Ինֆորմացիոն համակարգեր և տեխնոլոգիաներ

Культура

Հրատարակությունը մշակույթի և արվեստի բնագավառին վերաբերող ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր հրատարակված գրականությունը։ Այն կազմվել է գիտնականներին, մասնագետներին, գրադարաններին, մշակութային կազմակերպություններին և ընթերցողների լայն շրջանակին անհրաժեշտ տեղեկատվությունը ժամանակին տրամադրելու համար։ Տեղեկատուն ընդգրկում է հայերեն և ռուսերեն լեզուներով հրատարակված համապատասխան գրքեր ու այլ նյութեր, ինչպես նաև հանրապետությունում լույս տեսնող պարբերականների և որոշ կենտրոնական հրատարակությունների մշակույթի ու արվեստի թեմաներով հոդվածների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Ներկայացվող նյութերի թեմատիկ շրջանակը լայն է և ներառում է մշակույթի պատմությունը, մշակութային շինարարությունը, մշակութալուսավորչական գործունեությունը, թանգարանագիտությունը, պատմության և մշակույթի հուշարձանների պահպանությունը, գրադարանագիտությունն ու մատենագիտությունը, ինչպես նաև արվեստի տարբեր տեսակները՝ գրականություն, թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, ճարտարապետություն և այլ ուղղություններ։ Հրատարակության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ գրականությունը դասակարգվում է համակարգված սկզբունքով՝ տասնորդական դասակարգման սխեմայի համաձայն, իսկ առանձին բաժինների ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորվում են այբբենական կարգով։ Նկարագրությունների հետ կապված գրադարանային շիֆրերի առկայությունը լրացուցիչ որոնողական նշանակություն է տալիս տեղեկատուին՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերումն ու դրանց հետագա օգտագործումը գրադարանային ֆոնդերում։ Որպես ընթացիկ տեղեկատու՝ այն հնարավորություն է տալիս հետևելու որոշակի ժամանակահատվածում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրապարակվող գրականության ընթացքին, բացահայտելու առավել ակտիվ ուսումնասիրվող թեմաները և կողմնորոշվելու գիտական ու մասնագիտական տեղեկատվության աճող հոսքում։ Միաժամանակ այն արժեքավոր աղբյուր է տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային և գիտական կյանքի ուսումնասիրության համար, քանի որ մատենագիտական գրառումների ամբողջությունը պատկերացում է տալիս այն թեմաների, հեղինակների, հրատարակությունների և գիտական ուղղությունների մասին, որոնք արտացոլվել են ժամանակի տեղեկատվական դաշտում։ Հրատարակությունը կարող է ծառայել որպես սկզբնաղբյուր հետազոտական աշխատանքի համար՝ օգնելով կազմել գրականության ցանկեր, հայտնաբերել անհրաժեշտ աղբյուրներ, ուսումնասիրել խորհրդահայ մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գիտական ու մասնագիտական գրականության զարգացումը և հետազոտել տվյալ ժամանակաշրջանի գրադարանամատենագիտական համակարգը։ Այն հատկապես օգտակար է արվեստաբանների, մշակութաբանների, գրականագետների, պատմաբանների, գրադարանագետների, մատենագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայերենում նյութական (ինքնուրույն) խոսքի մասերի՝ սպասարկու բառերի վերածման կամ քերականականացման գործընթացին՝ դիտարկելով լեզվի կառուցվածքային զարգացման և քերականական համակարգի ձևավորման մեխանիզմները։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես են որոշ գոյականներ, բայեր, դերանուններ կամ մակբայներ ժամանակի ընթացքում կորցնում իրենց բառային լիարժեք նշանակությունը և ձեռք բերում քերականական կամ սպասարկու գործառույթ՝ դառնալով կապեր, մասնիկներ, օժանդակ բայեր կամ այլ ծառայողական տարրեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում քերականականացման տեսությանը, որի շրջանակում բացատրվում են իմաստային թուլացման, հաճախական օգտագործման և սինտակտիկ վերաիմաստավորման գործընթացները։ Քննարկվում են նաև հայերենի պատմական զարգացման տվյալները՝ գրաբարից մինչև ժամանակակից հայերեն, որտեղ նկատելի են տարբեր շերտերում կատարված նման անցումներ և ձևաբանական պարզեցումներ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ այս գործընթացը կարևոր դեր ունի լեզվի տնտեսման, արտահայտչական ճկունության և քերականական համակարգի կայունացման մեջ՝ ապահովելով լեզվի բնական էվոլյուցիան և հաղորդակցական արդյունավետությունը։

Культура

Սա մատենագիտական տեղեկատու է, որը ներկայացնում է հայ գեղանկարչության ականավոր ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական գործունեության, նրա մասին հրատարակված ուսումնասիրությունների, հոդվածների, կատալոգների և այլ տպագիր նյութերի ամբողջական կամ հնարավորինս ընդգրկուն ցանկը՝ ընդգրկելով երկար ժամանակահատվածի աղբյուրներ։ Նյութում համակարգված կերպով հավաքագրված են արվեստագետի կյանքի և ստեղծագործության վերաբերյալ տարբեր լեզուներով հրապարակումներ, ցուցահանդեսների կատալոգներ, քննադատական վերլուծություններ և գիտական ուսումնասիրություններ, որոնք արտացոլում են նրա տեղը հայկական և միջազգային կերպարվեստի զարգացման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ստեղծագործական ժառանգության ընկալման փոփոխություններին ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև արվեստաբանական գնահատականների բազմազանությանը տարբեր պատմական փուլերում։ Նման մատենագիտական հավաքածուն կարևոր աղբյուր է արվեստաբանների, մշակութաբանների և հետազոտողների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ արվեստագետի ազդեցության, նրա ստեղծագործության ընկալման և գիտական ուսումնասիրության զարգացման մասին։

