Книги автора (1)

Онлайн

Другие предметы

Ամենուն տարեցույցը․ 1916–1920 թվականներ

Այս տարեգրական հրատարակությունը ներկայացնում է 1916–1920 թվականներն ընդգրկող ժամանակաշրջանի հասարակական, մշակութային, ազգային և մտավոր կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունների ու նյութերի ամբողջություն՝ նպատակ ունենալով ընթերցողին տրամադրել տարբեր բնույթի գիտելիքներ, հիշարժան իրադարձությունների մասին տեղեկություններ և ժամանակակից կյանքի վերաբերյալ օգտակար տվյալներ։ Տարեցույցի հիմնական նշանակությունը ժամանակի իրադարձությունների, հասարակական զարգացումների և մշակութային երևույթների ամփոփումն ու ընթերցողի համար համակարգված տեղեկատու նյութի ստեղծումն է։ Նման հրատարակությունները սովորաբար միավորում են տարեթվերի ու ժամանակագրական տեղեկությունների, պատմական հիշատակությունների, հասարակական կյանքի ակնարկների, գրական ու մշակութային նյութերի, կենսագրական տեղեկությունների, գործնական խորհուրդների և հանրօգուտ գիտելիքների տարբեր բաժիններ՝ հանդես գալով որպես բազմաբովանդակ պարբերական տեղեկատու։ Ժամանակաշրջանի ընդգրկումը հատկապես նշանակալի է, քանի որ 1916–1920 թվականները հայ ժողովրդի պատմության ամենածանր ու բեկումնային փուլերից են։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի շարունակությունը, Օսմանյան կայսրությունում հայ ժողովրդի դեմ իրականացված ցեղասպանությունը, արևմտահայության զանգվածային տեղահանություններն ու բռնությունները, փրկվածների գաղթը և տարբեր երկրներում հայկական համայնքների վերակազմավորումը խորապես փոխեցին հայ հասարակական ու մշակութային կյանքի ընթացքը։ Այս իրադարձությունների ֆոնին Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքը շարունակում էր կարևոր դեր ունենալ հայալեզու մամուլի, գրականության, կրթական նախաձեռնությունների և հասարակական կազմակերպությունների գործունեության մեջ։ Հետևաբար տարեգրական այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև որպես այդ բարդ ժամանակաշրջանի հայ ընթերցողական միջավայրի և տեղեկատվական պահանջների արտահայտություն։ Տարեցույցների առանձնահատկությունն այն է, որ դրանք չեն սահմանափակվում միայն պատմական իրադարձությունների թվարկմամբ, այլ հաճախ ներառում են առօրյա կյանքի, գիտության, գրականության, արվեստի, հասարակական հարաբերությունների և տարբեր մասնագիտական ոլորտների վերաբերյալ տեղեկություններ՝ միավորելով հանրագիտարանային ու գործնական բնույթի բովանդակությունը։ Այս առումով հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես իր ժամանակի ընթերցողի համար նախատեսված բազմակողմանի տեղեկատու, որի նպատակն էր ընդլայնել ընդհանուր գիտելիքները, նպաստել հասարակական իրազեկվածությանը և ապահովել անհրաժեշտ տեղեկությունների հասանելիությունը։ Գրական-հրատարակչական առումով այն հարում է հայկական տարեգրությունների և օրացուցային տեղեկատուների ավանդույթին, որոնք 19-րդ դարի վերջից և 20-րդ դարի սկզբից կարևոր տեղ էին զբաղեցնում հայ տպագրական մշակույթում։ Տարեցույցները միաժամանակ կատարում էին տեղեկատվական, կրթական, մշակութային և ժամանցային գործառույթներ՝ ընթերցողին ներկայացնելով տարբեր թեմաների վերաբերյալ նյութեր մեկ ամբողջության մեջ։ Դրանց միջոցով տարածվում էին գիտելիքներ, պահպանվում էին հասարակական հիշողության տարրերը և ամրապնդվում հայերեն գրավոր խոսքի ու ընթերցանության մշակույթը։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունն առանձնահատուկ արժեք ունի 20-րդ դարասկզբի արևմտահայ գրքի և Կոստանդնուպոլսի տպագրական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այդ քաղաքի հայկական տպագրական միջավայրը երկար ժամանակ եղել է հայ մամուլի, գրականության և մտավոր գործունեության կարևոր կենտրոն։ Հայերեն տարեգրությունների հրատարակումը նպաստել է տարբեր հասարակական խմբերի տեղեկատվական կապերի պահպանմանը և ազգային մշակութային կյանքի շարունակականությանը։ 1919 թվականի հրատարակության ժամանակային համատեքստը ևս կարևոր է. այն լույս է տեսել պատերազմի ավարտից և հայ ժողովրդի պատմական մեծ աղետներից հետո, երբ ազգային կյանքի վերականգնման, կրթության շարունակման, մշակութային ինքնության պահպանման և համայնքային կապերի ամրապնդման խնդիրները դարձել էին առաջնահերթ։ Այսպիսի գրքերը կարևոր դեր ունեին նաև սերունդների միջև գիտելիքի ու հիշողության փոխանցման գործում։ Հրատարակությունը արժեքավոր է արևմտահայ տպագրության պատմության, հայ տարեգրական գրականության, 20-րդ դարասկզբի հասարակական կյանքի և Կոստանդնուպոլսի հայկական մշակութային միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել պատմաբաններին, մատենագետներին, մամուլի և գրքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, որոնք հետաքրքրված են հայ ժողովրդի պատմության բեկումնային ժամանակաշրջանով և այդ տարիներին ձևավորված տեղեկատվական ու մշակութային ժառանգությամբ։

