ Նրա գործերում հաճախ հանդիպում են հայրենասիրական գաղափարներ։ Նա նաև գրել է բազմաթիվ պիեսներ և պատմվածքներ։ Դեմիրճյանի լեզուն հարուստ է և արտահայտիչ։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ պատմական արձակի զարգացման վրա։ Նա կարևոր դեր է ունեցել նաև հայկական թատրոնի զարգացման գործում։ Նրա աշխատանքները մինչ օրս լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Դեմիրճյանը համարվում է հայ դասական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը։ menu_book7 Подробнее Հրանտ Մաթևոսյան Հրանտ Մաթևոսյան 1935 թ․ – 2002 թ․ Հրանտ Մաթևոսյանը համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի մեծագույն վարպետներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններում խորությամբ ներկայացված են գյուղական կյանքը, մարդկային հարաբերությունները և ազգային մտածողությունը։Հրանտ Մաթևոսյանը հայ արձակի ամենամեծ վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական աշխարհի, մարդու և բնության փոխհարաբերությունը։ Նա հայտնի է իր խորը հոգեբանական դիտարկումներով և յուրահատուկ լեզվով։ Նրա գործերը հաճախ ներկայացնում են մարդու ներքին պայքարը և ազգային մտածողությունը։ Մաթևոսյանի հայտնի գործերից են «Մենք ենք, մեր սարերը» և բազմաթիվ պատմվածքներ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից գրականության վրա։ Նրա լեզուն պատկերավոր և փիլիսոփայական է։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս ուսումնասիրվում են։ Նա համարվում է 20-րդ դարի հայ արձակի հիմնասյուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book4 Подробнее Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) Սիամանթո (Ատոմ Յարճանյան) 1878 թ․ – 1915 թ․ Սիամանթոն արևմտահայ գրականության ամենահզոր բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործությունները նվիրված են ազգային պայքարին, ազատությանը և մարդկային արժանապատվությանը։ Նա մեծ ցավով նկարագրել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը։ Սիամանթոյի լեզուն ուժեղ է, կրակոտ և հուզական։ Նրա պոեզիան հաճախ արտահայտում է բողոք և արդարության պահանջ։ Հայոց ցեղասպանության տարիներին նա զոհվել է օսմանյան իշխանությունների կողմից։ Նրա գործերը դարձել են ազգային հիշողության կարևոր մաս։ Սիամանթոն մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ բանաստեղծների վրա։ Նրա ստեղծագործությունները շարունակում են արդիական մնալ։ Նա համարվում է ազատատենչ պոեզիայի խորհրդանիշներից մեկը։ menu_book2 Подробнее