Другие предметы

Այս երկլեզու տեղեկատվական հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի համակարգված ցանկ՝ ընդգրկելով ինչպես հայերեն, այնպես էլ ռուսերեն գրականության նմուշներ, որոնք ուղղված են երիտասարդ ընթերցողների հետաքրքրությունների և կրթական կարիքների բավարմանը։ Նյութը ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց՝ օգնելով կողմնորոշվել ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության բազմազան աշխարհում և ընտրել ընթերցանության համար առավել համապատասխան գրքեր՝ ըստ թեմատիկ, ժանրային և ճանաչողական հետաքրքրությունների։ Ցանկում ընդգրկված ստեղծագործությունները ներառում են արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, հոգեբանական և սոցիալական թեմաներով վեպեր, ինչպես նաև կրթական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են լեզվական հմտությունների, ստեղծագործական մտածողության և աշխարհընկալման զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարևորում է ընթերցանության դերը պատանեկան զարգացման գործընթացում՝ որպես գիտելիքի ընդլայնման, արժեքային համակարգի ձևավորման և ինքնաճանաչման միջոց, միաժամանակ աջակցելով գրադարանային և կրթական հաստատությունների աշխատանքին՝ ընթերցողների համար գրքերի ընտրության գործընթացը դյուրացնելու նպատակով։

Сельское хозяйство

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է գյուղատնտեսական հողօգտագործման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Արմավիրի մարզի օրինակով։ Աշխատությունում վերլուծվում են հողային ռեսուրսների օգտագործման ներկա վիճակը, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման առանձնահատկությունները, հողերի արտադրողականության վրա ազդող բնական, տնտեսական և կազմակերպչական գործոնները, ինչպես նաև հողային հարաբերությունների զարգացման արդի միտումները։ Հեղինակը գնահատում է հողօգտագործման արդյունավետության ցուցանիշները, բացահայտում առկա խնդիրներն ու սահմանափակումները և առաջարկում դրանց հաղթահարմանն ուղղված գործնական լուծումներ՝ ներառյալ հողերի նպատակային և ռացիոնալ օգտագործումը, ժամանակակից ագրոտեխնոլոգիաների ներդրումը, ոռոգման համակարգերի կատարելագործումը, տնտեսավարման արդյունավետ ձևերի կիրառումը և պետական աջակցության մեխանիզմների բարելավումը։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է վիճակագրական տվյալների, տնտեսական վերլուծությունների և տարածաշրջանային առանձնահատկությունների գնահատման վրա՝ ներկայացնելով առաջարկություններ գյուղատնտեսության կայուն զարգացման և հողային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարման համար։ Գիրքը նախատեսված է ագրարային տնտեսագետների, հողաշինարարների, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և ոլորտի քաղաքականության մշակմամբ զբաղվող մասնագետների համար։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է Լոռու մարզի բնակչության շրջանում հիմնական քրոնիկական ոչ վարակիչ հիվանդությունների զարգացմանը նպաստող ռիսկի գործոնների ուսումնասիրությանը և դրանց տարածվածության առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում այնպիսի հիվանդությունների հետ կապված գործոններին, ինչպիսիք են սրտանոթային հիվանդությունները, շաքարային դիաբետը, քաղցկեղային հիվանդությունները և շնչառական համակարգի քրոնիկական հիվանդությունները։ Քննարկվում են վարքագծային, սոցիալական, կենսաբանական և շրջակա միջավայրի հետ կապված ռիսկի գործոնները, այդ թվում՝ ծխախոտի օգտագործումը, ոչ ռացիոնալ սննդակարգը, ֆիզիկական ակտիվության պակասը, ավելաքաշը և ճարպակալումը, զարկերակային բարձր ճնշումը, ալկոհոլի օգտագործումը և այլ գործոններ, որոնք կարող են երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ բնակչության առողջության վրա։ Աշխատանքը կարևորում է ռիսկի գործոնների վաղ հայտնաբերման և գնահատման նշանակությունը, քանի որ դրանց զգալի մասը հնարավոր է կանխարգելել կամ նվազեցնել կենսակերպի փոփոխության, առողջապահական կրթության, պարբերական բժշկական զննությունների և համապատասխան կանխարգելիչ ծրագրերի միջոցով։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում Լոռու մարզի սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական և աշխարհագրական առանձնահատկությունների ազդեցությունը բնակչության առողջական վարքագծի և ոչ վարակիչ հիվանդությունների ռիսկի վրա։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել տարբեր տարիքային և սոցիալական խմբերի շրջանում առավել տարածված ռիսկային գործոնների բացահայտմանը, դրանց համակցված ազդեցության գնահատմանը և առավել խոցելի խմբերի առանձնացմանը։ Ստացված տվյալները կարող են կիրառվել մարզային առողջապահական քաղաքականության և կանխարգելիչ միջոցառումների պլանավորման, առողջ ապրելակերպի խթանման, վաղ ախտորոշման արդյունավետության բարձրացման և բնակչության առողջության պահպանմանն ուղղված նպատակային ծրագրերի մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևորում է քրոնիկական ոչ վարակիչ հիվանդությունների կանխարգելման համակարգային մոտեցումը՝ շեշտադրելով ոչ միայն բժշկական միջամտությունները, այլև վարքագծային և սոցիալական պայմանների բարելավումը որպես բնակչության առողջության և կյանքի որակի բարձրացման կարևոր նախապայման։