Обновлено. 2026-11-11
Ամենուն տարեցույցը․ 1916–1920 թվականներ

Бесплатно

Другие авторы

Все авторы
Գաբրիել Սունդուկյան Գաբրիել Սունդուկյան 1825 թ․ – 1912 թ․ Հայ մեծ դրամատուրգ, արձակագիր և հասարակական գործիչ էր, որը համարվում է հայկական ռեալիստական դրամատուրգիայի հիմնադիրը։ Նա ծնվել է 1825 թվականի հուլիսի 11-ին՝ Թիֆլիսում, և մահացել 1912 թվականի մարտի 29-ին։ Սունդուկյանի ստեղծագործություններում արտացոլված են XIX դարի հայ հասարակության կյանքը, կենցաղը, սովորույթներն ու սոցիալական խնդիրները։ Նրա ամենահայտնի պիեսներից են «Պեպո»-ն, «Խաթաբալա»-ն և «Էլի մեկ զոհ»-ը, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելում մինչ օրս։ Սունդուկյանը կարևոր դեր է ունեցել հայկական թատրոնի զարգացման գործում, իսկ նրա ստեղծագործությունները դարձել են հայ դրամատուրգիայի դասական նմուշներ։ Նրա անունը կրում է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնը, որը Հայաստանի ամենահեղինակավոր թատրոններից է։ menu_book2 Подробнее Ակսել Բակունց Ակսել Բակունց 1899 թ․ – 1937 թ․ Ակսել Բակունցը հայ արձակի ամենաբարձր մակարդակի վարպետներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունի գյուղական կյանքի, մարդու և բնության ներդաշնակության պատկերումը։ Բակունցը առանձնանում է նուրբ հոգեբանական դիտարկումներով և լեզվական ճշգրտությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Ալպիական մանուշակ», «Մթնաձոր» և այլ պատմվածքներ։ Նա համարվում է հայ կարճ արձակի անգերազանցելի հեղինակներից մեկը։ Բակունցի ստեղծագործությունները լի են մարդկային խորությամբ և լուռ տխրությամբ։ Նրա հերոսները հաճախ պայքարում են սոցիալական դժվարությունների հետ։ Չնայած կարճ կյանքին՝ նա թողել է մեծ գրական ժառանգություն։ Նրա գործերը մեծ ազդեցություն են ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նա զոհվել է ստալինյան բռնաճնշումների ժամանակ։ menu_book5 Подробнее Պարույր Սևակ Պարույր Սևակ 1924 թ․ – 1971 թ․ Պարույր Սևակը հայ գրականության ամենախոր և վերլուծական մտածող բանաստեղծներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունեն մարդու ներաշխարհը, հասարակությունը և պատմական հիշողությունը։ Սևակը հայտնի է իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմով, որը նվիրված է Կոմիտասին։ Նրա լեզուն համարձակ է, նորարարական և մտավոր։ Սևակը հաճախ քննադատել է հասարակական խնդիրները և կեղծ արժեքները։ Նրա պոեզիան համադրում է զգացմունքներն ու ինտելեկտը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ ժամանակակից պոեզիայի վրա։ Նրա ստեղծագործությունները լայնորեն ուսումնասիրվում են։ Սևակը համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ բանաստեղծներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերունդներին։ menu_book9 Подробнее Համո Սահյան Համո Սահյան 1914 թ․ – 1993 թ․ Համո Սահյանը բնության և հայրենիքի մեծ երգիչն է։ Նրա պոեզիան առանձնանում է պարզությամբ, խորությամբ և ազգային ոգով։Համո Սահյանը հայ բնապատկերային և քնարական պոեզիայի ամենասիրված հեղինակներից է։ Նրա ստեղծագործություններում կենտրոնական տեղ ունեն բնությունը, գյուղը և մարդը։ Սահյանի լեզուն պարզ է, բայց խորապես զգացմունքային։ Նրա բանաստեղծությունները հաճախ արտահայտում են կյանքի գեղեցկությունն ու ցավը։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել ժողովրդական մտածողության վրա։ Նրա գործերը լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Սահյանի պոեզիան համադրվում է պարզության և փիլիսոփայության հետ։ Նրա ստեղծագործությունները հաճախ ուսումնասիրվում են դպրոցներում։ Նա համարվում է 20-րդ դարի մեծ քնարերգուներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը ազգային արժեք է։ menu_book2 Подробнее Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) Նար-Դոս (Միքայել Հովհաննիսյան) 1867 թ․ – 1933 թ․ Նար-Դոսը հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ ունի մարդու ներաշխարհի վերլուծությունը և հոգեբանական հակասությունները։ Նա նկարագրել է քաղաքային կյանքը և հասարակության տարբեր խավերը։ Նրա վեպերն ու պատմվածքները աչքի են ընկնում իրատեսականությամբ։ Նար-Դոսի լեզուն պարզ է, բայց խորքային և դիտողական։ Նրա հերոսները հաճախ կանգնած են բարոյական ընտրությունների առաջ։ Նա մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ արձակի զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները մինչ օրս դասական են համարվում։ Նար-Դոսը համարվում է հայ հոգեբանական արձակի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ժառանգությունը շարունակում է ուսումնասիրվել։ menu_book14 Подробнее Ավետիք Իսահակյան Ավետիք Իսահակյան 1875 թ․ – 1957 թ․ Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության մեծագույն ներկայացուցիչներից է։ Նրա պոեզիան լի է սիրո, հայրենիքի, կարոտի և մարդկային զգացմունքների թեմաներով։ Նրա ստեղծագործությունները մեծ ճանաչում են ստացել նաև արտերկրում։Ավետիք Իսահակյանը հայ քնարերգության ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է։ Նրա ստեղծագործություններում մեծ տեղ են զբաղեցնում սերը, հայրենիքը, կարոտը և մարդու ներաշխարհը։ Իսահակյանի լեզուն առանձնանում է մեղմությամբ, երաժշտականությամբ և խոր զգացմունքայնությամբ։ Նրա հայտնի գործերից են «Աբու Լալա Մահարին» և բազմաթիվ քնարական բանաստեղծություններ։ Նա երկար տարիներ ապրել է արտասահմանում, սակայն մշտապես կապված է եղել հայրենիքի հետ։ Իսահակյանի պոեզիան մեծ ճանաչում է ստացել նաև միջազգային մակարդակով։ Նրա գործերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։ Նա եղել է նաև հասարակական և մշակութային ակտիվ գործիչ։ Իսահակյանի ստեղծագործությունները շարունակում են սիրել տարբեր սերունդներ։ Նա համարվում է հայ պոեզիայի մեծագույն վարպետներից մեկը։ menu_book3 Подробнее